HOẠT ĐỘNG 3 -GV: Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích hai nội dung chính của văn bản: Nguy cơ, tác hại của chiến tranh hạt nhân và từ đó nội dung cuối cùng là đấu tranh vì một thế giới hòa bì[r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày dạy :
Tiết 06, 07
ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ
GIỚI HÒA BÌNH
( Trích Gác ─ xi ─ a Mác ─ két )
I-MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT ( Tiết 1)
- NhẬn thức mối nguy hại khủng khiếp của việc chạy đua vũ trang, chiến tranh
hạt nhân
- Có nhận thức, hành động đúng góp phần bảo vệ hòa bình
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1.Kiến thức
- Nắm được một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản
- Nắm được hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
2 Kĩ năng.
Đọc – hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại
3/ Thái độ.
Giáo dục học sinh yêu chuộng hoà bình, ý thức đấu tranh ngăn chặn chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà trái đất
4/ Chuẩn bị.
- GV:giáo án - sgk
- HS: chuẩn bị theo câu hỏi sgk
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1/ Ổn định lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
- Vốn tri thức văn hóa của HCM được hình thành từ đâu?
Tiếp thu có sáng tạo tinh hoa văn hóa thế giới
- Ý nghĩa của phong cách văn hóa HCM là gì?(ghi nhớ sgk)
3/ Bài mới : Chiến tranh và hòa bình luôn là những đề tài được quan tâm của
toàn nhân loại vì nó liên quan đến sinh mạng của hàng triệu con người Trong thế kỷ
XX nhân loại đã trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới vô cùng khốc liệt và rất nhiều những cuộc chiến tranh khác Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, nguy cơ chiến tranh vẫn tiềm ẩn đặc biệt vũ khí hạt nhân được phát triển mạnh đã trở thành hiểm họa khủng khiếp nhất đe dọa toàn nhân loại và sự sống trên trái đất, đã có những cố gắng
để giảm bớt mối đe dọa này, nhưng chiến tranh và hiểm họa hạt nhân vẫn là mối đe dọa to lớn và thường xuyên đối với các dân tộc các quốc gia và toàn thể loài người
Để nhận thức đúng về nguy cơ chiến tranh, tham gia đấu tranh cho một thế giới hòa
Trang 2Mỹ mác-két.
HOẠT ĐỘNG 1:
(?)Em hãy giới thiệu sơ lược về tác giả và tác phẩm?
-HS:Trả lời
-giáo viên: Trả lời
+Xuất thân là gia đình trí thức nghèo, bố mẹ vật lộn kiếm
sống ông phải sống với ông bà ngoại
+18 tuổi học đại học luật theo ước nguyện của bố mẹ,
nhưng ông không mặn mà , ông đam mê văn chương
+Năm 1955 tập truyện đầu tiên ra mắt, tiểu thuyết vĩ đại
nhất là trăm năm cô đơn
HOẠT ĐỘNG 2:
Giáo viên nêu cách đọc : to, rõ ràng, dứt khoát, đanh thép
đồng thời chú ý các từ phiên âm, các từ viết tắt(UNICEF,
FAO, MX) đọc mẫu
-Gọi học sinh đọc, sau đó nhận xét
(?)Em hiểu gì về UNICEF, FAO
+Là tên thường gọi của quỹ nhi đồng Liên Hợp Quốc
+FAO là tổ chức lương thực và nông nghiệp cũng thuộc
Liên Hợp Quốc
(?)Dựa vào phần chú thích, hãy giới thiệu nhũng nét chung
nhất về tác giả?
-HS:Trả lời
-GV:Nhấn mạnh thêm
(?)Xác định kiểu văn bản?phương thức biểu đạt chính là
gì?
I) Tìm hiểu chung 1.Tác giả
Ga-bri-en Gác-xi-aMác-két(1928)là nhà văn Cô-lôm-bi-a
Ông là nhà văn có nhiều đóng góp cho nền hòa bình nhân loại thông qua các hoạt động xã hội
và sáng tác văn học
Năm 1982 được nhận giải thưởng No-ben về văn học
2.Tác phẩm:
-Năm 1986 ông được mời tham
dự cuộc gặp gỡ nguyên thủ sáu nước với nội dung kêu gọi chấm dứt chạy đua vũ trang, thủ tiêu vũ khí hạt nhân đảm bảo hòa bình và an ninh thế giới
-Văn bản này trích từ tham luận của ông
II.Đọc hiểu văn bản
1 Đọc
2 Chú thích
3.Kiểu văn bản:Văn bản nhật
dụng, phương thức biểu đạt: nghị luận
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
-GV:Trả lời
(?)Văn bản thuộc kiểu văn nghị luận(cụ thể là nghị luận xã
hội)
-HS:Theo em, luận điểm chính của văn bản là gì?
-GV: Nhận xét và bổ sung
Luận điểm: Chiến tranh hạt nhân là hiểm họa khủng khiếp
đe dọa toàn bộ loài người và sự sống trên trái đất
Luận cứ của vă bản bao gồm những nội dung nào?
+Kho vũ khí hạt nhân đang tàn trữ có khả năng hủy diệt cả
trái đất và các hành tinh trong hệ mặt trời
+Cuộc chạy đua vũ trang đã làm mất đi khả năng cải thiện
đời sống cho hàng tỉ người
+Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngược lại lý trí con
người mà còn đi ngược lại lý trí tự nhiên, phản tiến hóa
+ Ngăn chặn chiến tranh hạt nhân và đấu tranh cho thế
giới hòa bình là nhiệm vụ của chúng ta
HOẠT ĐỘNG 3
-GV: Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích hai nội dung chính
của văn bản: Nguy cơ, tác hại của chiến tranh hạt nhân và
từ đó nội dung cuối cùng là đấu tranh vì một thế giới hòa
bình
(?)Nguy cơ chiến tranh hạt nhân được tác giả chỉ ra như
thế nào? Hãy nêu lý lẽ và chứng cứ cụ thể?
-HS:Trả lời
-GV:Nhận xét, bổ sung
=>Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa mạng sống loài
người được tác giả chỉ ra rất cụ thể bằng phép lập luận
chứng minh Tác giả mở đầu bài viết bằng việc xác định
một mốc thời gian cụ thể( Hôm nay ngày 8-8-1986) và đưa
ra số liệu cụ thể đầu đạn hạt nhân với những phép tính đơn
giản và rõ ràng( Mỗi người không trừ trẻ con, đang ngồi
trên một thùng 4 tấn thuốc nổ)
(?)Cách đưa ra lý lẽ, chứng cứ trong đoạn văn này có gì
đặc biệt?
-GV:Nhận xét, bổ sung
=>Cách nêu vấn đề trực tiếp và đưa những chứng cứ rất
rõ ràng, mạnh mẽ của tác giả đã thu hút người đọc, gây ấn
tượng về tính chất hệ trọng của vấn đề đang được nói tới
(?)Sự tốn kém và tính chất vô lý của cuộc chạy đua vũ
trang hạt nhân đã được tác giả chỉ ra bằng những chứng cứ
nào?
-HS:Trả lời
-GV:Nhận xét, bổ sung
III.Phân tích 1.Nguy cơ và tác hại của chiến tranh hạt nhân
a)Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
-Thời điểm 8-8-1986
- Hơn 50,000 đầu đạn hạt nhân được bố trí trên khắp hành tinh, điều đó có nghĩa là, mỗi người không trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ
- Tất cả chỗ đó nổ tung, sẽ làm biến hết thảy, không chỉ một lần
mà là 12 lần mọi dấu vết của sự sống trên trái đất
=> Cách nêu vấn đề trực tiếp và đưa những chứng cứ rất rõ ràng, mạnh mẽ của tác giả đã thu hút người đọc, gây ấn tượng về tính chất hệ trọng của vấn đề đang được nói tới
Trang 4+Dẫn chứng về chương trình không thực hiện được của
UNICEF(về mặt xã hội) vì thiếu kinh phí, mong muốn
giúp đỡ 500 triệu trẻ em nghèo khổ nhất thế giới chỉ còn là
giấc mơ vì tốn kém 100 tỉ đô Tuy nhiên, số tiền này cũng
chỉ gần bằng chi phí bỏ ra cho 100 máy bay ném bom
chiến lược của Mỹ và cho dưới 7000 tên lửa vượt đại tây
dương
+Về mặt y tế:giá mười chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt
nhân kiểu tàu Ni-mít
+Về mặt tiếp tế thực phẩm
+Về giáo dục: Chỉ hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt
nhân là đủ tiền xóa nạn mù chữ cho toàn thế giới
(?)Cách lập luận của tác giả có gì đặc biệt?
-HS:Trả lời
-GV:Nhận xét, bổ sung
=>+Chứng cứ cụ thể, xác thực(100 máy bay, 7000 tên lửa,
149 tên lửa MX)
+Phép so sánh đối lập(một bên chi phí nhằm tạo sức mạnh
hủy diệt-một bên là cứu hàng trăm triệu trẻ em nghèo,
hàng ngàn người phòng bệnh)
(?)Qua phương tiện thông tin đại chúng, nhân loại đã làm
cách nào để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân?
-Các hiệp ước cấm thử vũ khí
-Hạn chế số lượng đầu đạn hạt nhân
(?)Tác giả nói:”trái đất là nơi độc nhất có phép màu của sự
sống trong hệ mặt trời” Các em hiểu như thế nào về ý
nghĩa ấy?
-HS:Trả lời
-GV:Nhận xét, bổ sung
=>+Trong vũ trụ trái đất là một hành tinh nhỏ, nhưng là
hành tinh duy nhất có sự sống
+Khoa học vũ trụ chưa khám phá ra được bất kỳ hành tinh
nào có sự sống ngoài trái đất
(?)Chiến tranh hạt nhân” không những đi ngược lại lí trí
của con người, mà còn đi ngược lại lý trí tự nhiên nữa”
Vậy theo em thế nào là lý trí của tự nhiên?lý trí tự nhiên
là quy luật tất yếu của thiên nhiên, tự nhiên, lo-gich tất
yếu của tự nhiên.(theo thuyết tiến hóa ngày càng phát
triển và hoàn thiện hơn).
(?)Nêu ví dụ để chứng minh?
-GV:”Từ khi mới nhen nhúm sự sống trên trái đất, đã trải
qua 380 triệu năm con bướm mới bay được, rồi 180 triệu
năm nũa bông hồng mới nở được, chỉ để làm đẹp mà
thôi ”
Vì vậy nếu chiến tranh nổ ra, nó sẽ đẩy lùi sự tiến hóa trở
+Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn
bị cho chiến tranh hạt nhân đã cướp đi khả năng cải thiện đời sống của con người trên thế giới.
b)Tác hại của chiến tranh hạt nhân
+Chạy đua vũ trang không những
đi ngược lại lý trí của con người
mà còn đi ngược lại lí trí tự nhiên
Trang 5HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
về điểm xuất phát ban đầu Tiêu hủy mọi thành quả của
quá trình tiến hóa trong tự nhiên
(?)Em có suy nghĩ gì trước lời cảnh báo của tác giả về sự
hủy diệt sự sống và nền văn minh khi chiến tranh hạt nhân
nổ ra?
-HS:Trả lời
-GV:Nhận xét, bổ sung
+Khoa học mà không có lương tâm chỉ là sự tàn lụi về tâm
hồn
+Đạo đức cần cho khoa học->hướng những phát minh
khoa học vào mục đích tốt đẹp, phục vụ đời sống con
người Nếu không có ý thức đạo đức soi rọi khoa học sẽ
trở thành phương tiện thỏa mãn những tham vọng ích kỷ,
đen tối, đẩy nhân loại đến sự tàn lụi, diệt vong
(?)Trước nguy cơ chiến tranh hạt nhân nổ ra đe dọa cuộc
sống của loài người, thái độ của tác giả như thế nào?
=>+Chỉ ra rõ ràng về hiểm họa hạt nhân
+Không lo âu bi quan mà hướng tới thái độ tích cực là đấu
tranh, ngăn chặn chiến tranh hạt nhân Lời đề nghị của tác
giả không phải là ảo tưởng, sự có mặt của tác giả là sự
khởi đầu cho tiếng nói của những người bên vực và bảo vệ
hòa bình.(sự có mặt của chúng ta không phải là vô ích)
(?)Thông điệp mà tác tác giả muốn gửi tới là gì?
-HS:Trả lời
-GV:Trả lời
=>”Chúng ta đến đây để cố gắng chống lại việc đó, đem
tiếng nói của chúng ta ”
-Cần mở ra nhà băng lưu trữ trí nhớ, có thể tồn tại sau tai
họa hạt nhân
-Nhân loại cần giữ gìn ký ức của mình, lịch sử sẽ lên án
những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại rơi vào thảm họa
hạt nhân
TTHCM: Bác Hồ là ngườ luôn thể hiện tư tưởng yêu
nước và độc lập dân tộc trong quan hệ với hòa bình thế
giới Bác luôn quan tâm đến việc chống nạn đói, nạn
thất học, chống chiến tranh, xây dựng đất nước hòa
bình Hằng ngày theo tấm gương của Bác và các thế hệ
đi trước, hằng ngày biết bao thanh niên đã hi sinh
hạnh phúc cá nhân, để sống ở nơi biên giới, hải đảo
+Chỉ cần bấm nút một cái là đưa cả quá trình vĩ đại và tốn kém đó của hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát
->lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục nhờ số liệu cụ thể
2)Đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho một thế giới hòa bình
-Khẳng định ý nghĩa sự có mặt
trong hàng ngũ những người đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân
-Kêu gọi mọi người, ghóp phần ngăn chặn chạy đua vũ trang vì một thế giới hòa bình không có chiến tranh
Trang 6bảo vệ cuộc sống hòa bình cho mọi người.
HOẠT ĐỘNG 4: Tổng kết
(?)Những nét chính về nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm?
(?)Em hảy cho biết một hiểm họa hạt nhân từng xảy ra
ở nhật?
-HS:Trả lời
-GV:Bổ sung
IV.Tổng kết 1.Nghệ thuật
-Có lập luận chặt chẽ -Có chứng cứ cụ thể, xác thực -Sự dụng nghệ thuật so sánh, sác sảo, giàu sức thuyết phục
2.Nội dung
-Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa toàn nhân loại và sự phi lý của cuộc chạy đua vũ trang
-Lời kêu gọi về một thế giới hòa bình, không có chiến tranh
V.Củng cố, dặn dò
- Nêu suy nghĩ của em về bài học
-Theo em vì sao văn bản này được đặt tên là “ Đấu tranh cho một bình ”
-Học thuộc bài