Qua xem xét nội dung đơn xin giảm thuế của ông Tuấn có ghi”…Việc điều chỉnh tăng thuế phải nộp cho NSNN trong các hoạt đông sản xuất kinh doanh theo chủ trương của Nhà nước là đúng, gia
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Thuế ra đời và phát triển gắn liền với sự hình thành và phát triển của Nhà nước Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước phát triển Ngày nay, vai trò của thuế càng được nâng cao hơn nữa, thuế thực sự là công cụ có hiệu lực góp phần quản
lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế Đồng thời phục vụ yêu cầu kiểm soát và hướng dẫn mọi hoạt động kinh tế Bên cạnh đó, thuế cũng đóng vai trò tích cực góp phần thực hiện công bằng xã hội, đảm bảo tính pháp lý cao, thể hiện tính đơn giản, rõ ràng công khai, dân chủ và mang tính khả thi Trong mỗi thời kỳ với các giai đoạn phát triển kinh tế khác nhau cần có các chính sách phù hợp mang lại hiệu quả cao
Thuế - trong đó có thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh (CTN/NQD) được coi là khoản thu quan trọng, là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách, điều này thể hiện qua tỷ trọng số thuế CTN/NQD trong tổng thu ngân sách Trong giai đoạn 2011-2013, kết quả thực hiện nhiệm vụ thu thuế CTN/NQD trên địa bàn chiếm tỷ trọng từ 45-51% về thuế, phí và chiếm từ 24-27% tổng thu ngân sách trên địa bàn Vì vậy vai trò của công tác quản lý thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh càng trở nên quan trọng hơn hết Để thực hiện tốt công tác quản lý thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh mới hạn chế được khả năng thất thu thuế, hoàn thành các chỉ tiêu đã đề ra, góp phần thể hiện tính công bằng xã hội
Nền kinh tế càng phát triển tất yếu dẫn đến các mối quan hệ kinh tế phát sinh ngày càng da dạng phong phú, nhưng các quy định trong hệ thống chính sách thuế chưa điều chỉnh kịp thời
Tình trạng trốn thuế, lậu thuế, vi phạm luật thuế diễn ra còn khá phổ biến
và phức tạp đặc biệt trong lĩnh vực thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh Mặt khác một bộ phận cán bộ công chức ngành thuế trình độ chuyên môn
Trang 2nghiệp vụ non yếu, xa sút về phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cũng là một trong những nguyên nhân việc thực thi chính sách thuế kém hiệu quả
Từ những kiến thức của bản thân và qua thực tế cán bộ địa bàn trực tiếp
quản lý hộ kinh doanh cá thể, em chọn đề tài: “Tăng cường công tác quản lý
thuế đối với hộ kinh doanh cá thể” Em đưa ra một tình huống hộ kinh doanh
cá thế vi phạm luật thuế giá trị gia tăng và cách xử lý vụ việc này nhằm tăng cường công tác quản lý thuế nói chung và lĩnh vực công thương nghiệp ngoài quốc doanh nói riêng
Trang 31 Mô tả tình huống
Hàng năm dự toán thu NSNN của huyện Thọ Xuân thường được cấp trên giao năm sau cao hơn năm trước khoảng từ 10 % đến 15% (so với số thực hiện năm trước) việc giao tăng dự toán thu NSNN nói chung và thuế công thương nghiệp ngoài quốc doanh nói riêng là có căn cứ và có cơ sở với những lý do cụ thể là: Giá cả thị trường biến động tăng, quy mô hộ kinh doanh phát triển và mở rộng, sự tăng trưởng của nền kinh tế…
Để đảm bảo dự toán được giao hàng năm, việc tiến hành điều chỉnh thuế của hộ kinh doanh cá thể là điều không thể tránh khỏi và thường điều chỉnh từ 1 đến 2 lần trong năm
Xuất phát từ việc điều chỉnh thuế, ngày 25 tháng 6 năm 2014 Đội thuế thị trấn Thọ Xuân nhận được đơn xin giảm thuế của ông Lê Thái Tuấn - Thôn Hải Tân - xã Thọ Hải Đối tượng kinh doanh thuộc đội thuế Thị trấn Thọ Xuân quản lý
Qua xem xét nội dung đơn xin giảm thuế của ông Tuấn có ghi”…Việc điều chỉnh tăng thuế phải nộp cho NSNN trong các hoạt đông sản xuất kinh doanh theo chủ trương của Nhà nước là đúng, gia đình tôi hoàn toàn nhất trí, song việc điều chỉnh như thế nào để đảm bảo tính công bằng và hợp lý là điều tôi muốn được làm rõ, vì từ trước đến nay gia đình tôi đều chấp hành và nộp thuế đầy đủ cho Nhà nước nhưng từ tháng 1 năm 2014 đội thuế Thị trấn Thọ Xuân tăng mức thuế tháng của gia đình tôi từ 100.000 đồng lên 120.000 đồng (tăng 12 % so với mức thuế cũ) trong khi doanh thu bán hàng của gia đình tôi giảm so với năm ngoái Việc điều chỉnh lên mức thuế như thế đối với khả năng kinh doanh của gia đình là không đảm bảo, làm ảnh hưởng đến đời sống và mức thu nhập của gia đình nên tôi không chấp hành nộp thuế Mặt khác, nếu so sánh mức thuế của gia đình tôi với một số hộ kinh doanh cùng ngành nghề, cùng địa bàn thì mức thuế của gia đình tôi có sự chênh lệch cao hơn
Vậy tôi làm đơn này kính mong đội thuế Thị trấn Thọ Xuân, Chi cục thuế huyện Thọ Xuân xem xét giảm bớt mức thuế phải nộp cho gia đình tôi để đảm
Trang 4bảo công bằng và để gia đình tôi hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nước”
2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống
Ông Lê Thái Tuấn thắc mắc về mức tăng thuế không hợp lý, không phù hợp với mức thu nhập của gia đình ông Hơn nữa, mức thuế của gia đình ông không công bằng so với một số hộ kinh doanh cùng ngành nghề trên địa bàn xã
Như vậy vấn đề cần được đặt ra để xem xét giải quyết vụ việc trên cụ thể là:
- Việc điều chỉnh thuế của đội thuế Thị trấn Thọ Xuân đã đúng thủ tục quy trình quản lý thuế chưa? Và đã phù hợp doanh thu kinh doanh của ông Tuấn không?
Trách nhệm của Đội NVDT – KK - KTT, Đội kiểm tra Chi cục có liên quan đến vụ việc này không?
- Hướng giải quyết vụ việc này như thế nào để đảm bảo tính hợp lý, hợp pháp?
3 Phân tích nguyên nhân và hậu quả
Kiểm tra lại hồ sơ kinh doanh của hộ ông Tuấn đã có các loại giấy tờ và
số liệu cụ thể sau:
- Giấy phép đăng ký kinh doanh được UBND huyện Thọ Xuân cấp số 784/UBHT/CT-ĐKKD ngày 08 tháng 4 năm 2013
- Ngành nghề kinh doanh: Tạp hóa
- Vốn kinh doanh: 100.000.000 đồng
- Giấy chứng nhận đăng ký thuế số 2800363636 do cục thuế Tỉnh thanh Hoá cấp ngày 15 tháng 4 năm 2014
Nộp thuế theo phương pháp: Ấn định thuế trên doanh thu (khoán thuế)
- Mức thuế cũ đã nộp đến hết tháng 12/ 2013 là:
Thuế GTGT: 16.666.667 x 0.6% = 100.000 đồng
Căn cứ vào tờ khai thuế khoán ngày 4 tháng 12 năm 2014 của ông Tuấn:
Doanh thu bán hàng hóa chịu thuế giá trị gia tăng: 12.000.000 đồng
Thuế GTGT phải nộp năm 2014 : 12.000.000 x 1% = 120.000 đồng
* Xét về phía người thi hành công vụ (Đội ngũ cán bộ công chức thuế, thực
thi quyền hành pháp)
Trang 5Xem xét về hồ sơ điều chỉnh thuế đã có: tờ khai thuế khoán, biên bản điều tra doanh thu Song vấn đề thiếu sót của đội thuế Thị trấn ở đây là chưa tuyên truyền luật thuế giá trị gia tăng sửa đổi, bổ sung Cụ thể, ngày 01 tháng 01 năm
2014 Luật số: 31 ngày 31/12/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế giá trị gia tăng Luật số 31 ngày 31/12/2013 sửa đổi tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa:1%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
- Sản xuât, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%
- Hoạt động kinh doanh khác: 2%
Do không biết về thay đổi chính sách thuế nên ông Tuấn đã có phản ứng khi thấy số thuế phải nộp hàng tháng tăng lên trong khi doanh thu bán hàng kê khai thấp hơn
Tuy nhiên với mức điều chỉnh doanh số của ông Tuấn theo ý kiến xác nhận của hội đồng tư vấn thuế xã là phù hợp với thực tế kinh doanh (đạt 12 %
so với mục tiêu đặt ra là 15 %)
Một vấn đề cần đề cập ở đây nữa là trách nhiệm phối hợp trong việc thực hiện quy trình điều chỉnh thuế giữa các Đội NVDT – KK – KTT, Đội kiểm tra với đội thuế Thị trấn Thọ Xuân là chưa chặt chẽ, chưa nâng cao tinh thần trách nhiệm, không kiểm tra các bước điều chỉnh trước khi trình Lãnh đạo Chi cục ký quyết định điều chỉnh mức thuế của các hộ kinh doanh
*Xét về phía đối tượng nộp thuế (hộ ông Tuấn )
Có thể nói ý thức chấp hành của hộ ông Tuấn là chưa nghiêm túc Đầu năm cán bộ địa bàn đã gửi thông báo nộp thuế, ông Tuấn không có gì thắc mắc
về số tiền thuế giá trị gia tăng phải nộp hàng tháng Từ năm 2014 đã có sự thay đổi về chính sách thu thuế hộ kinh doanh cá thể: cán bộ uỷ nhiệm thu sắc thuế giá trị gia tăng ở xã không còn, các hộ kinh doanh nộp thuế theo quý và nộp tại trụ sở ủy ban nhân dân xã Xã Thọ Hải được phân lịch thu từ ngày 15 đến ngày
Trang 618 của tháng cuối quý Ngoài thông báo nộp thuế đầu năm, cán bộ địa bàn còn tham mưu cho chính quyền địa phương có thêm thông báo nộp thuế của ủy ban nhân dân xã gửi đến các hộ kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng Cuối mỗi ngày thu, hộ kinh doanh chưa thực hiện nghĩa vụ nộp thuế lại có thêm giấy mời vào ngày hôm sau Trong 4 ngày thu thuế giá trị gia tăng qúy I ông Tuấn cũng không lên ủy ban nhân dân xã nộp thuế hay có đề nghị thắc mắc Đến thu thuế giá trị gia tăng quý II ông Tuấn cũng không nên ủy ban nhân dân xã Số thuế nợ của ô
ng Tuấn đã được cán bộ địa bàn làm theo đúng quy trình quản lý nợ thuế Quyết định 1395/QĐ-TCT ngày 14/10/2011: khoản nợ thuế từ 01 đến 30 ngày, kể từ ngày hết hạn nộp thuế thực hiện quy trình đôn đốc thu nộp bằng hình thức giấy thông báo của ủy ban nhân dân xã (cán bộ địa bàn tham mưu cho chính quyền địa phương)
Khoản nợ thuế từ ngày thứ 31 kể từ ngày hết hạn nộp thuế lập thông báo tiền thuế nợ và tiền phạt chậm nộp theo mẫu số 07/QLN (gia hạn mười ngày làm việc) Đến khi tiền nợ thuế của ông Tuấn trên 90 ngày theo quy trình 1395 cán
bộ quản lý địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương tiến hành xác mình tài sản để tiến hành quyết định cưỡng chế thì ông Tuấn mới thắc mắc mức thuế cao Như vậy ông Tuấn đã được cán bộ quản lý địa bàn cùng với chính quyền địa phương nhắc nhở nhiều lần, gửi thông báo đầy đủ nhưng ông Tuấn vẫn cố tình không chấp hành nghĩa vụ nộp thuế cho NSNN
Tuy nhiên việc xem xét tình tiết vi phạm luật thuế của hộ ông Tuấn có thể
do thiếu sự hiểu biết về chính sách thuế (vì trước đây ông chấp hành rất tốt) thì nguyên nhân chính dẫn đến vi phạm luật thuế có một phần trách nhiệm thuộc về
cơ quan quản lý Nhà nước mà trực tiếp là cơ quan Chi cục thuế Huyện Thọ Xuân
4 Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề và lựa chọn phương án
Thuế là một biện pháp Tài chính của Nhà nước mang tính quyền lực, tính pháp lý cao Mọi công dân phải có nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước theo quy
Trang 7định của pháp luật, nếu không chấp hành sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính
Trong trường hợp này nếu không được giải quyết dứt điểm việc nợ đọng tiền thuế, tiền phạt đối với hộ ông Tuấn thì tình trạng nợ đọng thuế sẽ không dừng ở phạm vi một hộ mà sẽ lan tràn ra các hộ khác, ảnh hưởng đến công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thuế
Với tình huống trên chúng ta có thể giải quyết bằng nhiều phương pháp, song cách giải quyết phải đảm bảo đúng pháp luật quy định và có hiệu quả
4.1 Phương pháp 1:
Đội thuế Thị trấn Thọ Xuân báo cáo lãnh đạo Chi cục thuế về hành vi không chấp hành nộp thuế giá trị gia tăng của ông Tuấn Tham mưu lãnh đạo Chi cục thuế làm văn bản báo cáo và đề nghị với cơ quan UBND huyện Thọ Xuân thu hồi giấy phép kinh doanh và đình chỉ hoạt động kinh doanh hộ ông Tuấn để ông chấp hành nộp tiền thuế và tiền phạt vào NSNN sau đó sẽ xem xét tiếp tục cho phép ông Tuấn kinh doanh
Tuy nhiên áp dụng phương pháp này sẽ xảy ra hai tình huống:
- Nếu hộ ông Tuấn chấp hành nộp tiền thuế, tiền phạt vừa hoàn thành trách nhiệm của công dân đối với Nhà nước và sau đó tiếp tục được phép kinh doanh là điều suôn sẻ và đúng với ý định của cơ quan quản lý Nhà nước
- Nếu hộ ông Tuấn vẫn không nộp tiền thuế, tiền phạt nhưng vẫn tiếp tục kinh doanh hoặc bỏ kinh doanh thì đây lại là một vấn đề khá phức tạp mà mục đích cuối cùng của cơ quan quản lý Nhà nước vẫn chưa giải quyết được Nếu hộ ông Tuấn tiếp tục kinh doanh thì lại phát sinh thêm hành vi vi phạm mới (kinh doanh bất hợp pháp) mà hành vi vi phạm này lại xuất phát từ việc làm của cơ quan quản lý Nhà nước
Nếu ông Tuấn bỏ kinh doanh xét về mặt kinh tế cũng như mặt xã hội thì điều bất lợi tức là không tạo ra việc làm, tạo thu nhập cho gia đình cũng như cho
xã hội và tiền thuế, tiền phạt cũng không thu được
Thực chất phương pháp này mang tính khả thi không cao
Trang 84.2 Phương pháp 2
Căn cứ vào quyết định số 1395/QĐ-TCT về quy trình quản lý nợ ngày 14 tháng 10 năm 2011 thì số tiền nợ thuế của ông Tuấn đã trên 90 ngày đội thuế Thị trấn Thọ Xuân tiến hành xác minh tài sản, hoàn chỉnh hồ sơ cưỡng chế nợ thuế Chi cục trưởng Chi cục thuế huyện Thọ Xuân ra quyết định cưỡng chế thuế để tịch thu hàng hoá, tang vật có giá trị tương đương với số tiền thuế, tiền phạt để bán đấu giá và nộp tiền vào NSNN theo quy định của pháp luật
Như chúng ta đã biết trong quản lý Nhà nước về kinh tế, xã hội nói chung
và quản lý thuế nói riêng khi cơ quan quản lý Nhà nước sử dụng phương pháp này là việc làm ép buộc, cứng nhắc nếu không áp dụng biện pháp này thì các quyết định quản lý Nhà nước sẽ không thực thi được, luật pháp Nhà nước sẽ bị xem thường, không nghiêm minh và tính quyền lực Nhà nước sẽ bị giảm sút
Nếu thực hiện phương pháp này thì kết quả sẽ mang lại:
- Việc thu tiền thuế, tiền phạt tồn đọng vào NSNN là điều chắc chắn và cũng là một bài học, một tấm gương điển hình cho các hộ kinh doanh khác trên địa bàn chấp hành luật thuế tốt hơn, hạn chế tình trạng nợ đọng thuế kéo dài, chống thất thu cho NSNN
Thực hiện phương pháp này sẽ tốn kém cả về thời gian công sức và kinh
tế, từ việc lập hồ sơ, huy động lực lượng các ngành như: công an, viện kiểm sát, quản lý thị trường, phòng tài chính kế hoạch, chính quyền địa phương các chi phí khác phục vụ cho việc cưỡng chế
- Điều kiện kinh doanh cũng như môi trường kinh doanh của hộ ông Tuấn
sẽ giảm sút trong một thời gian nhất định, đồng thời cũng làm mất thiện chí giữa các hộ kinh doanh nói chung và gia đình ông Tuấn nói riêng với cơ quan Nhà nước mà trực tiếp là những người làm công tác thuế ở đội thuế Thị trấn, làm cho mối quan hệ giữa cán bộ công chức thuế với hộ kinh doanh có một khoảng cách
4.3 Phương pháp 3: Phương pháp giáo dục thuyết phục
Đây là phương pháp có hiệu quả nhất xét cả về mặt kinh tế cũng như về mặt xã hội, cả cái chung cũng như cái riêng nếu như hộ ông Tuấn nhận thức
Trang 9được các vấn đề trong vụ việc và đây cũng là phương pháp lựa chọn để giải quyết
V Kế hoạch tổ chức thực hiện phương pháp được lưạ chọn
Qua nghiên cứu hồ sơ đọng thuế cũng như nội dung đơn xin giảm thuế của ông Tuấn gửi Đội thuế Thị Thọ Xuân Đội thuế Thị Trấn Thọ Xuân mời ông Tuấn nên đội thuế Thị Trấn Thọ Xuân làm việc về việc nợ đọng thuế của gia đình ông trong thời gian qua Nếu qua giải thích thuyết phục của đội trưởng đội thuế Thị Trấn Thọ Xuân, ông Tuấn vẫn chưa hiểu và chấp hành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước thì đề nghị ông Tuấn viết đơn khiếu nại gửi vào chi cục Thuế để được giải quyết
Đúng ngày giờ qui định ông Tuấn đã đến đội thuế thị trấn Thọ Xuân Đội trưởng đội thuế thị trấn Thọ Xuân trực tiếp làm việc với ông Tuấn Đến công sở Nhà nước ông Tuấn với những cử chỉ hơi nhút nhát và không được mạnh bạo, song qua những câu giao tiếp và đặt vấn đề ban đầu đã làm cho ông cảm thấy thoải mái, dễ chịu và ông cảm thấy tâm lý thoải mái hơn Trước hết gợi ý để ông trình bày lý do, nguyên nhân dẫn đế việc nợ đọng thuế Nhà nước kéo dài mà ông không chấp hành, tuy nhiên những nội dung ông trình bầy không ngoài nội dung
mà ông đã nêu trong đơn xin miễn giảm thuế gửi đội thuế Qua nội dung trình bày trong đơn xin miễn giảm, cũng như ý kiến của Đội trưởng đội thuế thị trấn Thọ Xuân giải thích chính sách thuế có liên quan đến vụ việc cụ thể như sau:
Thứ nhất: Mức thuế mới điều chỉnh không phù hợp với thực tại kinh
doanh mà ông Tuấn đã trình bày
Căn cứ Luật thuế GTGT,quy trình quản lý hộ kinh doanh cá thể, đội thuế thị trấn đã phối hợp với Hội đồng tư vấn thuế cơ sở tiến hành điều tra khảo sát doanh thu tính thuế trong 5 ngày và đã lập biên bản điều tra, trong biên bản đã xác định được doanh thu bình quân tháng là 12.000.000 đồng và đã ký xác nhận của các bên liên quan (chủ hộ ông Tuấn đã ký xác nhận)
Ngày 01 tháng 01 năm 2014 Luật số: 31 ngày 31/12/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế giá trị gia tăng Luật số 31 ngày 31/12/2013 sửa đổi tỷ
Trang 10lệ % để tính thuế giá trị gia tăng: Phân phối dịch vụ, hàng hóa từ 0.6 % lên 1%.
Do vậy, doanh thu bán hàng hóa ông Tuấn kê khai thấp hơn năm 2013 nhưng số thuế giá trị gia tăng phải nộp cao hơn, số thuế phải nộp năm 2014: 12.000.000 x 1% = 120.000 đồng
Thực tế Đội thuế thị trấn và Hội đồng tư vấn thuế xã Thọ Hải mới xây dựng và trình Chi cục thuế ấn định doanh thu tính thuế ở mức 12.000.000 đồng (bởi lẽ ông Tuấn hiện đang nuôi dưỡng một mẹ già và hai cháu đang học đại học điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn)
Như vậy với mức thuế điều chỉnh này là đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý
mà gia đình ông phải thực hiện đầy đủ với Nhà nước
Thứ hai: Mức thuế của nhà ông cao hơn các hộ kinh doanh khác cùng
ngành nghề, cùng địa phương
Nếu xét về quy mô kinh doanh: gia đình ông ra hoạt động kinh doanh trước các hộ kinh doanh khác khoảng 3 năm, lượng khách hàng quen biết và thường xuyên mua hàng nhiều hơn, địa điểm kinh doanh thuận lợi, mặt hàng phong phú hơn….Xét về phía trách nhiệm và quyền lợi thì người kinh doanh có quyền được bình đẳng trước pháp luật, song trước hết mình phải chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh của mình trước Nhà nước đồng thời phải làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước
Việc không chấp hành nộp thuế của gia đình ông trong hai quý liên tục là
vi phạm chính sách pháp luật thuế, mặc dù đã được cơ quan thuế đôn đốc, nhắc nhở và thông báo đầy đủ Đây có thể coi là hành vi cố ý, điều này bản thân ông
đã nhận thức rõ
Nếu qua giải thích thuyết phục của đội trưởng đội thuế Thị Trấn Thọ Xuân, ông Tuấn vẫn chưa hiểu và chấp hành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước thì đề nghị ông Tuấn viết đơn khiếu nại gửi vào chi cục Thuế để được giải quyết
Tiền thuế nợ của ông đã trên 90 ngày theo quy trình quản lý nợ thuế : Nếu ông không nộp tiền thuế, tiền phạt thì việc cưỡng chế hành chính đối với ông là