Kết luận: Dạy học theo chủ đề là một trong những mô hình dạy học tối ưu hóa góp phần giải quyết các vấn đề tồn tại trong nội dung chương trình học hiện nay như: Phát huy tính tích cực họ[r]
Trang 1PHÒNG GD - ĐT THĂNG BÌNH
TRƯỜNG THCS NGUYỄN BÁ NGỌC
-««« -CHUYÊN ĐỀ SINH HOẠT CỤM
LẦN II - NĂM HỌC: 2016-2017
MÔN: SINH HỌC
Tên chuyên đề:
DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “HẠT KÍN” CHƯƠNG VIII - SINH HỌC 6
Người báo cáo: Nguyễn Thị Hoàng Ân
Tổ chuyên môn: Hóa – Sinh – Thể Dục Đơn vị: Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc Thời gian thực hiện: 02/03/2017
Tên chuyện đề:
Năm học 2016-2017
Trang 2DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “HẠT KÍN”, CHƯƠNG VIII - SINH HỌC 6
I- Đặt vấn đề:
1 Cơ sở lí luận:
Theo tinh thần đổi mới căn bản toàn diện giáo dục của Bộ GD& ĐT, hiện nay không những chú trọng rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh thông qua các kiến thức sách giáo khoa mà còn phải thực hiện dạy học theo chủ đề liên môn (Lý, hóa, sinh ) hoặc đơn môn vừa thực hiện mục tiêu dạy học tích cực vừa liên kết kiến thức các bài trong các môn học hay các phần trong một môn có liên quan với nhau Tích hợp các vấn đề cuộc sống, thời sự liên quan đến kiến thức, tăng khả năng vận dụng kiến thức của học sinh sau khi học, giải quyết vấn đề thực tiễn rèn luyện kĩ năng sống phong phú cho học sinh hiện nay Đổi mới giáo dục hiện nay còn tham vọng tiến xa hơn đó là định hướng hình thành năng lực cho học sinh và chuẩn bị cho nội dung chương trình sinh học THCS sắp đến
2 Cơ sở thực tiễn:
Trong thực tiễn giảng dạy các môn học tự nhiên, đòi hỏi học sinh vận dụng kiến thức nhiều phần, nhiều bài của một chương để giải quyết vấn đề thực
tế cuộc sống Vì vậy nội dung dạy học cần tăng cường theo hướng tích hợp đa chiều liên môn hoặc đơn môn Nó mở đường cho giáo viên và học sinh tiếp cận kiến thức theo một hướng khác không chỉ dừng lại ở mục tiêu đầu vào mà còn hướng tới định hướng đầu ra Chính vì lẽ đó nhóm sinh trường chúng tôi xin giới thiệu chuyên đề tích hợp đơn môn sinh với tên: Dạy học chủ đề “ Hạt kín”, chương VIII- Sinh 6
II Giải quyết vấn đề:
1 Dạy học theo chủ đề:
1.1 Thế nào là dạy học theo chủ đề?
Dạy học theo chủ đề là hình thức tìm tòi những khái niệm, tư tưởng, đơn
vị kiến thức, nội dung bài học, chủ đề,… có sự tương đồng trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn, đề cập trong các môn hoặc các phần của môn học
đó, làm thành nội dung của một chủ đề, có ý nghĩa và thực tế hơn, nhờ đó học sinh tự hoạt động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn
Dạy học theo chủ đề là sự cố gắng tăng cường tích hợp vào nội dung những ứng dụng kĩ thuật vào đời sống thông dụng làm cho nội dung học có ý nghĩa hơn, hấp dẫn hơn Nói một cách hoa mĩ là “ Thổi hơi thở” của cuộc sống vào những kiến thức cổ điển nâng cao chất lượng cuộc sống thật trong các bài học
1.2 Các bước xây dựng chủ đề:
Bước 1: Xác định nội dung kiến thức trong chủ đề
Bước 2: Xác chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ của chủ đề theo định
hướng phát triển năng lực học sinh
Bước 3: Xác định mô tả các mức độ cần đạt yêu cầu, các câu hỏi bài tập
đánh giá năng lực học sinh theo chủ đề
Bước 4: Biên soạn bộ câu hỏi/ bài tập kiểm tra đánh giá trong quá trình
dạy học theo chủ đề
2 Dạy học chủ đề “ Hạt kín”, chương VIII- Sinh 6:
Trang 32.1 Nội dung các bước của dạy học chủ đề “ Hạt kín”, chương VIII-Sinh 6:
Bước 1: Nội dung kiến thức liên quan chủ đề Hạt kín:
- Bài 1: Hạt kín - Đặc điểm chung thực vật hạt kín
- Bài 2: Lớp 1 lá mầm và lớp 2 lá mầm
Bước 2: Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ của chủ đề Hạt kín
a) Kiến thức:
- Trình bày cấu tạo chức năng cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản hạt kín
- Sự đa dạng cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản hạt kín
- Phân biệt lớp 1 lá mầm và lớp 2 lá mầm
b) Kĩ năng:
- Phân tích, so sánh phân biệt hạt kín, quan sát cơ quan sinh dưỡng, cơ quan sinh sản hạt kín
- Nhận biết, tìm kiếm xử lý thông tin quan sát hạt kín
- Trình bày suy nghĩ, ý tưởng trong hoạt động nhóm về đa dạng và phân lớp hạt kín
- Thực hành hoàn thiện sản phẩm mẫu lá khô hạt kín
c) Thái độ:
- Ý thức bảo vệ hạt kín, yêu thiên nhiên
- Tham gia trồng rau sạch ở vườn hoặc cây cảnh ở trường
Bước 3: Các mức độ nhận thức:
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
thấp
Vận dụng cao
Cơ quan
sinh
dưỡng, cơ
quan sinh
sản hạt kín
Đặc điểm
chung hạt
kín
- Sự đa dạng cơ quan sinh
dưỡng (Rễ ,thân, lá) và
cơ quan sinh sản (Hoa, quả, hat) hạt kín
- Có hoa, quả, hạt; hạt nằm trong quả
- Chức năng
cơ quan sinh dưỡng
(Rễ,thân, lá)
và cơ quan sinh sản (Hoa, quả hạt) hạt kín
- Mối quan hệ các cơ quan
- Phân biệt sự
đa dạng của
rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt của hạt kín
- Bảo vệ cây xanh
- Biết trồng, bảo vệ cây xanh ở nhà, ở trường
- Nhận biết cây hạt kín qua các đặc điểm
Lớp 1 lá
mầm và
lớp 2 lá
mầm
- các kiểu rễ, kiểu gân lá, số cánh hoa, số lá mầm cây 1 và cây 2 lá mầm
Phân biệt đặc điểm lớp 1 lá mầm và lớp 2
lá mầm
Cho ví dụ cây 1 và 2 lá mầm trong tự nhiên
- Làm mẫu lá khô cây hạt kín
- Trồng, chăm sóc, bảo vệ hạt kín
Bước 4: Bộ câu hỏi và bài tập chủ đề:
a) Nhận biết:
Trang 4Trắc nghiệm: Chọn câu đúng:
Câu 1: Cây hạt kín có đặc điểm:
a Có nón b Rễ giả, thân, lá, thật c Có bào tử d Có hoa, quả, hạt, hạt nằm trong quả
Câu 2: Chọn cây hạt kín:
a Tảo lục b Dương xỉ c Cây lúa d Cây thông
Tự luận:
Câu 1: Kể các cơ quan sinh dưỡng, cơ quan sinh sản của cây hạt kín? Câu 2: Kể các loại thân, loại rễ, loại gân lá của cây hạt kín?
Câu 3: Kể các loại hoa, sô canh hoa, loại quả của cây hạt kín?
Câu 4: Đặc điểm chung thực vật hạt kín?
Câu 5: Thực vật hạt kín chia thành mấy lớp?
Câu 6: Đặc điểm lớp cây lá mầm và cây 2 lá mầm?
b) Thông hiểu:
Câu 1: Chức năng cơ quan sinh dưỡng của hạt kí
Câu 2: Chức năng cơ quan sinh sản của hạt kín?
Câu 3: Chức năng của rễ, thân, lá của hạt kín?
Câu 4: Chức năng của hoa, quả, hạt của hạt kín?
Câu 5: Kể tên 3 cây thuộc lớp một lá mầm?
Câu 6: Kể tên 3 cây thuộc lớp 2 lá mầm?
Câu 7: Đặc điểm phân biệt lớp 1 lá mầm và lớp 2 lá mầm? Đặc điểm nào
là chủ yếu?
Câu 8: Mối quan hệ giữa cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của hạt kín?
c) Vận dụng thấp:
Tự luận:
Câu 1: Kể các kiẻu rễ các mẫu vât, và cây trong tự nhiên?
Câu 2: Kể các dạng thân ở mẫu vật và tự nhiên?
Câu 3: Kể các loại lá, kiểu gân lá ở mẫu vật và cây tự nhiên?
Câu 4: Kể các loại hoa, số cánh hoa mẫu vật và cây tự nhiên?
Câu 5: Kể các loại quả ở mẫu vật và cây tự nhiên?
Câu 6: Phân biệt số lá mầm lúc cây mới nảy mầm ở tự nhiên?
Câu 7: Cho ví dụ cây lớp 1 lá mầm và cây 2 lá mầm trong tự nhiên?
Câu 8: Em làm gì để cây hạt kín phát triển tốt?
d) Vận dụng cao:
Câu 1: Đặc điểm cơ bản nhận biết hạt kín trong tự nhiên?
Câu 2: Em làm gì bảo vệ cây hạt kín?
Câu 3: Cách làm mẫu lá khô hạt kín?
2.2 Bài dạy minh họa:
Bài 42: LỚP 1 LÁ MẦM VÀ LỚP 2 LÁ MẦM (kèm giáo án)
Để thực hiện tốt dạy học chủ đề: “ Hạt kín”, chương VIII - Sinh 6, giáo viên cần phải hệ thống hóa kiến thức từng phần của hạt kín,sự liên quan giữa các
cơ quan trong cơ thể thống nhất.và sự đa dạng hạt kín Học sinh chuẩn bị kĩ và đầy đủ mẫu vật, quan sát tỉ mỉ, thảo luận tìm hiểu về đa dạng hạt kín, về sinh
Trang 5trưởng phát triển của nó, làm cơ sở vận dụng vào sản xuất biết trồng, chăm sóc, bảo vệ cây hạt kín ở nhà, ở trường
III Kết luận:
Dạy học theo chủ đề là một trong những mô hình dạy học tối ưu hóa góp phần giải quyết các vấn đề tồn tại trong nội dung chương trình học hiện nay như: Phát huy tính tích cực học tập, tăng cường định hướng phát triển năng lực cho học sinh, thông qua vận dụng kiến thức đã học giải quyết các vấn đề thực tiễn, giảm thiểu sự nhàm chán của học sinh do trùng lặp kiến thức khi học và hướng tới kết cấu lại những đơn vị kiến thức có tính hệ thống tổng thể giúp các em nắm bắt kiến thức vững chắc hơn sau khi học
Với môn sinh học, yêu cầu hiện nay là tiếp cận theo mô hình dạy học mới dạy học theo chủ đề đơn môn cần nhiều định hướng thiết thực làm tiền đề cho các hoạt động bộ môn sau này đi vào thực chất, tiến tới triển khai có hiệu quả hơn Trên cơ sở tham khảo tài liệu với vốn kiến thức nhóm sinh trường chúng tôi ở chuyên đề: Dạy học chủ đề: “Hạt kín, chương VIII- Sinh 6 không kì vọng quá nhiều vào tính ứng dụng phổ biến, cho toàn bộ môn ở thời điểm hiện tại, chỉ mong góp một phần nhỏ cùng đồng nghiệp trao đổi, góp ý, xây dựng để tìm ra cái chung nhất cho việc áp dụng dạy học theo chủ đề sắp tới
Người thực hiện Nhóm Sinh Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc