Tài liệu Chế độ ăn - Dinh dưỡng - Tập luyện cho người bệnh gan (Phần 7) docx

Những người mắc bệnh gan cũng vậy, ngoại trừ một điều: những vấn đề cân nặng thường liên quan đến bệnh gan của họ.. Vì thế, điều quan trọng cho bất kỳ ai mắc bệnh gan, những người đang t

Chế độ ăn - Dinh dưỡng - Tập luyện cho người bệnh gan

(Phần 7)

PHẦN 7: VẤN ĐỀ CÂN NẶNG VÀ TÂP LUYỆN A.NHỮNG VẤN ĐỀ CÂN NẶNG VÀ BỆNH GAN

Nhiều người có những vấn đề liên quan đến cân nặng Những người mắc bệnh gan cũng vậy, ngoại trừ một điều: những vấn đề cân nặng thường liên quan đến bệnh gan của họ Vì thế, điều quan trọng cho bất kỳ ai mắc bệnh gan, những người đang tăng hay sụt cân không biết lý do phải tham vấn bác sĩ về sự thay đổi này Những phần sau đây cung cấp thông tin về việc tăng hay giảm cân ở những bệnh nhân mắc bệnh gan

1/Những Nguyên Nhân Tăng Và Giảm Cân

Nếu một người mắc bệnh gan xảy ra tăng cân, thì quan trọng là phải xác định nguyên nhân chủ yếu Bởi vì nguyên nhân gây tăng cân có thể có những gợi ý có ý nghĩa Trong khi mỡ là nguyên nhân thông thường nhất gây tăng cân, việc tăng cân cũng có thể do trướng bụng Trướng bụng là một dấu hiệu cho thấy bệnh gan xấu đi Việc tăng cân cũng có thể bởi tăng protein do khối cơ lớn lên Điều đó có thể giải thích như sự tăng sức khỏe Cơ tăng nhiều hơn mỡ và vì thế nếu toàn cơ thể là một khối thống nhất của con người thì dạng tăng cân là phần thưởng (?) Nếu có sự tăng cân không bình thường xảy

ra thì nên có sự đánh giá bởi một chuyên gia Nhà chuyên gia sẽ xác định cái

gì điều trị là cần thiết ở các tình huống, nếu có thể

Cũng như tăng cân, việc mất cân cũng có thể do sự thay đổi của nhiều yếu tố Nếu một người tham gia một chế độ ăn giảm mỡ và/hoặc giảm năng lượng, thì sau đó sự giảm cân có thể được quy cho chế độ ăn Tuy nhiên, việc sụt cân, đặc biệt nếu không bình thường, có thể do mất protein hay cơ Điều

này có thể là một dấu hiệu của bệnh gan xấu hơn hay ung thư gan Điều quan trọng là phải tham vấn với một bác sĩ trước khi bắt đầu một chế độ ăn của người giảm cân và phải theo sự giám sát của bác sĩ khi chế độ ăn được tiến hành Quan trọng nhất là phải thông báo cho bác sĩ nếu việc sụt cân bất thường xảy ra

2/Lý do tại sao những người mắc bệnh gan có một thời gian lâu dài sụt cân

Nhiều người mắc bệnh gan có một thời gian sụt cân lâu dài Điều này

có thể được quy bởi bất kỳ những yếu tố nào dưới đây Đầu tiên, một vài dược phẩm được dùng để điều trị bệnh gan có thể thật sư gây tăng cân Thí

dụ thông thường nhất của điều này là thuốc prednisone Prednisone được dùng điều trị viêm gan tự miễn và là một thành phần trong toàn bộ các thuốc chống thải được dùng sau ghép gan Prednisone nổi tiếng gây ra tăng cân, cả tăng về phần trăm mỡ của cơ thể và cả khuynh hướng của nó làm tăng sự giữ nước

Thứ hai, những người mắc bệnh gan thường có suy giáp (một tình trạng giảm chức năng tuyến giáp) Điều này dẫn tới việc chậm chuyển hóa là nguyên nhân điển hình để tăng cân Sự bất thường tuyến giáp thường được thấy ở những người AIH và những người đang điều trị interferon đối với viêm gan virus B hay C Bất thường tuyến giáp dễ dàng điều chỉnh được bằng thuốc

Thứ ba, nhiều người mắc bệnh gan thường mệt mỏi mãn tính Do đó,

họ có thể hiếm khi tập luyện và có xu hướng tạo ra những kiểu cuộc sống liên quan đến sự tĩnh tại ngồi một chỗ Điều này tạo thành một vòng tròn mà cứ duy trì thì sẽ tăng cân ở tương lai

Cuối cùng, là điều thông thường ở một người có tăng cân đáng kể sau nhận gan ghép Điều này xảy ra do những thuốc sử dụng để ngăn ngừa sự

thải mô gan, như cyclosporine và prednisone, có thể gây sự gia tăng mỡ cơ thể

và giữ nước Vấn đề này có thể được điều trị trong nhiều trường hợp bằng cách giảm chậm liều prednisone cho đến khi điều đó không xảy ra nữa và đổi cyclosporine bằng tacrolimus Việc thải mảnh gan ghép có xu hướng nghiêng

về việc chấp thuận do một chế độ ăn nhiều thực phẩm chứa mỡ Điều này có khả năng xảy ra hầu hết là bởi chế độ ăn của họ có thể quá nghiêm ngặt trước khi ghép hay cảm giác ngon miệng của họ có thể đã bị kìm nén bởi bệnh và lo lắng Sau ghép, một cảm giác mới hạnh phúc, làm cải thiện cách nhìn cuộc sống, thường dẫn đến một cảm giác ngon miệng tăng lên

3/Cảnh báo về những chế độ ăn kiêng tăng cường và những thuốc ăn kiêng.

Phương pháp được đề nghị để giảm cân được chấp nhận là chế độ ăn cân đối, khỏe mạnh và tập luyện điều đặn Thật dễ bị cám dỗ để thực hiện một chế độ ngắn để đến đích qua việc dùng những chế độ ăn kiêng tăng cường hay những thuốc ăn kiêng Điều này dứt khoát không được đề nghị Những thuốc này đa số ở thị trường có thể gây nên những tác hại nghiêm trọng hay thậm chí những hậu quả chết người ở một người mắc bệnh gan Nhiều chế độ ăn kiêng chỉ dùng một loại thức ăn, chẳng hạn như bưởi… Gan của một người khoẻ mạnh có thể dung nạp được phương pháp này, nhưng một gan đã tổn thưởng thì thường không thể Sự mất cân bằng dinh dưỡng

mà đó là một chế độ ăn kỳ cục khờ dại có thể làm gan yếu hơn đến mức suy

và đưa người bệnh vào bệnh viện Điều tương tự cũng áp dụng cho một vài thuốc ăn kiêng Hãy ghi nhớ, mọi thứ đã được ăn vào cuối cùng đều phải chuyển hóa tại gan Những thuốc ăn kiêng có thể làm thêm stress cho một lá gan đã sẵn nặng, bằng cách đấy gia tăng khả năng làm cho tình trạng của một người sẽ xấu hơn là được cải thiện Mặc dù tiêu tốn khoảng 33 tỉ đô la mỗi năm cho những sản phẩm thương mại làm giảm cân, nhưng có sự gia

tăng tỉ lệ béo phì ở Mỹ hơn hai thập niên cuối này Điều này nhấn mạnh quan điểm rằng những sản phẩm này không có kết quả và không nên thử

4/Lý do tại sao những người mắc bệnh gan có sự tăng cân trong một thời gian dài.

Một vài người mắc bệnh gan có một thời gian tăng cân dài Điều này thường xảy ra hơn ở những người xơ gan Như đã chú thích ở trên, trong suốt thời gian này, protein được dùng như một nguồn năng lượng khi cơ thể bắt đầu phá huỷ chính bản thân cơ của mình trong một cố gắng tuyệt vọng để sống còn Kết quả của điều này là mất mỡ, và thậm chí là cả cơ Việc xảy ra này được gọi là thiếu dinh dưỡng năng lượng protein, một tình trạng giống như chết đói Dinh dưỡng thiếu protein được tin là xảy ra khoảng 20% những người xơ gan còn bù và 80% những người xơ gan mất bù (những người có bệnh não, chảy máu do dãn tĩnh mạch, hay trướng bụng)

Những người xơ gan thường giảm cảm giác ngon miệng, buồn nôn, và cảm giác đầy thậm chí sau khi ăn những bữa ăn nhỏ Khi tính calori được thực hiện ở những người này, họ thường cho thấy việc ăn vào ở số lượng dưới mức tối ưu, cho dù những người này thường cảm thấy rằng họ đang ăn đầy

đủ Những người có rắc rối ở việc tăng cân thì có thể chắc rằng họ đang ăn gấp đôi những bữa ăn nhỏ thêm vào đó là một bữa ăn nhẹ trước khi đi ngủ Nếu cảm giác ngon miệng của một người kém, thì người đó có thể thử ăn thực phẩm trẻ em Thực phẩm trẻ em là một nguồn dinh dưỡng nhiều calori và dễ tiêu hoá Giảm cảm giác ngon miệng có thể bởi một chế độ ăn không ngon Vì thế, natri và/hoặc đạm động vật- của chế độ ăn kiêng nên giữ nguyên chỉ nếu người này đang có trướng bụng và bệnh não, hay riêng từng tình huống

Việc thiếu kẽm có thể gây ra sự giảm cảm giác ngon miệng Mức kẽm của một người nên được xác định và nếu sự thiếu hụt được tìm thấy, thì việc

bổ sung kẽm sẽ là cần thiết Khoảng 37% người xơ gan nhiễm bệnh tiểu đường, điều này thường là nguyên nhân cho mất khả năng tăng cân Khi mức

đường được điều trị bằng thuốc, những bệnh nhân sẽ thấy rằng dễ dàng tăng cân

Những người mắc bệnh gan ứ mật như xơ gan mật nguyên phát, hay bất kỳ ai bị ứ mật (hư hỏng dòng chảy của mật) Điều này có thể xảy ra ở bất

kỳ bệnh gan nào ở giai đoạn cuối, có thể là không có khả năng hấp thu mỡ một cách hiệu quả Tình trạng này được biết như hấp thu mỡ kém Điều này

có thể là bởi sự kém bài tiết muối mật, một chất cần thiết cho hấp thu mỡ Mỡ

ở những người này không có khả năng hấp thu được đào thải ra khỏi cơ thể qua phân của họ, mà phân này có xu hướng nhiều, sáng màu, sệt, và có bọt trên bề mặt Loại phân này được biết như phân nhiễm mỡ Những người kém hấp thu mỡ thì không có khả năng hấp thu các vitamin tan trong mỡ – A, D,

E, và K Những người này nên được kiểm tra việc thiếu các vitamin này cũng như việc thiếu magne Việc bổ sung được đề nghị là cần thiết để tránh những biến chứng lâu dài Triglyceride chuỗi trung bình (như NutriHep dinh dưỡng trong đường ruột, Nestle, Deerfield, II) nên được thêm vào như sự bổ sung chế độ ăn

B.TẬP LUYỆN DÀNH CHO NHỮNG NGƯỜI BỆNH GAN

Tập luyện đều đặn là một thành phần quan trọng trong cuộc đấu tranh chống lại bệnh gan Sau đây là vài điều mà không thể tìm thấy ở bất kỳ cuốn sách giáo khoa y nào hay đã được dạy ở những giảng đường của trường y điều đó có thể giải thích tại sao hầu hết các bác sĩ về gan không nhận ra rằng việc tập luyện có thể duy trì sức khoẻ cho những bệnh nhân của họ quan trọng như thế nào Nhưng tôi đã thấy những lợi điểm lặp đi lặp lại trong quá trình thực tiễn của tôi Những người có một vóc dáng tốt và tập luyện trên một nền tảng cơ bản đều đặn không chỉ cảm thấy khỏe hơn mà còn thường đáp ứng với điều trị y khoa tốt hơn Mọi người không phải tập luyện nhiều để đạt được những thuận lợi đó Cũng không cần việc tập luyện phải có ý thức làm quá sức Vấn đề chính là đơn giản để thực hiện Tập luyện đều đặn sẽ

tăng mức năng lượng, giảm stress đối với gan, và trong nhiều trường hợp thậm chí là chậm các đợt tấn công của bất kỳ biến chứng nào liên quan đến bệnh gan Đối với nhiều người mắc bệnh gan, điều chủ yếu là phải tham vấn một bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ một chương trình thể dục

1/MỘT VÀI NHỮNG THUẬN LỢI CỦA TẬP LUYỆN

Thuận lợi của tập luyện là rất nhiều Đầu tiên, tập luyện đem lại cho mọi người cảm giác hoàn toàn hạnh phúc và cải thiện hình ảnh của chính bản thân mình Điều này là một yếu tố được biết rằng nếu một người cảm thấy tinh thần tốt, thì hệ miễn dịch của họ sẽ mạnh hơn và đem lại cho họ đỉnh cao hơn cần thiết trong cuộc chiến chống bệnh tật

Thứ hai, như đã thảo luận từ trước, việc tập luyện đem lại cho một người gia tăng sức mạnh Mệt mỏi có thể là một trong những triệu chứng thường gây khó chịu cho những người mắc bệnh gan Nhiều người mắc bệnh gan thường cảm thấy như họ không đủ năng lượng để đi ngang qua phòng, một mình đi xung quanh tòa nhà Tuy nhiên, cách tốt nhất để chiến đấu với

sự kiệt sức dường như không ngừng này là phải tập luyện Vâng, quan điểm

về việc tập luyện khi bạn mệt có thể dường như trái ngược với trực giác- giống như một vòng tròn sai lầm- nhưng hầu hết mọi người thấy rằng nó thật

sự hiệu quả Phần nào, sự mệt mỏi có thể phải đi cùng với yếu tố cả tim và gan đang họat động quá mức để giữ một sự cung cấp tốt cho hệ tuần hòan được lọc máu suốt cả cơ thể Thêm một thói quen tập luyện đều đặn thì khả năng tất cả các cơ quan họat động hiệu quả hơn Theo thời gian, điều này sẽ gia tăng mức năng lượng Trong khi hầu hết mọi người thấy điều này đầu tiên thật khó khăn để thực hiện, cho dù thậm chí họ nhận thấy có những thuận lợi khiến nó có giá trị tốt

Thứ ba, việc tập luyện cải thiện chức năng tim mạch Khi cơ thể trở nên mạnh hơn, và thích hợp aerobic hơn Hệ thống tim mạch sẽ có khả năng làm việc hiệu quả hơn Tim sẽ ít phải cố gắng hơn để bơm máu đến gan và

những cơ quan khác của cơ thể Tim sẽ ít phải cố gắng hơn để cân bằng chức năng tim mạch mạnh hơn và một mức năng lượng tòan bộ được gia tăng cho một người mắc bệnh gan Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng để cố gắng thử vài tập luyện trong khi điều trị interferon, bởi vì điều này sẽ giảm sự mệt mỏi, sự dễ tức giận, và sự chán nản thường liên quan với thuốc này

Thứ tư, việc tập luyện đưa đến kết quả là một sự giảm lượng mỡ tòan

bộ cơ thể Trong khi gần như mọi người đều biết rằng bản chất của thừa cân

là một stress lớn của tim, nhưng hầu hết mọi người không nhận thấy rằng nó cũng làm vất vả hơn cho gan làm nhiệm vụ của nó Khi mỡ cả cơ thể giảm thì hàm lượng mỡ ở gan cũng đồng thời giảm Dẫn đến một sự giảm có ý nghĩa đối với những men gan đã tăng Ăn đúng cách và tập luyện nhiều thì không nghi ngờ gì là cách lâu nhất để giảm cân được biết đối với lòai người nhưng

nó cũng là cách an tòan nhất và chắc chắn nhất Đó là một điều đặc biệt đúng đối với những người mắc bệnh gan Thậm chí việc tập luyện không liên tục cũng cho thấy là tốt cho những phụ nữ béo phì Việc kết hợp một chế độ ăn khỏe mạnh với việc rèn luyện đều đặn cũng là cách tốt nhất để tránh khỏi sự tăng cân trở lại

2/NHỮNG THUẬN LỢI CỦA TẬP LUYỆN ĐỐI VỚI LOÃNG XƯƠNG

Tập luyện cần thiết để giảm tỉ lệ những rối lọan xương tiềm ẩn Loãng xương là một rối loạn xương thường liên quan với bệnh gan Nó là kết quả của việc giảm tỉ trọng xương, do đó dẫn đến xương mỏng manh, dễ gãy xương Trong khi loãng xương là một bệnh thông thường nhất ảnh hưởng đến những phụ nữ sau mãn kinh, nó cũng có thể ảnh hưởng đến những phụ

nữ tiền mãn kinh và những nam giới mắc bệnh gan Những phụ nữ sau mãn kinh đặc biệt có thể bị loãng xương bởi vì việc sản xuất estrogen đã dừng, việc mất xương gia tăng Hơn nữa, phụ nữ tự nhiên đã có một tỉ lệ khối cơ và xương thấp hơn nam giới Điều này càng về sau càng gia tăng nguy cơ đối với

họ về việc phát triển chứng loãng xương Những nguy cơ khác của bệnh loãng xương gồm sử dụng rượu quá nhiều, xơ gan mật nguyên phát, xơ gan do bất

kỳ bệnh gan nào đang tiến triển sẽ dẫn đến điển hình là sự mất cơ, và việc dùng prednisone cũng đưa đến loãng xương May mắn, mọi người có thể giảm khả năng phát triển chứng loãng xương bằng cách luyện tập và một chế

độ ăn khỏe mạnh thành một phần của cuộc sống của họ

Cơ gia tăng kích thước để đáp ứng lại với việc co cơ, xương dài ra và gia tăng tỉ trọng khi cơ bám vào và co lại Nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng

sự phát triển cơ và xương được thúc đẩy bằng cách tập luyện thể lực và cũng

để ngăn ngừa loãng xương Bổ sung một chế độ ăn với ít nhất 1.000 đến 1.500

mg mỗi ngày calcium với kết hợp vitamin D cũng quan trọng Nếu một người thật sự loãng xương thì không cần giữ khỏi tập luyện, nhưng phải cẩn thận hơn để tránh khỏi gẫy bấy kỳ xương nào Những bài tập thể dục nhịp điệu có khả năng va chạm cao bao gồm: nhảy và đánh xoáy (vặn, xoay) có thể gia tăng nguy cơ của chấn thương thì nên tránh Những bài tập thể dục nhịp điệu

có va chạm ít như bơi và đi bộ là lựa chọn an toàn nhất cho việc tập luyện thể dục nhịp điệu Những bài tập thể lực với những quả cân nhẹ nói chung có thể thực hiện an toàn Chạy trên một mặt phẳng cứng như đường trải bê tông nên tránh Những mặt phẳng mềm như những đường chạy được thiết kế đặc biệt, hay bãi biển cát thì thích hợp hơn

3/NHỮNG LOẠI BÀI TẬP DÀNH CHO BỆNH GAN

Những người mắc bệnh gan nên chọn cả thể dục nhịp điệu và cả thể dục thể lực, bởi vì mỗi một loại hình thể dục đóng vai trò khác nhau trong việc đấu tranh lại bệnh gan Thật may có rất nhiều sách, băng video, và những chương trình tivi dạy từng bước cả các loại thể dục Điều quan trọng

là dùng những tư liệu tự giúp đỡ này trước khi bắt đầu bấy kỳ chế độ tập luyện nào Những ý kiến hữu ích khác bao gồm sắp xếp một vài buổi hẹn với

một nhà huấn luyện cá nhân để thiết kế một thói quen phù hợp để tiếp nhận một cách cá nhân những cần thiết của một người mắc bệnh gan Nhiều nhà huấn luyện thích hợp sẽ làm việc đều đặn tại nhà của những khách hàng của

họ hay nhà của người huấn luyện Và gần đây, những thuận lợi được huấn luyện thích hợp một người với một huấn luyện viên đã trở nên phổ biến Người ta lưu tâm cả sự kín đáo hay riêng biệt và cả sự riêng tư Điều này quan trọng khi nhiều người có quá nhiều sự ý thức riêng biệt hay quá ngại ngùng để tập luyện trong một phòng tập tập trung và/hoặc làm mất động lực

tự thúc đẩy sau một vài buổi tập đầu tiên tại phòng tập Sự vui vẻ tăng dần lên sẽ xuất hiện rất nhanh tại phòng tập phục vụ đặc biệt cho những cá nhân không có một hình dáng đẹp Trong những tình huống thuận lợi này, sự bối rối sẽ giảm đi và sự tập trung những người có tình cảnh giống nhau tạo nên một môi trường thân thuộc để thành một nhóm liên kết hỗ trợ: câu lạc bộ sức khỏe Cuối cùng, khả năng thành công được gia tăng nếu một người chấp nhận một chương trình tập luyện mà họ thật sự thích thú và thấy rằng có thể

dễ dàng tham gia đều và ổn định ít nhất 3 lần mỗi tuần

Lựa chọn thời điểm là rất quan trọng Tập luyện tốt nhất là bấy kỳ thời gian nào trong ngày mà tiện lợi cho từng cá nhân Tuy nhiên, về cuối ngày, hầu hết mọi người luôn quá mệt mỏi về thể xác và tinh thần để làm bất

cứ việc gì, tệ hơn hết là tiếp tục một công việc nhàm chán! Đấy là điều tại sao hầu hết những người mắc bệnh gan thấy rằng họ cần thực hiện bài tập của họ đầu tiên trong buổi sáng Một vài người có thể thấy khó để sắp xếp nó vào vị trí đầu tiên của buổi sáng, nhưng khi họ muốn bắt đầu với một chế độ tập luyện, nó sẽ trở nên dễ dàng hơn Và nhiều người thường thấy rằng việc tập luyện vào buổi sáng sẽ giúp đem lại cho họ một sự gia tăng đặc biệt về sức khỏe được tạo ra suốt cả ngày Cuối cùng, không được làm quá sức Đấy là điều quan trọng để duy trì một thói quen đều đặn hơn là để lập bất kỳ thành tích nào

4/TẬP THỂ DỤC NHỊP ĐIỆU

Tập thể dục nhịp điệu thì huấn luyện cho tim, phổi, và toàn bộ hệ mạch máu tim để thực hiện và phân phát oxygen nhanh và hiệu quả hơn đến mọi nơi trong cơ thể Lọai thể dục này tác động đến chức năng bơm của tim Khi một người trở nên thích hợp với thể dục nhịp điệu hơn thì quả tim sẽ không phải làm việc vất vả để bơm máu đến phần còn lại của cơ thể bao gồm cả gan Mạch sẽ bắt đầu chậm hơn, khiến dễ dàng hơn cho gan để gửi trả lại phần còn lại của cơ thể lượng máu nó đã lọc Điều thuận lợi này ở một người tập thể dục nhịp điệu nhuần nhuyễn bao gồm một mức sức lực được cải thiện một cách tòan bộ, mà được hiểu là giảm sự mệt mỏi May mắn, một người không phải mua những bộ quần áo tập luyện thời trang hay đi đến một phòng tập tốt để tập thể dục nhịp điệu Đi bộ nhanh, đạp xe đạp (cả tại chỗ và đều đặn), bơi, hay làm một công việc nặng hàng ngày tất cả đều cung cấp những thuận lợi của thể dục nhịp điệu một cách chắc chắn Nhiều người bắt đầu với một vài việc dễ dàng như đi bộ xung quanh tòa nhà Một gợi ý hữu ích là hãy bắt đầu bằng việc đi bộ lên và xuống con đường gần nhà Với cách này, nếu một cơn mệt xảy ra đột ngột thì sẽ không tốn nhiều thời gian để về nhà

5/TẬP LUYỆN THỂ LỰC

Tập luyện thể lực xây đắp cả xương và cơ Vì nhiều lý do, nó quan trọng đối với tất cả những người mắc bệnh gan để sát nhập việc tập thể lực thành những thói quen tập luyên hàng ngày của họ Đầu tiên, bởi vì họ có xu hướng loãng xương, nên những người mắc bệnh gan cần bộ xương mạnh khỏe Việc tập luyện thể lực là cách tốt nhất để đấu tranh chống lại việc này,

vì cơ mạnh thì tương đương xương mạnh Thứ hai, ở những giai đọan tiến triển của bệnh gan, cơ thể sẽ bị áp lực của việc lấy cơ như một nguồn năng lượng, và những người này có nguy cơ gia tăng sự mất cơ nghiêm trọng và sức khỏe bị giảm sút nhiều Tuy nhiên, nếu một người có một nguồn dự trữ

cơ đã được tích lũy trong cơ thể thì nó sẽ phải mất nhiều thời gian hơn để các