Các thành viên trong lớp được đối xử một cách công bằng (giữa nam và nữ, giữa học sinh nắm chắc kiến thức với học sinh kiến thức còn non, ….).Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm phải nắm đư[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ:
Một số kinh nghiệm xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”
ở Tiểu học
Người báo cáo: Đào Thị Bạch Tuyết
Ngày báo cáo: 21 - 11 - 2016
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết, trong những năm qua, toàn ngành Giáo dục đã và
đang ra sức thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”do Bộ GD & ĐT phát động Nhìn chung các nhà trường đã có
những chuyển biến hết sức rõ rệt Đặc biệt là sự tăng trưởng về cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy - học, khuôn viên, trường lớp ngày càng sạch đẹp khang trang, chất lượng giáo dục toàn diện của các nhà trường ngày càng được nâng cao
Là giáo viên làm công tác chủ nhiệm của một trường tiểu học, tôi nhận thấy rằng: Muốn xây dựng được “trường học thân thiện” theo đúng nghĩa của
nó, trước hết phải xây dựng được “lớp học thân thiện” vì có “lớp học thân thiện” thì mới có “trường học thân thiện”
Mặt khác, là một lớp học thuộc trường chuẩn Quốc gia, việc xây dựng lớp mình trở thành lớp học thân thiện là vô cùng cần thiết Lớp học thân thiện thể hiện trên nhiều phương diện, trong đó phải kể đến mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, giữa trò với trò, giữa giáo viên và các mối quan hệ xoay quanh vấn
đề giáo dục Học sinh tích cực cũng cần thể hiện ở nhiều mặt như tích cực trong học tập, tích cực trong các hoạt động tập thể, hoạt động vui chơi…
II GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1.Thân thiện từ việc trang trí lớp học:
Như chúng ta đã biết, môi trường giáo dục tốt sẽ là nơi học sinh phát triển nhân cách tốt Các em thấy được mỗi ngày đến trường là một ngày vui, bản thân các em thêm yêu trường, yêu lớp và gắn bó với ngôi nhà chung đó Việc trang trí lớp học thân thiện là một sự sáng tạo, phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học; giúp cho các em cảm nhận được cái đẹp và có ý thức giữ gìn trường lớp của mình luôn sạch đẹp Chúng ta có thể hiểu rằng: Lớp học thân thiện là lớp học được trang trí đẹp, có ý nghĩa và mang tính giáo dục cao (không trang trí quá rườm rà, lòe loẹt, hình ảnh phản cảm hay phản giáo dục)
Ngoài những quy định về trang trí lớp học của ngành, giáo viên chủ nhiệm có thể sáng tạo làm thêm một số các biểu, bảng để trưng bày các sản phẩm của học sinh như các bài văn, bài thơ hay, những tranh vẽ của các em hay các sản phẩm học tập khác Có mục “Hộp thư vui” để các em chia sẻ những cảm xúc, những niềm vui trong học tập cũng như trong sinh hoạt với các bạn trong lớp và thầy cô giáo của mình Từ đó giúp các em mạnh dạn và tự tin hơn trong học tập Chúng ta có thể chụp một bức ảnh tập thể lớp cỡ lớn treo trong phòng học để hằng ngày các em được nhìn thấy hình ảnh của mình cùng các bạn trong lớp, các em có cảm giác mình được sống trong một tập thể tràn đầy tình yêu thương Qua đó giáo dục các em tinh thần trách nhiệm đối với tập thể lớp cũng như giáo dục các em tinh thần đoàn kết trong tập thể
2.Thân thiện qua việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trong lớp
Trang 2Giáo dục các em có thói quen biết quan tâm, chia sẻ, động viên, thăm hỏi lẫn nhau trong học tập cũng như trong cuộc sống Các thành viên trong lớp được đối xử một cách công bằng (giữa nam và nữ, giữa học sinh nắm chắc kiến thức với học sinh kiến thức còn non, ….).Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm phải nắm được ngày sinh của học sinh lớp mình, lập danh sách dán ở tường để lớp nhớ và
tổ chức sinh nhật cho các bạn của mình Quà sinh nhật có thể là những lời chúc mừng hay những lời ca tiếng hát của các bạn trong lớp Giáo viên chủ nhiệm có thể chuẩn bị một món quà nhỏ như quyển vở, hộp màu hay chiếc bút… để tặng các em trong ngày sinh nhật Qua đây các em cảm thấy được sự quan tâm của
cô giáo và các bạn trong lớp Từ đó, giúp các em tự tin hơn trong học tập, rèn luyện cũng như việc tham gia các hoạt động tập thể
Ngoài ra, trong lớp có thể phát động các phong trào thi đua như : “Nói lời hay, làm việc tốt” , “Gọi bạn, xưng mình”…, hình thành cho các em thái độ thân thiện với nhau trong giao tiếp, trong cư xử giữa học sinh với học sinh, giữa học sinh với giáo viên Từ đó giúp các em tự tin, mạnh dạn hơn trong học tập cũng như việc đề xuất các ý kiến trước lớp…
3.Thân thiện trong dạy - học :
*Đối với giáo viên:
Giáo viên không ngừng tích cực đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, phù hợp với từng đối tượng học sinh Ngoài ra, giáo viên cần có thái độ ân cần đối với học sinh trong học tập và sinh hoạt, luôn gần gũi và chăm sóc các em làm cho các em có cảm giác thầy cô như người cha, người mẹ thứ hai của mình Các em không có cảm giác sợ sệt
mà thay vào đó là sự kính trọng, thân thiện giữa thầy cô và trò
*Đối với học sinh:
Học sinh là người chủ động trong việc lĩnh hội những kiến thức từ các thầy, cô giáo Ở trong lớp bao giờ cũng có nhiều đối tượng học sinh, ngoài những học sinh có năng khiếu còn có những học sinh chưa nắm chắc kiến thức các môn học….Vậy làm thế nào để các em học sinh này không bị tự ty, mặc cảm và thụ động trong học tập Qua kinh nghiệm của bản thân, tôi đã thực hiện một số biện pháp và bước đầu đã mang lại kết quả đáng phấn khởi đó là : Phân công các bạn có năng khiếu kèm cặp, giúp đỡ các bạn còn non kiến thức Bên cạnh đó, xây dựng các mô hình học tập như “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm học tập” ở lớp cũng như ở nhà và cho các nhóm thi đua lẫn nhau Cuối tuần, giáo viên tổ chức kiểm tra và đánh giá sự tiến bộ của các nhóm, các học sinh được giúp đỡ Nếu bạn nào có sự tiến bộ thực sự thì được biểu dương trước lớp Giáo viên phải thường xuyên động viên, khuyến khích trước sự tiến bộ của học sinh (mặc dù sự tiến bộ chỉ là rất nhỏ) Qua đó các em cảm thấy rằng sự tiến bộ của mình đã được tập thể lớp và cô giáo ghi nhận, từ đó các em tiếp tục cố gắng phấn đấu
4.Thân thiện thông qua các hoạt động tập thể:
Đối với tâm lí học sinh tiểu học, các em rất thích tham gia các hoạt động tập thể Do đó việc tổ chức cho các em tham gia vào các hoạt động tập thể là một việc làm hết sức cần thiết Thông qua các hoạt động này giúp các em dễ hòa đồng với bạn bè, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
vì đặc điểm ở lứa tuổi này là “Học mà chơi - chơi mà học” Chính vì vậy, giáo viên chủ nhiệm phải phối hợp với tổ chức Đội TNTP ở trong nhà trường thường
Trang 3xuyên tổ chức các hoạt động tập thể để các em được tham gia.
III BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
- Vào đầu năm học mới giáo viên nêu ra phương hướng và nhiệm vụ của lớp chủ nhiệm
- Giáo viên tiến hành biên chế lớp, sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh một cách khoa học, nghệ thuật: Học sinh ngoan, có năng khiếu ngồi xen kẽ với học sinh có kiến thức còn non; học sinh khuyết tật ngồi cạnh học sinh có sự cảm thông chia sẻ
- Giáo viên phối kết hợp với đại diện hội cha mẹ học sinh, ban cán sự lớp tìm hiểu tâm tư nguyện vọng, sở trường, sở đoản của từng em trong lớp mình chủ nhiệm:
+ Em muốn gì ?
+ Em có thuận lợi gì ?
+ Em có khó khăn gì ?
+ Em có gì vui, có gì buồn ?
- Giáo viên giúp học sinh nhận ra việc làm sai và khi làm sai phải xin lỗi,
ai giúp mình phải cảm ơn Tập nói trọn câu, có đầu có cuối, có lời thưa gửi, khi nói với người lớn nên có hai chữ đầu dạ, thưa Bên cạnh đó, giáo viên thường xuyên nhắc nhở học sinh có lời nói thân thiện với bạn bè; Tập cho các em cách xưng hô với bạn, ví dụ như: bạn…mình , mình…cậu, cậu…tớ hoặc gọi tên, không được xưng hô các từ ngữ mày …tao
- Đến giờ sinh hoạt lớp, giáo viên chỉ đạo, tổ chức, tạo cơ hội cho mỗi học sinh phải mạnh dạn, tự tin trình bày ý kiến trước tập thể lớp về những gì các em
đã thực hiện tốt, những gì làm chưa tốt trong tuần qua Giáo viên cần biết tuyên dương, khen ngợi những học sinh có cố gắng, tiến bộ hơn trước, chẳng hạn như: Tuần này em thật là ngoan Em cố lên nhé!, hay: Em rất cố gắng, hãy trau dồi thêm Cô tin tưởng ở em Thực ra giáo viên sử dụng lời khen đúng trước tập thể lớp đối với các em quý hơn vàng bạc Lứa tuổi học trò tiểu học trong trắng, ngây thơ, hồn nhiên, dễ thương sao chúng ta lại tiếc lời khen đối với các em, tất nhiên khen phải đúng lúc, đúng mức Đồng thời giáo viên cần nhắc nhở động viên học sinh nào có hành vi và việc làm không tốt, có lời “chê” một cách tế nhị, tuyệt đối không nên nhạo báng, sĩ nhục học sinh trước lớp, không nên dùng hình thức bắt học sinh quỳ, chép phạt Vì vậy, làm giáo viên chủ nhiệm muốn lớp mình thân thiện thì giáo viên phải thân thiện
- Hình thành cho các em thói quen ý thức tự học, tự quản, tự giác trong mọi hoạt động Ví dụ như: mỗi học sinh phải tự rèn luyện ý thức học tập tốt, ngoài ra còn biết kiểm tra, nhắc nhở, giúp đỡ bạn cùng tiến bộ; hay trong phòng học có rác, tự tay mình phải lấy rác bỏ vào sọt, …
- Giáo viên tổ chức cho lớp đi thăm, động viên những bạn có năng lực còn hạn chế (những bạn nào có việc buồn đến chia buồn, có chuyện vui đến chia vui)
- Giáo viên khuyến khích học sinh tham gia chơi các trò chơi dân gian trong giờ chơi Nếu có điều kiện giáo viên thỉnh thoảng nên tham gia chơi cùng các em
- Trong một số giờ hoạt động tập thể, giáo viên nên cho học sinh thi vẽ tranh, làm thơ về chủ đề: Con yêu mẹ, con yêu bố,…khơi dậy trong tâm hồn các
em về tình cảm gia đình, tình yêu quê hương đất nước
Trang 4Giáo viên tạo một môi trường thân thiện trong lớp học để học sinh “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.Có nhiều cách để tạo nên lớp học thân thiện, giáo viên nên chọn cách nào gần gũi nhất, thiết thực và khả thi nhất, tránh hô hào hình thức xa rời thực tế chung chung “Thấy rừng mà không thấy cây”
Thông thường trẻ ở Tiểu học tin tưởng tuyệt đối vào giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm Do đó, phẩm chất và năng lực của GVCN là nhân tố hết sức quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục nói chung./