ổn định, nhạy cảm, đòi hỏi sự tập trung đầu tư nhiều về thời gian cũng như vềcon người tham gia công tác quản lý của ngành thuế cả nước.Theo sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và Tổng cục thuế
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã chứng minh rằng, thuế ra đời
là một tất yếu khách quan, gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhànước Để duy trì sự tồn tại của mình, Nhà nước cần có những nguồn tài chính
để chi tiêu, trước hết là chi cho việc duy trì và củng cố bộ máy cai trị từ Trungương đến địa phương, thuộc phạm vi lãnh thổ mà Nhà nước đó đang cai quản;chi cho các công việc ban đầu thuộc chức năng của Nhà nước như: quốcphòng, an ninh, chi cho xây dựng và phát triển các cơ sở hạ tầng; chi cho cácvấn đề về phúc lợi công cộng, về sự nghiệp, về xã hội trước mắt và lâu dài
Để có nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu chi tiêu chung, Nhà nước thường
sử dụng ba hình thức động viên đó là: Quyên góp của dân, vay của dân vàdùng quyền lực Nhà nước bắt buộc dân phải đóng góp Trong đó, hình thứcquyên góp tiền và tài sản của dân và hình thức vay của dân là những hình thứcmang tính chất tự nguyện, không mang tính ổn định và lâu dài, thường đượcNhà nước sử dụng có giới hạn trong một số trường hợp đặc biệt, để bổ sungcho những nhiệm vụ chi đột xuất hoặc cấp bách Để đáp ứng nhu cầu chi tiêuthường xuyên Nhà nước dùng quyền lực buộc dân phải đóng góp một phần thunhập của mình cho ngân sách Nhà nước Đây là hình thức cơ bản nhất để huyđộng tập trung nguồn tài chính cho đất nước
Hình thức Nhà nước dùng quyền lực buộc dân đóng góp để đáp ứng nhucầu chi tiêu của mình - nguồn thu chính là thuế
Do vậy thuế luôn gắn chặt với sự hình thành và tồn tại của hệ thống Nhànước, đồng thời thuế cũng phát triển cùng với sự phát triển của hệ thống Nhànước
Trong công tác quản lý thuế, quản lý thu thuế công thương nghiệp ngoàiquốc doanh tuy số thu có tỉ trọng không cao nhưng là lĩnh vực phức tạp, phảnánh trực tiếp mối quan hệ giữa Nhà nước với đại đa số các công dân có thamgia hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ Là lĩnh vực có nguồn thu tương đối
Trang 2ổn định, nhạy cảm, đòi hỏi sự tập trung đầu tư nhiều về thời gian cũng như vềcon người tham gia công tác quản lý của ngành thuế cả nước.
Theo sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và Tổng cục thuế công tác thu thuếđối với hộ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp và dịch vụ có nhiềuchuyển biến tích cực: số thu năm sau đều cao hơn năm trước, số hộ quản lý thuthuế tăng hơn, bình quân hộ nói chung cũng cao hơn năm trước rất nhiều.Trong quản lý thuế hộ kinh doanh cũng thực hiện nhiều cải cách hành chính,cùng với việc đổi mới quản lý, công tác quản lý hộ cá thể cũng được quan tâmnhiều hơn Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đạt được trong công tác quản
lý thu ngân sách, công tác quản lý thu thuế ở một số địa bàn, ở một số cán bộquản lý thu thiếu tinh thần trách nhiệm, ngại sự va chạm, thực hiện các quytrình và biện pháp nghiệp vụ chưa nghiêm túc và đồng bộ, sự chỉ đạo của cơquan thuế các cấp chưa được quyết liệt, sự phối hợp với các chính quyền đặcbiệt là chính quyền phường, xã thiếu chặt chẽ Bên cạnh đó ý thức tuân thủpháp luật của của hộ kinh doanh còn thấp dẫn đến thất thu ngân sách còn cao
Là cán bộ thuế công tác tại Chi cục thuế Quan Sơn Cục Thuế tỉnh ThanhHoá, qua thời gian học tập tại lớp bồi dưỡng nghiệp vụ ngạch kiểm tra viênthuế do Tổng cục thuế tổ chức, từ thực tế quản lý và vận dụng lý luận đã được
học tôi mạnh dạn đề xuất tình huống: “Xử lý điều chỉnh, thay đổi mức thuế khoán” để đối chiếu với lý luận đã được học nhằm củng cố và nâng cao kiến
thức quản lý nhà nước của bản thân
Nội dung của chuyên đề gồm hai phần:
Phần thứ nhất: Tình huống đặt ra, các giải pháp và lựa chọn giải pháp;Phần thứ hai: Kết luận và kiến nghị
Trang 3Ngành nghề kinh doanh: Đồ điện dân dụng
Nội dung đơn trình bày của hộ Tô Vinh Nha như sau: Đề nghị Chi Cụcthuế Quan Sơn xem xét lại mức thuế khoán đối với gia đình Ông vì: từ thờiđiểm tháng 12/2013 trở về trước gia đình Ông đang nộp thuế với mức thuếkhoán ổn định là 1.000.000đ/tháng; Ngày 15 tháng 1 năm 2014 có 2 đồng chícán bộ thuế đến đưa cho gia đình ông một tờ khai “Tờ khai tình hình sản xuấtkinh doanh” yêu cầu gia đình khai đầy đủ các chỉ tiêu trong tờ khai và nộp lạicho cán bộ thuế chuyên quản địa bàn Ngày 20/01/2014 gia đình ông nhậnđược thông báo nộp thuế với mức thuế ổn định là 1.400.000đ/tháng, thuế phảinộp 3 tháng là: 4.200.000đ Sau khi nhận được thông báo nộp thuế, gia đìnhông đã làm đơn khiếu nại gửi đội thuế Thị trấn đề nghị xem xét lại mức thuếcho gia đình ông chứ với mức thuế 1.400.000đ/tháng là quá cao, hơn nữa việcđội thuế Thị trấn tăng thuế đối với gia đình ông nhưng không thông báo chogia đình ông biết là không đúng qui định Đồng thời được Đội thuế Thị trấn trảlời: Mức thuế 1.400.000đ là hợp lý với qui mô kinh doanh của gia đình ông
Sau khi nhận được sự trả lời của đội thuế như vậy ông thấy không thoảđáng nên số thuế của tháng 1, tháng 2 và tháng 3 năm 2014 gia đình ông vẫnkhông nộp, nên ngày 05 tháng 4 năm 2014 Đội thuế Thị trấn mời ông đến đội
Trang 4thuế để yêu cầu gia đình ông chấp hành nộp số thuế còn tồn đọng vào ngânsách nhà nước, nhưng ông vẫn không chấp hành và ngày 08 tháng 4 năm 2014đội thuế đến làm việc tại gia đình ông và lập biên bản vi phạm hành chính đốivới gia đình ông và gia đình ông nhận được Quyết định xử phạt vi phạm hànhchính do ông đội trưởng đội thuế Thị trấn ra quyết định với mức phạt là63.000đ, nên gia đình ông làm đơn gửi đến Chi cục thuế cấp trên đề nghị làm
rõ Đội thuế Thị trấn tăng thuế đối với gia đình ông như vậy là đúng chưa; việc
ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức 63.000đ của ông Độitrưởng đội thuế Thị trấn là đúng hay sai và đề nghị Chi Cục xem xét lại mứcthuế đối với gia đình ông cho phù hợp với mức độ kinh doanh của gia đìnhông
Sau khi nhận được đơn khiếu nại của chủ hộ kinh doanh ông Tô VinhNha, Lãnh đạo Chi cục yêu cầu Đội nghiệp vụ Chi Cục làm rõ nội dung đơnkhiếu nại báo cáo lại Lãnh đạo Chi Cục đồng thời trả lời cho hộ kinh doanhtheo nội dung đơn thư khiếu nại
II/ Diễn biến của tình huống:
Sau khi xem xét nội dung đơn khiếu nại, Đội nghiệp vụ Chi cục đã tiếnhành làm việc trực tiếp với Đội thuế Thị trấn; Yêu cầu Đội thuế Thị trấn cungcấp toàn bộ hồ sơ đối với hộ kinh doanh ông Tô Vinh Nha Hồ sơ Đội thuế Thịtrấn cung cấp gồm có:
+ Biên lai nộp thuế môn bài năm 2014
+ Biên lai thuế Tháng từ tháng 1/2013 đến tháng 12/2013
+ Thông báo nộp thuế hộ ổn định thuế từ tháng 10/2013 đến tháng12/2013 (mỗi tháng 1.000.000 đồng, tổng 3 tháng 3.000.000đ)
Trang 5+ Biên bản làm việc của Đội thuế Thị trấn với chủ hộ ông Tô Vinh Nha(Yêu cầu ông Nha nộp thuế nợ đọng vào NSNN)
+ Biên bản vi phạm của hộ Ông Tô Vinh Nha do Đội thuế Thị trấn lập+ Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hộ Ông Tô Vinh Nha
do Đội trưởng đội thuế Thị trấn ra quyết định, nội dung quyết định gồm:
1- Phạt vi phạm hành chính về thuế đối với hộ Ông Tô Vinh Nha do cóhành vi dây dưa nộp chậm tiền thuế 3 tháng liên tục Tháng 1,2,3/2014 mứcphạt là 63.000đ
2- Truy thu tiền thuế GTGT, Quý I năm 2014 theo mức khoán thuế là4.200.000 đồng
III/ Phân tích tình huống:
1 Cơ sở lý luận
Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp củanhà nước, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luậtnhà đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người do các cơquan trong hệ thống Chính phủ từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiệnnhững chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước; nhằm duy trì và phát triển cácmối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật thoả mãn các nhu cầu hợp pháp của conngười trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Quyết định quản lý hành chính là kết quả của sự thực hiện ý chí, quyềnlực của cơ quan hành chính nhà nước Các cơ quan, tổ chức nhà nước được nhànước uỷ quyền ban hành các quyết định trên cơ sở luật nhằm thực hiện luậttheo trình tự và hình thức văn bản hoặc văn nói theo qui định của pháp luật
Trong quá trình quản lý hành chính nhà nước, ban hành quyết định làphương pháp tổng hợp của việc quản lý hoạt động của tập thể và cá nhân Vì
Trang 6vậy việc ban hành các quyết định quản lý hành chính nhà nước cần đảm bảocác yêu cầu sau:
Thứ nhất: Đúng đường lối, chính sách của Đảng, nhà nước
Thứ hai: Đúng thẩm quyền do pháp luật qui định
Thứ ba: Phù hợp với pháp luật, đảm bảo pháp chế
Thứ tư: Đảm bảo sự thích hợp, hợp lý với sự phát triển của xã hội, cótính khả thi cao, kịp thời và nhất quán
Nhà nước Việt Nam dưới sự Lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam,đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, tổ chức cho nhân dân phát huyđầy đủ quyền làm chủ trong mọi lĩnh vực, trong mọi hoạt động nhà nước đềuphấn đấu nhằm đạt tới mục đích đó là: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ và văn minh, đồng thời nhà nước thực hiện chuyên chính với mọi hành
vi xâm phạm lợi ích của Tổ quốc và nhân dân
2 Mục tiêu khi cần đạt khi giải quyết tình huống
Với tình huống đã nêu, khi giải quyết tình huống cần đạt được các mụcđích sau:
* Đối với cán bộ thuế: Phải nắm vững Luật thuế, chế độ thu, qui trình
quản lý thu thuế nhất là Quyết định 2248 về quản lý thu thuế hộ cá thể củaTổng cục thuế để thu đúng, thu đủ, thu kịp thời mọi nguồn thu vào ngân sáchnhà nước; ngoài ra còn phải nêu cao ý thức, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệmkhi thi hành công vụ, đặc biệt là khi tham mưu cho lãnh đạo chi cục ra văn bảnquản lý hành chính để văn bản có hiệu lực, hiệu quả và đảm bảo tính thuyếtphục
Trang 7* Đối với nhà nước: Đảm bảo thực hiện chuyên chính của Nhà nước,
khẳng định tính nghiêm minh, giữ vững kỷ cương pháp luật, tăng cường phápchế xã hội chủ nghĩa, nhằm đưa chính sách của Đảng , pháp luật của nhà nước
đi vào cuộc sống xã hội, đi vào lòng dân
* Đối với nhân dân: Là bài học để người kinh doanh nhận thức sâu sắc
hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ của người công dân khi tham gia hoạt động sảnxuất kinh doanh, dịch vụ và để họ hiểu được tác dụng của việc nộp thuế vàongân sách nhà nước, ngoài ra còn có tác dụng giáo dục, ngăn ngừa , răn đe cáchành vi vi phạm nghĩa vụ nộp thuế đối với nhà nước theo pháp luật qui định,đồng thời tạo được lòng tin của nhân dân đối với Đảng và với Nhà nước
3 Phân tích nguyên nhân hậu quả của tình huống
Mặc dù đội thuế Thị trấn đã có đầy đủ hồ sơ nợ đọng để ra quyết địnhphạt vi phạm hành chính đối với hộ ông Tô Vinh Nha nhưng ông vẫn khôngthực hiện quyết định mà vẫn làm đơn khiếu nại đến Chi cục thuế Lần lượt giảiquyết từng vấn đề ta thấy rằng:
* Xét trách nhiệm của hộ ông Tô Vinh Nha ta thấy rằng:
Thông tư 156/TT-BTC, ngày 06/11/2013 hướng dẫn thi hành một sốđiều của Luật Quản lý thuế Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quản
lý thuế và Nghị định số 83/2013/NĐ-CP ngày 22/07/2013 của Chính Phủ;
“ Trường hợp hộ nộp thuế khoán lựa chọn nộp thuế theo quý thì thời hạn nộpthuế cho cả quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý” Như vậy, ý thức chấphành nộp thuế của hộ ông Tô Vinh Nha là chưa nghiêm túc, đã dây dưa cố tìnhkhông nộp thuế 3 tháng liên tục, làm ảnh hưởng đến tình hình thực hiện thungân sách
Trang 8Hành vi vi phạm của chủ hộ Tô Vinh Nha là hành vi tái diễn (Mặc dù đãđược đội thuế đôn đốc nhắc nhở nhiều lần thông qua thông báo nộp thuế vàbiên bản làm việc cũng như biên bản vi phạm hành chính).
* Xét trách nhiệm của đội thuế Thị trấn ta thấy:
Mặc dù cán bộ đội thuế Thị trấn đã đôn đốc nhắc nhở động viên gia đìnhông Nha thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thông qua các thông báo nộp thuế, biênbản làm việc nhưng xem xét kỹ nguyên nhân chính dẫn đến việc gia đình ôngNha không thực hiện theo thông báo thuế tháng 01/2014 đó là:
Khi có chủ trương về điều chỉnh doanh thu đối với những hộ nộp thuế đãhết thời gian ổn định thuế thì Đội thuế đã không thông báo công khai cho cácchủ hộ kinh doanh trên địa bàn nắm bắt được Đồng thời cán bộ đội thuế đãkhông hướng dẫn cụ thể cho hộ Ông Tô Vinh Nha kê khai doanh thu kinhdoanh cũng như không thực hiện điều tra doanh thu thực tế đối với gia đìnhông mà chỉ căn cứ vào hộ kinh doanh có cùng qui mô kinh doanh để điều chỉnhdoanh thu, không thông báo cho gia đình ông biết được việc điều chỉnh doanhthu, có nghĩa là cán bộ đội thuế không thực hiện đúng thủ tục kê khai theo LuậtQuản lý thuế
Khi nhận được đơn khiếu nại của chủ hộ kinh doanh Đội thuế Thị trấn
đã không tiến hành thực hiện giải quyết theo đúng qui trình giải quyết đơn thưkhiếu nại tố cáo, vi phạm thời hạn trả lời, giải quyết đơn thư khiếu nại (thờihạn giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo từ 15-30 ngày), chưa giải thích cho chủ
hộ kinh doanh hiểu rõ quyền và nghĩa vụ công dân khi khiếu nại và trong thờigian chờ giải quyết khiếu nại là chủ hộ vẫn phải chấp hành nghĩa vụ nộp thuếtheo thông báo, dẫn đến hậu quả là kéo dài tình trạng vi phạm luật thuế của giađình ông Nha Hơn nữa sự việc diễn ra như vậy nhưng đội thuế lại không báo
Trang 9cáo với Ban Lãnh đạo chi cục để Ban Lãnh đạo chi cục biết đồng thời có biệnpháp xử lý kịp thời.
Qua xem xét sự việc trên ta thấy rằng nguyên nhân dẫn đến sự vi phạmpháp luật của gia đình Ông Tô Vinh Nha đó là:
- Bị bất ngờ, không được thông báo trước về việc điều chỉnh doanh số;
- Thiếu sự hiểu biết về chính sách pháp luật thuế cũng như việc chấphành nghĩa vụ nộp thuế của công dân đối với Nhà nước
Tuy nhiên nguyên nhân chính phải thuộc về phía đội thuế Thị trấn Vìtrong tổ chức thực hiện, cán bộ quản lý và đội thuế không thực hiện theo quitrình và các biện pháp quản lý nghiệp vụ lại không đồng bộ, thiếu sự kiểm tradẫn đến sai phạm trong quá trình quản lý Cán bộ quản lý có trình độ, năng lựcnghiệp vụ chưa cao, không nắm vững qui trình nghiệp vụ hơn nữa lại thiếu tinhthần trách nhiệm Từ những vấn đề đó đã làm ảnh hưởng đến uy tín của ngành,làm mất lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước
Khi xác định rõ được nguyên nhân để dẫn đến tình trạng hộ ông Nhakhông chấp hành nộp thuế và không thực hiện quyết định xử lý vi phạm hànhchính mà lại làm đơn khiếu nại đến Chi cục, do vậy đội kiểm tra Chi cục đã cửcán bộ tiến hành điều tra khảo sát, doanh thu đối với gia đình ông Nha để có cơ
sở trả lời đơn khiếu nại, đồng thời làm cơ sở cho việc quản lý doanh thu tínhthuế đối với gia đình ông Nha
Theo kết quả điều tra, khảo sát của kiểm tra Chi cục thì doanh thu độithuế Thị trấn đang quản lý đối với hộ Ông Tô Vinh Nha tương ứng với doanhthu điều tra và phù hợp với qui mô kinh doanh của gia đình ông đồng thời đưa
ra một số ý kiến giải quyết trình lãnh đạo Chi cục xem xét như sau:
Trang 10IV/ Các giải pháp và sự lựa chọn giải pháp:
Thuế là một biện pháp tài chính của Nhà nước mang tính quyền lực, tínhcưỡng chế, tính pháp lý cao Mọi công dân làm nghĩa vụ đóng thuế theo nhữngLuật thuế được cơ quan quyền lực Nhà nước qui định và nếu không thi hành sẽ
bị cưỡng chế theo những hình thức nhất định
Công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể được tiến hànhtheo Quyết định số 2248/QĐ-TCT, ngày 28/12/2012 của Tổng Cục trưởngTổng cục thuế:
Sau khi phân tích nguyên nhân, căn cứ vào kết quả điều tra khảo sátdoanh thu, bộ phận nghiệp vụ Chi cục đã trao đổi đưa ra một số ý kiến giảiquyết khác nhau như sau:
Phương án 1: Mời chủ hộ Ông Tô Vinh Nha lên làm việc để giải thích
cho ông Nha hiểu rõ hơn về trách nhiệm, nghĩa vụ nộp thuế của tổ chức cánhân có tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời yêu cầu chủ hộchấp hành nộp tiền thuế nợ đọng, tiền chậm nộp, tiền phạt hành chính theothông báo của cơ quan thuế Nếu chủ hộ vẫn không chấp hành, đội thuế Thịtrấn hoàn tất thủ tục đề nghị Chi cục thuế Quan Sơn ra quyết định cưỡng chếbằng biên pháp kê biên tạm giữ hàng hoá, phương tiện hành nghề đối với chủ
hộ ông Tô Vinh Nha để đảm bảo thu đủ tiền thuế, tiền phạt vi phạm hành chínhvào ngân sách nhà nước
Phương án 2 : Mời chủ hộ ông Tô Vinh Nha lên làm việc để giải thích
động viên chủ ông nộp đủ số tiền thuế nợ đọng, tiền phạt chậm nộp vào Ngânsách nhà nước và đề nghị ông chuyển phương pháp nộp thuế khoán ổn địnhsang phương pháp kê khai nộp thuế trực tiếp trên doanh thu
Trang 11Phương án 3: Tạm thời khoanh nợ tiền thuế đọng, tiền phạt chậm nộp
đối với hộ Ông Tô Vinh Nha
- Đề nghị hộ ông Nha chuyển phương pháp nộp thuế khoán ổn địnhsang phương pháp khấu trừ thuế Giao cho bộ phận Nghiệp vụ - hỗ trợ tuyêntruyền phối hợp với đội thuế Thị trấn tuyên truyền, giải thích chế độ chính sáchthuế để hộ ông Nha hiểu rõ hơn về bản chất của thuế giá trị gia tăng, kiểm tra,hướng dẫn hộ ông Nha thực hiện đúng chế độ, chính sách Pháp luật về thuếcủa Nhà nước
- Yêu cầu đội thuế Thị trấn kiểm điểm làm rõ trách nhiệm liên quantrong quá trình thực thi nhiệm vụ của cán bộ quản lý cũng như trách nhiệm củađội trưởng Đội thuế Thị trấn, để dẫn đến tình trạng hộ kinh doanh dây dưa nợđọng thuế kéo dài (Trước đó gia đình ông Nha là hộ kinh doanh có ý thức chấphành nộp thuế tốt), không báo cáo kịp thời về lãnh đạo chi cục để có biện phápgiải quyết
1 Đánh giá phương án giải quyết:
a Đối với phương án 1:
- Ưu điểm: Đối với phương án này sẽ giải quyết thu được tiền thuế còn
nợ đọng cũng như và tiền phạt theo quyết định xử lý vi phạm hành chính vàoNSNN, đồng thời làm cho hộ kinh doanh hiểu rõ hơn về chính sách thuế đó làbiện pháp quản lý Nhà nước thể hiện tính quyền lực, tính cưỡng chế, tính pháp
lý cao; Đóng thuế là nhiệm vụ bắt buộc mà bất kể hộ ông Nha hay tổ chức, cánhân nào khi tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ đều phải cótrách nhiệm và nghĩa vụ thực hiện
- Nhược điểm: Nếu giải quyết theo phương án này thì ngoài việc cơ
quan thuế không có số thu thường xuyên và ổn định còn không kích thích sản