Tài liệu Bài 15: Di truyền liên kết với giới tính pdf

s Tinh trạng biểu hiện không đồng đều ở 2 giới, tính trạng lăn biểu hiện ở giới XY nhiều hon Xx.. m CÓ hiên tương di truyền chếo: se Phép lai nghịch: tính trạng của me truyên cho con d

Kiem tra bal cu

1 Giai thich co so TB hoc cua hien

tuong lien ket gen hoan toan?

2 Giai thich co so TB hoc cua hien

tuong lien ket gen khong hoan toan?

SINH HOC 12 NANG CAO

ETIRI

DĨ TRUYEN

LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH

(le! 24 (wdan's 1w: CWwựUWwWe‹n( (L(L:ffofegd l/ Sư ca (co ek a a ee †

+ Một số kiểu NST xác định giới tính:

XX © va XY 3 XX © va XO 3

Dong vat co vu, ruodi giam, | Bo xit, chau chau, rép

cay gai, cay chua me

XX va XY ¢ XX 3 va XO ©

Chim, éch nhai, bo sat, Bo nhay

buom, dau tay

_

s SỨ DĨ1añ Noda Cac Goan tren cap Nol)

gio1 tinh AY cua ngwol

Co › ấ

Cặp NST thường

bät cặp với nhau khi

tiếp hợp trong giảm

phan I

- Cac gen ton tại thành từng cáp tương ung

- Doan ma NST X va Y

khong bat cap v6i

nhau khi tiếp hop

trong giam phan I

- Gen trén X khong co alen tương ung trên Y

hoạc ngược lại, gen

trên Y khong co alen tương ứng trên X

Ala] ci) DLE] F@G HI MN jm

“al bl xly zi min bey

Sư di truyền mau mat ở ruồi giấm:

Phép lai thuận Phép lai nghịch

+ ĐAC ĐIEM DI TRUYEN DØ GEN LAN NAM TREN NST X

m Phếp lai thuan và nghịch cho kết qua khác nhau

s Tinh trạng biểu hiện không đồng đều ở 2 giới,

tính trạng lăn biểu hiện ở giới XY nhiều hon Xx

m CÓ hiên tương di truyền chếo:

se Phép lai nghịch: tính trạng của me truyên cho con duc, tinh trang cua bo truyen cho con Cai

e Phep lai thuan: gen lan tu’ Ong ngoai truyen cho

me rồi được biểu hiện ở con trai

VD O' nguoi, benh mui mau va mau kho dong Ia

penh cua am giới, dung hay sai? Glial thic™

Ở người, bệnh mù màu và máu khó

dong do gen lan nam trén NST X

Nam giới: XmY bị bệnh

il GEN TREN NST Y

ERIXESET FIEFIEN v

VD Ở người, gen qui định tật dính ngón tay thứ 2

Va 3 năm ở đoạn không tương đông trên NŠST Y

So dé: P © Bthường XX xX ó Dính ngón tay XY3

e7 X X, Y2 F, 2 Bthwong XX : é Dinh ngon tay XY?

- Dac diém di truyén: tính trạng do gen năm ở đoạn

không tương đông trên Y sẽ di truyên cho 100%

số cá thể dị giao tử (di truyền thẳng)

GỠ SỞ lẽ bao hoc cia hien tuong) di

ifuyen lien Ket GIO tinh

s Gen gui dinh tinh trang chi nam o 1 trong

2 NST X hoac Y

m Giới tính được xác định bởi sự có mat của cac NST X va Y

s Su phan li va to hop cua cap NST giới tính

trong giam phan va thu tinh dan den su phan li va to hop của các gen tương ưng, dan den su di truyen tinh trang lien ket

với giới tính

IV Ÿ NGHĨA GUA DỊ TRUYÊN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH

„ Thực tiễn: sớm phân biệt đực, cái để điều

chính tí lẽ đực cái theo mục tiêu sãn xuất

- Gà con mới nở: gà trống X^AXA lông văn ở đầu

rõ hơn ga mãi XÊY

- Trung tam:

+ X^ X2 trứng vỏ màu sáng phát triển thành tắm đực

+ XAY trứng vỏ màu sâm phát triển thành tằm cái

VD ở gà gen trội R quy định lông vẫn, gen r quy định không văn nằm trên NST X Để có thể sớm phân biệt trống và mái khi gà mới nở bằng tính trạng trên NST X

người ta phải thực hiện phép lai nào?

A đ XRXR x © XIY 5 X'X' x Ọ XRY

C đ XRX' x © XRY Ý XRX' x Ọ XIY

Phân biệt đặc diem di truyen do gen năm trên NST

Iướởnng va gen nam tren INST: giới tính

Gen tren NST |Gen tren NST gioi

Bae ier thưỡng tính

Phân biệt đặc diem di truyen do gen năm trên NST

Iướởnng va gen nam tren INST: giới tính

Ket quả lai thuận

va lai nghịch Giõng nhau Khác nhau

Phân biệt đặc diem di truyen do gen năm trên NST

Iướởnng va gen nam tren INST: giới tính

Gen tren NST |Gen tren NST gioi

Bae ier thưỡng tính

Vai tro cua bo me

trong di truyen Ngang nhau

tính trạng ở con

Không ngang

nhau

Ket quả lai thuận

TY NG: Giống nhau Khác nhau

Biểu hiện tính Phân bố đồng Phân bố không

trạng ở 2 giới đều đều

Cau hoi trac nghiem

Câu 1 Đặc điểm nào dưới đây không phải là đặc điểm của

bệnh di truyền do gen lận liên kết với NST giới tỉnh X ở người:

A Bệnh có xu b S0: dễ biểu hiện ở người nam do gen lăn

đột biến không có alen binh thường tương ưng trên Y

B Mẹ mang gen bệnh ở trạng thái di hợp sẽ làm biểu hiện

O mot nua so con trai

“ mẹ mang gen bệnh sẽ truyên gen bệnh cho một nửa

SO CON Gai

D Người nữ khó biểu hiện bệnh do muốn biểu hiện gen bệnh

phải ở trạng thải đồng hợp

Câu 2 Ở người bệnh máu khó đông do gen lăn h nằm trên

NST X quy định, gen H quy định màu đồng binh thường Một người nam bình thường kết hồn với một người nữ

bình thường nhưng có bố mặc bệnh, hkả năng họ sinh

ra được đưa con khoẻ mạnh là bao nhiều?

/Z5%o PT + Orme 10 D 100%

Câu 3 Y nghĩa trong của hiện tượng di truyền liên kết với

giới tỉnh là đối với y học là Giup phan biệt giới tính của thai nhi ở giai đoạn sớm

An tư vân di truyền và dự phòng đổi với các bệnh di

truyền liên kết với giới tính

C Giúp hạn chế sự xuất hiện trong trường hợp bất thường

cua cap NST gidi tinh D.Giúp hiểu được nguyên nhân và cơ chế gây ra các trường hop bat thudng ve so lượng của cặp NST giới tính