Một số vấn đề về kiểm tra chấp hành pháp luật thuế tại trụ sở Công ty TNHH Thái An

Trong những năm qua, ngành Thuế đã liên tục hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kế hoạch được giao với số thu năm sau luôn cao hơn năm trước bằng việc áp dụng các biện pháp tích c

Trang 1

LỜI NÓI ĐẦU

Nền kinh tế nước ta vận động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước Các hoạt động kinh tế tuân theo quy luật cung cầu của thị trường và Nhà nước đóng vai trò quản lý vĩ mô nền kinh tế thông qua

hệ thống các chính sách và công cụ được đảm bảo thực hiện bằng quyền lực Nhà nước nhằm khắc phục những hạn chế của nền kinh tế thị trường, ổn định và điều tiết nền kinh tế Trong đó, hệ thống chính sách thuế, chế tài xử phạt, hệ thống cơ quan thuế là một trong những công cụ quan trọng Thuế vừa là công cụ thu ngân sách Nhà nước chủ yếu (thuế, phí và lệ phí chiếm hơn 80% thu ngân sách quốc gia), vừa là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, phân phối lại, góp phần thực hiện công bằng xã hội và khuyến khích sản xuất phát triển

Trong những năm qua, ngành Thuế đã liên tục hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kế hoạch được giao với số thu năm sau luôn cao hơn năm trước bằng việc áp dụng các biện pháp tích cực như: Tham mưu cho Nhà nước để hoàn thiện các chính sách thuế cho phù hợp; Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ, tư vấn cho các đối tượng nộp thuế nhằm đưa các Luật thuế đến với người dân và đi vào cuộc sống; Thường xuyên tổ chức thanh tra, kiểm tra để phát hiện kịp thời các hành

vi trốn thuế, lậu thuế, gian lận thương mại, xử lý truy thu và áp dụng các hình thức

xử phạt nhằm tăng cường pháp chế trong lĩnh vực thuế; Đúc rút kinh nghiệm, thể chế hoá bằng các văn bản trong công tác quản lý thu thuế phù hợp hợp với từng thời kỳ phát triển kinh tế của đất nước, từ đó việc chấp hành pháp luật nói chung và các quy định về luật thuế nói riêng của Người nộp thuế (NNT) cũng ngày càng tốt hơn Song bên cạnh đó vẫn còn nhiều vi phạm trong việc chấp hành chính sách thuế của NNT nhằm trốn thuế, dây dưa, chây ỳ không chịu nộp thuế nhất là vi phạm trong việc chấp hành các Luật thuế, đặc biệt là việc vi phạm pháp luật về thuế

ở khu vực ngoài quốc doanh diễn ra phổ biến

Với những kiến thức được học tập tại lớp và qua quá trình thực tế công tác, tôi mạnh dạn đưa ra một số tình huống để minh họa cho việc chấp hành chưa

Học viên: Nguyễn Thị Ba CCT huyện Quỳnh Phụ - Thái Bình

Trang 2

nghiêm các Luật thuế được phát hiện trong quá trình kiểm tra tại một Doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Quỳnh Phụ - tỉnh Thái Bình mà tôi đã tham gia kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế Vì vậy tôi lựa chọn tình huống

“Một số vấn đề về kiểm tra chấp hành pháp luật thuế tại trụ sở Công ty TNHH Thái An” để nghiên cứu và làm bài tiểu luận cuối khóa của mình.

Trang 3

1 Mô tả tình huống

Căn cứ Quyết định số 168 /QĐ-CT ngày 09/6/2014 của Chi cục trưởng Chi cục Thuế huyện Quỳnh Phụ về việc kiểm tra quyết toán thuế năm 2013 tại Công ty TNHH Thái An

Đặc điểm cơ bản của Công ty TNHH Thái An:

- Loại hình doanh nghiệp: Công ty TNHH

- Địa điểm kinh doanh: Khu 3 - thị trấn An Bài - huyện Quỳnh Phụ - tỉnh Thái Bình

- Vốn điều lệ: 9 tỷ đồng

- Số lao động bình quân sử dụng : 120 lao động

- Mức lương bình quân: 2.000.000đồng/người/tháng

- Giấy phép kinh doanh số 151142903 do Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Thái Bình cấp ngày 09/8/2009

- Ngành nghề kinh doanh: khai thác cát, san lấp trũng, mua bán than, xây dựng các công trình dân dụng

- Hình thức tổ chức hạch toán kế toán: Độc lập

- Đăng ký kê khai nộp thuế tại: Chi cục Thuế huyện Quỳnh Phụ

- Mã số đăng ký thuế: 1000214579

- Hình thức nộp thuế: Theo phương pháp khấu trừ

- Hình thức kế toán áp dụng: chứng từ ghi sổ

- Các đơn vị thành viên: Không

- Các ưu đãi về thuế theo quy định: Không

Thực hiện quyết định trên, Đoàn kiểm tra đã đến làm việc tại văn phòng của Công ty TNHH Thái An để tiến hành kiểm tra quyết toán thuế năm 2013 của Công

ty theo đúng quy trình kiểm tra thuế

Với phần công việc được Trưởng đoàn phân công, tôi phát hiện ra một số vi phạm của Công ty năm 2013 như sau: Một số hoá đơn khấu trừ thuế GTGT đầu vào không đúng quy định Trong quá trình tiến hành kiểm tra, qua công tác xác minh

Trang 4

phát hiện Công ty sử dụng 01 hoá đơn của doanh nghiệp đã bỏ trốn Cụ thể như sau:

1 Tình huống 1: Hoá đơn GTGT ký hiệu AL/2012P, số 01368, ghi ngày

06/06/2012, doanh số mua là 70.000.000 đồng, tiền thuế GTGT là 7.000.000 đồng, công ty kê khai vào kỳ kê khai tháng 03/2013

2 Tình huống 2: 02 Hoá đơn GTGT ký hiệu PD/2012P, số 04728 và 04729,

ghi ngày 30/4/2013, nội dung hoá đơn ghi thuê xe cho nhân viên đi nghỉ mát tại Thanh Hoá, số tiền tổng cộng ghi trên 2 hoá đơn là 40.000.000 đồng, tiền thuế GTGT là 2.000.000 đồng Doanh nghiệp đã hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ và kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào

3 Tình huống 3: Hoá đơn GTGT ký hiệu TX/2012P, số 0257, ghi ngày

19/6/2013, số tiền 20.000.000 đồng, tiền thuế 1.000.000 đồng, mặt hàng là xi măng, mua của Doanh nghiệp tư nhân Hưng Thịnh có địa chỉ tại Quận Đống Đa - TP Hà Nội, đã có thông báo bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh ngày 30/9/2012

2 Xác định mục tiêu xử lý

2.1 Mục tiêu:

Các hành vi của doanh nghiệp tại các tình huống nêu trên đã gây tổn thất cho Ngân sách Nhà nước Để đảm bảo thực thi pháp luật, đảm bảo sự đóng góp công bằng trong nghĩa vụ nộp thuế, ngăn chặn và phòng chống mọi hành vi coi thường pháp luật, đồng thời để giải quyết hài hòa về các lợi ích kinh tế giữa Nhà nước, doanh nghiệp và thu nhập của người lao động Cơ quan Thuế sẽ đưa ra những biện pháp xử lý thích hợp hiệu quả, hài hòa, nghiêm minh để đảm bảo nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước và đảm bảo sự công bằng xã hội Thông qua đó nâng cao tinh thần tuân thủ pháp luật của người nộp thuế, của công chức Thuế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thuế Tạo môi trường sản xuất kinh doanh bình đẳng, góp phần thúc đẩy đầu tư, khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh

2.2 Cơ sở pháp lý:

Theo điều 108 Luật quản lý Thuế quy định: “Người nộp thuế có hành vi khai man thuế, trốn thuế thì ngoài việc phải nộp đủ số thuế theo quy định của pháp luật

Trang 5

về thuế, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm còn bị phạt tiền từ 1 đến 3 lần số thuế gian lận; trốn thuế với số lượng lớn hoặc đã bị xử lý vi phạm hành chính về thuế

mà vẫn còn vi phạm hoặc có hành vi nghiêm trọng khác sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Pháp luật”

Theo điều 107 Luật quản lý Thuế quy định: “Người nộp thuế đã phản ánh đầy đủ, trung thực các nghiệp vụ kinh tế làm phát sinh nghĩa vụ thuế trên sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ nhưng khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn thì phải nộp đủ số tiền thuế khai thiếu, nộp lại số tiền thuế được hoàn cao hơn và bị xử phạt 20% số tiền thuế khai thiếu, số tiền thuế được hoàn cao hơn và tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế thiếu hoặc số tiền thuế được hoàn cao hơn.”

Theo điều 106 Luật quản lý Thuế quy định: “Người nộp thuế chậm nộp tiền thuế so với thời hạn quy định, thời hạn gia hạn nộp thuế, thời hạn ghi trong thông báo của cơ quan quản lý thuế, thời hạn trong quyết định xử lý của cơ quan quản lý thuế thì phải nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp theo mức lũy tiến 0,05%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với số ngày chậm nộp không quá chín mươi ngày; 0,07%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với số ngày chậm nộp vượt quá thời hạn chín mươi ngày.”

3 Phân tích nguyên nhân hậu quả

3.1 Phân tích nguyên nhân:

a Nguyên nhân khách quan:

Do năng lực quản lý của các chủ thể kinh doanh còn yếu, thiếu hiểu biết về pháp luật thuế, có khi còn nghĩ Nhà nước đang chiếm đoạt tiền của mình Đội ngũ

kế toán công ty còn yếu về chuyên môn, việc phân tích báo cáo tài chính, phân tích tình hình sản xuất kinh doanh của công ty còn sơ sài, lập báo cáo thuế chiếu lệ và thường theo chỉ đạo của lãnh đạo doanh nghiệp

Do sự thiếu thống nhất trong hệ thống các văn bản pháp luật về thuế, kế toán

và các văn bản hiện hành

Trang 6

Chính sách thuế còn chưa được hướng dẫn cụ thể, thay đổi liên tục dẫn đến thiếu tính ổn định làm doanh nghiệp không kịp thời nắm bắt được Nội dung chính sách thuế còn nhiều điểm chưa rõ ràng, thậm chí còn mâu thuẫn gây tranh cãi và khó khăn khi áp dụng, tạo kẽ hở để doanh nghiệp trốn thuế

b Nguyên nhân chủ quan:

Công tác tuyên truyền về pháp luật chưa sâu rộng, trình độ dân trí thấp, thiếu

ý thức tự giác, kém hiểu biết về pháp luật thuế, kế toán của người nộp thuế trên địa bàn dẫn đến xảy ra tình trạng hạch toán không đúng nội dung kinh tế, không nắm được điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT, khi nào phải kê khai, nộp thuế Nhiều doanh nghiệp hiểu biết về chính sách thuế, kế toán thì vì lợi ích nhóm đã lợi dụng các khe hở để trốn thuế, tránh thuế, gian lận thuế …

Trình độ chuyên môn của công chức thuế còn yếu, trong công tác quản lý thuế chưa bám sát địa bàn và nguồn thu, chưa hướng dẫn các doanh nghiệp hạch toán sổ sách đầy đủ và kê khai nộp thuế theo đúng quy định Trong công tác kiểm tra, chưa thường xuyên kiểm tra và đối chiếu số liệu giữa số liệu trên tờ khai và số liệu theo xác minh thức tế, kỹ thuật phân tích báo cáo tài chính còn yếu, có những công chức không nắm vững các quy định nên đã tạo kẽ hở cho doanh nghiệp có cơ hội để trốn thuế Bên cạnh đó còn một bộ phận công chức sa sút về đạo đức bắt tay với doanh nghiệp để cùng nhau chia trác

3.2 Phân tích hậu quả những sai phạm cụ thể của Công ty

a- Khấu trừ thuế GTGT đầu vào, số tiền 7.000.000 đồng (ở tình huống 1) nêu

trên, đã vi phạm vào Tiết 1.2.c - Điểm 1 - Mục III - Phần B Thông tư

129/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị Định số 123/2008/NĐ-CP ngày 08/12/2008 của Chính Phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế GTGT Do vậy số tiền thuế này sẽ không được

khấu trừ mà sẽ được tính vào chi phí khi tính thuế thu nhập trong năm Vì đây là trường hợp kê khai chậm nên doanh số mua vào là 70.000.000 đồng vẫn được hạch toán và tính vào chi phí khi tính thuế TNDN

Trang 7

b- Khoản chi cho nhân viên đi nghỉ mát là khoản chi không liên quan đến quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và phải do nguồn kinh phí khác bù đắp, nhưng doanh nghiệp đã hạch toán vào chi phí số tiền là 40.000.000 đồng (ở

tình huống 2 nêu trên) Vi phạm Điểm 2.26 – Mục IV – Phần B Thông tư số

130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 124/2008/NĐ-CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế TNDN Do vậy số tiền trên không được tính vào chi phí khi tính

thuế TNDN và đương nhiên tiền thuế GTGT là 2.000.000 đồng cũng không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

c- Đối với các tình huống 3 thì Căn cứ vào Thông tư 61/2007/TT-BTC ngày

14/6/2007 của Bộ Tài Chính hướng dẫn về việc xử lý vi phạm pháp luật về thuế, cụ

thể ở đây là việc xử lý vi phạm đối với các hành vi mua bán hoá đơn bất hợp pháp

có thể thấy sai phạm của Công ty TNHH Thái An như sau:

Công ty mua xi măng của Doanh nghiệp tư nhân Hưng Thịnh trước ngày cơ

sở kinh doanh bỏ trốn theo thông báo của cơ quan thuế nhưng không có chứng từ

thanh toán hoặc chứng từ thanh toán không hợp pháp thì sẽ bị xử lý theo điểm 1.4

mục III phần B Thông tư 61 nêu trên.

Như vậy số tiền mà Công ty không được tính vào chi phí khi tính thuế TNDN là: 40.000.000 + 20.000.000 - 7.000.000 = 53.000.000 đồng, số tiền thuế TNDN tính theo thuế suất phổ thông (25%) là: 53.000.000 x 25% = 13.250.000 đồng Tiền thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ là: 7.000.000 + 1.000.000 + 2.000.000= 10.000.000 đồng

Với việc phân tích ở trên, chúng ta thấy hành vi khai man làm tăng tiền thuế GTGT được khấu trừ, tăng các khoản chi phí nhằm làm giảm số thuế TNDN phải nộp, sử dụng hoá đơn bất hợp pháp của Công ty TNHH Thái An là hành vi trốn lậu thuế Do vậy hành vi này được Đoàn kiểm tra kiến nghị Lãnh đạo Chi cục thuế ra Quyết định xử lý nghiêm khắc

Trang 8

4 Các phương án xử lý và sự lựa chọn phương án

4.1 Các phương án xử lý:

Chấp hành các Chính sách Pháp luật nói chung và Luật thuế nói riêng là trách nhiệm của mọi cá nhân và các tổ chức Mọi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế đều phải được xử lý nghiêm minh đảm bảo sự công bằng Pháp Luật trong hoạt động sản xuất kinh doanh và trong đời sống xã hội, tạo sự cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động kinh tế

Trước tình huống nêu trên Đoàn kiểm tra đã hội ý và đưa ra 3 phương án xử

lý đối với việc vi phạm pháp luật thuế cuả Công ty TNHH Thái An như sau như sau:

Phương án 1:

Đoàn kiểm tra tiến hành truy thu số tiền thuế GTGT đầu vào đã được khấu trừ là 10.000.000 đồng, thuế TNDN trốn với số tiền 13.250.000 đồng đối với Công

ty TNHH Thái An Không xử phạt hành chính trong lĩnh vực thuế đối với công ty đối với số tiền thuế công ty trốn Xét thấy truy thu và phạt thì tổng số tiền này Công

ty có vẻ khó chấp nhận, vì Công ty ngại mang tiếng là bị phạt làm ảnh hưởng đến

uy tín của Công ty

Phương án 2:

Căn cứ vào Điểm 1- Mục IV - Phần B Thông tư 61/2007/TT – BTC ngày

14/6/2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện xử lý vi phạm pháp luật về thuế

quy định xử phạt đối với hành vi trốn thuế, gian lân về thuế : “Khai man, trốn thuế, gian lận trong hoàn thuế thì ngoài việc phải truy thu, truy hoàn đủ số thuế theo quy định của Luật thuế GTGT, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm còn bị phạt tiền từ 1 đến 5 lần số tiền thuế gian lận; Trốn thuế, gian lận trong hoàn thuế với số lượng lớn hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế mà còn có hành vi tiếp tục vi phạm nghiêm trọng thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật”

Như vậy trong trường hợp này khi xem xét xử lý Đoàn kiểm tra truy thu số tiền thuế GTGT là (7.000.000 + 1.000.000) = 8.000.000 đồng, tiền thuế TNDN là

Trang 9

(60.000.000 - 7.000.000) x 25% = 13.250.000 đồng và kiến nghị người có thẩm quyền ra quyết định phạt 1 lần số tiền thuế trốn (ở tình huống 1 và 2) là: 15.250.000 đồng, trong đó: Thuế GTGT là 7.000.000 đồng và thuế TNDN là (40.000.000 – 7.000.000) x 25% = 8.250.000 đồng

Phương án 3:

Truy thu số tiền thuế GTGT là (7.000.000 + 1.000.000) = 8.000.000 đồng, tiền thuế TNDN là (40.000.000 + 20.000.000 - 7.000.000)*25% = 13.250.000 đồng

và kiến nghị người có thẩm quyền ra quyết định phạt 1 lần thuế trốn là: 21.250.000 đồng, trong đó: Thuế GTGT là 8.000.000 đồng và thuế TNDN là (40.000.000 + 20.000.000 - 7.000.000) x 25% = 13.250.000 đồng

Qua 3 phương án nêu ra, đoàn kiểm tra một lần nữa phân tích lại từng phương án cụ thể và cách thức lựa chọn như sau:

4.2 Sự lựa chọn phương án

Đối với phương án 1:

Đoàn kiểm tra thấy xử lý như vậy là chưa thoả đáng vì: Công ty đã khai man làm tăng số thuế GTGT được khấu trừ, sử dụng hoá đơn bất hợp pháp là vi phạm pháp luật về thuế Nếu chỉ tiến hành truy thu số thuế trốn thì thấy rằng như thế chưa mang tính chất xử lý, chưa mang tính giáo dục, chưa mang tính nghiêm minh của pháp luật Xử lý phương án này cũng chưa giúp cho Công ty thấy được tác hại của việc mình đã làm có thể lần sau vẫn vi phạm như vậy, vì trong nhận thức của Công

ty vẫn nghĩ lần sau cứ trốn thuế, nộp chậm tiền thuế nếu bị phát hiện thì nộp trả lại cho Nhà nước cũng chỉ bằng số tiền mình đã trốn, xét về mặt kinh tế Công ty không

bị thiệt hại gì Về mặt quản lý Nhà nước nếu áp dụng phương án này thì đoàn kiểm tra làm chưa đúng những quy định của Pháp luật, thiếu tinh thần trách nhiệm, không cương quyết đấu tranh với việc người nộp thuế vi phạm luật thuế, dễ nảy sinh tiêu cực tạo ra sự nghi ngờ trong đoàn và trong cơ quan, dẫn đến cán bộ vi phạm pháp luật Nên đoàn kiểm tra quyết định loại bỏ phương án này

Trang 10

Đối với phương án 2 là vận dụng theo các quy định của Luật thuế GTGT, Luật thuế TNDN Đảm bảo tính nghiêm minh của luật pháp, tăng thu cho NSNN, cán bộ cảm thấy yên tâm khi xử lý người nộp thuế Nhưng sau khi xem xét đoàn kiểm tra cũng không lựa chọn phương án này vì những lý do sau đây: Ở phương án này đoàn kiểm tra đã đưa ra kiến nghị xử phạt 1 lần thuế đối với hành vi trốn thuế (tình huống 1, 2) nhưng sự vi phạm lớn nhất của Công ty là việc sử dụng hoá đơn bất hợp pháp (tình huống 3) thì đoàn kiểm tra lại không kiến nghị xử phạt gì Với tình hình thực tế hiện nay thì việc sử dụng hoá đơn bất hợp pháp đang là vấn đề nhức nhối đối với ngành thuế nói riêng và đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật nói chung Vì vậy, nếu không xử phạt đối với hành vi sử dụng hoá đơn bất hợp pháp trong trường hợp này thì Công ty sẽ có thể mắc những sai phạm tiếp theo và gây hậu quả nghiêm trọng

Sau khi có sự thảo luận, xem xét và thống nhất trong Đoàn, Đoàn kiểm tra cũng trình bày phương án giải quyết xin ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo đội, Lãnh đạo Chi cục đã đồng ý cách giải quyết của Đoàn kiểm tra theo phương án 3 vì những lý

do sau đây Việc xử lý truy thu thuế và kiến nghị xử phạt một lần thuế trốn là hợp lý vì: Xét thấy trong quá trình làm việc đoàn kiểm tra phân tích rõ những vi phạm của Công ty, Ban lãnh đạo Công ty và Phòng Kế toán đã nhận thấy rõ những vi phạm của mình đồng thời tập trung chỉ đạo khắc phục lại những vi phạm và cũng chấp nhận bị truy thu và phạt một lần số tiền thuế đã trốn Đồng thời sự lựa chọn phương án này đã đảm bảo:

- Truy thu đủ số tiền thuế mà Công ty TNHH Thái An đã trốn, đảm bảo tính nghiêm minh khi thực hiện các Luật thuế

- Phạt 1 lần số tiền thuế trốn vừa đảm bảo đúng Luật thuế GTGT, Luật thuế TNDN, các văn bản hướng dẫn của Tổng cục thuế vừa đảm bảo đúng quy định về

xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	83,63 KB