Môn Triết Mối quan hệ ngẫu nhiên và tất nhiên. Đưa ra các ví dụ. Ví dụ tưng mục Khái niệm mỗi phầnSự khác nhauMối liên hệVí dụ ngẫu nhiên và tất nhiên
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á
KHOA: DU LỊCH
BÀI TẬP TIỂU LUẬN
HỌC PHẦN: TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN
Tên Nhóm: Nhóm 9 LỚP: AH19A1B
ĐỀ TÀI:
Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tất nhiên và ngẫu
nhiên Ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù này.
GVHD: Th.s Nguyễn Khoa Tuấn
Trang 2Nhiệm vụ từng thành viên trong nhóm
TT HỌ VÀ TÊN LỚP NHIỆM VỤ GHI CHÚ
1 Bùi Thị Mỹ Ngọc AH19A1B Thuyết trình
Phần 1+ 2
Nhóm trưởng
2 Nguyễn Thị Thảo Nguyên AH19A1B Nội dung
3 Đào Trâm Oanh AH19A1B Làm slide
4 Phạm Thanh Thảo AH19A1B Thuyết trình
Phần 3
5 Vũ Thị Minh Trang AH19A1B Thuyết trình
Phần 4
6 Trần Thị Tú Trinh AH19A1B Nội dung
7 Nguyễn Văn Tin AH19A1B Nội dung
8 Nguyễn Thị Ly Ly AH19A1B Nội dung
Trang 3Khái niệm
Khái niệm tất nhiên và ngẫu nhiên
Mối quan hệ biện
chứng
03
Mối quan hệ biện chứng giữa tất nhiên và ngẫu nhiên
Sự khác nhau
02
Sự khác nhau giữa tất nhiên
và ngẫu nhiên
Ý nghĩa phương pháp
luận
04
Ý nghĩa phương pháp luận của tất nhiên và ngẫu nhiên
Trang 401 Khái niệm
a Khái niệm tất
nhiên là gì ?
b Khái niệm ngẫu nhiên là gì ?
Trang 5a Khái niệm tất nhiên
– Tất nhiên là cái do những nguyên nhân cơ bản, bên trong của kết cấu vật chất quyết định
và trong những điều kiện nhất định phải xảy ra đúng như thế chứ không thể khác
Ví dụ:
+ Đã là con người, ai cũng phải sinh ra, lớn lên
và chết đi Điều này không thể khác được
+ Khi quả trứng gà bị rơi từ độ cao 10 mét thì
nó chắc chắn sẽ vỡ Việc bị vỡ trong trường hợp này là tất nhiên vì nó không thể khác được
Trang 6b Khái niệm ngẫu nhiên
– Ngẫu nhiên là cái không phải do bản thân kết cấu của
sự vật, mà do các nguyên nhân bên ngoài, do sự ngẫu hợp của nhiều hoàn cảnh bên ngoài quyết định; do đó,
nó có thể xuất hiện, có thể không xuất hiện, có thể xuất hiện như thế này, cũng có thể xuất hiện như thế khác
Ví dụ:
+ Thời điểm anh Nguyễn Văn A sinh ra hay chết đi
trong cuộc sống là hoàn toàn ngẫu nhiên Có thể là
năm 2019 hoặc 2017 hoặc 2020 Các thời điểm này có thể khác đi do những nguyên nhân bên ngoài
Trang 702 Sự khác biệt giữa tất nhiên và ngẫu nhiên
Giống nhau : Xảy ra đều có nguyên nhân
Khác nhau:
• Tất nhiên: Nguyên nhân: ổn định, cơ bản bên trong
sự vật, hiện tượng.
• Ngẫu nhiên: Nguyên nhân: không ổn định, không
cơ bản, bên ngòai sự vật hiện tượng.
Giữa tất nhiên và ngẫu nhiên: luôn móc nối; bổ trợ
cho nhau; không tách nhau.
Nếu không có tất nhiên thì không có ngẫu nhiên.
Có thể lúc nào đó là tất nhiên, có thể lúc nào đó là
ngẫu nhiên.
Trang 803 Mối quan hệ biện
chứng giữa tất nhiên và ngẫu nhiên
Trang 9Mối quan hệ biện chứng giữa ngẫu nhiên và tất nhiên
Một là, tất nhiên và ngẫu nhiên đều tồn tại khách quan và đều có vai trò nhất định
đối với sự vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng, trong đó cái tất nhiên đóng vai trò quyết định Tuy nhiên, trong quá trình vận động không phải chỉ có tất nhiên mới đóng vai trò quan trọng mà cả tất nhiên và ngẫu nhiên cũng đóng góp một phần đáng kể Nếu mà cái tất nhiên có tác dụng chi phối sự phát triển của sự vật thì cái ngẫu nhiên có tác dụng làm cho sự vật diễn ra nhanh hay chậm
Ví dụ :
+ Cá tính của lãnh tụ một phong trào là yếu tố ngẫu nhiên, không quyết định đến xu hướng phát triển của phong trào nhưng lại có ảnh hưởng làm cho phong trào phát triển nhanh hay chậm
+ Đất đai, thời tiết không quyết định đến việc hạt ngô nảy mầm lên cây ngô, nhưng đất đai thời tiết lại có tác động làm cho hạt ngô nhanh hay chậm nảy mầm thành cây ngô
Trang 10Mối quan hệ biện chứng giữa ngẫu nhiên và tất nhiên
Hai là, tất nhiên và ngẫu nhiên tồn tại trong sự thống nhất biện chứng với nhau
Không có cái tất nhiên thuần túy và ngẫu nhiên thuần túy Cái tất nhiên bao giờ cũng vạch đường đi cho mình thông qua vô số cái ngẫu nhiên Còn ngẫu nhiên là hình thức biểu hiện của tất nhiên, là cái bổ sung cho tất nhiên
Ví dụ :
+ Tai nạn giao thông xảy ra trên một đoạn đường nào đó là ngẫu nhiên Nhưng nếu đoạn đường đó liên tiếp xảy ra tai nạn, vậy thì đằng sau vô số cái ngẫu nhiên
ấy ẩn giấu một cái tất nhiên nào đấy Có thể do đoạn đường này quá hẹp bị nhà cửa che khuất, không có biển báo từ xa nên tai nạn xảy ra là tất nhiên Nhưng cái tất nhiên không thể tồn tại thuần tuý mà nó được bộc lộ thông qua từng trường hợp tai nạn cụ thể, ngẫu nhiên, xảy ra thường xuyên trên đoạn đường này
Trang 11Mối quan hệ biện chứng giữa ngẫu nhiên và tất nhiên
Ba là tất nhiên và ngẫu nhiên không phải tồn tại vĩnh viễn ở trạng thái cũ mà
thương xuyên thay đổi, phát triển và trong những điều kiện nhất định chúng có thể chuyển hóa cho nhau
Ví dụ :
+ Vào cuối xã hội công xã nguyên thuỷ, việc trao đổi vật này lấy vật khác là một việc hoàn toàn ngẫu nhiên Vì khi đó mỗi công xã sản xuất ra chỉ đủ riêng cho mình dùng Nhưng về sau, nhờ có sự phân công lao động mà người ta sản xuất được nhiều sản phẩm hơn và bắt đầu có sản phẩm dư thừa; khi đó sự trao đổi sản phẩm trở nên bình thường và ngày càng trở thành một hiện tượng tất nhiên trong xã hội
Trang 1204 Ý nghĩa phương
pháp luận
Trang 13 Thứ nhất, tất nhiên nhất định phải xảy ra đúng như thế nên trong
hoạt động thực tiễn cần dựa vào tất nhiên chứ không thể dựa vào ngẫu nhiên và như vậy,nhiệm vụ của khoa học là tìm cho được mối liên hệ tất nhiên của hiện thực khách quan
Thứ hai, tất nhiên không tồn tại dưới dạng thuần túy nên trong hoạt
động nhận thức chỉ có thể chỉ ra được tất nhiên bằng cách nghiên cứu những ngẫu nhiên mà tất nhiên phải đi qua.
Ý nghĩa phương pháp luận của tất nhiên và
ngẫu nhiên
Trang 14 Thứ ba, ngẫu nhiên có ảnh hưởng đến nhịp độ phát triển, thậm chí còn có
thể làm cho tiền trình phát triển của sự vật, hiện tượng đột ngột biến đổi Do vậy, không nên bỏ qua ngẫu nhiên mà phải có những phương án dự phòng trường hợp các sự cố ngẫu nhiên xuất hiện bất ngờ
Thứ tư, ranh giới giữa tất nhiên với ngẫu nhiên chỉ là tương đối nên sau khi
nhận thức được các điều kiện có thể tạo ra sự chuyển hóa trên, có thể tạo ra điều kiện thuận lợi để biến ngẫu nhiên phù hợp với thực tiễn thành tất nhiên và tất nhiên không phù hợp thực tiễn thành ngẫu nhiên
Ý nghĩa phương pháp luận của tất nhiên và ngẫu
nhiên
Trang 15Ví dụ:
Sinh viên K19 - những người đang ngồi ở đây: Với tất cả chúng ta, để trở thành sinh viên của trường Đại học Đông Á thì điều “tất nhiên” là chúng ta phải đỗ đại học, còn “ngẫu nhiên” là chúng ta được xếp học chung một lớp của trường đại học Đông Á.Từ đó ta có thể thấy rằng:
Thứ nhất điều tất nhiên nhất định phải xảy ra đó là phải thi đỗ vào
trường Đại học Đông Á để trở thành sinh viên Đại học Đông Á thì hiện thực mỗi sinh viên cần xây dựng lên nào là phương pháp học tập, mục đích học tập, rèn luyện kỹ năng học tập
Thứ hai việc học chung một lớp là điều ngẫu nhiên do phòng đào tạo
của Trường sắp xếp sau khi thông qua điều tất nhiên là đỗ vào trường Đại học Đông Á
Trang 16
Thứ ba là việc phân lớp cho mỗi sinh viên có lợi cho nhà trường trong
quản lý sinh viên, giúp sinh viên dễ tương tác làm việc với nhà trường hơn, hiệu quả hơn Mà điều này khi chúng ta ở bất kỳ một lớp nào nhà trường cũng có thể quản lí được Tuy nhiên, cũng không được bỏ qua hoàn toàn cái ngẫu nhiên Vì cái ngẫu nhiên không chỉ chi phối sự phát triển của sự vật mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của sự vật, đôi khi còn ảnh hưởng sâu sắc Đúng như vậy, tuy việc chúng ta được sắp xếp bất ngờ vào một lớp, đó là điều cần thiết cho quá trình học tập sau này Đầu tiên, việc chúng ta được sắp xếp cố định vào cùng một lớp chứng mình được rằng chúng ta là một sinh viên của Đại học Đông Á kể từ đây Nhưng không thể tránh khỏi những hiện tượng đột ngột biến đổi vì vậy phải có Phương pháp dự phòng để đáp ứng những thay đổi bất ngờ có thể xảy ra
Trang 17
Thứ tư, sau khi nói đến ngẫu nhiên cản trở quá trình của tất nhiên,
thì quay trở lại vấn đề, không thể phủ nhận được ngẫu nhiên cũng góp phần thúc đẩy quá trình phát triển của sự vật
Ví dụ: Trong quá trình học tập tại trường đại học Đông Á ,sau khi mỗi sinh viên được phân về từng lớp thì mỗi sinh viên lại được phân
về thành từng nhóm Làm việc theo nhóm sẽ nâng cao khả năng thuyết trình, hùng biện cho mỗi người Đặc biệt là với sinh viên trường mình Thông qua hoạt động học nhóm này chính chúng ta sẽ chứng
tỏ được khả năng lanh đạo,sự tự tin của bản thân là tiền đề vững chắc để tiến bước xa hơn trên con đường sự nghiệp.Tóm lại,với phương pháp luận này cung cấp cho chúng ta một vấn đề cần thiết trong cuộc sống, trong nhận thức cũng như trong hoạt động thực tiễn, chúng ta không được xem nhẹ mọi sự vật, hiện tượng
Trang 18THANK YOU !
Chân thành cảm ơn thầy và các bạn đã lắng nghe