Bảo vệ môi trường là vấn đề của đất nước, của nhân loại. Bảo vệ môi trường nói chung và giáo dục ý thức về bảo vệ môi trường nói riêng đã được Đảng và nhà nước quan tâm từ nhiều năm nay, đã có nhiều chủ trương, biện pháp giải quyết các vấn đề môi trường.Ngày nay, giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên: Giáo dục mầm non. Trong kế hoạch nhiệm vụ năm học của trường thì việc thực hiện tốt phong trào xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học.
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở huyện
Tên đề tài sáng kiến: “Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
trường Mẫu giáo Tây Hồ tích cực tham gia bảo vệ môi trường”
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
2 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2020-2021.
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Môi trường đang là vấn đề quan trọng, nó đã và đang trở thành mối đe doạ không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt của con người mà còn ảnh hưởng đến sự sống, sự tồn tại của con người Môi trường chỉ có thể giải quyết với điều kiện con người được hình thành quan điểm về sinh thái đúng đắn, sự hiểu biết cấp thiết của việc nâng cao trình độ văn hoá hiểu biết về sinh thái môi trường, làm nền móng cho sự tồn tại của con người với thế giới xung quanh
Bảo vệ môi trường là vấn đề của đất nước, của nhân loại Bảo vệ môi trường nói chung và giáo dục ý thức về bảo vệ môi trường nói riêng đã được Đảng và nhà nước quan tâm từ nhiều năm nay, đã có nhiều chủ trương, biện pháp giải quyết các vấn đề môi trường
Ngày nay, giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên: Giáo dục mầm non Trong kế hoạch nhiệm vụ năm học của trường thì việc thực hiện tốt phong trào xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học
Ở lứa tuổi mầm non, việc giáo dục bảo vệ môi trường được xác định là một trong những nội dung quan trọng trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ Qua
đó giúp trẻ phát triển toàn diện các mặt Việc rèn luyện những thói quen nề nếp giữ gìn môi trường trong và ngoài lớp có ý nghĩa hết sức quan trọng về mặt giáo dục đạo đức đối với trẻ Đó chính là nền tảng ban đầu để hình thành và phát triển ý thức trẻ về môi trường và vì môi trường
3.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết
Trong nhiều năm qua, công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non được triển khai và chỉ đạo thực hiện tại các trường mầm non Giáo viên chúng tôi được các cấp từ Phòng Giáo dục đến nhà trường bồi dưỡng, tập huấn rất nhiều về lý thuyết cũng như tổ chức các chuyên đề Nhờ vậy công tác
Trang 2giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non nói chung và tại trường Mẫu giáo Tây Hồ chúng tôi nói riêng tương đối đạt hiệu quả Qua sự nhắc nhở của giáo viên, trẻ đã biết bỏ rác đúng nơi quy định, biết sắp xếp đồ dùng cá nhân gọn gàng, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ…
Tuy nhiên, tôi nhận thấy rằng rất nhiều trẻ thực hiện việc bảo vệ môi trường chỉ mang tính bộc phát, khi đến lớp trẻ cũng có thực hiện việc bảo vệ môi trường nhưng chỉ theo nhiệm vụ, theo yêu cầu, nhắc nhở của cô giáo Việc thể hiện những nhiệm vụ đó chỉ ở mức độ hạn chế nhất định Nó chưa thật sự trở thành một thói quen thường xuyên cho trẻ Bên cạnh đó, đa số phụ huynh còn xem nhẹ việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con trẻ, chưa có sự phối hợp chặt chẽ với giáo viên trong công tác này Đây cũng là một trong những hạn chế làm cho công tác giáo dục trẻ bảo vệ môi trường đạt hiệu quả chưa cao
3.2 Nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Từ thực tế trên, với khả năng và kinh nghiệm công tác của bản thân, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ và đã mạnh dạn áp dụng tại lớp bao gồm các giải pháp sau:
- Hình thành ý thức, tính tích cực bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua tổ chức các hoạt động hằng ngày
- Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường qua hoạt động “chơi mà học, học bằng chơi”
- Lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào các chủ đề trong năm học
- Nâng cao nhận thức cho trẻ về việc bảo vệ môi trường thông qua việc xây dựng môi trường lớp học
- Phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình
3.3 Điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng biện pháp.
- Xây dựng môi trường lớp học theo hướng mở, chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ
- Tài liệu, sách báo hướng dẫn về cách làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải
- Tham gia đầy đủ các buổi tập huấn chuyên môn do PGD và nhà trường
tổ chức về nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ
- Theo công văn hướng dẫn thực hiện chỉ thị 02/2005/BGD&ĐT ngày 21/04/2006 của Vụ Giáo dục mầm non về việc: “Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non ”
3.4 Các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp
Trang 3Từ những thực trạng nêu trên tôi đã nghiên cứu và xây dựng đề tài: “Một
số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường Mẫu giáo Tây Hồ tích cực tham gia bảo vệ môi trường” Với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ trong công tác tuyên truyền giáo dục bảo vệ môi trường và quan trọng hơn nữa là giúp trẻ hình thành kỹ năng sống cho riêng mình, biết yêu quê hương, bảo vệ môi trường qua lời nói cùng hành động, qua hình ảnh, qua bài thơ, bài hát Nó có ý nghĩa rất lớn trong việc đóng góp về mặt thực tiễn hiện nay khi tình hình môi trường của chúng ta đang ngày càng bị đe dọa.Và từ những vấn đề nêu trên tôi
đã xây dựng kế hoạch và đề ra những biện pháp cụ thể để tiến hành thực hiện đề tài mình nghiên cứu như sau:
3.4.1 Biện pháp 1: Hình thành ý thức, tính tích cực bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua tổ chức các hoạt động hằng ngày.
Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi đang phát triển, trẻ sẽ dễ hình thành những thói quen, nề nếp tốt, tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt và tiếp thu những giá trị mới Do đó việc đưa giáo dục bảo vệ môi trường lồng ghép vào các hoạt động giáo dục hằng ngày của trẻ sẽ giúp cho trẻ có thái độ và hành vi tích cực đối với môi trường xung quanh, có ý thức tự giác trong việc thực hiện các hành vi bảo vệ môi trường Cụ thể như sau:
* Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động học:
Bên cạnh việc lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào các chủ đề thì hoạt động học là hoạt động trực tiếp giúp trẻ nhận biết giáo dục môi trường một cách toàn diện và có hệ thống
Với việc tích hợp nội dung giáo dục môi trường vào hoạt động hằng ngày cho trẻ cần xây dựng hệ thống các câu hỏi, các tình huống sư phạm mang tính tìm tòi, suy luận, sáng tạo liên hệ với thực tiễn về nội dung giáo dục môi trường hiện nay trên các chủ đề khác nhau của đời sống con người và gần gũi với trẻ Trên cơ sở đó, hình thành được kiến thức, thái độ và kĩ năng về giáo dục môi trường cho trẻ
Trong quá trình thực tiễn tôi linh hoạt lồng ghép giáo dục kỹ năng bảo vệ môi trường vào các hoạt động học qua các chủ đề nhằm khắc sâu kiến thức về tính tích cực tham gia bảo vệ môi trường cho trẻ Sau đây tôi xin đơn cử một số hoạt động và một số đề tài cụ thể:
Ví dụ 1: Hoạt động khám phá khoa học :
- Chủ đề: Bé với môi trường xanh Đề tài: “ Cây xanh và môi trường sống”
Tôi cần cho trẻ biết cây xanh có nhiều ích lợi đối với đời sống con người như: Cho gỗ, bóng mát, cho hoa quả, rau… làm cho môi trường trong sạch, thoáng mát và đặc biệt là che chén gió, giữ đất, chống sạt lỡ đất Nếu khai thác, chặt phá bừa sẽ gây ra nhiều hậu quả khó lường
Trang 4Ví dụ: Năm vừa qua nước ta vừa trải qua cơn bão số 9 và cơn bão số 13,
vì nhiều nơi khai thác, chặt phá cây bừa bãi để lấy gỗ… nên nhiều nơi như Phước Sơn, Trà leng… bị sạt lỡ làm nhiều người chết và bị thương
- Muốn có nhiều cây xanh thì cần phải trồng, chăm sóc và bảo vệ cây Muốn vậy trẻ phải biết quá trình phát triển và những điều kiện để cây lớn lên
Để trẻ hiểu và có cái nhìn cụ thể hơn ở hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ làm thí nghiệm gieo hạt Hằng ngày trẻ chăm sóc và quan sát sau đó vẽ lại quá trình phát triển của hạt tạo thành cây
- Nếu không có cây xanh thì sao?
Qua đó trẻ biết được cây xanh và môi trường rất cần thiết đối với đời sống con người
Ví dụ 2: Hoạt động: Tạo hình
- Chủ đề: Thực vật
- Đề tài: Làm cây cải từ vỏ chai
- Thực hiện: Tôi cho trẻ dùng các vỏ chai sữa su su đã qua sử dụng, cắt, dán lá vào chai sữa để tạo thành cây cải bẹ
- Mục đích của hoạt động này nhằm giúp trẻ biết sử dụng những nguyên vật liệu phế thải để tận dụng làm những đồ dùng đồ chơi Và qua tiết học trẻ cùng tôi lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
Tuy nhiên, để đạt được kết quả tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo viên cần phải đầu tư nhiều thời gian, trí tuệ cho việc chuẩn bị các hoạt động giáo dục cho trẻ để chọn lọc kiến thức mũi nhọn, xây dựng hệ thống câu hỏi, tình huống sư phạm… liên quan đến việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường Có như vậy yếu tố thành công trong việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường ở trường mầm non mới đạt kết quả cao và bền vững
* Giáo dục bảo vệ môi trường qua các hoạt động vui chơi
- Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo vì nó chi phối tất cả các hoạt động khác Hoạt động vui chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, hoạt động vui chơi được tổ chức nhằm phát triển về mặt tình cảm và quan hệ xã hội cho trẻ, cung cấp cho trẻ một số hiểu biết về hiện tượng xã hội xung quanh từ đó hình thành ở trẻ tình cảm, thái độ tích cực đối với cộng đồng
và môi trường xung quanh Thông qua hoạt động vui chơi trẻ còn phát triển về mặt thể chất như bảo vệ và rèn luyện sức khỏe cho trẻ, cung cấp cho trẻ hiểu biết
về cơ thể, tập cho trẻ một số kỹ năng giữ gìn vệ sinh cơ thể, vệ sinh môi trường
và lao động tự phục vụ hằng ngày
+ Thông qua trò chơi phân vai: Trẻ biết thể hiện các công việc của một số nghề như:
+ Khi trẻ đóng vai bác sĩ, trẻ biết khuyên bệnh nhân phải ăn uống sạch sẽ
để không mắc những bệnh do môi trường sống ô nhiễm gây ra…
Trang 5- Khi chơi đóng vai thầy cô giáo trẻ biết nhắc nhỡ, khuyên nhủ học sinh cần phải làm gì để bảo vệ môi trường
- Khi đóng vai người công nhân đô thị trẻ biết thể hiện công việc của họ như: Trồng cây, chăm sóc cây, thu gom rác thãi, giữ gìn môi trường sạch sẽ
+ Thông qua trò chơi học tập: Trẻ tìm hiểu các hiện tượng trong môi trường trẻ học cách so sánh, phân loại các hành động tốt - xấu đối với môi trường, phân biệt được môi trường sạch và môi trường bẩn… và tìm ra nguyên nhân của chúng
+ Ở góc sách tôi sưu tầm các loại sách báo về bảo vệ môi trường sau đó cho trẻ cắt dán tạo thành những quyển sách mới có nội dung khác nhau về môi trường như: Chăm sóc cây, nhặt rác và bỏ rác đúng nơi qui định, các nguồn nước, bảo vệ và sử dụng nguồn nước tiết kiệm …
+ Còn ở góc thiên nhiên thì tôi cho trẻ mô phỏng lại các hành vi tốt để bảo
vệ môi trường như: Trồng cây, tưới nước, bắt sâu…
* Giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường qua hình thức động viên, khích
lệ, tuyên dương.
Với tâm niệm muốn thành công trong giáo dục dạy trẻ thì hãy là bạn của trẻ, hiểu trẻ và chia sẻ những suy nghĩ của trẻ Nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ thì sẽ thuận lợi trong việc dạy trẻ và trong công việc giáo dục trẻ biết tự giác giữ gìn môi trường còn mới mẻ này
- Đối với trẻ rất thích được khen, tôi động viên trẻ bằng cử chỉ âu yếm, được khen ngợi trước bạn bè thì trẻ sẽ hoàn thành công việc đạt kết quả cao nhất, tôi lên kế hoạch thực hiện: Phân công công việc cho các tổ
+ Tuần nào, tổ nào trực sạch nhất, lớp học ngăn nắp, gọn gàng, không có rác bẩn, lớp sạch sẽ, góc thiên nhiên của lớp tươi tốt không có lá vàng, lá khô rơi rụng thì tổ đó được tuyên dương trước lớp, được cắm cờ bé ngoan, được các bạn
vỗ tay hoan nghênh và được cô giáo phát phiếu bé ngoan… Tất cả những động tác đó giúp trẻ tự giác hơn trong công việc giữ gìn môi trường của trường lớp
+ Còn đối với những tổ các bạn trực nhật chưa đạt hiệu quả cao, còn vài thiếu sót thì cô giáo động viên, khuyến khích trẻ tuy nhiên trẻ sẽ không được tuyên dương, không được cắm cờ và ít phiếu bé ngoan hơn bạn… trẻ sẽ tự nhận thức được vì sao lại như vậy? Nguyên nhân vì sao mình chưa bằng bạn? và mình chưa hoàn thành ở điểm nào?
- Và để trẻ có ý thức về công việc mà trẻ đang làm, những lúc hoạt động ngoài trời hoặc đầu giờ đón trẻ cô có thể kể cho trẻ nghe chuyện “ gương người tốt việc tốt ”, nhân cách hoá bằng hình ảnh trực quan tạo cho trẻ nhận biết những hành vi đúng, đẹp để trẻ noi theo
Ví dụ: Cô kể câu chuyện “ Khu phố của bé ”
- Sau khi kể xong tôi đặt câu hỏi cho trẻ trả lời:
Trang 6+ Mọi người trong khu phố của bạn Thảo làm gì vào ngày chủ nhật?
+ Để làm sạch khu phố bạn Thảo đã làm gì?
+ Sau khi mọi người dọn dẹp xong thì khu phố như thế nào?
+ Bạn Thảo cảm thấy như thế nào khi cùng mẹ dọn dẹp khu phố?
+ Nếu là con con sẽ làm gì?
- Thông qua câu chuyện trên tôi giáo dục cho trẻ phải biết chăm chỉ lao động, theo như lời dạy của Bác Hồ: “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình” Bên cạnh đó trẻ biết giữ gìn và bảo vệ môi trường mình đang sống Và
cứ thế, mỗi tuần tôi kể cho trẻ nghe một câu chuyện, qua câu chuyện trẻ tự điều chỉnh hành vi của mình về ý thức bảo vệ môi trường
- Nếu chúng ta chỉ giáo dục trẻ bằng lý thuyết thôi, trẻ sẽ mau quên nhưng qua hình ảnh nhân vật của chuyện trẻ sẽ khắc sâu được việc nên làm và không nên làm Từ đó, trẻ có hành động đúng trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường ngày càng tốt hơn
Không dừng lại ở hình thức khen tặng, nêu gương, mượn hình ảnh nhân vật trong truyện, tôi còn luôn giáo dục kiến thức giữ gìn và bảo vệ môi trường vào những giờ hoạt động ngoài trời, trong giờ ăn hoặc ở mọi lúc, mọi nơi… có như vậy mỗi trẻ mới tự nguyện, tự giác có nhận thức và hành vi đúng, đã có thói quen thì không thể quên được; công việc làm đúng và thường xuyên sẽ nâng cao thành nhận thức, đã có nhận thức đúng thì ta không còn lo sợ trẻ làm sai Vì thế, nhận thức đúng ở trẻ là điều kiện cần cho trẻ, hành vi đúng là điều kiện đủ để trẻ
có kiến thức hoàn thiện, đó là nhiệm vụ của mỗi chúng ta trong xã hội công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngày nay
* Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động vệ sinh cá nhân
và lao động tự phục vụ
Đối với các cháu trong độ tuổi mẫu giáo thì hoạt động vệ sinh là hoạt động làm cho trẻ rất thích thú vì đây là cơ hội để trẻ được chơi đùa với nước và chơi với bong bóng của xà phòng nên khi làm vệ sinh trẻ hay mở nước văng tung tóe, đánh răng rửa mặt xong không khóa vòi nước lại Nắm được đặc điểm tâm lý trên của trẻ nên để cho trẻ nhận thức được cần sử dụng tiết kiệm nước tôi thường xuyên trò chuyện và nhắc nhở trẻ: Tôi hỏi trẻ cách rửa tay, rửa mặt như thế nào để tiết kiệm nước ? Qua đó tôi giáo dục trẻ biết tiết kiệm nước
Trong quá trình giáo dục tôi còn chú ý tới việc giáo dục thêm cho một số
cá nhân trẻ, vì không phải trẻ nào cũng có trình độ nhận thức giống nhau, có một
số trẻ do tính còn hiếu động, hay tinh nghịch, một số cháu còn nhút nhát, e dè chưa để ý, ghi nhớ và ít tham gia hoạt động cùng cô Do đó để trẻ có những ý thức, hành động tốt về bảo vệ môi trường tôi thường xuyên quan tâm chú ý hơn như vào những giờ trả trẻ tôi thường gọi trẻ lại bên tôi cùng trò chuyện, tôi kể các câu chuyện, đọc các bài thơ về bảo vệ môi trường, đặt câu hỏi và gợi mở để
Trang 7trẻ trả lời, sau đó trẻ nêu lên ý kiến của mình Dần dần trẻ sẽ hiểu và có thái độ đúng đắn đối với môi trường xung quanh
Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm và sáng tác một số bài thơ, vè, câu đố về bảo
vệ môi trường để vào những giờ hoạt động tự do, hoạt động chiều tôi đọc thêm cho trẻ nghe
Lao động tự phục vụ sẽ rèn cho trẻ tính tự lập, quyết đoán, yêu lao động
và biết giúp đỡ người khác Do đó tôi luôn khuyến khích trẻ lao động tự phục vụ với những công việc vừa sức bao gồm các dạng lao động sau :
+ Lao động tự phục vụ: Trẻ tự phục vụ tốt là việc làm có lợi cho môi trường: Trẻ đi đại tiện, tiểu tiện đúng chỗ và sau khi đi xong biết dội nước; các
đồ dùng vệ sinh được dùng và để ngăn nắp là một hành vi tốt; lớp học gọn gàng; trẻ biết ăn hết xuất và khi ăn không rơi vãi là một hành vi tiết kiệm – bảo vệ môi trường Điều này giúp trẻ tự khẳng định mình, nhận thức được khả năng của mình, góp phần tham gia vào lao động thực sự của người lớn và các bạn cùng tuổi nhằm bảo vệ môi trường gia đình và trường lớp mầm non sạch, đẹp
+ Lao động chăm sóc vật nuôi, cây trồng: Đây chính là việc làm tốt cho môi trường; ngoài ra còn hình thành lòng tự hào ở trẻ khi được đóng góp công sức của mình vào việc làm cho môi trường xanh, sạch, đẹp
+ Lao động vệ sinh môi trường: Lau chùi đồ chơi, xếp gọn đồ dùng ngăn nắp, nhặt rác, thu gom lá ở sân trường đều là những việc làm tốt đáng khích lệ
vì góp phần làm cho môi trường sạch đẹp
3.4.2 Biện pháp 2: Lồng ghép nội dung giáo dục môi trường vào các chủ đề trong năm học:
Tùy vào nội dung của từng chủ đề, tôi khéo léo lựa chọn các nội dung để lồng ghép tích hợp giáo dục trẻ
+ Chủ đề : Trường mầm non
- Bảo vệ môi trường trong trường mầm non, lớp luôn sạch sẽ, thoáng mát, sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng, không vứt rác bừa bãi
- Biết tiết kiệm trong ăn uống và sử dụng trang phục phù hợp với thời tiết
+ Chủ đề : Bản thân
- Giáo dục và hình thành khả năng lao động phục vụ, lao động cụ thể, vệ sinh cá nhân chủ yếu là giữ gìn thân thể sạch sẽ, biết rửa mặt, chân tay, đánh răng, không khạc nhỗ bừa bãi, đi tiêu đi tiểu đúng nơi qui định và trẻ có thói quen uống nước đã đun sôi Trẻ biết dọn dẹp đồ dùng đồ chơi, biết thu dọn đồ dùng sau khi làm xong và sắp xếp ngăn nắp…
+ Chủ đề : Gia đình
Trang 8- Cho trẻ biết môi trường đối với sức khoẻ con người, môi trường trong sạch, không bị ô nhiễm thì con người sẽ ít bị bệnh tật, khoẻ mạnh… cuộc sống hạnh phúc hơn
+ Chủ đề : Nghề nghiệp
- Giáo dục cho trẻ biết một số nghề bảo vệ môi trường như nghề trồng rừng, kiểm lâm, nghề chăm sóc cây hay nghề công nhân vệ sinh đường phố…
- Liên hệ với một số nghề gần gũi góp phần bảo vệ môi trường, ví dụ: nghề cấp dưỡng trong trường, nghề giáo viên
+ Chủ đề : Thế giới động vật
- Giáo dục cho trẻ biết môi trường sống của động vật, động vật với môi trường, con người với các con vật
- Trẻ biết chăm sóc các con vật nuôi gần gũi ( như cho ăn, uống nước, làm
vệ sinh…)
+ Chủ đề : Thế giới thực vật
- Giáo dục cho trẻ biết điều kiện sống của thực vật, cây xanh với môi trường, con người với cây cối
- Trẻ biết chăm sóc cây trồng như: tưới cây, nhặt lá, bắt sâu, lau rửa lá, xới đất…
+ Chủ đề : Nước và hiện tượng tự nhiên
- Giáo dục cho trẻ biết nước và không khí rất cần cho sự sống, nếu không
có nước, không khí thì con người sẽ bị chết
- Vấn đề ô nhiễm nước, không khí; tác hại của ô nhiễm nước và không khí, cần giữ cho không khí trong lành, không bị ô nhiễm (khói bụi, tiếng ồn )
+ Chủ đề : Giao thông
- Giáo dục trẻ biết khói của các phương tiện giao thông làm ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí…
+ Chủ đề : Quê hương - Đất nước – Bác Hồ
Giáo dục trẻ có ý thức chăm sóc, bảo vệ các cảnh quan, di tích, nơi công cộng…
+ Chủ đề: Trường tiểu học
Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, không vứt rác, khạt nhổ bừa bãi, không ngắt hoa, bẻ cành
3.4.3 Biện pháp 3: Nâng cao nhận thức cho trẻ về việc bảo vệ môi trường thông qua việc xây dựng môi trường lớp học:
* Tạo môi trường giáo dục nhằm hình thành ý thức, tính tích cực bảo
vệ môi trường cho trẻ
Trang 9- Môi trường trong và ngoài lớp giữ vai trò vô cùng quan trọng giúp trẻ được khám phá, lĩnh hội các kiến thức về thế giới xung quanh Ngay từ đầu năm học để tạo cảnh quan môi trường cũng như làm cho lớp học thêm sinh động, tạo cho trẻ hứng thú và ham muốn đến trường, bản thân tôi cùng các giáo viên trong trường cũng đã cùng nhau tổng dọn vệ sinh và tận dụng những nguồn nguyên vật liệu phế thải để làm những đồ dùng đồ chơi trên sân trường Đây là cơ sở để tuyên truyền đến phụ huynh vừa là môi trường trực quan cụ thể để trẻ hoạt động, thực hiện việc bảo vệ môi trường
* Giáo dục bảo vệ môi trường từ việc sử dụng các nguyên vật liệu phế thải:
Đây là một biện pháp mà mang lại hiệu quả việc giáo dục bảo vệ môi trường đến trẻ rất cao vì công việc này rất gần gũi và thiết thực đối với trẻ Làm các đồ chơi từ các nguyên vật liệu phế thải một mặt là nhằm để phục vụ nhu cầu vui chơi học tập của trẻ mặt khác nó góp phần to lớn vào việc bảo vệ môi trường
Với mong muốn cho trẻ có cơ hội được khám phá những cái mới lạ, cho trẻ được tự trải nghiệm với chính những đồ chơi của mình theo hướng mở tôi đã tận dụng nguyên vật liệu, phế liệu từ thiên nhiên có sẵn ở địa phương để tạo ra các đồ dùng đồ chơi đẹp mắt, sáng tạo phục vụ cho việc học và chơi ở các góc của trẻ, các loại đồ chơi tôi tự làm đảm bảo an toàn tính mạng cho trẻ, không gây độc hại, không nặng nề với trẻ Từ một đồ chơi có sẵn trẻ có thể sáng tạo ra được nhiều trò chơi, qua những đồ dùng mang tính mở tạo cơ hội cho trẻ được chủ động khám phá, thực hành, trải nghiệm, phát triển khả năng sáng tạo ở trẻ
Ví dụ: Từ những lá cây khô trẻ có thể tạo nên những bức tranh về các con
vật nghộ nghĩnh, thuyền buồm, ngôi nhà, thiệp trang trí
Ví dụ: Từ những viên đá cuội, những viên sỏi trẻ có thể tô màu, vẽ hoặc
gắn thêm những vật liệu trang trí khác để tạo nên những con vật ngộ nghĩnh, hoặc tạo ra những bức tranh đá đẹp mắt
Khu vực trước lớp học, tôi bố trí góc thiên nhiên với những chậu cây, chậu hoa, cỏ cho trẻ hoạt động, trẻ có thể tưới nước, chăm sóc cây cối, nhặt lá, nhổ cỏ… Ngoài ra, tôi còn bố trí khu vực để cho trẻ tự trồng cây, trồng hoa, quan sát sự lớn lên của một số cây Qua những hoạt động đó giúp trẻ được trải nghiệm với thế giới thiên nhiên nhiều hơn, hình thành và nuôi dưỡng cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường ngay khi còn nhỏ
Ví dụ: Góc thiên nhiên: Tôi đã tận dụng vỏ chai nhựa làm thành hình các
con vật ngộ nghĩnh để làm chậu cây và vận động phụ huynh đóng góp cây cảnh
để trồng tạo ra một góc thiên nhiên thật sự hấp dẫn cho trẻ khi chơi
Để trang bị tốt cho việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ từ những nguyên vật liệu phế thải, tôi luôn tìm tòi và nghiên cứu, sáng tạo để tạo ra những sản phẩm đẹp, đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ và an toàn cho trẻ Đặc biệt là khả năng áp dụng các sản phẩm đó vào hoạt động giáo dục cho trẻ đem lại hiệu quả cao Tôi chọn lọc những sản phẩm phù hợp với trẻ và phù hợp với
Trang 10mục đích sử dụng các sản phẩm đó
Ví dụ:
+ Bàn ủi làm từ can nước rửa chén
+ Bàn ghế làm từ que kem
+ Tô nhựa làm đèn ngủ
+ Bình thủy làm từ các chai nhựa đã qua sửa dụng
+ Bếp gas làm từ vỏ hộp đựng thức ăn
Song song với việc làm các đồ dùng đồ chơi cho trẻ từ những nguyên vật liệu phế thải, ở góc thư viện tôi đã làm một bộ sưu tập về cách làm những đồ dùng đơn giản mà trẻ có thể làm được Chỉ cần đến góc thư viện và xem nội dung này, trẻ sẽ tận dụng các nguyên vật liệu để tự làm đồ dùng đồ chơi cho mình Từ đó tôi giáo dục để trẻ hiểu được có một số nguyên vật liệu sau khi sử dụng rồi ta có thể tận dụng để làm các đồ dùng đồ chơi Dần dần trẻ sẽ ý thức được rằng thay vì việc vứt rác bừa bãi chúng ta có thể tận dụng làm được rất nhiều đồ dùng đò chơi có ích và góp phần bảo vệ môi trường
3.4.4 Biện pháp 4: Công tác tuyên truyền phối hợp với phụ huynh.
Nhận thức của trẻ về bảo vệ môi trường của trẻ chịu tác động không nhỏ
từ phụ huynh Thực tế cho thấy phần lớn phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ Đa số phụ huynh thường chỉ nhắc nhở trẻ giữ gìn vệ sinh trong gia đình mình, ở nơi công cộng thì mặc cho trẻ làm
gì ảnh hưởng đến môi trường phụ huynh cũng không quan tâm Chính vì vậy, công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong việc giáo dục trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường
Để nâng cao hiệu quả các nội dung này tôi đã trao đổi với phụ huynh vào các buổi họp và vào các giờ đón, trả trẻ Tôi đã tuyên truyền với phụ huynh về tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường, giới thiệu với phụ huynh một số nội dung cần giáo dục cho trẻ thông qua các hoạt động hằng ngày tại gia đình như: Tập cho trẻ thói quen lao động tự phục vụ, các hành vi văn minh trong
ăn uống và sinh hoạt, chăm sóc cây cảnh, con vật nuôi, quét dọn, lau chùi đồ dùng trong gia đình…
Bên cạnh đó, Nguyên vật liệu thiên nhiên là một trong những vật liệu quan trọng tạo nên môi trường an toàn thân thiện cho trẻ hoạt động Nhận thức được điều này tôi đã phối hợp với phụ huynh để họ đóng góp nguyên vật liêu thiên nhiên, để tôi có thể sử dụng vào hoạt động trang trí môi trường bên trong
và ngoài lớp học cho trẻ hoạt động hiệu quả Để huy động được sự đóng góp của phụ huynh hiệu quả tôi đã tổ chức một buổi triển lãm trưng bày các loại đồ dùng
đồ chơi mà tôi đã làm bằng vật liệu thiên nhiên sẵn có ở địa phương thật hấp dẫn
để phụ huynh tin tưởng và cùng đóng góp tham gia với tôi