Trong những năm gần đây, giáo dục luôn không ngừng đổi mới về hình thức, nội dung và phương pháp tổ chức dạy học cho trẻ. Giáo dục kỹ năng sống là nội dung được rất nhiều người quan tâm. Đặc biệt giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một nội dung và nhiệm vụ quan trọng của cấp học mầm non. Kỹ năng tự phục vụ là biểu hiện khả năng trẻ tự mình làm những việc đơn giản trong cuộc sống như: tự xúc ăn, mặc quần áo, chải tóc, đi giày dép, tự vệ sinh cá nhân… hoặc giúp đỡ người lớn một số công việc đơn giản hằng ngày. Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ những giai đoạn đầu đời từ 0 6 tuổi mang vai trò rất quan trọng đến việc phát triển và hình thành nhân cách trẻ sau này. Việc rèn kỹ năng này giúp trẻ tăng năng lực hội nhập, tích cực, chủ động, sáng tạo, tự tin vững vàng trước mọi khó khăn thử thách. Đây cũng là điều kiện để giúp trẻ chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống.
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cơ sở huyện
Tên đề tài sáng kiến (SK): “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại lớp lớn 4, trường mẫu giáo Họa Mi”.
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục.
2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 9
năm học 2020 - 2021
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết:
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc Việc bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình
Trong những năm gần đây, giáo dục luôn không ngừng đổi mới về hình thức, nội dung và phương pháp tổ chức dạy học cho trẻ Giáo dục kỹ năng sống
là nội dung được rất nhiều người quan tâm Đặc biệt giáo dục kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ là một nội dung và nhiệm vụ quan trọng của cấp học mầm non Kỹ năng tự phục vụ là biểu hiện khả năng trẻ tự mình làm những việc đơn giản trong cuộc sống như: tự xúc ăn, mặc quần áo, chải tóc, đi giày dép, tự vệ sinh cá nhân… hoặc giúp đỡ người lớn một số công việc đơn giản hằng ngày Giáo dục
kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ngay từ những giai đoạn đầu đời từ 0 - 6 tuổi mang vai trò rất quan trọng đến việc phát triển và hình thành nhân cách trẻ sau này Việc rèn kỹ năng này giúp trẻ tăng năng lực hội nhập, tích cực, chủ động, sáng tạo, tự tin vững vàng trước mọi khó khăn thử thách Đây cũng là điều kiện để giúp trẻ chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống
Hiện nay vẫn có rất nhiều người, nhiều bậc phụ huynh chưa hiểu hết được
ý nghĩa của việc dạy kỹ năng sống cho trẻ Vì thế, họ thường làm giúp trẻ mọi việc vì họ nghĩ con mình còn nhỏ chưa tự làm được những việc đó Chính những suy nghĩ và việc làm đó đã tước đi quyền tự do của trẻ, không cho trẻ
Trang 2được nói, được làm theo những gì trẻ nhận thức được Là giáo viên mầm non nhiều năm phụ trách lớp mẫu giáo lớn, nhận thức được tầm quan trọng của kỹ
năng sống đối với sự phát triển của trẻ Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ 5-6 tuổi tại lớp lớn 4,
trường mẫu giáo Họa Mi”.
Thực hiện giáo dục kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ 5-6 tuổi có những
ưu điểm, hạn chế sau:
* Ưu điểm:
- Về phía nhà trường:
+ Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
+ Phát tài liệu để giáo viên tham khảo
- Về giáo viên:
+ Bản thân được sự góp ý, giúp đỡ, động viên của chị em đồng nghiệp trong công tác giáo dục trẻ
+ Là một giáo viên trẻ, có tác phong nhanh nhẹn, có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình trong mọi phong trào, yêu nghề, mến trẻ
- Về trẻ:
+ Trẻ đi học đều, tích cực tham gia các hoạt động
- Phụ huynh: Luôn quan tâm đến trẻ, trao đổi với giáo viên cách để dạy trẻ tốt hơn
- Cơ sở vật chất:
+ Nhà trường trang bị cho các lớp máy tính, tivi, loa đài…
+ Sân trường rộng, thoáng mát, sạch sẽ có khu vui chơi cho trẻ
* Nhược điểm:
Có nhiều nguyên nhân khiến cho việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ bản thân của trẻ còn hạn chế, tuy nhiên ta có thể nhận thấy các nguyên nhân chính đó là:
- Đối với trẻ:
+ Khá nhiều cháu chưa qua lớp nhỡ nên còn rụt rè, nhút nhát trong hoạt động vui chơi cũng như trong học tập, nhiều cháu còn ngại tiếp xúc với cô giáo
và các bạn
+ Một số trẻ được bố mẹ nuông chiều, thường làm hộ trẻ mọi việc
+ Một số trẻ hiếu động, còn chưa chú ý và chưa nghe theo lời hướng dẫn của cô giáo
Trang 3- Đối với phụ huynh: Một số phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống - kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
- Về cơ sở vật chất: Lớp học còn chật, học sinh đông nên còn khó khăn trong việc tổ chức dạy kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
Theo kết quả khảo sát đầu năm ở tháng 9 năm 2020
Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ %
1 Biết tự vệ sinh cá nhân (rửa tay, đánh
2 Biết gấp, cất, trải nệm, gối 13/23 56,5% 10/23 43,4%
3 Biết mặc quần áo, ăn mặc gọn gàng 16/23 69,5% 7/23 30,4%
4 Biết giữ phòng lớp sạch sẽ, sắp xếp đồ
5 Biết kê bàn ăn, tự giác xúc ăn 17/23 73,9% 6/23 26,1%
3.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ ngay từ nhỏ là vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non Nếu trẻ không có kỹ năng tự phục vụ bản thân, thì sẽ không thể chủ động và tự lập trong cuộc sống hiện đại Vậy nên bản thân tôi không chỉ cho trẻ học theo sách vở mà còn cho trẻ được tiếp cận kiến thức thực tế ngoài đời và kỹ năng tự chăm sóc bản thân phù hợp với lứa tuổi Trong quá trình nghiên cứu đề tài và qua thực tế giảng dạy tại trường, tôi đã thực hiện các biện pháp sau:
- Biện pháp 1: Xác định rõ kỹ năng cơ bản cần rèn cho trẻ
- Biện pháp 2: Rèn kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động học
- Biện pháp 3: Rèn kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động vui chơi
- Biện pháp 4: Rèn kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động khác trong ngày
- Biện pháp 5: Rèn kỹ năng tự phục vụ thông qua sưu tầm bài thơ, câu chuyện, bài hát
- Biện pháp 6: Tuyên truyền các bậc cha mẹ cách dạy trẻ kỹ năng tự phục
vụ trong gia đình
- Biện pháp 7: Tạo điều kiện và môi trường thực hiện nhiệm vụ dạy trẻ kỹ năng sống
Trang 43.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:
* Để áp dụng sáng kiến cần có những điều kiện sau:
- Có đủ cơ sở vật chất, phòng học sạch sẽ và thoáng mát, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho công tác giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
- Phương tiện nghe, nhìn: video về hoạt động giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, tranh ảnh, bảng tuyên truyền, máy vi tính, loa
- Tăng cường giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi
- Tài liệu hướng dẫn giáo dục kỹ năng sống - kỹ năng tự phục vụ
- Cô giáo phải luôn nghiên cứu sách, tài liệu, chuyên đề có liên quan Tham gia đầy đủ các buổi chuyên môn, học hỏi chị em đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn
- Đổi mới phương pháp tổ chức cho trẻ
- Luôn tạo môi trường cho trẻ hoạt động một cách tích cực
- Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ
3.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp:
Biện pháp 1: Xác định rõ kỹ năng cơ bản cần rèn cho trẻ
Việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ ở lớp mình phụ trách
Đối với tâm sinh lý trẻ em 5-6 tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá Thực tế kết quả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ cần được giáo dục chính là những kỹ năng sống - kỹ năng tự phục vụ Kỹ năng tự phục vụ bằng cách tập cho trẻ những việc vừa sức như:
+ Trẻ tự rửa mặt, rửa tay trước khi ăn, sau khi đi đại tiện; biết chải đầu,
đánh răng
+ Có ý thức giữ vệ sinh nơi công cộng, tôn trọng người khác như: không
khạc nhổ bậy, không vứt rác ra lớp học, nơi công cộng, biết sử dụng nước sạch…
+ Trẻ tự mặc quần áo, biết yêu cầu người lớn phải cho mình ăn mặc gọn
gàng sạch sẽ
+ Biết gấp, cất, trải nệm, gối.
+ Biết giữ phòng lớp, đồ dùng đồ chơi gọn gàng sạch sẽ Biết giúp cô lau bàn ghế, rửa đồ chơi, xếp lại giá đồ chơi gọn gàng ngăn nắp
+ Khi ra nắng biết đội mũ nón và biết mặc áo mưa khi trời mưa
Trang 5+ Biết giúp cô giặt khăn, phơi khăn.
Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này Giáo viên cần hiểu rõ tâm lý của trẻ cũng như sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để hình thành nơi trẻ kỹ năng tự phục vụ Trước tiên giáo viên
là tấm gương để trẻ học tập vì ở lứa tuổi này trẻ hay bắt chước người lớn Nói cách khác, hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý cũng như hình thành nhân cách ở trẻ
Biện pháp 2: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động học.
Đối với trẻ mầm non, việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ không thể thực hiện trên một giờ học cụ thể nào, mà chỉ lồng ghép vào các hoạt động trong ngày để dạy kỹ năng cho trẻ
* Hoạt động học khám phá:
Với hoạt động học này thông qua các chủ đề mà tôi giáo dục cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ cơ bản như:
Chủ đề “Trường mầm non”: Khám phá đề tài “Lớp học của bé”, trẻ biết
tên gọi của lớp mình đang học, giáo dục trẻ biết làm gì để lớp học luôn sạch đẹp, biết sắp xếp các đồ dùng đồ chơi ngăn nắp, gọn gàng
Chủ đề “Bản thân”: Thông qua hoạt động khám phá đề tài “Bé biết ăn
uống hợp vệ sinh để bảo vệ sức khỏe” cô cho trẻ kể tên các đồ dùng ăn uống,
cô hỏi trẻ trước khi ăn cần phải làm gì, sau khi ăn chúng ta làm gì? Qua đó tôi
giáo dục trẻ phải biết vệ sinh sạch sẽ trước khi ăn, trong giờ ăn không được nói chuyện, không làm rơi vãi cơm, sau khi ăn xong tự giác xếp ghế gọn gàng, chải răng, rửa mặt, rửa tay sạch sẽ
Chủ đề “Gia đình”: Khám phá với đề tài “Ngôi nhà của bé”, trẻ biết
được ngôi nhà là nơi gia đình cùng chung sống, giáo dục trẻ biết làm gì để chỗ
ở của mình sạch sẽ, gọn gàng Còn đề tài khám phá “Đồ dùng trong gia đình”
giáo dục trẻ biết sắp xếp khi lấy, cất đồ dùng ngăn nắp, biết giữ gìn đồ dùng sạch sẽ, gọn gàng, biết sử dụng đồ dùng đúng cách
Chủ đề “Phương tiện giao thông”: Đề tài “Bé đi đường an toàn” giáo
dục trẻ giáo dục trẻ khi đi bộ trên đường làng đi sát lề đường bên tay phải, khi
đi bộ trên đường phố đi trên vỉa hè Khi ngồi sau xe máy phải đội mũ bảo hiểm, ngồi ngay ngắn không đùa nghịch Thông qua đề tài này rèn cho trẻ kỹ năng đội
và cài mũ bảo hiểm an toàn, để mỗi khi ra đường trẻ biết tự mình cài mũ bảo hiểm
Trang 6Chủ đề “Tết và mùa xuân”: Đề tài khám phá “Bé vui đón tết” giáo dục
trẻ biết giúp đỡ bố mẹ dọn dẹp, trang trí nhà cửa để đón tết, biết vứt rác đúng nơi quy định không vứt vỏ kẹo, vỏ bánh ra đường, không đi vệ sinh bừa bãi
Đề tài “Tìm hiểu về mùa xuân”, giúp trẻ biết mùa xuân có tết cổ truyền, dạy trẻ
biết lựa chọn quần áo phù hợp khi đi chơi Tết
Chủ đề “Thực vật”: Khám phá “Bé thích quả nào”, cho trẻ biết ích lợi của
các loại quả, giáo dục trẻ cách chăm sóc các loại cây, biết ăn các loại trái cây cung cấp nhiều vitamin Giáo dục trẻ khi ăn quả xong phải bỏ vỏ, bỏ hạt vào thùng rác
Đề tài “Ngày 8/3”, dạy trẻ biết quan tâm đến bà, mẹ, biết tự giác giúp đỡ
mẹ những việc đơn giản
Chủ đề “Động vật”: Khám phá “Một số con côn trùng”, trẻ nhận biết
được những con côn trùng có ích và côn trùng có hại đối với con người Dạy trẻ biết cách xử lý khi bị muỗi, côn trùng đốt
Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”: Khám phá đề tài “Mùa hè của bé”, trẻ
nhận biết được thời tiết mùa hè nắng nóng Giáo dục trẻ giữ gìn sức khỏe vào mùa hè, dạy trẻ biết lựa chọn trang phục phù hợp với mùa hè
* Hoạt động học làm quen văn học:
Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện, nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ Tùy từng nội dung câu chuyện mà tôi đưa nội dung kỹ năng tự phục vụ vào để dạy trẻ sao cho, phù hợp với trẻ lớp mình
Ví dụ : Truyện “Gấu con bị sâu răng”, giáo viên có thể gợi mở hỏi trẻ
như: vì sao gấu con bị sâu răng? Gấu đã làm gì? Thông qua câu chuyện này tôi giáo dục trẻ không nên ăn nhiều bánh kẹo, phải thường xuyên đánh răng, giữ gìn răng miệng sạch sẽ
Qua bài thơ “Giờ ăn” tôi dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ như: giúp cô xếp
bàn ăn; xếp thìa, bát, đĩa gọn gàng; tự giác xúc ăn, ăn hết suất không để cơm rơi vãi Khi ăn xong trẻ tự giác cất bát, thìa, xếp ghế gọn gàng và vệ sinh cá nhân
Bài thơ “Giờ ngủ” giáo dục trẻ giờ ngủ không nghịch, không nói chuyện,
phải nằm ngay ngắn Hình thành cho trẻ nề nếp sống sau này
Bài thơ “Giờ chơi”, thông qua bài thơ này giáo dục trẻ được chơi xong
cất dọn đồ dùng gọn gàng vào nơi quy định, khi chơi trẻ cũng sẽ cất dọn đồ chơi gọn gàng tạo thói quen tốt cho trẻ sau này
* Hoạt động học Giáo dục âm nhạc:
Trang 7Ở trường mầm non, âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm… Đối với trẻ, âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm non không chỉ mang lại cho trẻ những cảm xúc âm nhạc mà thông qua đó còn giúp trẻ phát triển rất nhiều kỹ năng sống tốt đẹp
Ví dụ: Khi tôi dạy bài hát “Bé tập đánh răng” tôi sẽ dạy trẻ kỹ năng đánh
răng theo các bước, giữ gìn răng miệng sạch sẽ Từ đó trẻ biết cách đánh răng, rửa mặt mỗi khi ở trường hay ở nhà để khỏi bị sâu răng
* Hoạt động tạo hình:
Đề tài “Xé dán trang phục mùa hè” tôi hỏi trẻ thời tiết mùa hè thường
như thế nào? Mùa hè các con nên lựa chọn trang phục gì để mặc? Tôi cho trẻ xé dán chiếc quần đùi, áo ba lỗ (cho bạn nam), váy ngắn (cho bạn nữ) Thông qua
đề tài này trẻ sẽ biết lựa chọn trang phục để mặc phù hợp với mùa Qua các hoạt động tạo hình giáo dục trẻ biết giữ gìn sách vở sạch đẹp không làm quăn mép
vở không vẽ tẩy xóa vở, không vẽ bậy ra ghế ra bàn
* Hoạt động thể dục: Tôi cùng các giáo viên khác tổ chức cho trẻ các
vận động như : Bò qua chướng ngại vật, đi trên ghế thể dục, chuyền bóng, bật qua vật cản, nhảy từ độ cao 45cm, ném trúng đích thẳng đứng, bò zíc zắc qua 7 điểm, đi nối bàn chân,… qua tiết học tôi nhắc nhở trẻ tập cẩn thận, giữ quần áo gọn gàng, sạch sẽ, tự cất dụng cụ tập
Biện pháp 3: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động vui chơi.
Có thể nói, trò chơi giúp cho trẻ em thu thập những kinh nghiệm đáng giá, những hiểu biết về thế giới chung quanh nói chung, về các hoạt động của người lớn nói riêng Trò chơi kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là một bài tập bước đầu, qua
đó đứa trẻ làm quen với hoạt động tương lai của người lớn Trò chơi giúp trẻ bộc lộ năng khiếu, sở trường của mình và là một phương tiện lý tưởng để tạo lòng tự tin cho trẻ em Nếu chúng ta tạo điều kiện cho trẻ tự do lựa chọn, được thoải mái tưởng tượng để cải tiến hay sáng chế trong trò chơi thì trẻ sẽ thấy rằng chúng đang được người lớn thừa nhận và tin tưởng vào khả năng của chúng Trẻ
sẽ nhận ra giá trị của bản thân và tự tin khi nhận lãnh các trách nhiệm trong cuộc sống sau này Trò chơi là một phương tiện giúp trẻ bộc lộ, thể hiện tâm trạng, cảm xúc thật sự của mình Nhìn trẻ chơi người lớn có thể cảm nhận được suy nghĩ bên trong hoặc phát hiện được những đặc điểm riêng của trẻ
Trang 8Điều quan trọng là thông qua trò chơi kỹ năng sống - kỹ năng tự phục vụ cho trẻ có thể tự rèn luyện những đức tính và kỹ năng sống một cách tự nhiên
và đầy hứng thú Nhờ vậy hiệu quả giáo dục sẽ cao hơn so với những phương thức giáo dục khác
* Hoạt động ngoài trời:
Là một hoạt động trẻ được hòa mình với thiên nhiên, với môi trường xung quanh Thông qua hoạt động ngoài trời tôi sẽ cung cấp cho trẻ những kỹ năng tự
phục vụ Tổ chức giờ hoạt động ngoài trời, tôi tập cho trẻ lần lượt từng tổ ra
mang giày dép, tự giác xếp hàng không chen xô đẩy bạn, không chạy nhảy lung tung mà làm theo sự hướng dẫn của cô Khi hoạt động ngoài trời xong, trẻ tự giác xếp hàng vào lớp, cất dép gọn gàng vào kệ, vào lớp vệ sinh sạch sẽ Hằng ngày trẻ được thực hiện thường xuyên lặp đi, lặp lại sẽ trở thành kỹ năng thuần
thục (Hình ảnh minh họa trẻ xếp dép ngay ngắn vào kệ)
Ví dụ: Chủ đề “Bản thân”
Hoạt động có chủ đích tôi lựa chọn những nội dung: Trò chuyện về bác lao công; luyện tập thao tác rửa tay bằng xà phòng, luyện tập thao tác đánh răng; nhặt lá vàng rơi, chăm sóc cây cảnh… Thông qua những nội dung này cho trẻ trải nghiệm cầm chổi quét rác trên sân, qua đó giáo dục trẻ biết tự vệ sinh cá nhân; biết tưới cây, nhặt rác để bảo vệ môi trường đồng thời rèn cho trẻ ý thức
tự phục vụ và chăm sóc những gì gần gũi xung quanh trẻ
Chơi các trò chơi ngoài trời như: Câu cá - trẻ tự đến lấy cần câu, giỏ, vợt… và mang đến khu vực đàn cho trò chơi câu cá Chơi xong trẻ tự cất dụng
cụ, đồ dùng đúng nơi quy định
Chơi đá bóng, chơi với cát nước, chơi với các đồ chơi ngoài trời phải cho trẻ chơi với cát nước, chơi tự do với đồ chơi ngoài trời Trẻ chơi ngoài trời cần tham gia các hoạt động chơi đùa chạy nhảy vì vậy giáo dục trẻ biết cách bảo vệ sức khỏe cho bản thân bằng cách giữ gìn quần áo sạch sẽ, gọn gàng, chơi cẩn thận Khi chơi xong trẻ vào lớp thực hiện thao tác rửa tay bằng xà phòng, rửa chân, rửa mặt,
lau mặt sạch sẽ (Hình ảnh minh họa bé chơi tự do với đồ chơi ngoài trời).
* Hoạt động góc:
Trẻ mầm non học bằng chơi - chơi mà học, đối với trẻ mầm non, hoạt động vui chơi chiếm vai trò chủ đạo trong hoạt động của trẻ ở trường Thông qua giờ chơi, giúp trẻ mạnh dạn chọn góc chơi mà mình yêu thích, trẻ biết lấy
đồ chơi ở góc chơi Biết phân các vai chơi, hợp tác chơi với nhau Khi chơi
Trang 9xong tập cho trẻ cất đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy định hình thành kỹ năng sống nề nếp cho trẻ Hoạt động góc là hoạt động mà trẻ rất thích thú, ở các góc chơi trẻ thể hiện các vai chơi, đóng làm người lớn, bắt chước những việc làm của người lớn Thông qua đó trẻ sẽ học được một số kỹ năng tự phục vụ bản thân
Ví dụ: Ở góc xây dựng trẻ chơi xây dựng trường mầm non Trẻ tự lấy đồ dùng từ góc chơi như ngôi trường, hàng rào, cổng, bồn hoa, xích đu… Trẻ biết phối hợp phân công công việc khi chơi, biết hợp tác cùng nhau để xây dựng được những công trình xây dựng Sau khi hết giờ chơi, trẻ tự giác dọn đồ chơi gọn gàng, đặt vào đúng vị trí cô quy định như: hàng rào đặt chung một ngăn; cây xanh, bồn hoa để chung với nhau; đồ chơi xích đu, bập bênh để cùng nhau Hằng ngày cứ tập trẻ như vậy sẽ hình thành cho trẻ có kỹ năng sống nề nếp, gọn
gàng, trẻ tự mình làm những việc đó giúp trẻ tự tin hơn trong cuộc sống (Hình ảnh minh họa trẻ cất đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy định)
Ví dụ: Ở góc phân vai chủ đề “Nghề nghiệp”, cho trẻ đóng vai cô lao
công dọn vệ sinh công cộng Trẻ biết được công việc vất vả của các cô lao công phải thức khuya, dậy sớm để giữ gìn vệ sinh sạch sẽ Qua đó trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh trường, lớp; không vứt rác bừa bãi
Chơi đóng vai bác nông dân, biết được công việc của bác nông dân là làm
ra hạt gạo cho chúng ta ăn mỗi ngày.Thông qua vai chơi giáo dục trẻ phải ăn hết xuất, tự giác ăn uống, không được bỏ cơm thừa
Chơi đóng vai bố mẹ, bế em, thay quần áo cho em, chải tóc, cho em ăn, tắm cho em… Từ những hoạt động hằng ngày của người lớn mà trẻ có nhiều kinh nghiệm cho bản thân
Biện pháp 4: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động khác trong ngày.
* Hoạt động đón trẻ:
Tôi đón trẻ vào lớp nhắc trẻ phải chào ba, mẹ, chào cô; khuyến khích trẻ
tự vào lớp, không để ba mẹ dắt vào; hướng dẫn trẻ xếp mũ, nón bảo hiểm, cặp
vào kệ; hướng dẫn trẻ xếp dép ngay ngắn lên kệ dép (Hình ảnh minh họa bé tự vào lớp và xếp dép ngay ngắn lên kệ)
* Hoạt động vệ sinh:
Để hình thành thói quen và nền nếp thực hiện vệ sinh cho trẻ, tôi luôn thực hiện đúng theo lịch hoạt động vệ sinh ở trường Thực hiện chế độ sinh hoạt
vệ sinh đều đặn, hợp lý: luôn luôn tổ chức cho trẻ thực hiện các thao tác vệ sinh
Trang 10đúng giờ, chú ý quan sát, theo dõi khi trẻ để kịp thời nhắc nhở trẻ làm vệ sinh theo quy định
Ví dụ: Trước khi ăn cho trẻ rửa tay bằng xà phòng, sau khi ăn phải chải răng, rửa tay, rửa mặt sạch sẽ; sau khi đi tiêu, tiểu biết rửa tay và dội nước sạch… Rửa tay - rửa mặt: đúng cách, đúng kỹ năng vệ sinh tay - mặt dưới sự
chỉ dẫn của cô (Hình ảnh minh họa trẻ rửa tay, lau mặt sạch sẽ)
* Tổ chức giờ ăn:
Tập cho trẻ cùng cô sắp bàn ăn, sắp chén muỗng, sắp khăn lau tay, khăn lau miệng, trang trí bình hoa và cả những lời “Chúc bé ăn ngon miệng” cho
từng bàn ăn Dạy trẻ rửa tay, lau mặt, mời cô, các bạn, cầm muỗng đúng tay.
Tập cho cháu tự lấy đồ ăn theo khả năng và sở thích của mình, với sự chỉ dẫn của cô Đồng thời tập cho trẻ cách sử dụng tạp dề khi ăn như thế nào cho đẹp, đúng Ăn nhai từ tốn, không nhai nhồm nhoàm và nuốt vội Không ngậm thức
ăn lâu trong miệng, không vừa ăn vừa chơi, vừa nói chuyện, đi lại lung tung Không xúc qua đầu, không bỏ dở suất ăn, biết nhặt cơm rơi vào đĩa riêng Ăn xong biết lau miệng, cất chén muỗng ở vị trí nào, để như thế nào cho đúng, gọn gàng và tiện lợi nhất, giúp cô lau bàn, dọn bàn ngay ngắn… Song song với việc tập cho trẻ khả năng tự phục vụ trong bữa ăn là tập cho trẻ tự vệ sinh cá nhân như rửa tay đúng quy trình của bộ y tế, lau mặt đúng kỹ năng, biết thay quần áo,
gấp quần áo (Hình ảnh minh họa trẻ giúp cô kê bàn ăn; tự giác xúc ăn)
Ví dụ: Vào dịp Trung thu hay kết thúc năm học, trường tôi thường tổ chức tiệc buffet cho trẻ ăn Tiệc buffet là hình thức tiệc trẻ được tự do di chuyển và lựa chọn những món ăn mình thích, chính vì thế trẻ nào cũng rất thích thú với tiệc này Qua bữa tiệc buffet trẻ sẽ học được kỹ năng cơ bản về các tự phục vụ
bản thân mình và phần nào trẻ tự tin hơn trong cuộc sống (Hình ảnh minh họa trẻ ăn buffet)
* Giờ ngủ:
Tập cho trẻ cùng cô kê giường ngủ, để trẻ tự lấy gối, chăn mền của mình
để ngủ Giờ ngủ phải im lặng, nằm ngay ngắn Ngoài ra tôi còn rèn cho trẻ thói quen cởi bớt quần áo dài để đúng nơi quy định khi thời tiết nắng nóng Sau khi
ngủ dậy, cho trẻ tự xếp chăn mền, cất giường cùng cô đúng nơi quy định (Hình ảnh minh họa trẻ kê sạp ngủ)