TÓM TẮT KỸ THUẬT SỬ DỤNG CASIO – VINACAL HỔ TRỢ GIẢI ĐỀ THI MÔN TOÁN 2017... TIỆM CẬN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ.[r]
Trang 1Trang 44 Tài liệu lưu hành nội bộ
PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL BÀI 6 TIỆM CẬN CỦA ĐỒ THỊ HÀM SỐ
(chỉ cấn một trong hai thỏa mãn là đủ)
2 Tiệm cận ngang : Đồ thị hàm số y f x nhận đường thẳng yy0 là tiệm cận ngang nếu lim 0
VD1-[Thi thử báo Toán học tuổi trẻ lần 3 năm 2017]
Có bao nhiêu đường tiệm cận của đồ thị hàm số
2
1
x y
y là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
y là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
rp10^9)=
Tóm lại đồ thị hàm số có 2 tiệm cận ngang và C là đáp án chính xác
Cách tham khảo : Tự luận
Trang 2y là tiệm cận
ngang
Bình luận :
Việc ứng dụng Casio để tìm tiệm cận sử dụng nhiều kỹ thuật tính giới hạn của hàm
số bằng Casio Các bạn cần học kỹ bài giới hạn trước khi học bài này
Giới hạn của hàm số khi x tiến tới và khi x tiến tới là khác nhau Ta cần hết sức chú ý tránh để sót tiệm cận ngang 1
3 21
Vậy đương thẳngy 1 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
Giải phương trình : Mẫu số 0 2 1
1
x x
2 2 1
3 2lim
3 2lim
Trang 3Trang 46 Tài liệu lưu hành nội bộ
aQ)dp3Q)+2R1pQ)drp1p0.0000000001=
Vậy đương thẳngx 1 là tiệm cận đứng của đồ thị C
Tính
2 2 1
3 2 1lim
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
lại để hỗ trợ và hướng dẫn
GDSGDSGDSGFSDFGDSGSDGSDGDS
Vậy đường thẳng x1 không phải là tiệm cận đứng của đồ thị C
Tóm lại đồ thị hàm số có 1 tiệm cận ngang y 1 và 1 tiệm cận đứng x 1
Việc tử số và mẫu số đều có nhân tử chung dẫn tới hàm số bị suy biến như ví dụ 2
là thường xuyên xảy ra trong các đề thi Chúng ta cần cảnh giá và kiểm tra lại bằng
kỹ thuật tìm giới hạn bằng Casio
VD3-[Thi thử chuyên KHTN –HN lần 2 năm 2017]
Đồ thị hàm số nào sau đây không có tiệm cận ngang ?
x y
2
11
x y x
11
y x
1
x
x x
Trang 4aQ)d+1RQ)p1r10^9)=
Tính
2
1lim
1
x
x x
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
x y x
11
11
VD4-[Khảo sát chất lƣợng chuyên Lam Sơn – Thanh Hóa năm 2017]
Tìm tất các các giá trị của tham số m sao cho đồ thị hàm số 2 5 3
x y
Trang 5Trang 48 Tài liệu lưu hành nội bộ
Để đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng thì phương trình mẫu số bằng 0 không có
nghiệm hoặc có nghiệm nhưng giới hạn hàm số khi x tiến tới nghiệm không ra vô
cùng.:
Với m1 Hàm số 25 3
2 1
x y
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
Cách tham khảo : Tự luận
Để đồ thị hàm số không có tiệm cận đứng thì phương trình mẫu số bằng 0 vô
VD5-[Đề minh họa thi THPT Quốc Gian lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị của hàm số
2
11
x y mx
2.15 1
x
x x
Trang 6aQ)+1Rsp2.15Q)d+1r10^9)=
Vậy
2
1lim
2.15 1
x
x x
không tồn tại hàm số 2
12.15 1
x y
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
Trang 7Trang 50 Tài liệu lưu hành nội bộ
Qua ví dụ 4 ta thấy sức mạnh của Casio so với cách làm tự luận
VD6-[Đề minh họa Bộ GD-ĐT lần 2 năm 2017]
Tìm tất cả các tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
2 2
x x
Soạn tin nhắn
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
lại để hỗ trợ và hướng dẫn
GDSGDSGDSGFSDFGDSGSDGSDGDS
Với x2 xét
2 2 2
là :
Trang 8Bài 2-[Thi thử THPT Vũ Văn Hiếu –Nam Định lần 1 năm 2017]
Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số
2
14
x y x
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
Bài 7-[Thi Học sinh giỏi tỉnh Ninh Bình năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
2
11
m x y
Bài 8-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị hàm số y 2 x 2
Trang 9Trang 52 Tài liệu lưu hành nội bộ
3
4
m m
Bài 8-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của m sao cho đồ thị hàm số
x
H , M là điểm bất kì và M H Khi đó tích khoảng cách từ M
đến 2 đường tiệm cận của H bằng :
Bài 11-[Thi thử Sở GD-ĐT Hà Tĩnh năm 2017]
Soạn tin nhắn
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
x
Với giá trị nào của m thì đường tiệm cận đứng, tiệm cận ngang
của đồ thị hàm số cùng hai trục tọa độ tạo thành một hình chữ nhật có diện tích bằng 8
A m 2 B 1
2
m C m 4 D m 2
LỜI GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]
Số tiệm cận của đồ thị hàm số 2
1
x y x
x 1 là tiệm cận đứng
Trang 10Bài 2-[Thi thử THPT Vũ Văn Hiếu –Nam Định lần 1 năm 2017]
Số đường tiệm cận của đồ thị hàm số
2
14
x y x
1lim
4
x
x x
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
lại để hỗ trợ và hướng dẫn
GDSGDSGDSGFSDFGDSGSDGSDGDS
Tính
2 2
1lim
4
x
x x
Trang 11Trang 54 Tài liệu lưu hành nội bộ
m
m C m 1 D m1 GIẢI
Với m0 hàm số
2
2x 3x y
a2Q)dp3Q)RQ)r0+10^p6)= r0p10^p6)=
Tương tự m1 cũng thỏa Đáp số chính xác là B
Soạn tin nhắn
“Tôi muốn đăng ký tài liệu, đề thi file word môn Toán”
Rồi gửi đến số điện thoại
Sau khi nhận được tin nhắn chúng tôi sẽ tiến hành liên lạc
x
sẽ rút gọn tử mẫu và thành y2x3 là đường thẳng nên không có tiệm cận đứng
Bài 4-[Thi thử THPT Quảng Xương –Thanh Hóa lần 1 năm 2017]
Hàm số
2 3
1lim
Trang 12 Tính
2 3
Tóm lại đồ thị hàm số có 1 tiệm cận đứng và 1 tiệm cận ngang B chính xác
Chú ý: Học sinh thường mặc định có 2 tiệm cận ngang Chọn nhầm đáp án C
Bài 5-[Thi HK1 chuyên Nguyễn Du – Đắc Lắc năm 2017]
Vậy m9 thỏa Đáp số chứa m9 là C chính xác
Bài 6-[Thi thử chuyên Lương Văn Tụy lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 2
1
tiệm cận ngang
A m 1 B m 0 C m0 D m 1 GIẢI
Trang 13Trang 56 Tài liệu lưu hành nội bộ
Trang 14PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL BÀI 7 BÀI TOÁN TƯƠNG GIAO GIỮA HAI ĐỒ THỊ
1) KIẾN THỨC NỀN TẢNG
1 Phương pháp đồ thị tìm số nghiệm của phương trình : Cho phương trình f x g x (1), số nghiệm của phương trình (1) là số giao điểm của đồ thị hàm số y f x và đồ thị hàm số yg x
Chú ý : Số nghiệm của phương trình f x 0 là số giao điểm của đồ thị hàm số y f x
và trục hoành
2 Bài toán tìm nghiệm của phương trình chứa tham số : Ta tiến hành cô lập m và đưa
phương trình ban đầu về dạng f x m (2) khi đó số nghiệm của phương trình (2) là số giao điểm của đồ thị hàm số y f x và đường thẳng ym
Chú ý : Đường thẳng ym có tính chất song song với trục hoành và đi qua điểm có tọa
VD1-[Thi thử chuyên KHTN lần 2 năm 2017]
Tìm tập hợp tất các các giá trị của m để phương trình log2xlog2x2m có nghiệm :
A 1 m B 1 m C 0 m D 0 m
GIẢI
Cách 1 : CASIO
Đặt log2xlog2x2 f x khi đó m f x (1) Để phương trình (1) có nghiệm
thì m thuộc miền giá trị của f x hay f min m f max
Tới đây bài toán tìm tham số m được quy về bài toán tìm min, max của một hàm
số Ta sử dụng chức năng Mode với miền giá trị của x là Start 2 End 10 Step0.5w7i2$Q)$pi2$Q)p2==2=10=0.5=
Quan sát bảng giá trị F X ta thấy f 10 0.3219 vậy đáp số A và B sai Đồng thời
khi x càng tăng vậy thì F X càng giảm Vậy câu hỏi đặt ra là F X có giảm được về 0 hay không
Ta tư duy nếu F X giảm được về 0 có nghĩa là phương trình f x 0 có nghiệm
Để kiểm tra dự đoán này ta sử dụng chức năng dò nghiệm SHIFT SOLVE
i2$Q)$pi2$Q)p2qr3=
Trang 15Trang 58 Tài liệu lưu hành nội bộ
Máy tính Casio báo phương trình này không có nghiệm Vậy dấu = không xảy ra
Một bài toán mẫu mực của dạng tìm tham số m ta giải bằng cách kết hợp chức
năng lập bảng giá trị MODE 7 và chức năng dò nghiệm SHIFT SOLVE một cách khéo léo
Chú ý : m f x mà f x 0 vậy m0 một tính chất bắc cầu hay và thường xuyên gặp
VD2-[Thi thử chuyên KHTN –HN lần 2 năm 2017]
Tìm tập hợp tất cả các giá trị của tham số m để phương trình 3 2
x x m có 3 nghiệm phân biệt
A 4 m 0 B 4 m 0 C 0 m 4 D 0 m 1 GIẢI
Quan sát bảng giá trị F X ta thấy giá trị cực tiểu là 0 và giá trị cực đại là 4 vậy ta
có sơ đồ đường đi của f x như sau :
Trang 16 Rõ ràng hai đồ thị cắt nhau tại 3 điểm phân biệt nếu 0 m 4
VD3-[Khảo sát chất lƣợng chuyên Lam Sơn – Thanh Hóa năm 2017]
Cho hàm số 2 2
1
x y x
VD4-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho đồ thị hàm số yx3mx16 cắt trục hoành tại 3 điểm phân biệt
x mx (1) có 3 nghiệm phân biệt
Với m14 sử dụng lệnh giải phương trình bậc 3 MODE 5
Trang 17Trang 60 Tài liệu lưu hành nội bộ
w541=0=4o14=16====
Ta thấy ra 3 nghiệm thực Đáp án đúng có thể là B hoặc C
Thử thêm một giá trị m 1 nữa thì thấy m 1 không thỏa
y x x có đồ thị là C Biết đường thẳng y 4x 3 tiếp xúc với
C tại điểm A và cắt C tại điểm B Tìm tung độ của điểm B
yx mx m có đồ thị C Với giá trị nào của tham số m thì đồ thị
C cắt trục Ox tại bốn điểm phân biệt trong đó có đúng 3 điểm có hoành độ lớn hơn 1 ?
A 3 m 1 B 2 m 2 C 2 m 3 D 1
3
m m
Trang 18phương trình (1) có 4 nghiệm phân biệt trong đó có đúng 3 điểm có hoành độ lớn hơn 1 (tức là 1 điểm có hoành độ nhỏ hơn 1) thì 0 t2 1 t1 (*)
BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 3 2
2x 3x 12xm có đúng 1 nghiệm dương
m
20
m m
2
A 0 m 2 B 2 m 2 C 9 2
8 m D 2 m 2
Bài 3-[Thi HSG tỉnh Ninh Bình năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 2 2 2
4x 2x 6 m có 3 nghiệm phân biệt ?
A m 3 B m 2 C 2 m 3 D 2 m 3
Bài 4-[Thi thử THPT Lục Ngạn – Bắc Giang lần 1 năm 2017]
Số nguyên dương lớn nhất để phương trình 1 1 2 1 1 2
25 x m2 5 x 2m 1 0 có nghiệm
?
Bài 5-[Thi HK1 chuyên Amsterdam -HN năm 2017]
Tập giá trị của tham số m để phương trình 5.16 x2.81x m.36x có đúng 1 nghiệm ?
m
tại m
Bài 6-[Thi HK1 THPT Ngô Thì Nhậm - HN năm 2017]
Phương trình log3xlog3x2log 3m vô nghiệm khi :
A m 1 B m 0 C 0 m 1 D m1
LỜI GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Bài 1-[Thi thử chuyên Vị Thanh – Hậu Giang lần 1 năm 2017]
Trang 19Trang 62 Tài liệu lưu hành nội bộ
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 3 2
2x 3x 12xm có đúng 1 nghiệm dương
A
7 0
m
20
m m
Khảo sát hàm số y f x với chức năng MODE 7
2
A 0 m 2 B 2 m 2 C 9 2
8 m D 2 m 2 GIẢI
Số giao điểm của đường thẳng và đồ thị hàm số trên là số giao điểm của phương trình
Trang 20 Thử với m 1 Giải phương trinh bậc 3 với tính năng MODE 5 4
w541=p3=0=3===
Ta thấy có nghiệm 1
2
m 1 không thỏa mãn Đáp án B sai
Thử với m1 Giải phương trinh bậc 3 với tính năng MODE 5 4
Bài 3-[Thi HSG tỉnh Ninh Bình năm 2017]
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để phương trình 2 2 2
4x 2x 6 m có 3 nghiệm phân biệt ?
A m 3 B m 2 C 2 m 3 D 2 m 3 GIẢI
Đặt 2 2 2
4x 2x 6
f x Khi đó phương trình ban đầu f x m
Sử dụng Casio khảo sát sự biến thiên của đồ thị hàm số y f x với thiết lập Start 4End 5 Step 0.5
w74^Q)d$p2^Q)d+2$+6==p4=5=0.5=
Quan sát bảng biến thiên ta vẽ đường đi của hàm số
Rõ ràng y3 cắt đồ thị hàm số y f x tại 3 điểm phân biệt vậy đáp án A là chính xác
Bài 4-[Thi thử THPT Lục Ngạn – Bắc Giang lần 1 năm 2017]
Trang 21Trang 64 Tài liệu lưu hành nội bộ
Số nguyên dương lớn nhất để phương trình 1 1 2 1 1 2
Khi đó phương trình ban đầu f x m
Sử dụng Casio khảo sát sự biến thiên của đồ thị hàm số y f x với thiết lập Start 1End 1 Step 2
w7a25^1+s1pQ)d$$p2O5^1+s1pQ)d$$+1R5^1+s1pQ)d$$p2==p1=1=0.2=
Quan sát bảng biến thiên ta thấy f x f 0 25.043 hay m f 0 vậy m nguyên
dương lớn nhất là 25 D là đáp án chính xác
Bài 5-[Thi HK1 chuyên Amsterdam -HN năm 2017]
Tập giá trị của tham số m để phương trình 5.16 x 2.81x 36x
Khi đó phương trình ban đầu f x m
Sử dụng Casio khảo sát sự biến thiên của đồ thị hàm số y f x với thiết lập Start 9
End 10 Step 1
w7a5O16^Q)$p2O81^Q)R36^Q)==p9=10=1=
Quan sát bảng biến thiên ta thấy f x luôn giảm hay hàm sốy f x luôn nghịch biến Điều này có nghĩa là đường thẳng ym luôn cắt đồ thị hàm số y f x tại 1 điểm C chính xác
Bài 6-[Thi HK1 THPT Ngô Thì Nhậm - HN năm 2017]
Phương trình log3xlog3x2log 3m vô nghiệm khi :
A m 1 B m 0 C 0 m 1 D m1
GIẢI
Trang 22 Điều kiện : x2 Phương trình ban đầu log3 2 log3 log3 log3
Trang 23Trang 66 Tài liệu lưu hành nội bộ
PHƯƠNG PHÁP CASIO – VINACAL BÀI 8 ĐẠO HÀM
0.000001
3 Dự đoán công thức đạo hàm bậc n :
Bước 1 : Tính đạo hàm cấp 1, đạo hàm cấp 2, đạo hàm cấp 3
Bước 2 : Tìm quy luật về dấu, về hệ số, về số biến, về số mũ rồi rút ra công thức tổng quát
qyaQ)+1R4^Q)$$$1.25=
Nếu đáp án A đúng thì y' 1.25 cũng phải giống 'y ở trên Sử dụng lệnh tính giá trị CALC ta có
a1p2(Q)+1)h2)R2^2Q)r1.25=
Ta thấy giống hệt nhau Rõ ràng đáp án đúng là A
Bài 2-[Thi thử báo Toán học tuổi trẻ lần 4 năm 2017]
Trang 24 Ta hiểu : Đạo hàm bị triệt tiêu tại điểm xx0 tức là f ' x0 0
Bài 4-[Thi thử THPT Quảng Xương –Thanh Hóa lần 1 năm 2017]
Tính đạo hàm cấp hai của hàm số sau 4
Trang 25Trang 68 Tài liệu lưu hành nội bộ
Trang 26aQzpQxR0.000001=
Bài 6-[Thi Học sinh giỏi tỉnh Ninh Bình năm 2017]
Cho hàm số yexsinx , đặt F y'' 2 'y khẳng định nào sau đây đúng ?
A F 2y B Fy C F y D F2y GIẢI
S t t với thời gian t s là khoảng thời gian tính từ lúc vật bắt đầu chuyển động và S m là quãng đường vật đi được trong thời gian đó Hỏi trong khoảng thời gian 10 s kể từ lúc bắt đầu chuyển động, vận tốc lớn nhất của vật đạt được bằng bao nhiêu ?
A 216m s/ B 30m s/ C 400m s/ D 54m s/ GIẢI
Trang 27Trang 70 Tài liệu lưu hành nội bộ
Để tìm giá trị lớn nhất của v t trong khoảng thời gian từ 0 đến 10 s ta sử dụng chức năng MODE 7 với thiết lập Start 0 End 10 Step 1
A 122.5m s/ B 29.5 C 10m s/ D 49m s/ GIẢI
Bài 3-[Thi thử chuyên Nguyễn Thị Minh Khai lần 1 năm 2017]
Cho hàm số f x ln cos 3x giá trị '
Trang 28Bài 6 : Tính vi phân của hàm số ysinx tại điểm 0
LỜI GIẢI BÀI TẬP T Ự LUYỆN
Bài 1-[Đề minh họa thi THPT Quốc Gian lần 1 năm 2017]
Chọn x3 tính 3
' 3 387.0200 6 ln 6
y Đáp số chính xác là A
qy2^Q)$O3^Q)$$3=
Bài 3-[Thi thử chuyên Nguyễn Thị Minh Khai lần 1 năm 2017]
Cho hàm số f x ln cos 3x giá trị '