Bai 15 Thoi Bac thuoc va cac cuoc dau tranh gianh doc lap dan toc Tu the ki II TCN den dau the ki X

I- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biến trong kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam. Những chuyển biến về kinh tế, văn hóa và xã hội b[r]

Trang 1

Bài 15

THỜI BẮC THUỘC VÀ CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH

ĐỘC LẬP DÂN TỘC (TỪ THẾ KỈ II TCN ĐẾN ĐẦU

THẾ KỈ X)

Trang 2

LƯỢC ĐỒ ÂU LẠC VÀ NAM ViỆT

Trang 3

Bài 15 THỜI BẮC THUỘC VÀ CÁC CUỘC ĐẤU

TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC

TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC I- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biến trong kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam

1 Chế độ cai trị:

a Tổ chức bộ máy cai trị:

Trang 4

Các triều đại phong

kiến Trung Quốc Thời gian thống trị

Bảng hệ thống các triều đại phong kiến Trung

Quốc sang cai trị nước ta

Bảng hệ thống các triều đại phong kiến Trung

Quốc sang cai trị nước ta

Trang 5

Lược đồ nước ta thời Hán

Trang 6

CÁC CHÂU

KI MIPHONG

CHÂU

GIAO CHÂU TRƯỜNG CHÂU

ÁI CHÂU DIỄN CHÂU HOAN CHÂU PHÚC LỘC CHÂU

Trang 7

NHÀ TRIỆU GIAO CHỈ

CỬU CHÂN

NHÀ HÁN

GIAO CHỈ CỬU CHÂN NHẬT NAM

NHÀ TUỲ

SƠ ĐỒ BỘ MÁY CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU

ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC

QUẬN (CHÂU) HUYỆN

XÃ HƯƠNG

Trang 8

- Sau khi chiếm nước ta, chính quyền đô hộ đã tổ chức bộ máy cai trị của chúng như thế nào?

Nhà Triệu Nhà Hán Nhà Tuỳ - Đường

- Chia nước ta làm 3 quận - Chia làm nhiều

châu

- Chia làm nhiều châu

- Sáp nhập vào

bộ Giao Chỉ cùng với một số quận của nhà Hán

- Sáp nhập vào lãnh thổ nhà Tuỳ, Đường

Chính quyền đô hộ sáp nhập nước ta và lãnh thổ Trung Quốc nhằm mục đích gì?

Xóa tên nước ta, dân tộc Việt Nam vĩnh viễn trên bản đồ thế giới Sáp nhập đất nước Âu Lạc vào lãnh thổ Trung Quốc

Trang 9

a Tổ chức bộ máy cai trị:

- Nhà Triệu chia nước ta thành quận Giao Chỉ, Cửu Chân sáp nhập vào quốc gia Nam Việt Nhà Hán chia thành 3 quận, sáp nhập vào bộ Giao Chỉ cùng một số quận Trung Quốc

- Các triều đại Hán, Tùy, Đường tiếp tục đặt ách thống trị lên nước

ta, chia nước ta thành nhiều châu.

Trang 10

Em có nhận xét gì về cách tổ chức bộ máy cai trị của

Chính quyền đô hộ phương Bắc?

 Các triều đại phong kiến Trung Quốc đều chia nước ta ra thành các châu, quận, huyện để dễ bề cai trị => Chính sách chia để trị

 Chúng thực hiện chế độ cai trị trực trị (quan lại Việt Nam vẫn tồn tại, nhậm chức nhưng việc bổ nhậm, thăng thưởng, điều động do người phương Bắc quyết định)

 Chính sách đô hộ về chính trị ngày càng hoàn thiện…

Trang 11

- Kinh tế: Chính quyền đô hộ thi hành chính sách bóc lột và

cống nạp nặng nề, cưỡng bức nhân dân cày cấy, cướp ruộng đất, thực hiện chính sách đồn điền, độc quyền về

muối và sắt Quan lại bạo ngược tham ô ra sức bóc lột dân

chúng để làm giàu => Kìm hãm kinh tế phát triển

b Chính sách bóc lột về kinh tế và đồng hóa về văn hóa

- Văn hóa: Chúng mở trường lớp dạy chữ Hán và truyền bá

Nho giáo vào Việt Nam, bắt dân ta thay đổi phong tục Đưa

người Hán ở lẫn với người Việt

- Chính quyền đô hộ áp dụng luật pháp hà khắc, thẳng tay

đàn áp các cuộc nổi dậy của nhân dân ta

Trang 12

Em có nhận xét gì về chính sách bóc lột về kinh tế

của chính quyền đô hộ?

- Đây là chính sách bóc lột của các triều đại ngoại bang nhằm vơ vét, bóc lột phục vụ lợi ích của quốc gia đi đô hộ

- Chính sách bóc lột kinh tế của chính quyền đô

hộ triệt để, tàn bạo và nặng nề

Trang 13

Tại sao chính quyền đô hộ truyền bá Nho giáo vào nước ta, bắt dân ta thay đổi phong tục theo người Hán nhằm mục đích gì?

- Khiến nhân dân ta quên đi văn hóa truyền thống,

bị đồng hóa

- Sử dụng Nho giáo làm công cụ tinh thần, ép buộc nhân dân ta phải trung thành với hoàng đế Trung Hoa và chính quyền đô hộ

Trang 14

Mục đích của chính quyền đô hộ khi thực hiện các chính sách trên ?

- Xóa bỏ đất nước và dân tộc Việt

- Sáp nhập lãnh thổ Âu Lạc (cũ) vào lãnh thổ Trung Quốc, duy trì sự đô hộ, nô dịch lâu dài

Trang 15

2 Những chuyển biến về kinh tế, văn hóa và xã hội

a Về kinh tế:

Trang 16

Trâu được sử dụng nhiều trong nông nghiệp

Trang 17

a Về kinh tế:

- Nông nghiệp: công cụ bằng sắt sử dụng rộng rãi, việc khai hoang,

mở rộng diện tích trồng trọt được đẩy mạnh, xây dưng công trình

thuỷ lợi → năng suất lúa tăng

- Thủ công nghiệp: Nghề cũ (rèn sắt, khai thác vàng bạc, làm đồ

trang sức…) tiếp tục phát triển và đẩy mạnh hơn; Xuất hiện nghề

thủ công mới như làm giấy, thuỷ tinh Đồ trang sức bằng vàng, bạc,

ngọc được gia công tinh tế.

- Thương mại: Nhiều đường giao thông thủy bộ nối liền các vùng,

quận…được hình thành.

=> Kinh tế có phát triển song chậm chạp, không toàn diện do sự bóc lột, kìm hãm của chính quyền đô hộ, nhân dân hết sức khổ cực, lầm than.

Trang 18

- Tại sao chính quyền đô hộ lại nắm độc quyền về muối?

- Tại sao chúng cũng nắm độc quyền sắt?

- Em có nhận xét gì về các chính sách trên của chính quyền đô hộ?

- Tại sao chính quyền đô hộ lại nắm độc quyền về muối?

- Tại sao chúng cũng nắm độc quyền sắt?

- Em có nhận xét gì về các chính sách trên của chính quyền đô hộ?

Đó là một chính sách bóc lột triệt để, tàn bạo, đặc biệt nặng nề chỉ có ở một chính quyền ngoại bang

Trang 19

Bát, đĩa, ấm, âu men xanh kiểu Đường TK VII- IX

Trang 20

Các nghề thủ công cũ như rèn sắt, khai thác vàng

bạc, làm đồ trang sức tiếp tục phát triển.

Các nghề thủ công cũ như rèn sắt, khai thác vàng

bạc, làm đồ trang sức tiếp tục phát triển.

Trang 21

Các nghề cũ như rèn sắt, khai thác vàng bạc, làm đồ trang sức tiếp tục phát triển.

Trang 22

Các nghề thủ công truyền thống tiếp tục phát triển: Nghề rèn sắt, đúc đồng

Trang 23

Nghề làm giấy ở Việt Nam

Trang 24

Trang 25

- Tiếp thu có chọn lọc văn hoá

Trung Hoa: tôn giáo - đạo Nho,

ngôn ngữ- từ Hán Việt, văn tự-

chữ Hán -> Làm phong phú

thêm nền văn hoá dân tộc

HỌC CHỮ HÁN

VĂN MIẾU

Trang 27

Gói bánh chưng bánh dầy ngày tết.

Trang 28

I- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

và những chuyển biến trong kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam

b Về văn hóa, xã hội:

- Nhân dân ta Tiếp thu những yếu tố tích cực và “Việt hóa” nền văn hóa thời Hán, thời Đường như ngôn ngữ, văn tự Đồng thời biết cải

tiến cho phù hợp với Việt Nam, tiếng Việt được bảo tồn.

- Các phong tục tập quán truyền thống (ăn trầu, nhuộm răng đen, tôn trọng phụ nữ) của dân tộc vẫn được bảo tồn, nhân dân không bị đồng

hóa.

Ngôn ngữ và phong tục của người Việt vẫn được bảo tồn đã nói lên điều gì? Các chính sách đưa người Hán và Nho giáo qua đất nước ta nhằm mục đích gì?

- Mâu thuẫn bao trùm xã hội là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với chính quyền đô hộ…Vì vậy, các cuộc đấu tranh giành độc lập đã nổ ra Làng xóm trở thành nơi xuất phát các cuộc đấu tranh giành độc lập.

- Chính sách đồng hóa của bọn đô hộ đã thất bại Người Việt mất nước nhưng không mất làng.

- Nhằm xóa bỏ phong tục tập quán đất nước ta, cai trị lâu dài đất nước ta và đồng hóa dân tộc Việt Nam

- Chính sách đồng hóa của bọn đô hộ đã thất bại Người Việt mất nước nhưng không mất làng.

- Nhằm xóa bỏ phong tục tập quán đất nước ta, cai trị lâu dài đất nước ta và đồng hóa dân tộc Việt Nam

Trang 29

2 Những chuyển biến về kinh tế, văn hoá và xã hội b/ Về văn hoá – xã hội:

- Gìn giữ, duy trì nền văn hoá dân tộc : tiếng Việt, các phong tục, tập quán (nhuộm răng, ăn trầu cau, làm bánh chưng, bánh dày, tôn trọng phụ nữ…)

ĐÁM CƯỚI VIỆT

NHUỘM RĂNG ĐEN

TRANG PHỤC PHỤ NỮ VIỆT CỔ

Trang 30

Hát chèo, hát tuồng 

Trang 31

MÚA RỐI NƯỚC

LỄ HỘI ĐÌNH LÀNG

GIỮ GÌN BẢN SẮC DÂN TỘC

Trang 32

I- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

và những chuyển biến trong kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam

b Về văn hóa, xã hội:

Vì sao người Việt vẫn giữ được tiếng nói, phong tục tập quán của mình?

• Nhân dân lao động không có điều kiện theo học ở các trường dạy tiếng Hán do bọn đô hộ mở

• Tiếng nói, chữ viết, phong tục, tập quán của người Âu Lạc đã được hình thành từ lâu đời, đậm đà bản sắc riêng, có sức sống mãnh liệt không thể bị tiêu diệt.

Trang 33

Câu hỏi thêm 1: Đồng hóa là gì? Việt hóa là gì?

• Trả lời 1: Đồng hóa là quá trình chịu ảnh hưởng về văn hóa, ngôn ngữ, tư tưởng thông qua quá trình trao đổi, giao lưu giữa các nước, các quốc gia, các thời đại, các vùng, miền, khác nhau Đồng hóa có 2

loại là đồng hóa tự nhiên và đồng hóa cưỡng chế dưới 2 hình thức là đồng hóa văn hóa và đồng hóa

ngôn ngữ Việt hóa là thuần hóa ngôn ngữ ngoại

nhập lại sao cho phù hợp với ngôn ngữta, mà vẫn giữ được phong cách ngôn từ, giao hòa giữa Việt và Ngoại

Trang 34

Câu hỏi thêm 2: Tại sao chính quyền đô hộ độc quyền muối và sắt?

• Trả lời 2: Thời Bắc thuộc bọn thống trị phương Bắc độc quyền,và đánh thuế nặng về sắt và muối vì đó là hai thứ quan trọng của cuộc sống (bữa ăn thiếu muối thế nào được,thiếu muối thì thiếu iot mất cân bằng trong cơ thể,ốm yếu.Còn trong sản xuất không thể không có công cụ sắt.Thiếu công cụ sắt thì năng suất thấp) Bọn thống trị Trung Quốc làm việc này

để dân ta ngu dốt,lạc hậu,nhằm bóc lột,nô dịch,thống trị,dân ta lâu dài,tiến tới đồng hóa dân tộc ta

Trang 35

Câu hỏi 1: Trình bày nhũng chính sách đô hộ của triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta.

• Chính trị: chia nước ta thành quận, huyện để cai trị,

toàn bộ quyền hành đều thuộc về người Hán Tăng cường kiểm soát, cử quan lại cai trị tới cấp huyện

• Kinh tế: ra sức vơ vét, bóc lột nhân dân ta bằng

nhiều hình thức Cưỡng bức nhân dân cày cấy, thi hành chính sách đồn điền, độc quyền về muối và sắt

• Văn hoá: truyền bá Nho giáo và chữ Hán,cho người

Hán ở với người Việt, bắt nhân dân ta theo phong tục của người Hán

Trang 36

Câu hỏi 2: Mục đích của chính sách đó có thực hiện được không? Tại sao?

• Mặc dù đã có nhiều biện pháp nhưng chính quyền đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc chỉ thiết lập tới quận, huyện Trong khi đó, nhân dân ta sinh sống chủ yếu trong các làng, xóm do người Việt quản lí, vì vậy chính quyền đô

hộ không thể với tay đến đơn vị cơ sở quan trọng nhất của người Việt.

• Những chính sách về văn hoá như truyền bá Nho giáo, chữ Hán cũng chủ yếu được phổ biến ở trung tâm cai trị là quận, huyện, do đó chỉ tác động đến một bộ phận trong xã hội, còn đại bộ phận nhân dân không chịu ảnh hưởng nhiều Mỗi làng xóm, của người Việt trở thành một 'pháo đài xanh" để bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc.

Trang 37

Câu hỏi 3: Hãy nêu những chuyển biến về kinh tế, văn hóa, xã hội nước ta thời Bắc thuộc Nguyên nhân sự chuyển biến đó

• Về kinh tế: Nông nghiệp: nhờ công cụ bằng sắt được sử

dụng phổ biến nên diện tích trồng trọt được mở rộng và các công trình thuỷ lợi được xây dựng nên năng suất lúa cao hơn

trước Thủ công nghiệp: việc khai thác vàng, bạc được đẩy

mạnh, các nghề truyền thống phát triển hơn trước và nhân dân đã tiếp thu mội số nghề mới từ Trung Ọuốc như làm

giấy, thuỷ tinh Thương mại: nhờ sự phát triển của thủ công

nghiệp và hệ thống giao thông thuỷ, bộ phát triển nên việc buôn bán được mở rộng và phái triển hơn trước.

• Văn hoá: một mặt nhân dân ta đã tiếp thu những yếu tố tích cực của văn hoá Trung Hoa, nhưng mặt khác vẫn bảo tồn nền văn hoá truyền thống dân tộc.

Trang 38

Câu hỏi 3: Hãy nêu những chuyển biến về kinh tế, văn hóa, xã hội nước ta thời Bắc thuộc Nguyên nhân sự chuyển biến đó

• Xã hội: do những chính sách cai trị tàn bạo, vơ vét nặng nề

của các triều đại phương Bắc đã làm xuất hiện mâu thuẫn mới giữa nhân dân ta với chính quyền đô hộ.

• Nguyên nhân: do sự phát triển nội tại và nhân dân ta biết

tiếp thu những tiến bộ về kĩ thuật sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp của người Trung Quốc, nhờ đó đã tạo ra những chuyên biến tích cực về kinh tế Việc tiếp thu có chọn lọc những nội dung mới của văn hoá Trung Hoa nhưng vẫn bảo tồn văn hoá truyền thống cũng đem lại những nét chuyển biến mới Trong xã hội thì mâu thuẫn bao trùm giữa nhân dân ta với chính quyền đô hộ đã xuất hiện và là nguyên nhân dẫn đến các cuộc đấu tranh giành độc lập.

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	5,66 MB