- Cảm nhận - Trong câu thơ thứ nhất, tác giả đã sử được tâm dụng những cặp từ có nghĩa như thế nào trạng của nhà với nhau để thực hiện phép đối?. thơ.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 10:
Tiết: 38
Đọc văn: NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
1- Kiến thức:
-Sơ giản về tác giả Hạ Tri Chương
-Thấy được tính độc đáo trong việc thể hiện tình cảm quê hương sâu nặng của nhà thơ
-Bước đầu nhận biết phép đối trong câu cuối cùng với tác dụng của nó
2- Kĩ năng:
- Rèn đọc và phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
-Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ
-Bước đầu biết so sánh bản dịch thơ với phần phiên âm chữ Hán
3- Thái độ: GD HS tình yêu quê hương của mình.
4 Định hướng hình thành và phát triển năng lực :
- Hình thành năng lực cảm thụ văn học
- Năng lực hợp tác , thảo luận và giao tiếp
II BẢNG MÔ TẢ VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI:
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
1.Tác giả,tác
phẩm
2 Phân tích :
Lần lượt 2 câu
thơ đầu – 2 câu
cuối
3.Tổng kết và
Luyện tập
- Nêu tiểu sử
- Thể thơ ? ( ngũ ngôn cổ thể )
- Tình cảm của tác giả
-Đọc lại văn bản
- Hiểu được thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
-Hiểu được tâm trạng của tác giả
- Đọc diễn cảm thể hiện tâm trạng
- Thấy được sự khác nhau về vần nhịp giửa thơ thất ngôn tứ tuyệt và thơ lục bát
- Sử dụng yếu tố
tự sự , các biện pháp đối nhau ?
- Cảm nhận được tình cảm yêu quê hương của tác giả
-Vì sao nói tình cảm đối với quê hương là tình cảm lâu bền và thiêng liêng nhất
-Cảm nhận giá trị
về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
III.CHUẨN BỊ:
- GV:SGK, bài soạn, HS:soạn bài SGK, vở bài tập
C-Tổ chức dạy và học:
1.Ổn định:
2 Kiểm tra bài:
- Đọc phần dịch thơ của bài “Tĩnh dạ tứ” – Bài thơ thể hiện tình cảm gì?
Trang 2- Cho biết phép đối ở 2 câu thơ như thế nào ?
3 Bài mới:
*Hoạt động1: Vào bài : Xa quê nhớ quê là lẽ tất nhiên, nhưng về quê mà vẫn còn ngậm
ngùi mới là điều lạ đó chính là tình cảm của nhà thơ Hạ Tri Chương trong bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” …
năng lực cần đạt
* Hoạt động2: Tìm hiểu chung.
+ Gọi HS đọc chú thích * /127
- Dựa vào chú thích em hãy cho biết vài
nét về nhà thơ Hạ Tri Chương và hoàn
cảnh ra đời của bài thơ?
- GV nhận xét – bổ sung
- GV hướng dẫn cách đọc: giọng trầm –
nhẹ , Tình cảm.; Câu cuối nhịp 2/5
- GV đọc mẫu (phiên âm)
- HS đọc bản dịch nghĩa, dịch thơ Nhận
xét cách dịch nghĩa, dịch thơ của tác giả ?
-Bài thơ thuộc thể thơ gì?
- Dựa vào nội dung, bố cục bài thơ được
chia làm mấy phần?
*Hoạt động3:ĐH vb
- Hai câu thơ đầu kể lại những sự việc gì?
- Theo em 3 yếu tố (vóc dáng, mái tóc và
tuổi tác) phụ thuộc vào điều gì?
- Giọng quê không đổi phụ thuộc vào yếu
tố gì?
- Giọng nói quê hương không đổi thể hiện
tình cảm gì của tác giả ?
- Hai câu thơ này tác giả đã sử dụng biện
pháp nghệ thuật gì?
- Chỉ ra phép đối trong hai câu thơ?
- Trong câu thơ thứ nhất, tác giả đã sử
dụng những cặp từ có nghĩa như thế nào
với nhau để thực hiện phép đối?
- Nêu tác dụng của phép đối?
- Để biểu đạt tình cảm đó tác giả đã sử
dụng phương thức biểu đạt gì? (kể và tả)
Nhằm mục đích gì? gián tiếp thể hiện
I.Tìm hiểu chung:
1 Tác giả,tác phẩm : Hạ Tri
Chương Tiêu Sơn, Chiết Giang, Trung Quốc
Văn bản viết trong hoàn cảnh lâu ngày ông mới về thăm quê
2.Đọc-chú thích:
3.Thể loại : Thất ngôn tứ tuyệt
4.Bố cục :
2 phần
II/ Đọc- hiểu văn bản : 1) Hai câu thơ đầu:
- Thiếu tiểu li gia / lão đại hồi
- Hương âm vô cải / mấn mao tồi
Bằng cách sử dụng phép đối và lời kể, cả hai câu thơ đã cho ta thấy tác giả xa quê lâu, khi trở về tuổi tác, vóc dáng, mái tóc của nhà thơ
đã thay đổi, nhưng giọng nói quê hương thì vẫn không thay đổi
Điều đó đã làm nổi bật tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương ->Tâm trạng phản phất buồn
-Kĩ năng nhận biết
- Kĩ năng phân tích
- Cảm nhận được tâm trạng của nhà thơ
Trang 3tình cảm đối với quê hương
– Theo em trước khi về quê nhà thơ sẽ có
tâm trạng như thế nào? Liệu rằng mong
ước ấy của nhà thơ có trở thành hiện
thực?
+ Đọc 2 câu thơ cuối của bản phiên âm
và 2 bản dịch
- Có tình huống bất ngờ nào đã xảy ra khi
nhà thơ vừa về đến quê nhà? Tại sao lại
có chuyện xảy ra như vậy? có lý hay vô
lý?
- Tâm trạng của nhà thơ trong tình huống
đó?
GV nhận xét bình giảng
- Cho biết giọng điệu của hai câu trên và
hai câu dưới có gì khác nhau? Sự khác
nhau ấy nói lên điều gì?
- Vì sao đầu đề bài thơ cho biết tác giả
tình cờ viết, không định làm thơ nhưng
sao bài thơ lại viết và bài thơ lại trở nên
hay và độc đáo đến vậy?
- Tình cảm quê hương trong bài thơ “Tĩnh
dạ tứ” và “Hồi hương ngẫu thư” có gì
giống và khác nhau?
_Giống nhau: Tình yêu quê hương
_Khác nhau:
+CNT ĐTT: trông trăng nhớ quê
+NNVNBMVQ:Giọng quê không đổi
Qua bài thơ ,tác giả muốn gửi gắm tình
cảm gì?
*
Hoạt động4 : Tổng kết
- Nêu nội dung chính cuả bài thơ?
- Em hãy cho biết bài thơ có những nét
đặc sắc gì về nội dung và nghệ thuật ?
+ HS đọc ghi nhớ
*Hoạt động5
Củng cố: qua bài học này em biết được
gì ? Và rút ra bài học gì cho bản thân?
4 Dặn dò:
2) Hai câu thơ cuối:
- Trở về quê, tác giả gặp tình
huống bất ngờ: bị coi là “khách”
trên chính quê hương của mình.
Điều đó khiến ông ngậm ngùi, xót xa.
->Giọng thơ vừa bi vừa hài thể hiện sự đau xót ,ngậm ngùi mà kín đáo trước sự thay đổi của quê hương
=>Tình yêu quê hương là một trong những t/c lâu bền và thiêng liêng nhất của con người
IV/ Tổng kết :
1 Nội dung: bài thơ thể hiện tình
yêu quê hương tha thiết của tác giả
2 Nghệ thuật :
- Giọng thơ có vẽ thản nhiên nhưng kỳ thực lại trầm buồn
- Cách biểu hiện tình cảm hóm hỉnh
- Kĩ năng tổng hợp
Trang 4- Thuộc lòng bản phiên âm, dịch nghĩa,
dịch thơ
- Viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ
của em về tình yêu quê hương
- Soạn bài: “Từ trái nghĩa”
- Tìm hiểu: + Khái niệm và cách sử dụng
từ trái nghĩa
V RÚT KINH NGHIỆM: