TAP HUAN MY THUAT DAN MACH SO GIAO DUC DAO TAO NAM DINHppt

Giáo viên xây dựng được kế hoạch dạy học phù hợp với điều kiện thực tế địa phương có thể tích hợp được tất cả những bài tập riêng lẻ từ 5 phân môn vào các quy trình dạy - học mĩ thuật[r]

Theo ph ¬ng ph¸p cña §an M¹ch

N©ng cao chÊt l îng d¹y häc mÜ thuËt TËp huÊn

N¨m häc 2015 - 2016

24,25 th¸ng 9 n¨m 2015

hướng đổi mới của Đan Mạch

1.1 Quan điểm của Dự

án hỗ trợ giáo dục Mĩ

thuật Việt nam (SAEPS)

về phương pháp giảng

dạy Mĩ thuật theo hướng

đổi mới của Đan Mạch

Theo SAEPS, HS được coi như những người

đồng sáng tạo nên văn hóa

và tri thức; được thể hiện

hướng dẫn và tổ chức

hoạt động của GV sẽ trực

tiếp tham gia và trải

nghiệm các hoạt động, khi

đó các em sẽ:

- Tự mình sáng tác và thử chất liệu mình

chọn.

- Biểu đạt suy nghĩ và ý kiến của mình, tự

tin tự trình bày các ý

tưởng, cảm xúc đó với bạn

bè, thầy cô.

- Tự nhận thức, phân tích và đánh giá các lựa chọn, ý tưởng của mình.

- Nhận thức cuộc sống và các trải nghiệm thực tế sẽ tạo cảm hứng và gợi cảm hứng biểu đạt, suy nghĩ, ý tưởng cho trẻ.

của Đan Mạch

Các PPGD Mĩ thuật mới của Đan Mạch là sự tích hợp và liên kết các bài giảng dạy Mĩ thuật riêng lẻ đang có trong chương trình giáo dục Mĩ thuật hiện nay ở nước ta

theo các quy trình như:

- Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện.

- Vẽ biểu cảm.

- Vẽ theo nh ạc.

- Xây dựng cốt truyện.

- Mĩ thuật tạo hình 2D - 3D theo chủ đề.

- Nghệ thuật sắp đặt hoạt cảnh/ biểu hiện và sắm vai.

- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn.

Các quy trình sẽ kết hợp một số bài học khác nhau tạo thành một quy trình học mà vấn đề, kết quả ở bài học này sẽ dẫn tới bài học kế tiếp theo mức độ kiến thức và hoạt động sáng tạo, tiếp nhận thẩm mĩ tăng dần Ví dụ như các bài mĩ thuật có trong chương trình sách giáo khoa sẽ được kết hợp, tạo sự liên kết với nhau Ví dụ, Vở tập vẽ lớp 1 có các bài:

2 Áp dụng PPGD Mĩ thuật theo hướng đổi mới của Đan

Mạch tại Việt Nam

2.1 Một số vấn đề khi áp dụng PPGD Mĩ thuật theo hướng đổi mới của Đan Mạch tại Việt Nam

Theo Dự án “Hỗ trợ giáo dục mĩ thuật TH” của Đan Mạch, nội dung các bài học có trong chương trình như vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, vẽ tranh theo đề tài, thường thức mĩ thuật… vẫn giữ nguyên, chủ yếu là sắp lại nội dung chương trình học, tạo liên kết giữa các bài bằng cách sử dụng các PPGD theo quy trình

Khi triển khai có một số vấn đề phát sinh mà chúng ta cần lưu ý:

Các lớp học với sĩ số đông, khuôn viên hẹp, phòng học nhỏ… Ví dụ như phương pháp vẽ theo nhạc,

- Các GV vẫn quen với cách dạy cũ và chưa tìm được cách linh hoạt tổ chức các hoạt động dạy học theo phương pháp mới cho HS

-Bên cạnh đó, GV cũng có phần ngại thay đổi chương trình học, thay đổi các bài học mà vẫn theo cách dạy từng bài riêng lẻ, có chăng lồng ghép một chút cách thức thực hiện vào bài học với hi vọng tạo chút ít không khí mới lạ cho bài học

2.2 Một số hướng giải pháp để áp dụng tốt hơn PPGD

Mĩ thuật theo hướng đổi mới của Đan Mạch

PPGD Mĩ thuật theo hướng đổi mới của Đan Mạch

là một phương pháp hiệu quả, kích thích sự sáng tạo và hứng thú học tập cũng như khả năng nhận thức thẩm mĩ của HS

Tuy nhiên, sau một thời gian ngắn áp dụng đại trà,

đã xuất hiện một số vấn đề cần lưu ý như trên, chính vì vậy cần những phương hướng khắc phục để có thể thực hiện áp dụng hiệu quả phương pháp này vào giảng dạy Mĩ thuật TH

Anh, Chị hãy tìm ra sự khác biệt về mục tiêu giữa phương pháp dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch và Phương pháp dạy học Mĩ thuật hiện hành?

a Mục tiêu

Mục tiêu của PPGD theo hướng đổi mới của Đan Mạch là tạo cảm hứng học tập cho HS bằng các hình thức hoạt động liên kết thành một quy trình

Qua đó, HS tự khám phá, suy nghĩ, sáng tạo

Từ đó giúp các em kích thích sự tương tác, suy nghĩ sáng tạo và phát triển nhận thức

Các em sẽ phát triển khả năng biểu đạt cảm xúc, giao tiếp hình ảnh, khám phá và hiểu được văn hóa thị giác

Mục tiêu này rất khác với mục tiêu của chương trình giáo dục mĩ thuật từ trước đến giờ là nâng cao kiến thức

Mĩ thuật và kĩ năng thực hành, giáo dục thẩm mĩ, phát triển khả năng quan sát và tư duy hình tượng

Hay nói đơn giản là mục tiêu giáo dục Mĩ thuật chúng

ta hiện tại là tập trung vào phát triển kiến thức, kĩ năng còn mục tiêu giáo dục Mĩ thuật của phương pháp mới hướng đến là sự sáng tạo và sự tự nhận thức, phát triển nhận thức

Vì mục tiêu của hai phương pháp khác nhau dẫn đến nội dung của hai phương pháp này cũng khác nhau

b Nội dung

Mục tiêu của chương trình hiện hành là cung cấp kiến thức, nâng cao kĩ năng và tư duy hình tượng, chính vì vậy các PPGD tập trung vào thực hành nâng cao kĩ năng, truyền đạt kiến thức Mĩ thuật… Các bài học được chia ra riêng rẽ theo từng đề tài như vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, bài thường thức mĩ thuật…

Ưu điểm của phương pháp này là truyền đạt, cập nhật kiến thức thẩm mĩ nhưng hạn chế là khả năng ứng dụng

và sáng tạo không cao Các bài học kế tiếp nhau không có

sự nối tiếp về nội dung, bài học thiếu sự liên kết và khảnăng vận dụng bài học trước vào bài học sau rất ít

Tuy nhiên, nếu sử dụng phương pháp dạy học theo hướng đổi mới của Đan Mạch - dạy học theo quy trình thì các bài học có liên quan đến nhau sẽ được liên kết lại, tạo

sự nối tiếp giữa các bài, bài học sau củng cố làm rõ hơn cho bài học trước, HS cũng từ đó phát triển được suy nghĩ, nhận thức liên tục qua mỗi bài, HS nhìn thấy ngay tính ứng dụng của bài trước trong bài sau

Hơn nữa, với PPGD Mĩ thuật mới, các hình thức hoạt động mà các HS tham gia được mở rộng; sự giao lưu, học tập, trải nghiệm và thể hiện của HS chú trọng nhiều hơn;HS không bị hạn chế cảm xúc, suy nghĩ, ý tưởng hay rập khuôn theo các khuôn mẫu đã được định sẵn nữa

Việc hiểu rõ sự khác biệt về mục tiêu và nội dung thực hiện của PPGD Mĩ thuật hiện tại và PPGD Mĩ thuật theo hướng đổi mới của Đan Mạch giúp định hướng những vấn đề và giải pháp cho những vấn đề đó

Tuy nhiên, các vấn đề hiện tại liên quan khá rộng không chỉ về phía GV giảng dạy mà còn về phía nhà trường, chương trình đào tạo…

Vậy nên, chúng ta cần linh động thay đổi theo yêu cầu

cụ thể:

a Về chương trình và nội dung dạy học

b Về đội ngũ GV

- GV chủ động tích cực giao lưu chia sẻ kinh nghiệm

- GV cần linh động tổ chức các hoạt động dạy học bằng cách liên kết các bài học thành quy trình, tạo sự kết nối giữa các bài học, lấy người học làm trung tâm

- GV cũng cần tìm hiểu thêm nhiều tư liệu, nâng cao kiến thức để có thể linh hoạt xây dựng bài học và điều chỉnh hợp lí, phù hợp với điều kiện thực tế

c Về các cơ quan QLGD

- Các trường cần hỗ trợ cơ sở vật chất phù hợp, tạo điều kiện tổ chức các hoạt động giảng dạy theo phương pháp mới như:

- Sắp xếp thời khóa biểu hợp lý ( 2 tiết liền kề /tuần)

- Bổ sung hỗ trợ trang thiết bị dạy học,

- Sắp xếp phân chia lớp học hợp lí

- Huy động sự hỗ trợ từ phía cộng đồng

Kết luận

Dự án “Hỗ trợ giáo dục mĩ thuật TH” với các phương pháp xây dựng triển khai trên nền tảng nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật hiện tại với cách thức liên kết các bài học thành một quy trình bằng các PPGD đổi mới của Đan Mạch

Nếu những giải pháp trên được áp dụng hiệu quả sẽ giúp giải quyết trước mắt những vấn đề tồn tại và từ đó hướng đến mục tiêu, chương trình,phương pháp giáo dục Mĩ thuật tốt hơn, toàn diện hơn cho tương lai

Thực hiện và hỗ trợ hoạt động Mĩ thuật theo chủ đề và

có sự tích hợp dựa trên các nội dung của chương trình hiện hành

Biết cách tổ chức và đánh giá liên tục quá trình học Mĩ thuật để phát triển các năng lực học tập, khả năng sáng tạo và

kĩ năng sống cho mỗi

học sinh

Phối hợp và chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp khi xây dựng kế hoạch giảng dạy và thực hiện bằng cách kết hợp nhuần nhuyễn các quy trình, cũng như kết hợp các yếu tố liên quan từ việc tích hợp với các môn

1 Giáo dục Mĩ thuật dựa vào các thiên hướng

Trí tuệ ngôn ngữ:

Trí tuệ Âm nhạc:

Trí tuệ logic Trí tuệ thị giác - Trí tuệ vận động:

Trí tuệ liên kết các cá nhân: Trí tuệ nội tâm

cho học sinh phát triển các năng lực gì ?

Giáo dục Mĩ thuật khuyến khích học sinh phát triển các năng lực:

• Trải nghiệm và trình bày kinh nghiệm của mình thông qua tác phẩm Mĩ thuật

• Tạo ra những sản phẩm mĩ thuật, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trên

kênh thông tin đã được lựa chọn

• Biểu đạt ý kiến, ấn tượng và cảm giác của các em

• Phân tích và diễn giải sự lựa chọn của mình trong suốt quy trình

• Giao tiếp và đánh giá quy trình, kết quả, tác phẩm mĩ thuật đạt được từ nghệ thuật thị giác

Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh bằng cách lập nên các quy trình dạy-học Mĩ thuật tích hợp, linh hoạt; các quy trình dạy - học Mĩ thuật theo chủ đề từ những nhóm chủ đề liên quan đến kinh nghiệm cá nhân, tâm lý lứa tuổi,

và kiến thức của học sinh

Quy trình giảng dạy hiệu quả và thành công phụ thuộc rất nhiều vào mối quan hệ giữa học sinh và các thầy

Khi giáo viên lập kế hoạch và tổ chức một quy trình dạy - học Mĩ thuật, GV có thể lập kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn quy trình có thể ngắn hoặc dài

GV sẽ kết nối các quy trình với nhau tạo ý nghĩa như một dải các “hạt ngọc” được xâu vào một sợi dây

Trong đó, kết thúc hoạt động này sẽ là mở đầu cho các hoạt động tiếp theo

nào để tự học Thước đo cho sự thành công của giáo viên là học sinh có thể phát triển khả năng tự học Trong quy trình dạy

- học Mĩ thuật tích hợp giáo viên và học sinh cùng nhau tạo ra

mô hình học tập khi họ:

- Bắt đầu từ những cái đã biết

- Thiết kế và tìm câu trả lời cho những câu hỏi mở

- Tạo ra những cảm xúc mới trong điều kiện học tập thực tế

- Lấy nguồn cảm hứng và kiến thức từ nhiều nguồn

- Điều chỉnh linh hoạt những hình thức thể hiện phù hợp với kiến thức và trải nghiệm mới

- Tổng kết và đánh giá những gì học sinh vừa làm

Phần II

Các quy trình Dạy - học Mĩ thuật

Gồm 7 Quy trình dạy - học mĩ thuật trong đó đề cao tính nghệ thuật và giáo dục thẩm mĩ:

1 Vẽ ký họa dáng (người/vật): Quy trình Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

2 vẽ theo mẫu (chân dung /vật thể):Quy trình Vẽ biểu cảm

3 Vẽ trang trí (Làm bìa sách, bưu thiếp, giấy mời…):Quy trình Trang trí và vẽ tranh qua âm nhạc

Các quy trình Dạy - học Mĩ thuật

4 Hình ảnh các nhân vật được xé, cắt dán, tạo hình 3Dđể tạo một chủ đề có cốt truyện: Quy trình Xây dựng cốt truyện

5 các hình khối được tạo ra từ vật tìm được, dây thép, đất nặn, giấy bồi…và được kết nối với nhau trong một không gian nhất định: Quy trình tạo hình 3D tiếp cận theo chủ đề

6 các nhân vật được tạo hình từ các vật dụng tìm được và câu chuyện được phát triển theo chủ đề: Quy trình Điêu khắc - Nghệ thuật tạo hình không gian (Nghệ thuật sắp đặt/ hoạt cảnh/ biểu diễn

và sắm vai)

7 tạo hình các con rối và tạo ra một buổi trình diễn ấn tượng: Quy trình “ Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn ”

Mỗi kế hoạch giảng dạy mô tả quá trình học tập được thiết kế thực hiện như thế nào để học sinh có khả năng phát triển các năng lực:

• Sáng tạo Mĩ thuật

• Hiểu Mĩ thuật

• Giao tiếp thông qua Mĩ thuật một cách tự nhiên

Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

MỤC TIÊU

• Biến những hình vẽ nhanh thành tranh vẽ;

• Hợp tác và hoạt động theo nhóm, cặp;

• Tạo ra những câu chuyện ấn tượng phù hợp với chủ đề bài học;

• Làm quen với màu sắc;

• Hiểu và biểu đạt được ý nghĩa của câu chuyện của chính các em và của các bạn khác.

Hoạt Động 1: Vẽ theo Quan sát

- Mỗi HS viết số thứ tự của mình ở góc dưới bên trái, mỗi tờ giấy đánh dấu kí hiệu 1,2,3,4,5 … ở góc dưới bên phải.

- Sắp xếp ngồi theo thứ tự xung quanh mẫu và tự vẽ Hoạt Động 2: Trưng bày ngân hàmg hình ảnh theo thứ tự 1,2,3,4,5…

Hoạt Động 3: Sáng tác tranh theo Chủ đề ( Cá nhân hoặc nhóm) Hoạt Động 4: Xây dựng câu chuyện và chia sẻ

Chất liệu, Màu sắc phong phú Giáo viên và học sinh đối thoại và thảo luận về hình mẫu, màu sắc

và chất liệu

Hoạt Độmg 6: Tổ chức trưng bày và thuyết trình

Hoạt động mở rộng:

- Vận dụng linh hoạt bằng cách thay đổi mẫu

- Sao chép và tô Màu các phiên bản khác nhau của cùng một câu chuyện

- Sắp xếp nhiều bức tranh thành một câu chuyện

- Sắp xếp nhiều tranh thành một bức tranh lớn thông qua liên kết.

QUY TRÌNH 2: Vẽ Biểu cảm

MỤC TIÊU

- Phát triển một cách thức khác của vẽ quan sát

- Tạo cơ hội cho HS biểu cảm

- Thúc đẩy HS vẽ theo cảm xúc chứ không phải vẽ theo cái nhìn thấy

- Tạo cơ hội cho HS hợp tác, nhưng vẫn biểu hiện được cái tôi qua hình vẽ

HOẠT ĐỘNG 1: Quan sát và vẽ không nhìn giấy khi đưa nét vẽ

HOẠT ĐỘNG 2: Chọn bài vẽ của bạn mà mình thích nhất

HOẠT ĐỘNG 3: Cắt cúp,can lại chỉnh sửa và tô màu

HOẠT ĐỘNG 4: Trưng bày chia sẻ

Khi Hs đã quen với vẽ chân dung biểu cảm, GV có thể hướng dẫn các

em sử dụng phương pháp này để vẽ biểu cảm các đối tượng khác trong các bối cảnh khác nhau.

HOẠT ĐỘNG 1: Nghe Nhạc- Vận động theo Giai điệu, tiết tấu và vẽ

HOẠT ĐÔNG 2: Thưởng thức, cảm Nhận và chia sẻ HOẠT ĐÔNG 3: Tưởng tượng, liên tưởng thảo luận, đặt tên và chia sẻ bức tranh chung

HOẠT ĐÔNG 4 :Các cá nhân quan sát, lựa chọn cắt cúp bức tranh nhỏ cho riêng mình.

HOẠT ĐÔNG 5 :Các cá nhân tưởng tượng, liên tưởng đặt tên và chia sẻ

Hoạt động phát triển: Tạo ra các sản phẩm ứng dụng trưng bày và chia sẻ.

Sử dụng trang trí lớp học

QUY TRÌNH 4: Phương pháp xây dựng cốt truyện

MỤC TIÊU:

- Biết xây dựng cốt truyện dựa trên mối quan hệ giữa các yếu tố

Sự kiện - Nhân vật - Địa điểm

- Kết hợp các hình đơn lẻ thành câu chuyện có chủ đề thông qua một bức tranh hay hình thức khác của nghệ thuật thị giác.

- Hiểu được vai trò của hình tượng trong nghệ thuật tạo hình, để thể hiện hình tượng trên chất liệu đã chọn (vẽ, xé dán, nặn )

- Tạo cho nhân vật trong tạo hình có tính cách.

- Tăng cường năng lực hợp tác và tương tác khi làm việc nhóm

- Có được kiến thức về chủ đề đã lựa chọn Tạo môi trường hứng thú nhờ những kiến thức thu được

- Có cơ hội giao tiếp và chia sẻ kinh nghiệm sống

HOẠT ĐÔNG 1: Tạo hình nhân Vật (Bằng Xé dán - Nặn - DÂy thép - Phế Liệu - Hoặc chất Liệu khác )

HOẠT ĐÔNG 2 : Giới thiệu các nhân vật tưởng tượng cùng tính cách của họ

HOẠT ĐỘNG 3: Liên kết các hình tượng độc lập thành

1 nội dung theo chủ đề

HOẠT ĐỘNG 4: Hoàn thiện và làm rõ chủ đề HOẠT ĐỘNG 5: Trưng bày chia sẻ và đánh giá

Hoạt động mở Rộng: Thay đổi hình thức sân khấu hóa…3D, 4D

QUY TRÌNH 5:

Tạo hình 3D – Tiếp cận theo chủ Đề (Tạo hình từ vật tìm được)

MỤC TIÊU

• Sáng tạo từ trí nhớ

• Sáng tạo thông qua tưởng tượng

• Kĩ năng tạo hình từ khối và sử dụng chất liệu

• Kĩ năng hợp hợp tác, cha sẻ

tượng theo chủ đề

HOẠT ĐỘNG 2: Thu thập vât liệu ( có thể đảo vị trí 2 hoạt

động này)

HOẠT ĐỘNG 3: Lắp ghép, sáng tạo, hoàn thiện sản phẩm

HOẠT ĐỘNG 4: Từng cá nhân trưng bày chia sẻ

HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG: Chọn các hình tượng đơn lẻ, sắp xếp

bố trí, thêm bối cảnh hoàn thiện chủ đề theo nhóm.