yªunÆng víi quª h¬ng, nã vît xa c¸i h÷u h¹n cña mét thiÕt t×nh tha s©u đời ngời, cái vô hạn của thời gian, nó tồn tại trong vô thức và vÜnh viÔn.... HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Học bài và làm các[r]
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù tiÕt häc h«m nay
Giáo viên: Lê Thị Vân Anh
Trang 2KiÓm tra bµi cò
Quan s¸t bøc tranh sau:
Trang 3TiÕt 38 V¨n b¶n
NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª
(Håi h ¬ng ngÉu th )
H¹ Tri Ch ¬ng
Trang 4-I Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1 Tác giả:
- Quờ: Chiết Giang-Trung Quốc
- Sự nghiệp:
+ Đỗ tiến sĩ, sinh sống, học tập
và làm quan trên 50 năm ở
Tr ờng An, năm 85 tuổi ông
mới trở về quê
+ Ông còn để lại hơn 20 bài thơ.
Hạ Tri Ch ơng
(659 - 744)
2 Tác phẩm:
Sáng tác khi ông vừa đặt chân
về quê cũ sau bao năm xa cách
Trang 5Dịch nghĩa
Rời nhà từ lỳc cũn trẻ, già mới quay về,
Giọng quờ khụng đổi, nhưng túc mai
đó rụng.
Trẻ con gặp mặt, khụng quen biết,
Cười hỏi: Khỏch ở nơi nào đến?
Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quờ khụng đổi, sương pha mỏi đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: “Khỏch từ đõu đến làng ?” (Trần Trọng San dịch, trong Thơ đ ờng, tập I
Bắc đẩu, Sài Gòn, 1986)
- Dịch ch a sát nghĩa từ: không chào
- Mất từ: c ườ ườ i i
Dịch thơ
Khi đi trẻ, lỳc về già Giọng quờ vẫn thế, túc đà khỏc bao.
Trẻ con nhỡn lạ khụng chào Hỏi rằng: Khỏch ở chốn nào lại chơi ? (Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ đ ờng, tập I
NXB văn học, Hà Nội, 1987)
-
-
-
-
-
-
- Dịch ch a sát nghĩa: s ơng pha mái đầu - Mất từ: nhi đồng Phiờn õm Thiếu tiểu li gia, lóo đại hồi, Hương õm vụ cải, mấn mao tồi Nhi đồng tương kiến, bất tương thức Tiếu vấn: Khỏch tũng hà xứ lai? -
-II Đọc và tìm hiểu chung: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (Hồi h ơng ngẫu th )
Trang 6
-*Giải nghĩa các yếu tố Hán Việt sau:
- Hồi:
- H ơng:
- Ngẫu:
- Th :
- Gia:
- T ơng:
trở về làng, quê h ơng tình cờ, ngẫu nhiên chép, viết, ghi lại
nhà cùng nhau.
*Tìm từ ghép có yếu tố Hán Việt sau:
- Hồi (trở về):
- H ơng (làng, quê h ơng):
- Gia (nhà):
- T ơng (cùng nhau):
hồi c , khứ hồi, thu hồi…
cố h ơng, h ơng ớc, h ơng s …
t ơng đồng, t ơng tự, t ơng ái…
Trang 7III Tìm hiểu chi tiết văn bản:
1 Hai câu thơ đầu:
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
H ơng âm vô cải, mấn mao tồi.
(Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
Giọng quê không đổi, nh ng tóc mai đã rụng.)
Trang 82 Hai câu thơ cuối:
Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức, Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai ?
(Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
C ời hỏi: Khách ở nơi nào đến?)
Trang 9III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Từ ngữ mộc mạc giản dị.
- Sử dụng phép đối.
- Giọng điệu vừa khách quan, hóm hỉnh, vừa ngậm ngùi.
2 Nội dung:
Bài thơ thể hiện tình yêu thắm thiết của tác giả với quê h ơng trong khoảnh khắc vừa đặt chân về quê cũ.
Trang 10Bài tập
Câu 1: Bài thơ Hồi h ơng ngẫu th đ ợc tác giả viết trong “ ”
hoàn cảnh nào?
A Mới rời quê ra đi
B Xa nhà xa quê đã lâu nh ng ch a trở về
C Xa quê rất lâu nay mới trở về
D Sống ở ngay quê nhà
Câu 2: Tâm trạng của tác giả trong bài thơ là tâm trạng nh
thế nào?
A Vui mừng, háo hức khi trở về quê
B Buồn th ơng tr ớc cảnh quê h ơng nhiều đổi thay
C Ngậm ngùi, hẫng hụt khi trở thành khách lạ giữa quê
h ơng
D Đau đớn, luyến tiếc khi phải xa chốn kinh thành
Trang 11So sánh điểm giống nhau và khác nhau về chủ đề và ph ơng thức biểu đạt của hai bài
thơ: Tĩnh dạ tứ và Hồi h ơng ngẫu th ?
Bài tập
a Giống nhau:
- Chủ đề: tình yêu quê h ơng sâu nặng
- Ph ơng thức biểu đạt: biểu cảm.
b Khác nhau
- Cách thức thể hiện chủ đề :
+ Bài Tĩnh dạ tứ: từ nơi xa nghĩ về quê h ơng
+ Bài Hồi h ơng ngẫu th : đặt chân về quê h ơng nghĩ về
quê h ơng.
- Ph ơng thức biểu cảm:
+ Bài Tĩnh dạ tứ: cách biểu cảm trực tiếp
+ Bài Hồi h ơng ngẫu th : cách biểu cảm gián tiếp
Trang 12* Luyện tập:
*Hãy điền vào chỗ trống những từ ngữ thích hợp trong đoạn văn sau:
“ Hồi h ơng ngẫu th ” là những mà vẫn gây thảng thốt, vẫn khiến lòng ta phải day dứt nghĩ suy đã làm thay đổi và cũng đã đổi thay Đó là quy luật tất yếu
mà sao đọc lên ta thấy ngậm ngùi, chua xót Ng ời con của quê h
ơng sau bao năm lại trở thành ngay trên chính quê h ơng Cho dù câu hỏi của lũ trẻ thật quá mà khiến ng ời đ ợc hỏi phải rồi nữa là xót xa Bài thơ gửi trọn thiết tha sâu nặng với quê h ơng, nó v ợt xa cái hữu hạn của một
đời ng ời, cái vô hạn của thời gian, nó tồn tại trong vô thức và
vĩnh viễn
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
ơng-tất nhiên
quê h ơng
khách
hồn nhiên ngỡ ngàng
tình yêu
Trang 14* Luyện tập:
*Hãy điền vào chỗ trống những từ ngữ thích hợp trong đoạn văn sau:
“ Hồi h ơng ngẫu th ” là những mà vẫn gây thảng thốt, vẫn khiến lòng ta phải day dứt nghĩ suy đã làm thay đổi và cũng đã đổi thay Đó là quy luật tất yếu
mà sao đọc lên ta thấy ngậm ngùi, chua xót Ng ời con của quê h
ơng sau bao năm lại trở thành ngay trên chính quê h ơng Cho dù câu hỏi của lũ trẻ thật quá mà khiến ng ời đ ợc hỏi phải rồi nữa là xót xa Bài thơ gửi trọn thiết tha sâu nặng với quê h ơng, nó v ợt xa cái hữu hạn của một
đời ng ời, cái vô hạn của thời gian, nó tồn tại trong vô thức và
vĩnh viễn
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
ơng-tất nhiên
quê h ơng
khách
hồn nhiên ngỡ ngàng
tình yêu
Trang 15HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài và làm các bài tập còn lại
văn biểu cảm.