Người ta thường nói: “Người khoẻ mạnh thì có trăm điều ước, người đau ốm thì chỉ ước một điều”, chắc hẳn ai cũng đoán được điều ước đó là sức khoẻ. Nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một sức khoẻ tốt, ngoài những yếu tố về dinh dưỡng, thể dục thể thao, tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có một môi trường sống trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn?
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến cấp cơ sở huyện
Tên đề tài sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4-5 tuổi bảo vệ môi trường tại trường Mẫu giáo Ánh Dương”
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Trường Mẫu giáo Ánh Dương
2 Ngày sáng kiến được áp dụng: Sáng kiến được bắt đầu thực hiện từ ngày
15/9/2020
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Như chúng ta đã biết, môi trường có vai trò quan trọng đối với sự sống và chất lượng cuộc sống của con người, cũng như đối với sự phát triển bền vững của đất nước Tuy nhiên, hiện nay môi trường trên thế giới cũng như ở Việt Nam đang bị ô nhiễm và suy thoái nghiêm trọng đã gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống Một trong những nguyên nhân đầu tiên dẫn đến hậu quả này là do sự thiếu hiểu biết về môi trường và thiếu ý thức bảo vệ môi trường của một bộ phận con người Mọi hoạt động của con người dù là tác động nhỏ cũng ảnh hưởng đến môi trường Do đó, bảo vệ môi trường đang trở thành vấn đề nóng bỏng trên toàn cầu, và là vấn đề mang tính sống còn của đất nước, tất cả các quốc gia trên thế giới đã và đang nỗ lực vào cuộc để tìm ra những giải pháp
để cứu lấy trái đất - “ngôi nhà chung” của toàn nhân loại “Bảo vệ môi trường là
bảo vệ chính sự sống của loài người” Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình
trang bị cho con người những kiến thức cơ bản để từ đó có thể hình thành được thái độ, hành vi đúng đắn đối với môi trường
Người ta thường nói: “Người khoẻ mạnh thì có trăm điều ước, người đau
ốm thì chỉ ước một điều”, chắc hẳn ai cũng đoán được điều ước đó là sức khoẻ Nhưng vấn đề đặt ra là làm thế nào để có một sức khoẻ tốt, ngoài những yếu tố
về dinh dưỡng, thể dục thể thao, tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô cùng quan trọng Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có một môi trường sống trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn?
Trang 2Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân chúng ta Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì việc giáo
dục ý thức bảo vệ môi trường là một điều vô cùng cần thiết, phải được hình
thành và rèn luyện từ rất sớm, từ lứa tuổi mẫu giáo, sẽ giúp trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung, nhằm tạo ra thái độ và hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh Bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, những xúc cảm, xây dựng cái thiện và hình thành thói quen, kỹ năng sống bảo vệ môi trường Từ đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ
“Hãy chung tay bảo vệ môi trường” đó là lời kêu gọi, là trách nhiệm không chỉ của toàn xã hội mà còn là của mỗi cá nhân chúng ta Hãy cùng nâng cao ý thức trách nhiệm với môi trường sống Chúng ta cần giáo dục trẻ có ý thức đúng đắn đối với việc bảo vệ môi trường ngay từ khi còn nhỏ, giúp trẻ hiểu và góp phần thực hiện nếp sống văn minh hơn, thân thiện và sống có trách nhiệm với môi trường
Có thể nói, trường mầm non là nơi khởi đầu cho sự nghiệp trồng người
Là một giáo viên mầm non hàng ngày đang trực tiếp giáo dục những thế hệ tương lai của đất nước, tôi nhận ra một điều thật quan trọng trong công việc của mình là cần phải giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi trường Điều này là vô cùng quan trọng trong đời sống của trẻ sau này, vì khi trẻ
có ý thức bảo vệ môi trường thì ý thức đó sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ, qua
đó tạo nền tảng hình thành nhân cách cho trẻ vững chắc sau này Nhận thức
được tầm quan trọng đó tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4-5 tuổi bảo vệ môi trường tại trường Mẫu giáo Ánh Dương” để thực hiện trong
năm học 2020-2021
3.1 Tình trạng của giải pháp đã biết.
Trong nhiều năm qua nhà trường cũng đã đạt được nhiều kết quả đáng mong đợi, đặc biệt là trường đã đạt chuẩn mức 2 vào tháng 10 năm 2018 Với cơ
sở vật chất và trang thiết bị đồ dùng đồ chơi đầy đủ phục vụ công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non, môi trường sạch sẽ, thoáng mát
Năm học 2020 - 2021 này trường MG Ánh Dương có 60 trẻ 4 -5 tuổi và được bố trí thành 2 lớp nhỡ
Trang 3Đối với bản thân, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo nhỡ 1 với số lượng học sinh trong lớp là 30 cháu, trong đó nam là 14 cháu, nữ
16 cháu.Tôi nhận thấy và xác định rõ những việc cần làm đối với trẻ, kết hợp với phụ huynh để đẩy mạnh công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua một số hoạt động nhằm giúp trẻ hiểu và gần gũi với môi trường, giúp trẻ có
ý thức bảo vệ môi trường
Qua tình hình thực tế của lớp tôi, đa số cháu có ba mẹ làm nghề nông, đi làm công nhân, ba mẹ ít có thời gian quan tâm nên phần lớn cháu chỉ ở nhà với ông bà, các cháu còn rụt rè, nhút nhát chưa mạnh dạn, tự tin trong các hoạt động khi lên lớp, bên cạnh đó cũng có một số trẻ quá hiếu động kết hợp với khả năng tiếp thu chậm, nói còn ngọng và chưa rõ lời Nhiều trẻ chưa có tinh thần tự giác, chưa có ý thức bảo vệ môi trường còn phải để cô nhắc nhở mới thực hiện Một
số phụ huynh cũng chưa có ý thức và chưa biết nhắc nhở con trong việc bảo vệ môi trường
Qua điều tra và khảo sát trẻ tôi thu được kết quả như sau:
Bảng khảo sát đầu năm về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường của trẻ:
1
Biết vệ sinh lau dọn đồ dùng, đồ chơi
cất dọn đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy
định
21 trẻ
70% 9 trẻ 30%
2
Có thói quen vệ sinh cá nhân, vệ sinh
môi trường Không vứt rác bừa bãi, biết
gom rát vào thùng
19 trẻ 63% 11 trẻ 37%
3
Có ý thức bảo vệ cây xanh, không hái
hoa, ngắt lá, bẻ cành, chăm sóc và bảo
vệ vật nuôi
20 trẻ 67% 10 trẻ 33%
4 Phân biệt được những hành động đúng,
5 Biết tiết kiệm nước khi sử dụng 21 trẻ 70% 9 trẻ 30 %
6 Nhắc nhở mọi người không được xả rác
Với thực trạng như vậy, tôi nhận thấy ý thức bảo vệ môi trường của trẻ chưa cao Vì vậy, tôi đã xây dựng một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi
Trang 4trường nhằm nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường xanh-sạch-đẹp, góp phần nhỏ bé của mình vào việc bảo vệ và giữ gìn môi trường sống của chúng ta ngày càng tốt hơn
3.2 Nội dung đã cải tiến, sáng tạo.
Với thực trạng nêu trên, tôi đã xây dựng và chú trọng một số nội dung sau:
Môi trường giáo dục có vai trò rất quan trong trong quá trình phát triển toàn diện cho trẻ, đặc biệt là đối với trẻ mầm non Khi có môi trường giáo dục tốt sẽ giúp phát triển nhân cách cho trẻ, đồng thời giúp trẻ phát triển về tiềm
năng tư chất, các năng lực tinh thần và thể chất Vì vậy việc xây dựng cảnh
quan, tạo môi trường xanh-sạch-đẹp, an toàn, thân thiện để giáo dục trẻ bảo vệ
môi trường một cách tích cực, hiệu quả là vô cùng quan trọng và cần thiết.
Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học Có thể nói hoạt động học là một hoạt động thường xuyên, quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản cho trẻ Mỗi môn học đều có mục đích, yêu cầu riêng, song tôi luôn chú ý lồng ghép giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách hợp lý, linh hoạt Mỗi chủ đề có một nội dung khác nhau nhưng chung lại đều giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường
Bên cạnh đó, giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động khác cũng không kém phần quan trọng Thông qua hoạt động vui chơi, hoạt động chơi ở các góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động lao động, mọi lúc mọi nơi…Tôi đều lồng ghép và hướng dẫn trẻ thực hiện nhằm nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường cho trẻ
Ngoài ra, tôi và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi tự tạo từ nguyên liệu thiên nhiên, nguyên liệu phế thải Hàng ngày tôi thống nhất trẻ cùng phụ huynh mang đến lớp các loại phế liệu (vỏ hộp, bìa catton, len, vải…) để làm đồ dùng tự tạo phục vụ cho hoạt động của trẻ Trẻ rất thích thú khi được cùng cô tạo ra những con rối, các loại đồ dùng khác phù hợp với chủ đề mà trẻ được làm quen, qua giúp trẻ sử dụng đồ phế thải, tiết kiệm nguyên liệu cũng là một cách bảo vệ môi trường
Để tạo được môi trường tốt nhất cho trẻ hoạt động không thể thiếu đi sự tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh Tôi thường xuyên trao đổi, nhắc nhở, tuyên truyền với phụ huynh thông qua các cuộc họp hay giờ đón trả trẻ, qua bảng tuyên truyền về giáo dục trẻ nâng cao ý thức bảo vệ môi trường Việc phối
Trang 5kết hợp với cha mẹ trẻ về giáo dục trẻ bảo vệ môi trường là rất cần thiết: Vì qua trao đổi thông tin hai chiều giáo viên và gia đình trẻ cùng ý thức bảo vệ môi trường và là những tấm gương cho trẻ
3.3 Các điều kiện, phương pháp cần thiết để thực hiện và áp dụng.
Để thực hiện được các nội dung trên thì điều kiện về cơ sở vật chất trang thiết bị là yếu tố rất quan trọng Đối với trường Mẫu giáo Ánh Dương, trong nhiều năm qua nhà trường được sự quan tâm của UBND huyện cũng như sự quan tâm chỉ đạo của Phòng GD & ĐT huyện, nhà trường đã được trang bị đầy
đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị để phục vụ trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ và đã được công nhận trường đạt chuẩn mức 2 vào tháng 10 năm 2018 Nhà trường có đầy đủ các phòng đảm bảo cho trẻ hoạt động như phòng học, phòng chức năng, hệ thống cống rãnh thoát nước, nhà vệ sinh sạch sẽ, có đồ dùng, dụng cụ xử lý vệ sinh để đảm bảo vệ sinh, sân vườn thoáng mát, sạch sẽ, không khí trong lành tạo cảnh quan môi trường thoáng mát
Bên cạnh đó trường cũng đảm bảo về nguồn lực con người (biên chế 2 giáo viên/lớp đảm bảo)
Tài liệu, trang thiết bị đảm bảo như: Máy tính, băng đĩa, tai phone Ngoài
ra tôi thường xuyên sưu tầm các sách báo, bài thơ, câu chuyện mới phù hợp với
độ tuổi, với chủ đề Ngoài những trang thiết bị của trường tôi còn thường xuyên chú trọng việc lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động, cô luôn chỉ là người hướng dẫn để trẻ thực hiện, không áp đặt trẻ Khảo sát chất lượng đầu năm của trẻ ở giai đoạn đầu để có biện pháp giáo dục phù hợp cho từng cá nhân trẻ Tăng cường thời gian giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi Cổ vũ khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động
Trong những buổi họp khối chuyên môn, tôi đã mạnh dạn đưa ra những ý kiến cá nhân về lồng ghép bảo vệ môi trường vào các chủ đề, các hoạt động để dạy trẻ và cùng các bạn trong khối thảo luận đưa ra các ý kiến thống nhất về nội dung lồng ghép, cùng nhau tìm ra các biện pháp, phương pháp đưa vào dạy trẻ
để phát huy được hiệu quả cao đối với trẻ
Và điều quan trọng nữa là cô giáo là người mẫu mực, làm gương trước cho trẻ noi theo, luôn thương yêu trẻ như con mình, phải luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự nghiên cứu học tập nâng cao trình độ chuyên môn, không ngừng phát huy tính sáng tạo để tạo nên những hoạt động hay, mới mẻ kích thích sự tò
mò khám phá ở trẻ
Trang 6Để thực hiện được các giải pháp tôi luôn quan tâm đến đời sống riêng tư Theo dõi tính cách cũng như ý thức của trẻ khi ở nhà và ở trường Luôn trao đổi trực tiếp với phụ huynh về tình hình của trẻ khi ở lớp và nắm bắt được tình hình
ở nhà của trẻ để cùng phụ huynh thống nhất các biện pháp giáo dục trẻ tốt hơn
3.4 Các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp.
Từ thực trạng chất lượng công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở lớp mình phụ trách như vậy tôi đã tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra một số giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ:
Giải pháp 1: Xây dựng cảnh quan, tạo môi trường xanh-sạch-đẹp, an toàn, thân thiện để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách tích cực, hiệu quả.
Ngành giáo dục của chúng ta đang tiếp tục thực hiện chủ đề “Trường học hạnh phúc”, tôi nghĩ một môi trường xanh-sạch-đẹp, an toàn sẽ giúp trẻ phát triển tốt về sức khoẻ và nhân cách thì trẻ mới mạnh khoẻ, mới hạnh phúc Vì vậy, việc xây dựng cảnh quan sư phạm trong trường học cũng là một vấn đề mà chúng ta cần phải chú trọng Năm học 2020-2021 thực hiện hội thi “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm-khu cát, nước, sỏi” của phòng giáo dục Nhà trường cũng đã xây dựng được khu vui chơi với cát, sỏi, nước thật đẹp mắt, sáng tạo, có nhiều đồ chơi với cát, nước, sỏi như: dòng chảy nước, dòng chảy cát, cát nhuộm màu, tranh cát, tranh sỏi… Từ những hòn sỏi tự nhiên được các cô khéo léo vẽ các loại củ, quả, con vật,… rất ngộ nghĩnh, thu hút trẻ, trẻ rất hứng thú và thoả thích trải nghiệm với những đồ dùng từ chính thiên nhiên ban tặng và từ đó trẻ sẽ thấy gần gũi với thiên nhiên hơn Trong quá trình trẻ chơi tôi luôn chú ý quan sát trẻ, giáo dục trẻ biết giữ gìn đồ chơi, không nghịch phá nước, không
vứt rác xuống hồ để giữ cho môi trường luôn sạch sẽ (Minh hoạ hình ảnh 1)
Không những thế, nhà trường đã tận dụng khu đất trống để xây nên vườn rau sạch cho bé, cải thiện bữa ăn cho trẻ thêm phong phú và an toàn hơn, tạo cơ hội cho trẻ gần gũi với thiên nhiên và thích nghi với cuộc sống hàng ngày xung quanh trẻ, từ đó giúp trẻ hiểu và tham gia bảo vệ môi trường Tôi thường xuyên cho trẻ được tham quan vườn rau sạch trong những giờ trẻ hoạt động ngoài trời, ngoại khoá, trẻ được quan sát và trò chuyện tìm hiểu tên các loại rau, củ, quả, tôi còn hướng dẫn trẻ cách gieo trồng cây rau, cùng cô tưới nước, nhổ cỏ, bắt sâu… cho rau tươi tốt và quan sát sự nảy mầm và lớn lên của cây rau theo từng ngày
Trang 7Tôi luôn giáo dục trẻ khi thăm vườn rau phải đi theo hàng, không giẫm lên rau,
biết chăm sóc vườn rau (Minh hoạ hình ảnh 2)
Bên cạnh đó, đầu tư đồ chơi an toàn cho trẻ là rất quan trọng, đồ chơi với trẻ mầm non là điều trẻ yêu thích nhất, tuy nhiên đồ chơi phải đảm bảo an toàn, sạch sẽ, chính vì vậy đồ chơi trong lớp tôi cũng rất đa dạng phong phú thu hút trẻ, tôi luôn tạo cho trẻ môi trường xanh-sạch-đẹp bên ngoài và trong lớp học bằng cách sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp các đồ dùng đồ chơi, thường xuyên vệ sinh sát khuẩn đồ chơi sạch sẽ, lau dọn sạch sẽ giá đồ chơi, quạt Công trình vệ sinh được tẩy rửa hàng ngày, dụng cụ vệ sinh được để gọn gàng ngăn nắp Bên cạnh đó tôi luôn đảm bảo sàn nhà vệ sinh luôn khô ráo, không khí thông thoáng, không có nước chứa trong nhà vệ sinh và có dép để trẻ đi vệ sinh, luôn đảm bảo
an toàn tuyệt đối tính mạng cho trẻ Cùng với đồ chơi trong lớp khu vui chơi ngoài trời cũng rất quan trọng do vậy sân trường luôn bố trí những đồ chơi chất liệu an toàn, sân chơi được trải thảm cỏ, giàn dây leo tạo cho trẻ không gian vui chơi thân thiện, mát mẻ
Đặc biệt tôi xây dựng góc thiên nhiên của lớp rất phong phú, thiết kế vừa tầm trẻ, có nhiều loại cây cảnh, hoa gần gũi, để chăm sóc, để tạo cho trẻ một không gian xanh, bên cạnh đó tôi còn tận dụng những ly nhựa, vỏ hộp mì, chai comfor để trẻ gieo hạt, có các dụng cụ để trẻ chăm sóc cây như: bình tưới nước, khăn, kéo…Mỗi ngày trẻ đều có thể tự mình chăm sóc cây xanh, nhổ cỏ, tưới nước, lau lá, bắt sâu…ở góc thiên nhiên này trẻ có thể tìm hiểu về sự phát triển của cây, từ lúc gieo hạt, nảy mầm, cho đến lúc cây phát triển Trẻ còn có thể cùng bố mẹ trồng một chậu cây nhỏ rồi mang đến lớp để tự chăm sóc, từ đó giúp trẻ thêm yêu lao động, tạo cho trẻ sự gần gũi và thân thiết với thế giới tự nhiên Trong quá trình trẻ thực hiện tôi luôn quan sát và hướng dẫn trẻ thực hiện, giáo dục trẻ biết yêu quý và bảo vệ cây xanh Không những thế, tôi còn vận động phụ huynh đóng góp thêm cây xanh, các chậu hoa, cây cảnh…để góc thiên nhiên của
lớp được đa dạng và phong phú hơn (Minh hoạ hình ảnh 3)
Ngoài ra, để tạo cảnh quan sân trường sạch đẹp, trong giờ hoạt động ngoài trời, dạo chơi, tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ nhặt rác, lá vàng trong sân trường, làm đồ chơi từ lá cây (con trâu, chuồn chuồn, con bướm…) Đặc biệt trên sân trường luôn vào các thùng rác xanh được các cô vẽ và trang trí rất ngộ nghĩnh cô sẽ hướng dẫn cho trẻ biết phân loại rác tái chế và không tái chế để bỏ
vào thùng (Minh hoạ hình ảnh 4)
Trang 8Giải pháp 2: Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học.
Trong quá trình giảng dạy tôi đã linh hoạt lồng ghép giáo dục kỹ năng bảo
vệ môi trường vào các hoạt động học qua các chủ đề nhằm khắc sâu kiến thức
về tính tích cực tham gia bảo vệ môi trường cho trẻ Trẻ được tham gia nhiều
vào các hoạt động học khác nhau: Thể dục, khám phá khoa học, âm nhạc, làm quen văn học, tạo hình Mỗi hoạt động trên đều có những đặc trưng riêng và có
ưu thế khác nhau như: trẻ quan sát, đàm thoại, thực hành trải nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi để trẻ nhận ra được những việc làm tốt, không tốt, những hành động đúng, hành động không đúng kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với môi trường trong và ngoài lớp học
* Chủ đề: “Trường mầm non”: Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề, tôi đã lồng ghép bảo vệ môi trường phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn ở trường như:
Môi trường sạch: Lớp học ngăn nắp, ánh sáng đầy đủ, không khói, bụi, không ồn ào, có trồng nhiều cây xanh
Môi trường bẩn: Các đồ dùng lộn xộn không được ngăn nắp, bụi bẩn, ô nhiễm bởi rác thải, nước thải, tiếng ồn Từ đó tôi giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn
vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không vẽ bậy lên tường, không hái hoa bẻ cành cây xung quanh trường lớp, sử dụng nước tiết kiệm…
Ví dụ: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “chọn những hành vi đúng-sai” Cô
chuẩn bị nhiều hình ảnh về hành vi đúng, hành vi sai với môi trường như: bé bỏ rác vào thùng, bé tiết kiệm nước, vứt rác bừa bãi, bé quét nhà, giẫm lên cỏ, bé bẻ cành cây, bé ngồi lên bàn, bé tranh giành đồ chơi Sau đó chia trẻ làm hai đội, đội 1 các con sẽ chạy lên chọn hình ảnh có hành vi đúng dán bên dưới mặt cười, đội 2 các con sẽ chạy lên chọn hình ảnh có hành vi sai dán bên dưới mặt khóc Thời gian sau một bản nhạc đội nào dán được đúng theo yêu cầu là chiến thắng
(Minh hoạ hình ảnh 5)
Tôi cho trẻ xem tranh ảnh, đoạn băng các tình huống: Bạn ngắt hoa bẻ cành, bạn dẫm lên hoa, bạn vứt rác bừa bãi… sau đó hỏi trẻ: “Con sẽ làm gì nếu con gặp bạn đó?”…Tôi dạy trẻ bài thơ “Giờ ăn cơm” và “Đừng nhé bé ơi” để trẻ khắc sâu hơn ý thức bảo vệ môi trường
* Chủ đề “Bản thân”: Giáo dục trẻ biết ích lợi của việc giữ gìn vệ sinh
thân thể, phải giữ vệ sinh răng hàng ngày, tiết kiệm nước khi rửa tay và đánh
Trang 9răng, vệ sinh môi trường đối với sức khoẻ con người Trẻ có hành vi và thói quen tốt trong ăn uống: Mời cô, mời bạn, không ăn quà vặt ngoài đường Nhận biết ký hiệu thông thường: nhà vệ sinh nam, nữ, thùng đựng rác
Ví dụ: Hoạt động học khám phá khoa học: “Cơ thể của bé” Cho trẻ khám
phá thực hành trải nghiệm các giác quan và qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc giữ gìn đôi mắt ( không dụi tay bẩn lên mắt, rửa mặt hàng ngày bằng nước và khăn sạch, chải răng, tắm gội…biết tiết kiệm nước)
* Chủ đề nghề nghiệp: Tôi dạy trẻ tìm hiểu và khám phá các nghề trong
xã hội, trong đó chú trọng các nghề chăm sóc bảo vệ môi trường: Lao công, kiểm lâm, làm vườn, lái xe rữa đường phố… thông qua đó trẻ lên hệ bản thân: Trẻ có thể làm gì để bảo vệ môi trường và giúp đỡ các bác công nhân đỡ vất vả hơn như không vứt rác bừa bãi, giúp các cô chú phân loại rác…
* Chủ đề “Gia đình”:
Ví dụ: Thông qua hoạt động học khám phá khoa học: “Trò chuyện về đồ
dùng trong gia đình” tôi giáo dục trẻ quý trọng giữ gìn đồ dùng trong gia đình, cất đồ dùng, đồ chơi đúng chỗ, bỏ rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi có ý thức về những điều nên làm như: khoá vòi nước khi không sử dụng, nhắc nhở người lớn tắt điện khi không sử dụng
* Chủ đề “Thế giới thực vật”:
Ví dụ 1: Qua hoạt động học khám phá khoa học “Trò chuyện về cây xanh
quanh bé” tôi sẽ đàm thoại với trẻ: Cây xanh đề làm gì? Cây xanh có lợi ích như thế nào? Qua lợi ích của cây xanh, cho trẻ chơi trò chơi gieo hạt, tôi giáo dục trẻ không ngắt lá bẻ cành mà phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh vì cây xanh hít các khí bụi đem lại bầu không khí trong lành cho chúng ta, trồng nhiều cây sẽ ngăn lũ lụt, chống xói mòn
Ví dụ 2: Trong giờ hoạt động học: LQVH: dạy trẻ bài thơ “Cây dây leo”
khi đàm thoại với trẻ cô hỏi trẻ:
- Vì sao cây dây leo phải bò ra cửa sổ?
- Vậy muốn cây lớn nhanh phải làm gì?
Qua đó cô giáo dục trẻ cây rất cần ánh sáng và nước thì mới sống được Cây mang lại nhiều ích lợi cho chúng ta vì thế các con phải biết chăm sóc bảo vệ cây
* Chủ đề “Thế giới động vật”: Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về
đặc điểm, ích lợi cũng như tác hại của một số con vật với đời sống con người, cô
Trang 10còn giáo dục trẻ yêu quí các con vật nuôi, mong muốn và thực hiện những hành
vi tốt đối với môi trường như không vứt rác xuống ao, hồ làm ô nhiễm nguồn nước để bảo vệ loài cá, không chặt phá cây làm mất nơi ở của loài động vật quý hiếm
* Chủ đề “Giao thông”: Giáo dục trẻ đi đường biết đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm tránh tai nạn, bố mẹ đưa đến trường phải để xe đúng quy định, không cho xe đi vào sân trường khói bụi làm ô nhiễm môi trường Trẻ biết nhận ra cái đẹp trong việc giữ gìn các đồ dùng, phương tiện đi lại của gia đình sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp
* Chủ đề: “Thiên nhiên”
Tôi cho trẻ xem hình ảnh, video và trò chuyện về các hiện tượng tự nhiên: gió, mây, mưa, sấm chớp, sét, lũ lụt,… Qua đó trẻ biết phân biệt đặc điểm của nước, nguồn nước sạch, nước bẩn, ích lợi của nước sạch, biết tiết kiệm nước sạch, tránh xa những nguồn nước bẩn gây ô nhiễm bệnh tật cho con người Với bài học về không khí: Tôi cung cấp trẻ biết được đặc điểm không khí: không màu, không mùi, không vị, không khí có ở đâu, biết một số tác dụng đơn giản của không khí cũng như một số yếu tố gây ô nhiễm không khí và giáo dục cho trẻ có một số ý thức trong bảo vệ môi trường không khí Tôi cho trẻ xem video
và làm một số thí nghiệm với không khí: Bắt không khí, các hình ảnh dùng than
bếp, ô tô nhả khói
Ví dụ: Cho trẻ làm thí nghiệm về môi trường nước:
- Chuẩn bị: Hai chậu to nước sạch, giấy màu (rác)
- Cách tiến hành: Cô cho trẻ quan sát 2 chậu nước sạch sau đó cho trẻ thả một số giấy màu (rác) vào 1 chậu nước sạch, còn lại một chậu nước sạch để nguyên Khi giấy rác ngấm nước và bắt đầu chuyển màu, cho trẻ nêu nhận xét Tôi đưa ra một số câu hỏi như: Ai phát hiện ra bây giờ hai chậu nước này so với lúc cô chuẩn bị như thế nào? Tại sao chậu nước này trong còn chậu nước kia lại
bị đục ? Vì sao nước bị ô nhiễm? Tác hại của nguồn nước bị ô nhiễm như thế nào? Các con sẽ làm gì để bảo vệ nguồn nước? Qua đó giáo dục trẻ biết bảo vệ nguồn nước như không vứt rác bừa bãi làm ô nhiễm nguồn nước, biết sử dụng
nước sạch một cách tiết kiệm (Minh hoạ hình ảnh 6)
* Chủ đề: “Quê hương- Đất nước- Bác Hồ”: Cho trẻ tìm hiểu về các danh lam thắng cảnh của địa phương: Như di tích Hạ Lào, Ao Lầy, đình Chiên Đàn…
Và các danh lam thắng cảnh của đất nước Việt Nam: Phố cổ Hội An, Động