+ Nhận xét: Khi ngắt dòng điện lõi sắt nom mất hết từ tính, còn lõi thép vẫn giữ được từ tính 2.Kết luận: Lõi sắt hoặc thép làm tăng td từ của dòng điện.Khi ngắt dòng điện lõi sắt non [r]
Trang 1TIẾT 26: BÀI 25 SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP- NAM CHÂM ĐIỆN
A.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức: Mô tả được thí nghiệm về sự nhiễm từ của sắt, thép Giải thích được vì sao
người ta dùng lõi sắt non để chế tạo nam châm điện Nêu được hai cách làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật
2.Kĩ năng: Mắc mạch điện theo sơ đồ, sử dụng biến trở trong mạch, sử dụng các dụng cụ
đo điện
3.Thái độ: Hứng thú học tập môn Vật lí; Tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, tỉ mỉ;
Tính trung thực trong khoa học; Tinh thần nổ lực cá nhân, hợp tác trong học tập
4.Năng lực hướng tới: Sử dụng kiến thức; Phương pháp; Trao đổi thông tin; Cá thể.
B TÀI LIỆU-PHƯƠNG TIỆN:
1 Phương pháp-Kỹ thuật dạy học:
-PPDH: Nêu và giải quyết vấn đề; DH Nhóm
-KTDH: Động não ; Thảo luận viết ; XYZ ; Giao nhiệm vụ ; Đặt câu hỏi…
2 Phương tiện-Hình thức tổ chức dạy học:
+ Phương tiện: Sgk, SBT, Bảng, Bảng phụ, Phiếu học tập
+ Hình thức tổ chức dạy học: Học tập trên lớp ; Học sinh làm việc theo nhóm, cá nhân
-Tổ chức cho HS làm TN để tự phát hiện ra lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây
có dòng điện chạy qua; Các đặc tính của sự nhiễm từ của lõi sắt non và của lõi thép Từ đó HS giải thích được vì sao người ta dùng lõi sắt non để chế tạo NC điện, dùng thép để chế tạo NC vĩnh cửu, cũng như nêu được các cách làm tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật
3 Chuẩn bị của GV- HS: - Cho mỗi nhóm HS: 1ống dây; 1 la bàn; 1 giá TN; 1 biến trở; 1 nguồn
điện;1Ampe kế; 1 khoá; 1 lõi sắt non; 1 lõi thép; Đinh sắt
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
* TỔ CHỨC: Kiểm tra sĩ số; Ổn định lớp; Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
9A 9B 9C
* KIỂM TRA (5 ph): Yêu cầu HS Trả lời câu hỏi: Tác dụng từ của dòng điện được biểu
hiện như thế nào ? Nêu cấu tạo và hoạt động của Nam châm điện đã học ở lớp 7? Trong thực tế Nam châm điện được dùng để làm gì?
* BÀI MỚI
1 GIỚI THIỆU BÀI HỌC: Ta đã biết: Sắt và thép đều là những vật liệu từ, vậy sắt và thép
nhiễm từ có giống nhau không? Tại sao lõi của Nam châm điện là sắt non mà không phải là thép?
2 DẠY HỌC BÀI MỚI :
1.HĐ1: Làm thí nghiệm về
sự nhiễm từ của sắt và thép
(15 ph):
+Quan sát H25.1, đọc Sgk
mục 1 Tìm hiểu mục đích thí
nghiệm , dụng cụ thí nghiệm,
cách tiến hành thí nghiệm
+Làm thí nghiệm theo nhóm
+Nêu kết quả TN
+ Yêu cầu HS quan sát H25.1, đọc Sgk mục 1 Tìm hiểu mục đích thí nghiệm, dụng cụ thí nghiệm, cách tiến hành thí nghiệm
+ Yêu cầu HS làm thí nghiệm theo nhóm Lưu ý HS: Khi bố trí
TN để cho kim NC đứng thăng bằng rồi mới đặt cuận dây sao cho trục của kim NC song song với mặt của ống dây sau đó mới đóng mạch điện
+ Yêu cầu HS nêu kết quả TN
I.SỰ NHIIỄM TỪ CỦA SẮT-THÉP
1.Thí nghiệm:
a.TN1: H25.1 Sgk-68:
+Dụng cụ: H25.1 Sgk-68 +Tiến hành-Hiện tượng:
- Đóng khóa K cho dòng điện qua ống dây Kim NC lệch so với phương ban đầu (O 1 ) Đặt lõi sắt non vào trong lòng ống dây Kim NC lệch so với phương ban đầu (O 2 ): O 2 > O 1
- Đặt lõi thép vào trong lòng ống dây Kim NC lệch so với phương ban đầu (O 3 ): O 1 < O 3 < O 2
+Nhận xét: Lõi sắt (hoặc thép) làm tăng tác dụng từ của D điện.
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA HS HOẠT ĐỘNG CỦA GV NỘI DUNG KIẾN THỨC 2.HĐ2: Làm thí nghiệm tìm
hiểu sự khác nhau về sự
nhiễm từ của sắt và thép
(15ph):
- Ống dây có lõi sắt non đang
hút đinh sắt Ngắt K, lõi sắt
không hút các đinh sắt, đinh
rơi ra Ống dây có lõi thép
đang hút đinh sắt Ngắt K, lõi
thép vẫn tiếp tục hút các đinh
sắt, đinh không rơi ra
+ Nhận xét: Khi ngắt dòng
điện lõi sắt nom mất hết từ
tính, còn lõi thép vẫn giữ
được từ tính
2.Kết luận: Lõi sắt (hoặc
thép) làm tăng td từ của dòng
điện.Khi ngắt dòng điện lõi
sắt non mất hết từ tính, còn
lõi thép vẫn giữ được từ tính
+HDHS Làm thí nghiệm tìm hiểu sự khác nhau về sự nhiễm từ của sắt và thép:
-Ống dây có lõi sắt non đang hút đinh sắt Ngắt khóa K, lõi sắt còn hút các đinh sắt không?
-Ống dây có lõi thép đang hút đinh sắt Ngắt khóa K, lõi thép vẫn tiếp tục hút các đinh sắt, đ
=>Nhận xét: Sự khác nhau về
sự nhiễm từ của sắt và thép
+Nêu kết luận sự khác nhau
về sự nhiễm từ của sắt và thép:
b.TN2: H25.2 Sgk-68:
+Dụng cụ: H25.2 Sgk-68 +Tiến hành-Hiện tượng:
-Ống dây có lõi sắt non đang hút đinh sắt Ngắt K, lõi sắt không hút các đinh sắt, đinh rơi ra -Ống dây có lõi thép đang hút đinh sắt Ngắt khóa K, lõi thép vẫn tiếp tục hút các đinh sắt, đinh không rơi ra
+Nhận xét: Khi ngắt dòng điện lõi sắt nom mất hết từ tính, còn lõi thép vẫn giữ được từ tính
2.Kết luận:
-Lõi sắt (hoặc thép) làm tăng td
từ của dòng điện
-Khi ngắt dòng điện lõi sắt non mất hết từ tính, còn lõi thép vẫn giữ được từ tính
3.HĐ3: Tìm hiểu Nam châm
điện:
+Nghiên cứu Sgk-69, quan
sát các Nam châm điện; Trả
lời câu hỏi GV:
- NC điện hoạt động dựa trên
sự nhiễm từ của sắt
- Cấu tạo:Một ống dây dẫn
Một lõi sắt non
- NC điện H25.3 Sgk-69 có
điện trở là 22Ω; Cường độ
dòng điện định mức là 1A; Số
vòng dây tương ứng 2 chốt:
1000 và 1500
- Có thể tăng lực từ của NC
điện bằng Tăng cường độ
dòng điện qua các vòng
dây.Tăng số vòng của ống
dây
+ Trả lời câu hỏi C3 Sgk
+ Yêu cầu HS tìm hiểu Nam châm điện theo các thông tin Sgk-69 Trả lời câu hỏi:
- Nam châm điện hoạt động được dựa trên nguyên tắc nào
?
- Nêu cấu tạo của Nam châm điện?
- Quan sát Nam châm H25.3 Sgk trả lời C2?
NC điện có điện trở là 22Ω;
Cường độ dòng điện định mức là 1A; Số vòng dây tương ứng 2 chốt: 1000 và
1500 vòng
- Có thể tăng lực từ của NC điện bằng những cách nào?
Quan sát các Nam châm H25.4 Sgk Trả lời câu hỏi C3?
II.NAM CHÂM ĐIỆN:
1 NTHĐ: Nam châm điện hoạt
động dựa trên sự nhiễm từ của sắt
2 Cấu tạo: Hai bộ phạn chính:
-Một ống dây dẫn; Một lõi sắt non
+VD: H25.3 Sgk-69:
3 Cách làm tăng lực từ của nam châm điện:
-Tăng cường độ dòng điện qua các vòng dây
-Tăng số vòng của ống dây (n) +VD: H25.4 Sgk-69:
Ia=Ib= 1A; na< nb => NC b mạnh hơn NC a
Ic< Id; nc= nd=300=> NC d mạnh hơn NC c
3 LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ:
Trả lời C 4, C5, C6 Sgk
4 HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI:
+Yêu cầu HS đọc nội dung ghi
nhớ Có thể em chưa biết Sgknhớ 69
+ HDVN: Học, nắm vững nội dụng của bài,
Áp dụng Trả lời câu hỏi-BT 25.2:-Chuẩn bị T28:
5 DỰ KIẾN KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ:
C1: Nêu các đặc điểm của sự nhiễm từ của Sắt và Thép ứng dụng ?
C2: Nêu cấu tạo, NTH Đ, Cách làm tăng từ tính của nam châm điện ?
Vân Cơ, ngày tháng năm 2016
XÉT DUYỆT CỦA TTCM
Đặng Thị Xuân Cảnh