Về với Côn Sơn, du khách không đơn thuần là thăm một danh thắng, vãn cảnh, mà đây thực sự còn là chuyến hành hương về nơi linh thiêng để tri ân, tưởng nhớ đến Ngu[r]
Trang 1Trưởng phó đoàn sau khi kết thúc thăm quan dã ngoại
đánh giá kết quả ngoại khóa các lớp chủ nhiệm: xếp thứ tự các lớp từ 1 đến 4 với khối 5, từ 1 đến 5 với khối 4.
* Căn cứ xếp thứ theo tiêu chí sau:
1-Việc chấp hành quy định của ban tổ chức, của lãnh đạo đoàn: lên xuống xe đúng giờ, giữ trật tự khi giao lưu, giữ vệ sinh chung
2- Hăng hái tham gia giao lưu tìm hiểu về di tích và có kết quả tốt 3- Hăng hái tham gia giao lưu văn nghệ và có kết quả tốt
4- Lớp chuẩn bị đầy đủ trang bị cần thiết cho buổi thăm quan, tranh phục gọn gàng hợp lí, đẹp
Bộ câu hỏi giao lưu: gồm khoảng 20 câu.
+ Câu hỏi về thân thế, sự nghiệp Nguyễn Trãi: 8 câu
+ Câu hỏi về di tích đền thờ Nguyễn Trãi: 8 câu
+ Câu hỏi về kĩ năng sống, bảo vệ môi trường nơi thăm quan dã
ngoại: 4 câu
Ví dụ:
1.Đền thờ Nguyễn Trãi là công trình trọng điểm trong khu Côn Sơn,
được khánh thành vào thời gian nào? (tháng 9/2002).
Trang 22 Nguyễn Trãi được tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới
năm nào? (Năm 1980)
3.Nguyễn trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất Tác phẩm nào của ông
được coi là bản tiên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc? (Tác phẩm
“Bình Ngô Đại Cáo”)
4.Nguyễn Trãi sinh năm nào, mất năm nào? (1380-1442)
5.Nguyễn Trãi sớm chịu những mất mát đau thương, ông chịu tang
mẹ năm nào? (lúc 5 tuổi)
6.Từ bên trái đền thờ Nguyễn Trãi là đường lên đền thờ ai?
(đền thờ Trần Nguyên Hãn, Trần Nguyên Đán)
7.Côn Sơn cũng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm vào thời
gian nào? (tháng 2/1965)
8 Nơi nào ở Côn Sơn là nơi ông ngoại nuôi dậy Nguyễn Trãi trưởng thành? (Đền Thanh Hư, nơi thờ Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán)
9 Bộ Văn hoá trước đây (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng quốc gia đợt I năm 1962 và xếp hạng đặc biệt quan trọng
năm 1994 cho khu đền nào ở Côn Sơn? (Khu đền thờ Nguyễn Trãi)
Thuyết minh về đền Nguyễn trãi
Côn Sơn thuộc địa bàn thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương không chỉ là một danh thắng nổi tiếng ở Việt Nam mà còn là nơi hội tụ các giá trị to lớn về nhiều mặt: lịch sử, văn hoá, tôn giáo Địa danh nổi
Trang 3tiếng này còn gắn liền với thân thế, sự nghiệp của các bậc tiền nhân
có công với đất nước như Tể tướng Trần Nguyên Hãn và Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi
Đền thờ Nguyễn Trãi là công trình trọng điểm trong khu Côn Sơn, di tích lịch sử đặc biệt quan trọng của đất nước, được khánh thành vào tháng 9/2002 Đền được xây dựng dưới chân núi Ngũ Nhạc liền với núi Kỳ Lân có kiến trúc theo truyền thống trong một khuôn viên đẹp Con suối Côn Sơn chảy từ Bắc xuống Nam, uốn lượn từ phải qua trái, ôm lấy khu Đền tạo nên khung cảnh trữ tình Con đường dẫn vào đền chính qua một chiếc cầu đá, nghi môn nội, nghi môn ngoại trước khi đến tam quan, điện thờ Ngoài ra, còn có hai nhà tả vu, hữu vu, Nhà Bia, Am hoá vàng Trong tam quan có pho tượng Nguyễn Trãi đúc bằng đồng Ngôi đền là biểu hiện to lớn lòng biết ơn, sự trân trọng của nhân dân ta đối với người Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi
Phía sau đền thờ Nguyễn Trãi, về bên phải núi Kỳ Lân là nơi Nguyễn Trãi dựng nhà dạy học xưa Nay chỉ còn dấu tích nền nhà xưa cùng với phiến đá lớn được gọi là Thạch Bàn, hay còn gọi là hòn
đá "năm gian" (rộng bằng 5 gian nhà), nơi Nguyễn Trãi từng ngồi ngâm ngơ, đọc sách Đứng dưới tán những hàng thông, tùng xanh râm mát, yên ả, ngẩng nhìn mây trắng, nắng vàng trên bầu trời xanh mới thấm hiểu nguyên do tại sao Nguyễn Trãi chọn nơi thanh cao giữa thiên nhiên này để ở ẩn và đã cho ra đời những thi phẩm có giá trị cho muôn đời sau
Từ đền thờ Nguyễn Trãi sải bước trên con đường nhỏ về phía bên trái sẽ lên tới đền thờ Trần Nguyên Hãn Ông là đại công thần nhà
Lê và là em con cậu ruột của Nguyễn Trãi
Nằm phía trên cả đền thờ Nguyễn Trãi và đền thờ Trần Nguyên Hãn
là đền thờ Trần Nguyên Đán, gần thượng nguồn suối Côn Sơn Tại Côn Sơn, Trần Nguyên Đán cùng vợ đã nuôi dậy cháu ngoại Nguyễn
Trang 4Trãi trưởng thành Năm 1390, Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán tạ thế tại Côn Sơn Vua Trần nhớ công đức của ông, sắc chỉ cho nhân dân lập đền, tạc tượng thờ tại Côn Sơn Trải qua năm tháng Đền thờ xưa không còn Năm 2005, tỉnh Hải Dương xây dựng Đền Thanh Hư trên nền nhà cũ của ông Trong đền hệ thống hoành phi, câu đối, đồ thờ bài trí theo nghi thức truyền thống Tượng Quan Đại Tư Đồ thần thái uy nghiêm, nhân từ đặt trong đền Bên cạnh là một bàn cờ tướng khá to
Các đền thờ: Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Trần Nguyên Đán tại Côn Sơn đều rất đẹp và hợp thành một quần thể hòa hợp với quần thể chùa Côn Sơn
Côn Sơn cũng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm vào tháng 2/1965 Người đã lên thăm Thạch Bàn, Thanh Hư động và đọc văn bia trước cửa chùa Hun (tên gọi khác của chùa Côn Sơn nằm cách đó không xa)
Nằm cách chùa Côn Sơn khoảng 5km là đền Kiếp Bạc - một di tích lịch sử nổi tiếng - là nơi thờ anh hùng dân tộc Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn – 3 lần đánh thắng quân Nguyên
Côn Sơn, địa danh vừa quen thuộc vừa thiêng liêng đối với người dân nước Việt Về với Côn Sơn, du khách không đơn thuần là thăm một danh thắng, vãn cảnh, mà đây thực sự còn là chuyến hành hương về nơi linh thiêng để tri ân, tưởng nhớ đến Nguyễn Trãi -người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa của đất nước và thế giới
Một số hình ảnh về đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn:
Cổng vào khu đền thờ Nguyễn Trãi, Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Đền thờ Nguyễn Trãi tôn thêm vẽ đẹp, nâng cao
Trang 5tầm vóc khu di tích Côn Sơn - nơi được Bộ Văn hoá xếp hạng quốc gia đợt I năm 1962 và xếp hạng đặc biệt quan trọng năm 1994
Cầu đá dẫn vào nghi môn nội và đền chính
Trong khuôn viên đền thờ Nguyễn Trãi
Đền thờ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi Ông không chỉ được đất nước vinh danh mà còn được Tổ chức Văn hoá, Khoa học, Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) tôn vinh là Danh nhân Văn hoá Thế giới
Trang 6Trong đền đặt bức tượng Nguyễn Trãi bằng đồng cao 1,4m nặng 600kg, được lấy mẫu từ bức họa trong nhà thờ họ Nguyễn ở Nhị Khê
Từ Đền chính nhìn xuống là một không gian rộng, thoáng đãng, yên bình
Trang 7Từ bên trái đền thờ Nguyễn Trãi là đường lên đền thờ Trần Nguyên Hãn, Trần Nguyên Đán
Đường lên nền nhà cũ nơi Nguyễn Trãi dựng nhà dạy học xưa
Di tích nền nhà cũ của Nguyễn Trãi
Trang 8Đền Thanh Hư, nơi thờ Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán được xây dựng trên nền nhà cũ, nơi ông cùng vợ đã nuôi dậy cháu ngoại Nguyễn Trãi trưởng thành
Tượng Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán thần thái uy nghiêm, nhân từ
Trang 9Bên cạnh bàn thờ có bàn cờ tướng- một thú vui của Quan Đại Tư Đồ lúc còn sống
Sống giữa thiên nhiên, trong lành, quanh là núi non hùng vĩ, thông reo, suối chảy róc rách tạo nên nguồn thi hứng dạt dào cho các vị anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Lê
Thánh Tông, Trần Nguyên Đán cho ra đời những thi phẩm đẹp, có giá trị muôn đời sau
Khu đền thờ Nguyễn Trãi được Bộ Văn hoá trước đây (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng quốc gia đợt I năm 1962 và xếp hạng đặc biệt quan trọng năm 1994
Trang 11Cuộc đời, sự nghiệp nghiệp Trãi: Nguyễn Trãi (1380-1442) là nhà chính trị nổi tiếng Ông đỗ Thái học sinh và ra làm quan dưới thời Hồ Tuy gia thế hiển hách- mẹ là con quan Tư đồ Trần Nguyên Đán, cha là Nguyễn Ứng Long cũng làm quan lớn dưới triều nhà Trần nhưng Nguyễn Trãi sớm chịu những mất mát đau thương: tang
mẹ lúc 5 tuổi, sau đó ông ngoại qua đời khi Nguyễn Trãi mới 10 tuổi Sau khi đỗ Thái học sinh, ông cùng cha ra làm quan dưới triều nhà Hồ
Năm 1407, giặc Minh xâm chiếm nước ta, cha ông bi bắt sang TQ, Nguyễn Trãi trốn thoát về đầu quân cho Lê Lợi Tùy là người trung thành nhưng vì “ nợ nước, thù nhà” ông đành làm kẻ phản chủ Dưới
sự giúp đỡ của Nguyễn Trãi, quân Lam Sơn giành được thắng lợi Ông hăm hở giúp vua việc nước nhưng bị gian thần ghen ghét, bị nghi ngờ, không được tin dùng nhiều Năm 1439, Nguyễn Trãi xin
về ở ẩn, nhưng đến 1440, vua trẻ Lê Thái Tông lại mời ông ra giúp nước Năm 1442, nhà vua đi duyệt võ ở Chí Linh, có ghé thăm
Nguyễn Trãi ở Côn Sơn, rồi đột ngột băng hà ở Lệ Chi Viên
Nguyễn Trãi bị gian thần vu cho tội giết vua và bị xử án tru di tam tộc
Đến năm 1464, vua Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi, tìm con cháu, sưu tầm lại thơ văn của ông và khẳng định nhân cách, tấm lòng, tâm hồn lớn của Nguyễn Trãi với câu nói nổi tiếng “Ức Trai tâm thượng quang khuê tảo”
Nguyễn Trãi còn là một nhà văn, nhà thơ tài ba Ông là tác giả xuất sắc về nhiều thể loại văn học cả ở lĩnh vực chữ Hán và chữ Nôm Ông để lại một khối lượng sáng tác lớn với nhiều tác phẩm có giá trị
Đó là “Đại cáo bình Ngô”, “Quân trung từ mệnh tập”, “Lam Sơn thực lục”, “Ức Trai thi tập”, “Quốc âm thi tập”,…
Trang 12Nguyễn trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất Với tác phẩm “ Bình Ngô Đại Cáo” được coi là bản tiên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc Các tác phẩm chính luận của Nguyễn Trãi có luận điểm vững chắc, lập luận sắc bén, giọng điệu linh hoạt Trong đó luận điểm cơ bản cốt lõi
là tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước thương dân Văn chính luận của Nguyễn Trãi đạt tới trình độ nghệ thuật mẫu mực từ việc xác định đối tượng, mục đích để sử dụng bút pháp thích hợp đến kết cấu chật chẽ, lập luân sắc bén
Ông còn là nhà thơ trữ tình sâu sắc Thơ ông bộc lộ tâm hồn, con người ông từ khía cạnh bình thường, trần thế hòa quyện với con
người anh hùng vĩ đại Đọc thơ Nguyễn Trãi, ta thấy những nỗi ưu
tư trăn trở về dân về nước, thấy được khí tiết thanh cao, lòng yêu thiên nhiên cây cỏ của ông
Nguyễn Trãi được coi là một thiên tài văn học, văn chương của ông hội tụ hai nguồn cảm hứng lớn của văn học dân tộc là yêu nước và nhân đạo Ông đem đến cho nền văn học dân tộc thơ Đường luật viết bằng chữ Nôm, gốm phần làm cho tiếng Việt trở thành ngôn ngữ văn học giàu va đẹp Năm 1980,Nguyễn Trãi được tổ chức Giáo dục , Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới
Trang 131.Đền thờ Nguyễn Trãi là công trình trọng điểm trong khu Côn Sơn, được khánh thành vào thời gian nào? (tháng 9/2002)
2 Nguyễn Trãi được tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới năm nào? (Năm 1980)
3.Nguyễn trãi- nhà văn chính luận kiệt xuất Tác phẩm nào của ông được coi là bản tiên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc? (Tác phẩm
“Bình Ngô Đại Cáo”)
4.Nguyễn Trãi sinh năm nào, mất năm nào? (1380-1442)
5.Nguyễn Trãi sớm chịu những mất mát đau thương, ông chịu tang
mẹ năm nà? (lúc 5 tuổi)
Thuyết minh về Côn Sơn
Côn Sơn gắn liền với tên tuổi của nhiều danh nhân đất Việt Tuy nhiên, khi nói đến Côn Sơn là nói đến Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi - người đã gắn bó cả cuộc đời, sự nghiệp của mình ở đây Thật vậy, ở Côn Sơn, mỗi sự vật, di tích đều lấp lánh ánh sáng của Nguyễn Trãi – Sao Khuê
Khu di tích này hiện còn lưu giữ nhiều di tích văn hóa, lịch sử có giá trị, tiêu biểu như:
1.Chùa Côn Sơn (hay còn gọi là chùa Kỳ Lân, chùa Hun), tọa lạc ở chân núi Kỳ Lân (núi Hun) Chùa có tên chữ là Thiên Tư Phúc
tự Tương truyền, năm Hưng Long thứ 12 (1304), nhà sư Pháp Loa
đã cho xây dựng một ngôi chùa nhỏ ở chân núi Kỳ Lân, giao Huyền Quang trụ trì Đến năm Khai Hựu thứ nhất (1329), chùa được trùng
tu, mở rộng thành Côn Sơn Thiên Tư Phúc tự, một trong các trung tâm của thiền phái Trúc Lâm Đến thời Lê, chùa tiếp tục được trùng
Trang 14tu, mở rộng lớn với 83 gian tòa ngang dãy dọc, gạch đỏ, ngói để men màu và 385 pho tượng Tuy nhiên, trải qua biến thiên của lịch sử, chùa đã bị thu nhỏ lại với kiến trúc hiện nay hình chữ công (工), gồm 3 toà: Tiền đường, Thiêu hương và Thượng điện Thượng điện
thờ Phật, trong đó có những bức tượng Phật cao 3m, mang đậm
phong cách nghệ thuật thời Lê
Cùng với kiến trúc đặc sắc, chùa còn lưu giữ cây Đại 600 tuổi, 4 nhà
bia, đáng chú ý là bia "Thanh Hư Động" dựng từ thời Long Khánh (1373 - 1377) còn lưu giữ bút tích của Vua Trần Duệ Tông và bia hình lục lăng "Côn Sơn thiện tư bi phúc tự" đã được Chủ tịch Hồ
Chí Minh đọc khi Người về thăm di tích vào ngày 15/2/1965
Chùa đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích quốc gia đợt I năm 1962 và di tích đặc biệt quan trọng vào năm 1994
2.Nhà Tổ nằm ngay phía sau chùa Côn Sơn, thờ tượng 3 vị Trúc Lâm Tam Tổ (Vua Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang), tượng Quan tư đồ Trần Nguyên Ðán và vợ, tượng Nguyễn Trãi và vợ thứ của ông (bà Nguyễn Thị Lộ).
3 Đền Nguyễn Trãi có tên chữ là “Ức Trai linh từ”, tọa lạc
trên diện tích 10.000m² dưới chân núi Ngũ Nhạc nằm trong khu vực Thanh Hư Động và gần nơi ngày xưa từng có đền thờ bà Trần Thị Thái – thân mẫu của Nguyễn Trãi Đền tựa lưng vào Tổ Sơn, hai bên dựa vào hai dãy núi Ngũ Nhạc và Kỳ Lân tạo thế tả thanh long, hữu bạch hổ Minh đường của đền nhìn ra hồ Côn Sơn, nơi có núi Phượng Hoàng, Chúc Thôn chầu vào Dòng suối Côn Sơn chảy từ Bắc xuống Nam, uốn lượn từ phải qua trái ôm lấy đền
Đền gồm có 15 hạng mục: đền Chính, nhà Tả vu, nhà Hữu vu, Nghi môn nội, Nghi môn ngoại, cầu Thấu Ngọc, miếu Giải oan, hồ Nhân Nghĩa, nhà bia, am hoá vàng, hệ thống sân vườn Trong đó, đền Chính được xây dựng trên diện tích khoảng 200m², theo hình chữ công (工), mang phong cách kiến trúc thời hậu Lê, gồm 3 gian:
Trang 15Tiền tế, Trung từ và Hậu cung Trong Hậu cung đặt tượng thờ Nguyễn Trãi bằng đồng cao 1,4 m, nặng 600 kg và hai tượng song thân phụ mẫu của ông
Tại đây vẫn còn lưu giữ những bức hoành phi, câu đối với nội dung thể hiện tâm hồn, cốt cách, tài năng, công đức lớn lao của Nguyễn Trãi và tấm lòng thành kính, biết ơn của nhân dân đối với ông
4.Đền thờ Trần Nguyên Đán được xây dựng năm 2004, gần
thượng nguồn suối Côn Sơn, tại vị trí mà hơn sáu trăm năm trước ông đã dựng nhà để nghỉ ngơi, an dưỡng tuổi già
Năm 1385, Trần Nguyên Đán đã đưa vợ và cháu ngoại là Nguyễn Trãi mới 5 tuổi về sống tại Côn Sơn Tại đây, ông đã cùng vợ trồng rừng thông, bãi giễ và xây dựng quần thể kiến trúc trong núi - động Thanh Hư Đây là công trình quy mô hoành tráng, bao gồm nhiều hạng mục hài hoà với thiên nhiên, đã trở thành địa danh nổi tiếng, đi vào thi ca, sử sách
5.Giếng Ngọc nằm ở sườn núi Kỳ Lân, dưới chân Ðăng Minh
Bảo Tháp Tương truyền, vào một đêm rằm tháng bảy, thiền sư Huyền Quang mơ thấy một viên ngọc sáng lấp lánh nằm trên sườn núi Kỳ Lân Trời sáng, thiền sư cùng các tăng ni lên sườn núi xem xét, khi phát quang bụi sim, mua, thấy một giếng nước trong vắt, uống thử thấy nước ngọt, mát, người khoan khoái Khi về chùa, thiền
sư đã làm lễ tạ thần linh vì ban cho chùa nguồn nước quý và xin được khơi sâu, kè bờ Từ đó giếng được gọi là giếng Ngọc và các sư trong chùa thường lấy nước giếng để cúng lễ Đã có thời gian giếng
bị cỏ cây che lấp Năm 1995, giếng đã được đầu tư khơi lại, kè đá, xây bờ, lát sân để tạo cảnh quan chung cho khu du lịch và cũng là để
du khách khi về thăm Côn Sơn có dịp uống ngụm nước giếng thiêng
6 Khu mộ tháp nằm gần giếng Ngọc Tại đây, Vua Trần Minh
Tông đã cho dựng Đăng Minh bảo tháp bằng đá xanh, cao 3 tầng, bên trong đặt xá lợi và tượng thờ Huyền Quang sau khi thiền sư mất