MỤC TIÊU Sau khi học xong bài này, học sinh sẽ: - Về kiến thức: + Hiểu được tấm lòng của tác giả đối với những người hiền tài.. + Nắm được cách lập luận chặt chẽ của văn bản.[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƯ PHẠM
GIÁO ÁN GIẢNG DẠY (Dành cho giáo sinh) Trường: THPT Hoàng Diệu Họ & tên GSh: Phạm Văn Tính
Ngày: 24 tháng 02 năm 2017.
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, học sinh sẽ:
- Về kiến thức:
+ Hiểu được tấm lòng của tác giả đối với những người hiền tài
+ Nắm được cách lập luận chặt chẽ của văn bản
- Về kỹ năng:
+ Rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn chính luận theo đặc trưng thể loại
- Về thái độ:
+ Có thái độ yêu mến và quý chuộng những người có tài
+ Tạo cho học sinh động lực phấn đấu học tập để trở thành một người tài + Giáo dục tinh thần cầu tiến trong học tập cho học sinh
II PHƯƠNG PHÁP & PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Phương pháp:
- Phương pháp diễn giảng
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp nêu vấn đề
- Phương pháp đọc sáng tạo
- Phương pháp động não, tư duy
2 Phương tiện:
- Sách giáo khoa, giáo án
- Phương tiện trực quan: giáo án powerpoint, tranh ảnh về các tấm bia đề danh,
III NỘI DUNG & TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Kiểm tra bài cũ:
MẪU T4
Trang 2- Đọc thuộc lòng 13 câu thơ đầu của tác phẩm “Đại cáo bình Ngô” và nêu nội dung,
ý nghĩa của nó
2 Giới thiệu bài mới:
3 Dạy bài mới
Thời
gian
của HS
Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
? GV yêu cầu HS đọc phần tiểu
dẫn trong SGK và nêu những
nét cơ bản về tác giả và tác
phẩm
- GV nhận xét và chốt ý
- GV cho HS xem một số tranh
ảnh về bia Văn Miếu Quốc tử
giám
? Bài này được viết theo thể
loại nào?
- Hãy cho biết, Văn bản được
chia làm mấy phần? Ý nghĩa
của từng phần?
- GV yêu cầu HS đọc VB với
một giọng văn trang trọng
- HS đọc và phát hiện và trả lời
- HS lắng nghe
và ghi chú
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS đọc VB
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
Thân Nhân Trung (1418 -1499), tự là Hậu Phủ, người làng Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang), ông đỗ tiến sĩ năm 1469, là thành viên Hội tao đàn do Lê Thánh Tông sáng lập
2 Tác phẩm:
a Hoàn cảnh sáng tác:
Bài viết có tên là “Bài kí
đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba” Đây là một
bài văn được Thân Nhân Trung soạn năm 1484 và được khắc ở một trong 82 bia đá tại Văn Miếu -Thăng Long - Hà Nội
b Thể loại:
Văn bia: là một văn khắc trên bia đá nhằm ghi chép một sự việc trọng đại hoặc tên tuổi của những người có công đức để lưu truyền đời sau
c Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Tầm quan trọng của hiền tài đối với quốc gia.
- Phần 2: Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ
II ĐỌC HIỂU VĂN
Trang 3Hoạt động 2: Tìm hiểu VB
? Người hiền tài là người như
thế nào? Hiền tài có vai trò gì
đối với một quốc gia?
- GV mở rộng: câu nói của Hồ
Chí Minh: “Có tài mà không có
đức là người vô dụng, có đức
mà không có tài thì làm việc gì
cũng khó”=> tài đức quan hệ
lẫn nhau
- GV mở rộng: Vua Quang
Trung đã từng nói: ”Dựng
nước lấy việc học làm đầu.
Muốn thịnh trị lấy nhân tài làm
gốc” Dân tộc Việt Nam trải
qua biết bao cuộc chiến tranh
ngoại xâm, nhiều người đã phải
hi sinh và ngã xuống Để có
được một đất nước hòa bình và
phát triển như ngày hôm nay,
không chỉ nhờ sức mạnh đoàn
kết, ý chí kiên cường của người
dân Việt Nam, mà trong đó còn
có sự đóng góp không nhỏ của
những con người tài giỏi, hết
lòng vì dân, vì nước
? Nhà nước đã làm gì để trọng
đãi người hiền tài?
- GV liên hệ thực tế chính sách
nước ta hiện nay
? Vì sao còn phải khắc bia tiến
sĩ?
? Tác giả đã đưa ra những lí lẻ,
dẫn chứng nào để nói rõ lợi ích
của việc dựng tấm bia đá khắc
tên tiến sĩ?
- HS suy nghĩ
và trả lời
- HS suy nghĩ
và trả lời câu hỏi
- HS suy nghĩ
và trả lời câu hỏi
- HS trả lời
BẢN:
1 Tầm quan trọng của hiền tài đối với quốc gia.
- Hiền tài là nguyên khí quốc gia
+ Hiền tài là người tài cao, học rộng, có đạo đức tốt, được mọi người tín nhiệm, nể trọng
+ Là người làm nên sự phát triển, sự sống còn của đất nước
+ Hiền tài có quan hệ đến
sự thịnh suy của đất nước
“nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp”.
- Nhà nước đã từng trọng đãi hiền tài, làm đến mức cao nhất để kích lệ nhân tài: đề cao danh tiếng
“nêu tên ở tháp Nhạn”,
phong chức tước, cấp bậc, ghi tên ở bảng vàng, ban yến tiệc,
- Những việc đã làm vẫn chưa xứng đáng với vai trò vị trí của người hiền tài
2 Ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ:
- Dựng tấm bia đá sẽ:
“khiến cho kẻ sĩ trông vào mà phấn trấn hâm
Trang 4- GV chốt ý.
- GV liên hệ thực tế: Bảng vàng
danh dự trường THPT Hoàng
Diệu qua mỗi năm học
- HS thảo luận theo cặp và trả
lời câu hỏi:
? Bài học lịch sử được rút ra
thông qua VB này là gì??
- GV mở rộng: Triều đại Lê
Thánh Tông rất quý trọng nhân
tài, biết dùng hiền tài vì thế đây
là triều đại hoàng kim nhất
trong lịch sử chế độ phong kiến
nước ta
- GV liên hệ thực tế chính sách
trọng dụng nhân tài của nước ta
hiện nay
- HS lắng nghe
và ghi chú
- HS lắng nghe
mộ, rèn luyện danh tiết,
ra sức giúp vua”; “kẻ sĩ chốn trường ốc, lều tranh, phận thật nhỏ mọn
mà được triều đình đề cao rất mực như thế, thì
họ phải làm thế nào để tự trọng tấm thân mà ra sức báo đáp” điều này thể
hiện tinh thần trọng nhười tài của các đấng minh vương, khuyến khích nhân tài
- Tác giả đã đưa ra dẫn chứng cụ thể, hết sức
thuyết phục “những kẻ vì nhận hối lộ mà hư hỏng, hoặc rơi vào hàng ngũ của bọn gian ác, có lẽ vì lúc sống họ chưa được nhìn thấy tấm bia này”
- Tác giả đi đến kết luận: Việc khắc bia tiến sĩ để cho kẻ sĩ noi gương người hiền tài, ngăn ngừa
điều ác, “kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo
đó mà gắng cũng cố mệnh trạch cho nhà nước”
3 Bài học lịch sử rút
ra từ việc khắc bia tiến sĩ:
- Thời nào thì hiền tài
cũng là “nguyên khí quốc gia”, vì thế phải biết quý
trọng nhân tài
- Hiền tài có mối quan hệ sống còn đối vói sự thịnh suy của đất nước
- Quan điểm giáo dục nước ta: giáo dục là quốc sách hàng đầu, luôn trọng nhân tài, đề cao vai trò của việc học đối với công cuộc xây dựng đất nước Thấm nhuần quan điểm
Trang 5Hồ Chí Minh: một dân tộc dốt là một dân tộc yếu
III TỔNG KẾT
1 Nội dung:
- Khích lệ kẻ sĩ đương thời rèn đức, luyện tài, đồng thời thể hiện tấm lòng của tác giả đói với đất nước
- Đây cũng chính là bài học quý giá cho thế hệ mai sau
2 Nghệ thuật:
- Lập luận chặt chẽ, luận điểm, luận cứ rõ ràng, lời
lẽ sắc sảo, thấu tình đạt lý
4 Củng cố kiến thức: 5 phút
- Vai trò của hiền tài đối với quốc gia?
- Tại sao phải khắc tên lên bia tiến sĩ?
5 Bài tập về nhà: Viết một bài văn ngắn nghị luận về câu nói “Hiền tài là nguyên
khí của quốc gia” của Thân Nhân Trung (thứ 4 nộp chấm điểm).
Giáo viên hướng dẫn Ngày 19 tháng 02 năm 2017
Người soạn
(Ký tên)