Để việc xây dựng lớp học thân thiện có hiệu quả cần có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường - giáo viên - học sinh và sự quan tâm của các cấp, ngành giáo dục. - Tăng cường cơ sở vật c[r]
Trang 2CHUYÊN ĐỀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN
THIỆN – HỌC SINH TÍCH CỰC
TR êngTiÓuhäc
SƠN KIM1
Trang 3I LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ: :
Ngày 22/7/2008, Bộ trưởng Bộ GD& ĐT ra chỉ thị số
40/CT-BGĐT về việc phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện , học sinh tích cực” Các trường học đã sôi nổi phát
động phong trào thi đua và đạt được một số kết quả nhất định
Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế thị trường, sự phát triển nhanh của công nghệ thông tin, sự xuống cấp về đức, về tài của học
sinh trong những năm gần đây đã khiến cho quan hê thầy trò, bè bạn trong trường học cũng có nhiều vấn đề đáng báo động Vì
vậy, việc xây dựng “Trường học thân thiện” mà nòng cốt là “Lớp học thân thiện , học sinh tích cực” là một việc quan trọng và rất cần thiết
Để xây dựng được trường học thân thiện thì phải xây dựng được các lớp học thân thiện Vậy làm thế nào để xây dựng được một lớp học thân thiện học sinh tích cực? Tổ 2-3 đã tự tìm câu trả lời trong thực tiễn quản lý lớp và xin mạnh dạn trình bày trong
buổi chuyên đề hôm nay:“Biện pháp xây dựng lớp học thân thiện học sinh tích cực”.
Trang 4II. Nội dung của chuyên đề :
1 Tìm hiểu khái niệm về lớp học thân thiện:
Thế nào là lớp học thân thiện ?
Lớp học thân thiện : Là lớp học có không gian thân
thiện, con người thân thiện, tích cực, có kỉ năng sống, ứng
xử, giao tiếp tốt; có hiệu quả cao trong công tác giảng dạy và học tập; giáo dục đạo đức, nhân cách học sinh
Lớp học thân thiện, học sinh tích cực là nền tảng vững chắc cho Trường học thân thiện học sinh tích cực, là khơi
nguồn cho mọi hoạt động của lớp, là sức mạnh của sự đoàn kết, nhất trí
Trang 5Xây dựng lớp học thân thiện nhằm tạo ra nhận thức về
“Không gian thân thiện” với các điều kiện cơ sở vật chất, cảnh quan phù hợp với yêu cầu giáo dục và thỏa mãn tâm lý lứa
tuổi học sinh, tránh những nguy cơ bất trắc, đe dọa học
sinh Tạo được “Tình cảm thân thiện” giữa các giáo viên
giảng dạy và quản lý lớp, giữa phụ huynh với giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh với nhau Từ đó,
có sự “Hợp tác thân thiện và tích cực” cùng hướng tới mục
tiêu tốt đẹp chung giữa các giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh với nhau trên nền tảng tri thức, đạo đức, kĩ năng sống phù hợp với truyền thống dân tộc Tăng
thêm sự hứng thú trong học tập của học sinh, hình thành
nhân cách giáo dục học sinh trở thành “Con ngoan trò giỏi” trở thành người có ích cho xã hội
Trang 6- Đối với lớp học được coi là thân thiện thì các em học sinh trong lớp phải luôn có biểu hiện của tình cảm tốt đẹp, đối xử thân thiết và cởi mở với nhau Như vậy, không thể
có “thân thiện” nếu thiếu sự bình đẳng, thiếu dân chủ, vi phạm pháp luật và đạo đức Cũng có thể không có thân thiện nếu xuất phát từ một phía “Thân thiện và tích cực” là hai khái niệm luôn đi đôi với nhau, bổ sung và hỗ trợ cho nhau
Trang 7+ Tổ chức các hoạt động tập thể.
+ Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
+ Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa
phương
Trang 92 Tìm hiểu khái niệm về học sinh tích cực:
Thế nào là học sinh tích cực?
Khái niệm tích cực của học sinh cần được hiểu và xác định
một cách linh hoạt, phù hợp với độ tuổi, lớp học hay cấp học Có thể nêu những điểm chung và chủ yếu sau đây:
- Chủ động, sáng tạo trong học tập; xây dựng và nâng cao
dần thói quen tự học, ý thức tìm tòi, tự đề xuất và giải quyết vấn
đề nhằm đạt được kết quả học tập cao nhất
- Hăng hái nhận phần việc cụ thể, có tinh thần trách nhiệm
cao trong việc chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử,
văn hoá, cách mạng ở điạ phương
- Tham gia việc bảo vệ và làm sạch đẹp thêm cảnh quan, môi trường ở nhà trường và nơi công cộng; giữ gìn vệ sinh cá nhân,
vệ sinh trường lớp
- Nhiệt tình tham gia các hoạt động văn nghệ, thể thao nhất là các hoạt động văn nghệ, vui chơi dân gian
- Đóng góp tích cực cho các hoạt động tập thể của Đội
TNTPHCM, của Nhà trường và cộng đồng ở địa phương
Trang 10Việc xây dựng lớp học thân thiện trên thực tế ở trường gặp
những thuận lợi và khó khăn sau:
1/ Thuận lợi:
Được sự quan tâm của chính quyền địa phương và các bậc phụ huynh Đa số các em học sinh chăm ngoan, hiếu học
Được sự quan tâm giúp đỡ chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu
và các ban ngành đoàn thể trong nhà trường giúp các lớp thực hiện tốt mục tiêu đề ra trong năm học 2016-2017 là xây dựng lớp học thân thiện, lớp có thành tích học tập tốt nhất trong nhà trường
Giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình, vững vàng về chuyên môn
nghiệp vụ, có khả năng sử dụng công nghệ thông tin và đặc biệt rất tận tâm với nghề
Được sự quan tâm giúp đỡ ủng hộ của phụ huynh học sinh và các em học sinh trong lớp rất hứng thú với các phong trào thi đua trong nhà trường ,
Trang 11+ Một bộ phận học sinh có lối sống thiếu quan tâm chia sẻ, thiếu tinh thần cộng đồng Một bộ phận học sinh chưa chăm học, thiếu tinh thần phấn đấu,
thiếu ý thức tự lập, tự rèn Việc chưa chăm học luôn gắn liền với việc “Hổng kiến thức cơ bản” và tình trạng gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử khiến cho việc thực hiện chủ trương “Hai không” chưa thật hiệu quả + Kinh phí cho việc trang trí lớp học vẫn còn quá khiêm tốn so với yêu cầu đề ra
Trang 12II. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
Các giải pháp và biện pháp để xây dựng lớp học thận thiện nhằm tạo ra cho các em một không gian thân thiện: thân
thiện giữa học sinh với học sinh, giữa giáo viên với học
sinh, giữa phụ huynh với giáo viên, thân thiện trong môi
trường học tập…Môi trường học tập thân thiện sẽ kích thích
ở các em niềm say mê học tập, các em thích đến trường, thích hòa mình vào các hoạt động tập thể Từ đó giúp các
em hình thành nhân cách con người mới trên nền tảng tri thức và sự thân thiện
Mục tiêu nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh, giáo dục hành vi, kĩ năng sống cho các em Các em biết cách cư
xử với bạn bè, với thầy cô, với người thân, với xã hội
Trang 13b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp: b.1.Tìm hiểu thông tin về học sinh:
Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt
nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về
từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, cần thực hiện ngay công tác điều tra thông qua lí lịch học sinh
Qua phiếu điều tra này, sẽ nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào sổ Chủ nhiệm Và
quan trọng hơn cả là đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh
Trang 14Ngay từ ngày đầu tiên nhận lớp việc đầu tiên là bầu chọn ban cán sự lớp Việc bầu chọn được một ban cán sự lớp biết điều hành lớp đóng góp một vai trò quan trọng giúp đỡ giáo viên chủ nhiệm rất nhiều trong quá trình quản lí lớp sau này Các em được cả lớp tín nhiệm bầu chọn thì tin chắc các em sẽ làm tốt công việc của mình
*Phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp:
Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, giao
nhiệm vụ cụ thể cho từng em Mỗi cán sự lớp sẽ được giao
nhiệm vụ khác nhau Hàng tuần các em theo dõi hoạt động của các bạn sau đó ghi chép lại cẩn thận Cuối tuần vào trước giờ sinh hoạt các em tổng hợp và báo cáo lại với lớp trưởng, lớp
phó Đến giờ sinh hoạt đại diện Ban cán sự lớp sẽ lên báo cáo kết quả các hoạt động Căn cứ vào báo cáo của từng em tôi
nhân xét chung tuyên dương và rút kinh nghiệm ngay trước lớp
Trang 153.Xây dựng “Tình cảm thân thiện” :
- Xây dựng mối quan hệ giữa thầy với trò :
Quan hệ cơ bản nhất là quan hệ hợp tác trong làm việc: thầy cô hướng dẫn học trò hợp tác làm việc Khi giao việc có đôn đốc và có thể cùng làm với học simh Khi
hoàn thành công việc có đánh giá nhận xét tuyên
dương, khen thưởng kịp thời để khích lệ học sinh Đặc biệt luôn hướng học sinh vào các hoạt động học tập
khích lệ động viên các em tham gia thi giải toán, tiếng Anh trên mạng Trong lớp thành lập các câu lạc bộ toán học, câu lạc bộ viết văn Các thành viên trong câu lạc bộ
sẽ trao đổi với nhau để tìm ra lời giải cho những bài toán khó học tập ở các bạn bè các đoạn văn hay để cùng
nhau tiến bộ
Trang 16Trong lớp việc XD mối quan hệ bạn bè rất cần thiết Có bạn
bè các em sẽ biết giúp đỡ nhau chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuộc sống Nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết trong
lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau
cùng tiến bộ Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại,
em học yếu cũng dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà
không phải e ngại, xấu hổ (Học thầy không tày học bạn) Đầu
năm học tìm hiểu hoàn cảnh và lực học của từng học sinh trong lớp sau đó xây dựng các nhóm “ “Đôi bạn cùng tiến”; “Chúng em cùng nhau học”
Trong giờ học thường xuyên tổ chức các hoạt động nhóm các hoạt động cần sự hợp tác để phát huy vai trò tập thể, của mỗi cá nhân Trong thực tế, một lớp học thường xuất hiện nhiều nhóm học trò XD được mối quan hệ bạn bè đoàn kết, gắn bó thì sẽ
XD được nề nếp lớp học, tiến tới xây dựng môi trường học tập thân thiện Từ đó, chất lượng học tập của lớp chắc chắn sẽ
được nâng cao
Trang 18- Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
đủ các em còn phải có phương pháp tự học ở nhà phù hợp để việc tiếp thu kiến thức trên lớp được tốt hơn Trước hết tham khảo xem ở nhà em nào đã có góc học tập nếu chưa có thuyết phục phụ huynh tạo cho các em một không gian học tập riêng
- Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh
Hoạt động tập thể ngoài giờ lên lớp là một hoạt động giúp các “học mà
chơi, chơi mà học”, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em Ngoài ra, tổ chức sinh hoạt tập thể và vui chơi còn giúp các
em phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động tập thể còn là sợi dây gắn
bó, kết nối, đoàn kết các em lại với nhau.
Các hoạt động sinh hoạt tập thể và một số trò chơi đơn giản, gọn
nhẹ, tôi có thể tổ chức ngay trong mỗi buổi học chính khóa và cả các buổi sinh hoạt ngoài giờ lên lớp Mỗi tháng tổ chức cho các em sinh hoạt ngoài giờ lên lớp một lần theo chủ đề chủ điểm của từng tháng
Tổ chức cho học sinh làm báo tường báo ảnh trang trí lớp học chào mừng các ngày lễ lớn.
Trang 19Như chúng ta đã biết, môi trường giáo dục tốt sẽ là nơi học sinh phát triển nhân cách tốt Các em thấy được mỗi ngày đến trường là một ngày vui, bản thân các em thêm yêu trường, yêu lớp và gắn bó với ngôi nhà chung đó Việc trang trí lớp học thân thiện là một sự sáng tạo, phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học Giúp cho cho các em cảm nhận được cái đẹp và
có thức giữ gìn trường lớp của mình sạch đẹp Chúng ta có
thể hiểu rằng: Lớp học thân thiện là lớp học được trang trí đẹp,
có ý nghĩa và mang tính giáo dục cao (không trang trí quá lòe loẹt, phản cảm hay phản giáo dục)
Lớp học thân thiện phải có cây xanh, phải luôn sạch sẽ,
ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Do vậy, tôi hướng dẫn và cùng với học sinh thực hiện các công việc sau đây:
Trang 23- Trồng cây xanh
- Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Phần trang trí lớp, giao trực tiếp cho từng tổ để các em thỏa sức sáng tạo Khi sản phẩm hoàn thành cả lớp
từng tổ thi đua nhau viết đẹp, viết văn hay.Sản phẩm từ bàn
tay khéo léo của các em được thể hiện có tính cập nhật theo chủ đề chủ điểm
Trang 24Để việc xây dựng lớp học thân thiện có hiệu quả cần có sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường - giáo viên - học sinh và sự quan tâm của các cấp, ngành giáo dục
- Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
- Đa dạng các hoạt động trong giáo dục để thu hút học sinh, tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội để rèn
luyện hành vi, thói quen thân thiện thường xuyên mọi lúc, mọi nơi
- Nhà trường- gia đình -xã hội phải tạo môi trường giáo dục lành mạnh
Trang 25Xây dựng lớp học thân thiện là sự kết hợp của nhiều thành phần trong quá trình dạy học và có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau để thực hiện mục tiêu của giáo dục:
Nhà trường phải trở thành trung tâm văn hóa giáo dục mẫu mực của địa phương, chăm lo các công trình văn hóa, lịch sử, chăm lo xây
dựng các công trình công cộng, trồng cây, vệ sinh đường thôn ngõ xóm sạch sẽ.
Tập thể sư phạm nhà trường phải thể hiện được sự thân thiện vì nó tấm gương để học sinh noi theo: Thân thiện trong cư xử, thân thiện
quan hệ đồng nghiệp, trong cuộc sống đời thường, Trong nhà trường tập thể sư phạm cần phải hoạt động theo phương châm “Tất cả vì học sinh
thân yêu”. Từ đó học trò sẽ yêu quý, kính trọng thầy, cô giáo. Sự thân thiện của giáo viên đối với học sinh là mấu chốt dẫn đến sự thành công của lớp học thân thiện. Giáo viên giáo dục các em phải bằng nhều hình thức tổ
chức dạy học khác nhau, tích cực hóa hoạt động nhận thức của các em, quan tâm đến từng em nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn, cá biệt. Công tâm, công bằng trong quan hệ ứng xử, đánh giá Cơ sở vật chất nhà trường phải đảm bảo an toàn, vệ sinh, phù hợp với tâm sinh lí của các em: sân chơi, bãi tập
Lớp học thân thiện là nơi các thành viên đều được sống trong tình thân ái, chan hòa. Mọi hoạt động giáo dục đều hấp dẫn, nhẹ nhàng, cuốn hút người
Trang 261. Kết luận : Muốn xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực thật
sự thành công thì phải huy động trí lực của cả tập thể Cần xác định
trách nhiệm trong trường như sau:
Trách nhiệm định hướng, đánh giá, K,tra thuộc về chi ủy, chi bộ , BGH Trách nhiệm phối hợp, triển khai, giám sát thuộc về đoàn thể.
Trách nhiệm cụ thể hóa thuộc về GVCN các lớp.
Trách nhiệm thực hiện thuộc vể tất cả GV và HS.
GVCN và GVBM , các đoàn thể, tổ chức có liên quan cần phối hợp chặt chẽ, động viên, giúp đỡ tư vấn cho các em để các em hiểu về vai trò, tầm quan trọng về lớp học, trường học thân thiện, học sinh tích cực Trong đó vai trò chủ nhiệm là quan trọng nhất.
Cần có thời gian, có sự sáng tạo, linh hoạt theo từng lớp học, từng tiêu chí cụ thể để xây dựng.
Không áp đặt,gượng ép hay phô trương, phóng đại hay vì bệnh thành tích mà báo cáo hay mà phải thật sự thân thiện, tích cực đúng nghĩa của nó, Các em tự giác, thân thiện, tích cực theo ý tưởng các em, theo
sự định hướng của thầy cô giáo và ngược lại thầy cô cũng tôn trọng sự sáng tạo của các em.
Muốn các em thân thiện, tích cực thì GV là tấm gương thân thiện, tích cực cho các em soi vào trước đã.
Trang 27- Chú ý bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên qua các đợt tập huấn, dự giờ thao
giảng Cần tạo điều kiện mua sách, báo và các tư liệu cho giáo viên học tập, tham khảo
- Phổ biến, chỉ đạo và tuyên dương kịp thời các lớp, các
cá nhân trong việc thực hiện phong trào thi đua “ Xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”
Phần trình bày của tôi đến đây kết thúc.Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô đã lắng nghe ! Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo.