Kiến thức - HS hiểu chiến tranh thế giới thứ nhất là giải quyết mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc nhằm phân chia lại thị trường, thuộc địa - Trình bày được diễn biến các giai đoạn phát [r]
Trang 1Ngày soạn: 05/11/2020
Tiết 19
CHƯƠNG IV: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
(1914 - 1918) Bài 13: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức
- HS hiểu chiến tranh thế giới thứ nhất là giải quyết mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc nhằm phân chia lại thị trường, thuộc địa
- Trình bày được diễn biến các giai đoạn phát triển của cuộc chiến tranh, qui mô, tính chất và những hậu quả nặng nề mà chiến tranh đã gây ra cho XH loài người
- Trong chiến tranh giai cấp vô sản và các dân tộc Nga dưới sự lãnh đạo của ĐCS đứng đầu là Lê-Nin đã đem lại hoà bình và 1 XH mới tiến bộ
2 Kỹ năng
- Phân biệt khái niệm “ chiến tranh đế quốc”, “chiến tranh cách mạng”, “chiến tranh chính nghĩa”, “chiến tranh phi nghĩa”
- Sử dụng lược đồ, phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử, khai thác kiến thức qua kênh hình, kênh chữ
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tư duy phê phán, thể hiện sự tự tin, lắng nghe.
3.Thái độ
- Giáo dụctinh thần đấu tranh kiên quyết chống CNĐQ bảo vệ hòa, ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH
- Tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện kiến thức lịch sự, xác định mối quan hệ giữa các
sự kiện, hiện tượng lịch sử, so sánh, nhận xét, đánh giá cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn giữa các nước đế quốc, vì bản chất của các nước đế quốc là gây chiến tranh xâm lược
- Nội dung tích hợp:
+ Tích hợp kiến thức bài 6
+ Hậu quả chiến tranh, ý thức giá trị cuộc sống hòa bình Trách nhiệm của bản thân đối với duy trì hòa bình
II Chuẩn bị
- Giáo viên - Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo, ứng dụng CNTT
- Bản đồ chiến tranh thế giới thứ nhất (Bản đồ thư viện điện tử violet)
- Bảng thống kê kết quả cuộc chiến tranh
- Học sinh: SGK, vở bài tập, tìm hiểu về chiến tranh thế giới thứ nhất, trả lời câu
hỏi sgk, tập trình bày diễn biến
III Phương Pháp/KT
- PP: trực quan, phân tích, thuyết trình, tường thuật, thảo luận…
- KT: đặt câu hỏi, chia nhóm, giao nhiệm vụ, trình bày 1 phút
Trang 2IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
8A 10/11/2020
8B 13/11/2020
8C 9/1012020
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
* Câu hỏi: Nêu hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của cuộc cải cách Duy tân Minh Trị
ở Nhật Bản năm 1868?
3 Bài mới
3.1 Hoạt động khởi động (2’)
GV: Cho HS xem một đoạn clip về đề tài chiến tranh để vào bài
? Em có suy nghĩ gì về đoạn phim em vừa xem?
HS: Chiến tranh tàn sát nhân loại, thiệt hại nặng nề về sức người, sức của
HS: Lên án cuộc chiến tranh, bảo vệ hòa bình thế giới
Giới thiệu bài
Trong lịch sử loài người đã có nhiều cuộc chiến tranh diến ra , song tại sao cuộc chiến tranh 1914 - 1918 lại gọi là chiến tranh thế giới thứ nhất? Để trả lời câu hỏi
đó chúng ta cùng đi tìm hiểu nguyên nhân, diễn biến và kết cục ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
- Thời gian (10 phút)
- Mục tiêu: HS hiểu được sự phát triển không đồng
đều của các nước đế quốc cuối thế kỷ XIX, đầu thế
kỷ XX
- PP: vấn đáp, phân tích, trực quan, thảo luận
- KT: chia nhóm, đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ
- Phương tiện: Tư liệu, SGK, máy chiếu, tích hợp
với môi trường
- Yêu cầu HS nhắc lại kiến thức bài 6
? Tình hình các nước ĐQ Anh, Pháp, Đức, Mĩ
cuối thể kỷ XIX, đầu XX?
HS: Nêu những đặc điểm có nhiều đặc chung:
Chuyển sang giai đoạn CNĐC đánh dấu bằng nền
kinh tế phát triển mạnh mẽ -> sự xuất hiện các
công ty độc quyề nhưng sự phát triển lại không
đồng đều giữa các nước ĐQ -> các ĐQ trẻ (Đức,
Mĩ) phát triển nhanh nhưng ít thuộc địa, thị trường
các nước ĐQ "già" (Anh, Pháp) phát triển chậm
nhưng lại nhiều thuộc
I Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
Trang 3GV chiếu sơ đồ
Hs: Đọc SGK (chữ nhỏ)
? Em có nhận xét gì về các cuộc chiến tranh
này?
- Đều là cuộc chiến tranh giành thuộc địa của các
nước đế quốc
GV: Bổ sung (Phản ánh tham vọng của các nước
đế quốc xâm chiến thuộc địa, đương thời phản ánh
>< giữa các nước ĐQ với ĐQ về vấn đề thị trường,
thuộc địa ngày càng gay gắt)
Thảo luận hai câu hỏi, tìm hiểu nguyên nhân
dẫn đến cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (3’)
Câu 1: Nguyên nhân sâu xa nào dẫn đến cuộc
chiến tranh thế giới thứ nhất?
Câu 2: Nguyên nhân trực tiếp nào dẫn đến bùng
nổ cuộc chiến tranh?
Câu 1: nguyên nhân sâu xa
+ Sự phát triển không đồng đều giữa các nước
TBCN
+ Mâu thuẫn đế quốc: Thị trường, thuộc địa
=> Hình thành 2 khối quân sự:
+ Khối Liên minh: (Đức- Áo- Hung, I- ta- li- a ra
đời năm 1982)
+ Khối Hiệp ước: (Anh, Pháp, Nga thành lập năm
1907)
-> Chạy đua vũ trang, phát động chiến tranh chia
lại thế giới
Câu 2: Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bùng nổ
cuộc chiến tranh:
HS nêu nguyên nhân trực tiếp: Ngày 28-6-1914
thái tử Áo Frăng xoa Phéc-đi-năng bị một phần tử
1 Nguyên nhân sâu xa
+ Sự phát triển không đồng đều của các nước đế quốc cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ
XX
+ Mâu thuẫn giữa các nước
đế quốc: thị trường, thuộc địa
=> Hình thành 2 khối quân sự: Chạy đua vũ trang, phát động chiến tranh chia lại thế giới
2 Nguyên nhân trực tiếp
- 28 / 6 / 1914 thái tử Áo bị
ám sát
Trang 4người Xéc-bi ám sát.
GV: Bổ sung Thái tử Áo (Phéc-đi-năng ) bị một
phần tử người Xéc-bi ám sát ở Xa-ra-e-vô khi đi
tham quan cuộc tập trận của quân Áo- Hung Thực
ra đây là cái cớ để phe Liên minh (Đức-Áo-Hung)
tuyên chiến với phe Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga ) vì
Xéc-bi là nước được Anh, Pháp bảo trợ
- Hoạt động 2: Diễn biến chính của chiến sự
- Thời gian (14 phút)
- Mục tiêu: Trình bày được diễn biến chính của
cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất
- PP: Vấn đáp, trực quan, thuyết trình, tường thuật
- KT: giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi, chia nhóm
- Phương tiện: SGK, tư liệu tham khảo, máy chiếu
- HS theo dõi diễn biến trên lược đồ
?Tình hình chiến sự giai đoạn 1 diễn ra như thế
nào?
- GV: Trình bày diễn biến trên lược đồ
- HS: Theo dõi và trình bày lại DB
? Trong giai đoạn 1 cuộc chiến tranh ưu thế của
cuộc chiến tranh thuộc phe nào?
- Ưu thế thuộc phe liên minh
? Vì sao cuộc chiến tranh năm 1914- 1918 lại gọi
là cuộc chiến tranh thế giới?
Thảo luận cặp đôi (2’)
Đại diện nhóm trình bày
HS: Lúc đầu chỉ có 5 cường quốc châu Âu tham
gia, sau đó lan ra toàn thế giới, 38 nước trên thế
giới bị lôi cuốn vào vòng chiến tranh và gây ảnh
hưởng ở các mức độ khác nhau ở tất cả các nước
trên thế giới kể cả những nước trung lập Chiến sự
diễn ra chủ yếu tại Châu Âu
Chiếu một số hình ảnh về vũ khí trong cuộc
chiến tranh thế giới thứ nhất
? Quan sát một số hình ảnh vũ khí phương tiện
chiến tranh em có n/x gì về các loại phương tiện
chiến tranh?
HS: Các loại vũ khí hiện đại được đưa vào sử dụng
trong chiến tranh
- Đó là thành quả trong cuộc CM khoa học kĩ thuật
?Tình hình chiến sự giai đoạn 2 diễn ra như thế
nào? Em có nhận xét gì?
-GV: Tiếp tục trình bày DB giai đoạn 2 của cuộc
II Diến biến chính của chiến sự
1 Giai đoạn thứ nhất (1914- 1916)
-Tại mặt trận phía Tây: Đức tấn công Pháp
-Tại mặt trận phía Đông: Nga tấn công Đức -> 1916, 2 bên vào thế cầm cự
Trang 5chiến tranh trên lược đồ
- Hs: tường thuật trên lược đồ
? Trong giai đoạn 2 ưu thế thuộc về phe nào?
HS: Từ 1917 - 1918 ưu thế thuộc về phe Hiệp ước
- Ngày 2Tháng 4-1917 Mỹ bắt đầu tham chiến
? Tại sao Mỹ lại tham gia cuộc chiến tranh
muộn?
- 7/1917, Mĩ đổ bộ vào châu Âu và chính thức
tham gia vào cuộc chiến với vai trò là thủ lĩnh của
phe Hiệp ước
- 11-1917 Cách mạng Nga thành công, nhà nước
Xô Viết rút khỏi chiến tranh
? Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi có tác
động gì đến chiến tranh thế giới thứ nhất?
- Thảo luận nhóm bàn (2’)
- Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm khác nhận
xét phần trả lời của nhóm bạn.
? Quan sát H.51 SGK em có nhận xét gì về việc
chính phủ Đức Kí hiệp ước đầu hàng?
- GV: cho HS quan sát H.51 và nhận xét về
phương tiện chiến tranh
Hoạt động 3: Kết cục của chiến tranh thế giới
thứ nhất
- Thời gian 7’
- Mục tiêu: Hiểu được kết cục của cuộc chiến
tranh thế giới thứ nhất
- PP: Vấn đáp, thuyết trình, phân tích
- KT: hỏi trả lời, trình bày 1 phút
- Phương tiện: SGK, tư liệu, máy chiếu
- GV chiếu một số hình ảnh yêu cầu Hs quan sát
một số hình ảnh trả lời câu hỏi
? Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại
2 Giai đoạn thứ hai (1917 - 1918)
- Phe hiệp ước phản công,
phe liên minh đầu hàng
III Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất
1 Hậu quả: sgk
Trang 6hậu quả gì?
- 10 triệu người chết, 20 triệu người bị
thương,nhiều thành phố, làng mạc bị phá hủy…chi
phí cho chiến tranh 85 tỉ đô la
- Phe Hiệp ước giành thắng lợi,bản đồ chính trị thế
giới đã bị chia lại,Đức mất hết thuộc địa
-Tuy nhiên một kết quả quan trọng trong chiến tranh
là Cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu
bước chuyển biến lớn trong cục diện thế giới
- GV: Chốt chiếu bảng số liệu
Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
? Chiến tranh đã ảnh hưởng tới môi trường sống
như thế nào?
- Hậu quả của chiến tranh còn gây ô nhiễm môi
trường, bệnh dịch, bom mìn sau chiến tranh, di
chứng chất độc màu da cam
? Từ hậu quả phân tích ở trên, em hãy nêu tính
chất của cuộc chiến tranh?
- HS:trả lời
? Hiện nay trên thế giới đã hết tiếng bom đạn
chưa?
HS: liên hệ
- Sự nổi dạy của lực lược hồi giáo IS
- Tiếng súng ở Seri
? Chúng ta được sống trong một thế giới hòa
bình vậy các em phải làm gì để bảo vệ nền hòa
bình đó?
- Tích hợp môn Ngữ văn 9: Văn bản “Đấu tranh
cho một thế gới hòa bình”
- Tích hợp với môn GDCD 9: “Bảo vệ hòa bình”
- Lớp 9 các em sẽ được học một văn bản Đấu tranh
cho một thế giới hòa bình
- HS tự nêu quan điểm của bản thân
- HS: Nghe và cùng hát bài Để loài người chung
sống trong hòa bình âm nhạc 7
? Qua việc tìm hiểu chiến tranh thế giới đặc biệt
là vấn đề biển đông hiện nay, nhiệm vụ đặt ra
cho mỗi chúng ta hiện nay là gì?
- Tích hợp trách nhiệm của học sinh trong việc bảo
vệ hòa bình, đề cao cảnh giác bảo vệ chủ quyền
lãnh thổ Ra sức học tập xây dựng đất nước, tham
gia kêu gọi giữ gìn an ninh, hòa bình thế giới
- Tích hợp giáo dục bảo vệ hòa bình, trách nhiệm
của chúng ta là duy trì hòa bình, chống chiến tranh
2 Tính chất:
- Mang tính phi nghĩa phản động
Điều chỉnh, bổ sung:
Trang 7
3.3 Hoạt động củng cố, luyện tập (2’)
- Nêu các giai đoạn của cuộc chiến tranh
Câu 1:Lập niên biểu về sự kiện chính của của diễn biến trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)?
28/6/1914 Thái tử Áo-Hung bị phần tử khủng bố ở Xec-bi ám sát 1-3/8/1914 Đức tuyên chiến với Nga và Pháp
4/8/1914 Anh tuyên chiến với Đức
2/1917 Mĩ nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước
Cuối 1917 Phe Hiệp ước liên tục tấn công phe Liên minh
11/11/1918 Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện, chiến tranh kết thúc
3.4 Hoạt động tìm tòi, sáng tạo: (3’)
Chứng minh sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã tác động như thế nào đến
xã hội Việt Nam?
- Dự kiến sản phẩm: “Kẻ gieo gió thì phải gặp bão” Đức đã thất bại hoàn toàn, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc nhưng hậu quả mà nó để lại cho nhân loại thì vô cùng nặng nề Đối với Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất các nước đế quốc tăng cường khai thác thuộc địa để bù vào những tổn thất do chiến tranh để lại ở các nước chính quốc…
3.5 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Học bài cũ theo câu hỏi cuối bài
- Xem trước bài 14: Ôn tập
+ Đọc và trả lời trước các câu hỏi trong bài:
? Lập bảng thống kê những sự kiện chính của lịch sử thế giới cận đại từ thế kỷ XVI đến năm 1917
+ Lập bảng thống kê sự kiện theo mẫu trong SGK
? Qua những vấn đề cơ bản của lịch sử thế giới cận đại, em hãy rút ra những nội dung chính của lịch sử thế giới cận đại?
+ Tóm tắt những sự kiện lịch sử chính qua các bài đã học
Trang 8Ngày soạn: 05/11/2020
Tiết 20
BÀI 14: ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
(Từ giữa thể kỷ XVI đến năm 1917)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Củng cố những kiến thức cơ bản của phần LS thế giới cận đại
- Nắm chắc, hiểu rõ nội dung chủ yếu của phần LS thế giới cận đại
2 Kỹ năng
- Hệ thống kiến thức qua bảng thống kê, phân tích sự kiện
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tư duy, phê phán
3 Thái độ
- Thái độ tích cực học tập yêu nhân vật lịch sử, phê phán cái phi nghĩa và bảo vệ cái chính nghĩa
- Giúp học sinh có nhận thức, đánh giá đúng đắn về lịch sử, từ đó rút ra những bài học cần thiết cho bản thân
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các
sự kiện, hiện tượng lịch sử, so sánh, nhận xét, đánh giá, thực hành bộ môn lịch sử, vận dụng liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra
II Chuẩn bị
- Giáo viên
+ SGK, SGV, bảng thống kê những sự kiện chính lịch sử thế giới cận đại từ thế kỷ XVI đến năm 1917, máy chiếu
- Học sinh: SGK, vở bài tập, đọc SGK và trả lời câu hỏi trong sgk, làm bài tập
thực hành
III Phương Pháp/KT:
- PP: vấn đáp, thuyết trình, thảo luận…
- KT: hỏi trả lời, trình bày 1 phút, chia nhóm
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định tổ chức lớp (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
8A 13/11/2020
8B 14/11/2020
8C 13/1012020
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Tường thuật lại diễn biến cuộc chiến tranh thế gới lần thứ nhất trên lược đồ?
3 Bài mới: Giới thiệu bài (1’)
Trang 9Chúng ta đã học xong những nét về lịch sử XH thời cận đại từ 1566 - > 1917 Hơn 350 năm chỉ là 1 khoảng thời gian ngắn so với cả chiều dài phát triển của LS
xã hội loài người, song lại là 1 kỳ phát triển sôi động với những bước tiến nhảy vọt hơn nhiều so với cái thời đại trước đó Chúng ta cùng ôn tập lại trong giờ hôm nay
Hoạt động 1
- Thời gian (19 phút)
- Mục tiêu: Nhớ được những sự kiện lịch sử
chính của lịch sử thế giới cận đại từ thế kỷ
XVI đến năm 1917
- PP: Vấn đáp, thực hành, thảo luận
- KT: chia nhóm, hỏi trả lời
- Ứng dụng CNTT
? Lập bảng thống kê những sự kiện chính
của LS thế giới cận đại từ thế kỷ XVI đến
năm 1917?
- GV: Chiếu bảng thống kê mẫu
- Làm bài tập theo nhóm (5’)
- HS làm vào phiếu học tập
I Những sự kiện lịch sử chính
Niên đại Sự kiện Kết quả - ý nghĩa
8/1566 CM tư sản Hà Lan - Lật đổ ách thống trị của Tây Ban Nha- Mở đường cho CNTB phát triển
1642 - 1688 CM tư sản Anh - Lật đổ chế độ phong kiến - Mở đường CNTB phát triển
1773 - 1783
Cuộc đấu tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mĩ
- Cuộc CM giải phóng dân tộc -> kinh tế TBCN phát triển
1789 - 1794 CM tư sản Pháp - Lật đổ chế độ phong kiến - mở đường CNTB phát triển.
1848 Tuyên ngôn Đảng Cộng Sản - Nêu bật được quy luật phát triển của XH loài người và vai trò của giai cấp vô sản.
1848 - 1849
Phong trào cách mạng ở Pháp - Đức
- Giai cấp vô sản đã xác định được nhiệm vụ của giai cấp mình, có sự đoàn kết quốc tế trong phong trào công nhân
1868 Cuộc Minh Tri Duy Tân - Đưa Nhật Bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.
1911 CM Tân Hợi Là cuộc cách mạng tư sản , ảnh hưởng tới phongtrào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Châu Á.
1914 - 1918 Chiến tranh thế giới thứ nhất. -Thế giới bị phân chia lại.
Trang 10- Thời gian (14’)
- Mục tiêu: Nhớ được những nội dung chính
của lịch sử thế giới cận đại
- PP: Vấn đáp, thực hành
- KT: hỏi trả lời
? Qua những vấn đề cơ bản của lịch sử
thế giới cận đại, em hãy rút ra những nội
dung chính của lịch sử thế giới cận đại?
HS: thảo luận ghi lại những sự kiện lịch sử
chính đã học ra phiếu học tập (5’)
Đại diện nhóm trình bày
? Những sự kiện nào chứng tỏ sự ra đời
của nền sản xuất mới trong lòng chế độ
phong kiến ?
HS: Xuất hiện các công trường thủ công
máy móc được sử dụng trong sản xuất, công
nghệ đóng tàu xuất nhập khẩu
? Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với
tư sản và các tầng lớp nhân dân dẫn tới
điều gì ?
HS: Đấu tranh lật đổ chế độ phong kiến,
thành lập một chế độ mới
thời kỳ lịch sử thế giới cận đại
- Lịch sử thế giới cận đại bao gồm 5 nội dung chính
+ Cách mạng tư sản và sự phát triển của CNTB
+ Sự xâm lược thuộc địa của CNTB được đẩy mạnh
+ Phong trào công nhân quốc tế bùng nổ mạnh mẽ
+ Cách mạng khoa học- kĩ thuật và văn học nghệ thuật của người loại đạt được những thành tựu
+ Sự phát triển không đồng đều của CNTB -> chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ
Điều chỉnh, bổ sung:
3.4 Hoạt động củng cố, luyện tập (3’)
-Mục tiêu: Giúp học sinh cũng cố lại những kiến thức đã học một cách chắc chắn -Phương thức tiến hành: cho HS làm các dạng bài tập
1.Cuộc cách mạng tư sản đầu tiên báo hiệu sự tháng lợi của chủ nghĩa tư bản
A cách mạng tư sản Anh B.cách mạng tư sản Hà Lan
C.cách mạng tư sản Pháp D.chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở bắc Mĩ
2 Cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới là
A cách mạng Nga 1905-1907 B công xã Pa Ri1871
C Cách mạng Tân Hợi D cách mạng tháng 10 Nga 1017
3.Hệ quả quan trọng nhất của cách mạng công nghiệp là