+ Nêu nội dung chính sách kinh tế mới của Liên Xô + Nêu những thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được - Chuẩn bị bài sau "Châu Âu giữa hai cuộc chiến tranh thế giới", trả lời các câu hỏi [r]
Trang 1Ngày soạn: 19/11/2020
Tiết 23,24
Bài 16: LIÊN XÔ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
( 1921- 1941)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức
- HS biết được chính sách kinh tế mới 1921 - 1925 được đề ra trong hoàn cảnh nào? Nội dung chủ yếu và tác động của chính sách này đối với nước Nga
- Biết được những thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được trong công cuộc xây dựng CNXH (Từ 1925 - 1941)
2 Kỹ năng
- Kĩ năng Sử dụng bản đồ, khai thác kiến thức qua tranh ảnh lịch sử, phân tích sự kiện lịch sử
- Kĩ năng sống: kĩ năng giao tiếp, tư duy, tự tin, lắng nghe
3 Thái độ
- Nhận thức được sức mạnh, tính ưu việt của CNXH có cái nhìn chính sách đúng đắn về tính sai lầm, thiếu sót của các nhà lãnh đạo Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện kiến thức lịch sự, xác định mối quan hệ giữa các
sự kiện, hiện tượng lịch sử
+ Nhận xét, đánh giá thành tựu chính của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô từ năm 1925-1941
II Chuẩn bị
- Giáo viên: SGK, SGV, bài dạy, tư liệu tham khảo, ƯDCNTT.
- HS: SGK, vở bài tập, đọc sgk và trả lời các câu hỏi
III Phương Pháp/ KT
- PP: vấn đáp, thuyết trình, trực quan
- KT: giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, trình bày 1 phút
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định tổ chức (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
8A 24,27/11/2020
8B 27,28/11/2020
8C 23,27/11/2020
2 Kiểm tra 15 phút
* Đề bài:
Trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa lịch sử cách mạng tháng 10 Nga năm 1917?
* Đáp án
Diễn biến:
Trang 2- 24/10 tại điện Xmô-nưi Lê-Nin trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa (1đ)
- 25/10/1917 Cung điện mùa đông bị chiếm -> chính phủ lâm thời tư sản sụp đổ (2đ)
Kết quả: Lật đổ chính phủ lâm thời tư sản thiết lập nhà nước vô sản, đem lại
chính quyền về tay nhân dân (2đ)
Ý nghĩa:
Đối với nước Nga.
- Làm thay đổi vận mệnh của đất nước và số phận con người Nga (1đ)
- Đưa nhân dân lao động Nga lên nắm chính quyền (1đ)
- Thiếp lập nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới (1đ)
Đối với TG: Để lại những bài học cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân
và nhân dân lao động bị áp bức (2đ)
3 Bài mới:
3.1 Hoạt động khởi động (3’)
? Theo em, sau cách mạng tháng Mười Nga nước Nga sẽ làm những công việc gì?
HS: Nước Nga bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước
Sau khi ổn định tình hình, bảo vệ thành quả CM, nước Nga bắt tay vào công cuộc xây dựng CNXH, vậy công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô diễn ra như thế nào? chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung bài học hôm nay
- Hoạt động 1: Chính sách kinh tế mới và công
cuộc khôi phục kinh tế (1921 - 1925)
- Mục tiêu: HS hiểu được hoàn cảnh, nội dung,
kết quả của chính sách kinh tế mới của nước Nga
sau cách mạng tháng Mười.
- PP: vấn đáp, thảo luận, phân tích
- KT: hỏi trả lời, chia nhóm, trình bày 1 phút
- Thời gian (18’)
- Phương tiện: SGK, SGV, máy chiếu, tài liệu
tham khảo
- Hình thức: cá nhân, nhóm
Chiếu một số hình ảnh của nước Nga sau CM
? Em có nhận xét gì về đất nước Nga sau CM
HS: Nước Nga gặp nhiều khó khăn: chính trị
không ổn định; kinh tế CN, nông nghiệp giảm sút
nghiêm trọng; xã hội bạo loạn xảy ra ở nhiều nơi
? Đứng trước những khó khăn trên, nước Nga
phải làm gì?
Chiếu H58
? Quan sát H.58, em hãy cho biết tấm áp phích
trên nói lên điều gì?
- Thảo luận theo nhóm hai bàn: (3’)
I Chính sách kinh tế mới
và công cuộc khôi phục kinh tế (1921 - 1925)
1 Chính sách kinh tế mới
* Hoàn cảnh:
- Chính trị không ổn định
- Kinh tế suy sụp
- Xã hội bạo loạn nổ ra ở nhiều nơi
- 3/1921 Đảng Bôn-sê-vích Nga quyết định thực hiện chính sách kinh tế mới
Trang 3- Các nhóm thảo luận, cử nhóm trưởng báo
cáo , các nhóm khác nghe và nhận xét nhóm của
bạn
- Hình ảnh đối lập
+ Phía tay phải của bức áp phích trên ghi lại hình
ảnh kiệt quệ của nước Nga sau chiến tranh: đói,
rét, bệnh tật, nhà máy công xưởng bị tàn phá, bạo
loạn ở nhiều nơi
+ Phía bên tay trái là hình ảnh người công nhân,
nông dân tay búa, tay rìu quyết tâm tuyên chiến với
hậu quả của chiến tranh, xây dựng lại đất nước sau
chiến tranh
+ Bức áp phích trên nhằm tố cáo tội ác của chiến
tranh phi nghĩa
? Nêu nội dung của CS kinh tế mới?
HS: trả lời trong SGK/83
+ Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa bằng
thu thuế lương thực
+ Tự do buôn bán, mở các chợ
+ Tư nhân được mở xí nghiệp nhỏ, khuyến khích
TB nước ngoài đầu tư kinh doanh ở Nga
? Chính Sách kinh tế mới đem lại kết quả gì? Nó
tác động như thế nào với công cuộc khôi phục
kinh tế ở nước Nga?
- HS nêu nội dung chính sách kinh tế mới trong
SGK/83
- Tác động:
+ Nông nghiệp và các ngành kinh tế được phục
hồi và phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện
nhanh chóng
+ Năm 1925 sản lượng CN, nông nghiệp đạt xấp
xỉ trước chiến tranh
GV bổ sung thêm:
- Nền kinh tế mới nhiều thành phần ra đời ở Nga,
trong đó có nền kinh tế tư nhân, đẩy mạnh sản
xuât, phát triển hàng hóa làm cho kinh tế phục hồi
và phát triển nhanh chóng
- Đời sống nhân dân được cải thiện
-Thành lập Liên bang Xô Viết
- Chiếu lược đồ
GV: Giới thiệu Liên bang Xô Viết trên bản đồ
BẢN ĐỒ LIÊN BANG CỘNG HOÀ XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
* Nội dung: (SGK/83)
2 Kết quả
- Đạt nhiều thành tựu đời sống ND được cải thiện, sản xuất công nông nghiệp đạt xấp xỉ trước chiến tranh -12/1922 Liên bang Cộng hòa Xô Viết được thành lập
Trang 4Tháng 12/1922 Đại hội Xô viết toàn Nga đã tuyên
bố thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Xô viết (Liên Xô)
- Gồm 4 nước cộng hòa, 4 quốc gia đầu tiên là Nga,
Ukraina, Bêlôruxia và Zakapkazơ đến năm 1940 có
thêm 11 nước
? Việc thành lập liên bảng Xô Viết có ý nghĩa
gì?
- Liên minh, hợp tác phát triển kinh tế
? Tình hình giữa Nga và U-crai-na hiện nay
như thế nào?
- Xem thông tin thời sự trên video
+ Quan hệ giữa Nga và U-crai-na trở nên căng
thẳng từ năm 2014 đỉnh điểm của sự căng thẳng
năm 2016
- Hoạt động 2: Chính sách kinh tế mới và công
cuộc khôi phục kinh tế (1921 - 1925)
- Thời gian (15’)
- Mục tiêu: HS nắm được công cuộc xây dựng
CNXH ở Liên Xô và những thành tựu nhân dân
Liên Xô đạt được
- PP: vấn đáp, phân tích, thuyết trình
- KT: chia nhóm, đặt câu hỏi
- Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo, máy
chiếu
- Hình thức: cá nhân, nhóm
? Em biết gì về trạng nền kinh tế nước Nga khi
bắt tay vào xây dựng CNXH?
HS: trả lời
- Liên Xô là nước nông nghiệp lạc hậu
? Để thoát ra khỏi tình trạng lạc hậu đó Liên Xô
phải làm gì?
II Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên xô (1925 - 1941)
- Thực hiện công nghiệp hóa đất nước
Trang 5-Thực hiện công nghiệp hóa XHCN
? Tại sao Liên Xô phải tiến hành công nghiệp
hóa XHCN ngay sau khi hoàn thành khôi phục
KT?
HS: chia sẻ cặp đôi (1’)
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ khôi phục KT Liên
Xô vẫn là nước nông nghiệp lạc hậu, máy móc
phải nhập từ nước ngoài Muốn đất nước phát
triển thì Liên Xô phải thực hiện công nghiệp hóa
phát triển công nghiệp nặng
? Em biết gì về những ngành CN nặng được chú
trọng ở Liên Xô trong cộng cuộc xậy dựng
CNXH?
- HS: kể tên những ngành CN nặng ở Liên Xô
? Công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô được
tiến hành như thế nào?Thành tựu?
HS:
- Thành tựu:
+ Công nghiệp đứng đầu Châu Âu, đứng thứ 2 thế
giới sau Mĩ
+ Văn hóa- GD: Thanh toán nạn mù trữ, phát triển
hệ thống giáo dục
- KH, văn hóa nghệ thuật đạt nhiều thành tựu
+ Xã hội: Xóa bỏ chế độ người bóc lột người
Chiếu
Lớp học xóa mù chữ ở Liên Xô năm 1926
? Em có suy nghĩ gì về lớp học xóa mù chữ của
Liên Xô?
HS quan sát H.59 SGK/84, H.60 SGK/85
Yêu cầu HS quan sát và thảo luận theo nhóm
bàn (2’)
HS: Lớp học đủ thành phần
- Quyết tâm xóa mù chữ
? Nhà máy thuỷ điện Đơ-nhi-ép được xây dựng
* Thực hiện các kế hoạch 5 năm: lần I (1928 - 1932) và lần II (1933 - 1937), được hoàn thành trước thời hạn
Kế hoạch 5 năm lần thứ 3 (1937-1942)
* Thành tựu (SGK/85)
Trang 6và đưa vào hoạt động nói lên điều gì về nền công
nghiệp Liên Xô ?
? Máy kéo được sử dụng trong nông trang nói
lên điều gì ?
- Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm
mình, các nhóm khác theo dõi và nhận xét
- Nhà máy thủy điện được đưa vào sử dụng tạo
điều kiện thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát
triển mạnh
- Sự phát triển vượt bậc trong nông nghiệp ở Liên
Xô, máy móc đã được sử dụng phổ biến, mỗi năm
có 100.000 máy kéo được đưa về nông thôn, thực
hiện điều Lê-nin đã từng mơ ước Nền nông
nghiệp tập thể hoá, cơ giới hoá có quy mô sản
xuất lớn được xây dựng ở Liên Xô
? Vì sao khi đang thực hiện kế hoạch nhà nước
5 năm lần thứ ba (1917-1942 lại phải tạm
ngừng?
- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
? Nêu những hạn chế trong công cuộc xây dựng
CNXH ở Liên Xô ?
GV:Cung cấp thêm KT
Hoạt động 3: Nền văn hóa Xô Viết hình thành
và phát triển
- Thời gian (20p)
- Mục tiêu học sinh hiểu biết được những thành
tựu về văn hóa Xô Viết đầu thế kỷ XX
- PP vấn đáp, trực quan, thảo luận
- KT hỏi trả lời, chia nhóm, trình bày 1 phút
- Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo.
GV giải thích khái niệm văn hoá: Là tổng thể
nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do
con người sáng tạo ra trong lịch sử hoạc văn hoá
là những hoạt động nhằm thoả mãn nhu cầu đời
sống tinh thần
Trong bài này chúng ta tìm hiểu văn hoá
nhằm thoả mãn nhu cầu đời sống tinh thần
HS đọc SGK
?Văn hoá Xô Viết ra đời trong hoàn cảnh nào ? Tại
sao gọi đó là văn hoá mới?
HS Văn hóa Xô Viết ra đời sau CM tháng 10
- Là nền tảng văn hoá mới vì được xây dựng trên
cơ sở của tư tưởng chủ nghĩa Mác Lê Nin và kế
* Hạn chế:
Tư tưởng chủ quan, nóng vội thiếu dân chủ trong việc xây dựng CNXH
III Nền văn hóa Xô viết hình thành và phát triển
-Văn hóa Xô Viết ra đời sau
CM tháng 10
- Là nền tảng văn hoá mới
vì được xây dựng trên cơ sở của tư tưởng chủ nghĩa Mác
Lê Nin và kế thừa những tinh hoa văn hóa nhân loại
- Thành tựu:
+ Năm 1921 - 1941 xóa nạn
mù chữ cho 60 triệu người +Thực hiện phổ cập giáo dục THCS
+ Phát triển hệ thống giáo dục quốc dân…
Trang 7thừa những tinh hoa văn hóa nhân loại.
? Em hãy nêu những thành tựu tiêu biểu trong
nền văn hóa Xô Viết?
- HS quan sát lớp học xoá mù chữ trong sgk trả lời
câu hỏi:
? Tại sao xóa nạn mù chữ là nhiệm vụ hàng đầu
trong việc xây dựng nền văn hóa mới ở Liên Xô?
liên hệ Việt Nam năm 1946 ?
HS thảo luận cặp đôi
- Tình trạng mù chữ rất phổ biến ở Nga, muốn thay
đổi tình trạng lạc hậu, chậm phát triển người dân phải
biết đọc, biết viết
GV người ta lấy tiêu chí tỉ lệ người biết chữ là tiêu
chí để đánh giá sự phát triển kinh tế- văn hóa
? Lên hệ với nền giáo dục Việt Nam sau năm
1945?
- HS tự liên hệ: Sau năm 1945 tình trạng dân số
Việt Nam chiếm trên 90% dân số mù chữ, vì vậy
ngay sau ngày giành độc lập, Chủ tịch Hồ Chí
minh ban sắc lệnh thành lập cơ quan “Nha bình
dân học vụ”
Như vậy 30 năm đầu thế kỷ XX Liên Xô đã có
đội ngũ tri thức đông đảo để xây dựng và bảo vệ
tổ quốc
? Nêu những thành tựu của văn hóa nghệ thuật
Xô Viết?
HS:trả lời
? Kể tên những tác phẩm văn học Xô Viết mà
em biết ?
"Người mẹ" "Sông đông êm đềm"
+ Văn hóa nghệ thuật Xô Viết có những công hiến lớn lao với nền văn hóa nhân loại: sân khấu, điện ảnh
+Xuất hiện 1 số nhà văn nổi tiếng:
M: Giooc Ki
M Sô - Lô - Khốp
A Tôn X Tôi
Điều chỉnh, bổ sung:
3.3 Hoạt động củng cố, luyện tập
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về nước Nga Xô, nội dung
chính sách kinh tế mới Những thành tựu chính của công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội ở Liên Xô từ năm 1925-1941
- Thời gian: 7 phút
- Phương thức tiến hành:GV giao nhiệm vụ cho HSvà chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi
với bạn hoặc thầy, cô giáo
GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan
A Trắc nghiệm:
Trang 8Câu 1: Đâu không phải là những chính sách Lê nin thực hiện để cứu vãn tình hình nước Nga sau cách mạng tháng Mười?
A Chính sách tập thể hóa nông nghiệp B Chính sách Cộng sản thời chiến
C Chính sách kinh tế mới D Tăng cường bóc lột nhân dân lao động
Câu 2: Tại sai Liên Xô ưu tiên phát triển công nghiệp năng?
A Liên Xô giàu tài nguyên
B Để khai thác vùng Xibêri khắc nghiệt nhưng nhiều mỏ
C Là ngành mang lại nhiều lợi nhuận nhất trong nề kinh tế
D Thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp nhẹ, nông nghiệp và củng cố quốc phòng
Câu 3: Để cải tạo nền nông nghiệp, trong năm 1928 - 1929, Liên Xô đã thực hiện những biện pháp gì?
A Tịch thu ruộng đất của địa chủ B Hạn chế kinh tế phú nông
C Chia ruộng đất cho nông dân D Phát triển tập thể hóa nông nghiệp + Tự luận:
Câu 4: Trình bày nội dung của Chính sách kinh tế mới? Quá trình xây dựng CNXH
ở Liên Xô đã đạt được những thành tựu gì?
- Dự kiến sản phẩm
Câu 4:
* Tháng 3-1921, Thực hiện Chính sách kinh tế mới, với nội dung:
+ Thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thu thuế lương thực
+ Tự do buôn bán
+ Mở các xí nghiệp nhỏ,
* Thành tựu:
+ Kinh tế: sản lượng công nghiệp đứng đầu châu Âu, đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ)
+ Văn hóa - giáo dục: thanh toán nạn mù chữ, phát triển hệ thống giáo dục quốc dân, đạt nhiều thành tưụ rực rỡ về khoa học - kĩ thuật và văn hoá nghệ thuật
+ Xã hội: các giai cấp bóc lột đã bị xoá bỏ
3.4 Hoạt động tìm tòi, sáng tạo (3’)
- HS hệ thống bằng sơ đồ tư duy
3.5 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Về nhà học bài, làm bài tập
+ Nêu nội dung chính sách kinh tế mới của Liên Xô
+ Nêu những thành tựu mà nhân dân Liên Xô đạt được
- Chuẩn bị bài sau "Châu Âu giữa hai cuộc chiến tranh thế giới", trả lời các câu hỏi trong SGK