Bai 22 Bao ve von gen cua loai nguoi va mot so van de xa hoi cua di truyen hoc

 Chỉ số IQ còn bị chi phối bởi yếu tố môi trường như: Chế độ dinh dưỡng và tâm lý người mẹ lúc mang thai, quan hệ tình cảm gia đình và xã hội,…  Một số biện pháp bảo vệ tiềm năng di tr[r]

Thao gi¶ng 22/12

Líp 12C2

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ GIANG

TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP

***** GV : Hoàng Thị Hoài

Tổ : Hóa- Sinh- Địa – Thể dục

Phương pháp nghiên cứu bài học

( thảo luận nhóm)

Tổng số lớp

( 23 HS)

Nhóm 1 (6HS)

Nhóm 4 (6HS)

Nhóm 2 (6HS)Nhóm 3 (5HS)

3 Bệnh bạch tạng c Đột biến gen trội thay thế cặp TA=AT Ở Codon 6. 3-a

4 Hội chứng tiếng mèo

e Đột biến gen lặn trên nhiễm sắc thể thường:

không chuyển hóa được phênin alanine thành tiroxin

5-e

6 Bệnh mù màu g Đột biến số lượng NST 2n+ 1 ở cặp 21. 6-b

NHÓM 1 và 2: Hãy xác định bệnh và nguyên nhân gây bệnh di

truyền trong bảng sau:

Các em hãy quan sát một

số hình ảnh

sau:

Dị tật bẩm sinh do ĐBG gây ra

Bệnh già sớm

Trẻ sinh ra không may

bị tật nguyền hoặc thiểu năng trí tuệ không chỉ là

sự thiệt thòi, nỗi đau

về mặt thể xác và tâm

lí của cá nhân người

bị bệnh

UNG THƯ THANH QUẢN

UNG THƯ PHỔI

HỘI CHỨNG ĐAO

Mà nó còn là gánh gánh nặng tinh thần và kinh tế cho gia đình

Và là gánh nặng cho toàn xã hội

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ GIANG

TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP

 Gánh nặng di truyền là :Sự tồn tại trong

vốn gen của quần thể người các đột biến gen

gây bệnh và dị tật di truyền khi ở trạng thái

truyền?

+ Đột biến không ngừng phát sinh.

+ ĐB: Thường gây hại.

+ Khi đã phát sinh thì khó bị loại bỏ.

Các biện pháp

bảo vệ vốn gen

loài người

Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế các

tác nhân gây đột biến

Tư vấn di truyền

Sàng lọc trước sinh

Liệu pháp gen

2 Những trường hợp nào thì nên tư vấn di truyền?

Nhóm 3:

Sàn lọc trước sinh

1 Sàng lọc trước sinh

là gì? Các phương pháp?

2 Lợi ích của sàng lọc trước sinh?

3 Những trường hợp nào nên thực hiện khám và sàng lọc trước sinh?

Nhóm 4:

Liệu pháp gen

1 Khái niệm, nguyên tắc, quy trình

2 Tại sao nói liệu pháp gen là kĩ

thuật tương lai?

Nhóm 1:

Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế các tác nhân gây đột biến

Hậu quả của việc tăng dân số

Giảm tải

sự bùng

nổ dân

số

Từ năm 1961 đến năm 1971 chiến dịch "Ranch Hand" quân đội Mỹ đã phun rải xuống miền Trung, Tây Nguyên và miền Nam Việt Nam trên 100 triệu lít chất độc hoá học trong đó có 65% là chất độc da cam chứa 386 kg dioxin tinh chất cực kỳ độc hại, làm nhiễm độc trên diện tích 2,6 triệu ha, làm tổn thương nghiêm trọng đến sức khoẻ (gây các bệnh ung thư, dị tật bẩm sinh và hàng loạt rối loạn chức năng khác) cho từ 2,1 triệu

đến 4,8 triệu người dân Việt Nam và các thế hệ con cháu

KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM

NƯỚC BỊ Ô NHIỄM

PHUN THUỐC TRỪ SÂU PHUN THUỐC DIỆT CỎ

- Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và chất kích thích sinh trưởng.

Nhóm 2: Tư vấn di truyền

*Nhiệm vụ:

- Chẩn đoán, cung cấp thông tin về khả năng

mắc các loại bệnh di truyền ở đời con của

các gia đình đã có bệnh này, từ đó cho lời

khuyên trong việc kết hôn, sinh đẻ, đề phòng

và hạn chế hậu quả xấu ở đời sau.

• Kĩ thu tư vấn di truyền :

Nhóm 3: Sàng lọc trước sinh

* Khái niệm: Là những phân tích NST, AND để

biết xem thai nhi có bị bệnh di truyền hay không

* Lợi ích của sàng lọc trước sinh:

- Giúp thai phụ có cơ hội sinh con khỏe mạnh

nhiều hơn, giảm lo lắng về khả năng sinh con bị dị

tật

- Lựa chọn đình chỉ thai nghén khi phát hiện thai

nhi bị dị tật bẩm sinh, giảm chi phí cho gia đình và

xã hội, góp phần cải thiện chất lượng dân số

- Có kế hoạch sinh và chăm sóc trẻ bị dị tật một

cách tốt nhất trong trường hợp thai phụ quyết định

giữ thai

Chọc dò dịch ối

Sinh thiết tua nhau thai

Siêu âm

Hút 10 – 20 ml

dịch ối

Li tâm

Phân tích hoá sinh

Sau vài tuần

Nuôi cấy TB Phát hiện các dị dạng

NST

Nhau thai được tách ra lấy tế bào để phân tích hóa sinh.

Tách tua nhau thai

Phân tích hoá sinh

Chọc dịch ối (Thực hiện lúc thai 16-18 tuần )

sinh Sinh thiết nhau thai ( Thực hiện lúc thai 6- 8 tuần)

Phát hiện các dị dạng NST

Nhóm 4 : Liệu pháp gen

* Khái niệm: Liệu pháp gen là việc chữa trị các bệnh di truyền bằng cách phục hồi chức năng của

các gen bị đột biến

- Liệu pháp gen bao gồm 2 biện pháp :

+ Đưa bổ sung gen lành vào cơ thể người bệnh

+ Thay thế gen bệnh bằng gen lành

* Về nguyên tắc: là kỹ thuật chuyển gen

* Quy trình:

BƯỚC 1: Tách tế bào đột biến ra từ người bệnh

BƯỚC 2: Các bản sao bình thường của gen đột biến được cài vào virut rồi đưa vào các tế bào đột biến ở trên

BƯỚC 3: Chọn các dòng tế bào có gen bình thường lắp đúng thay thế cho gen đột biến rồi đưa trở lại bệnh nhân

- Khó khăn: virut có thể gây hư hỏng các gen khác (không chèn gen lành vào vị trí của gen vốn có trên NST)- những khó khăn này chưa được khắc phục và dẫn đến phương pháp này chưa thực hiện được vì vậy liệu pháp gen là một kĩ thuật chữa bệnh di truyền tiềm năng trong tương lai

Nhóm 1: Vấn đề phát sinh do việc giải mã bộ gen người

Dự án “bản đồ hệ gen người” khởi đầu vào năm

1990 với sự đứng đầu của James Watson

Mặt tích cực của giải mã bộ gen người:

 Giúp xác định được các gen gây bệnh, giải thích một số hiện tượng bất thường, chữa trị các bệnh di truyền, xác định huyết thống, điều tra tội phạm…

Việc giải mã bộ gen người ngoài những tích cực mà nó đem lại cũng làm xuất hiện nhiều vấn

đề tâm lý xã hội như:

– Hồ sơ di truyền cho phép tránh được bệnh tật di truyền nhưng có thể là thông báo về cái chết sớm cho bệnh nhân

– Hồ sơ di truyền của mỗi người có thể là tư liệu để chống lại chính người đó trong vấn đề xin

việc làm, hôn nhân,

Nhóm 2 Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và

3 Có khả năng ảnh hưởng tới hệ gen của người, tới an toàn sức khỏe của con người?

4 Con người có sử dụng kĩ thuật nhân bản vô tính để tạo ra con người nhân bản không?

Con người có sử dụng kĩ thuật nhân bản vô tính để tạo ra con người nhân bản không?

- An ninh xã hội sẽ ra sao khi các bản sao ra đời?

- Đạo đức sinh học

- Sinh vật tạo ra từ phương pháp nhân

bản thường có sức sống giảm dễ mắc

bệnh, tuổi thọ giảm…

Nhóm 3: Hệ số thông minh (IQ)

IQ = Tuổi trí tuệ/Tuổi sinh học x

HÃY XÁC ĐỊNH IQ TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP SAU:

VD1 Trẻ 3 tuổi trả lời được các câu hỏi của trẻ 5 tuổi.

Nhóm 3: Hệ số thông minh (IQ)

VD Trẻ 6 tuổi trả lời được các câu hỏi của trẻ 7 tuổi.

IQ = ( 7 : 6 ) x 100 = 117

“Một nữ minh tinh màn bạc Mỹ cầu hôn với nhà di truyền học Mỹ nổi tiếng là

Moocgan với hi vọng sẽ sản sinh cho nước Mỹ những đứa con “ thông minh như ngài và xinh đẹp như em!”

Nhà Bác học đã hóm hỉnh trả lời: “ Tôi e là chúng ta sẽ sinh ra những đứa trẻ

thông minh như cô và xinh đẹp như tôi”

NHÓM 4: Khả năng trí tuệ và sự di truyền:

- Khả năng trí tuệ được di truyền qua các thế hệ.

 Chỉ số IQ còn bị chi phối bởi yếu tố môi trường như: Chế

độ dinh dưỡng và tâm lý người mẹ lúc mang thai, quan hệ tình cảm gia đình và xã hội,…

+ Tránh các tác nhân gây đột biến.

+ Đảm bảo cuộc sống đầy đủ về vật chất và tinh thần, được tiếp cận với nền văn minh nhân loại.

4 Di truyền học với bệnh AIDS

HIV/AIDS đã trở thành đại dịch làm kinh hoàng cả nhân loại 95% người nhiễm HIV thuộc các nước đang phát triển

+ HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người

+ AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do virut HIV gây ra

- Con đường lây truyền :

Để làm chậm sự tiến triển của bệnh AIDS, người ta sử dụng biện pháp di truyền nhằm hạn chế sự phát triển của virut HIV

Để bảo vệ vốn gen của loài người, đồng thời đề phòng những bệnh và dị tật di truyền, thì cách thiết thực nhất của mỗi học sinh là phải làm gì ?

 Bảo vệ môi trường.

 Tuyên truyền những ảnh hưởng của hôn nhân cận huyết thống

 Hạn chế sử dụng chất hoá học, nghiêm cấm sử dụng chất phụ gia trong chế biến thực phẩm,

- Có thái độ phản đối chiến tranh hạt nhân, bom nguyên tử…

? Em có thể tư vấn giúp 1 số trường hợp sau:

1.Một thanh niên không mắc bệnh mù màu muốn kết hôn với 1 cô bạn cũng không mắc

bệnh này, nhưng lại có bố mắc bệnh Liệu họ lấy nhau thì có khả năng sinh con mắc bệnh không?

2.Cả vợ chồng tôi đều không bị bạch tạng mà lại sinh được 1 con trai mắc bệnh,tại sao

vậy? nếu sinh con tiếp thì con gái có mắc bệnh không? tỷ lệ bao nhiêu?

3.Một người bạch tạng muốn kết hôn và sinh con Em có lời khuyên như thế nào?

4.Một cặp vợ chồng sinh đứa con đầu lòng mắc Đao,nếu sinh con tiếp thì có khả năng mắc Đao nữa không?

Bài tập

làm bài tập sách bài tập sinh 12 phần di truyền

y học.

- Chuẩn bị giờ sau ôn tập phần di truyền học

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ

Hoàng Thị Hoài – THPT Liên Hiệp- Bắc Quang- Hà Giang SĐT: 01277959995-mail:

hoanghoaihg@mail.com

Hoàn g Thị

Hoài

Kính chúc quý thầy cô sức khỏe- công tác tốt!

Chúc các em học tập tốt lĩnh hội được nhiều

kiến thức bổ ích!