Phép điệp ngữ trong hai câu thơ sau của Hồ Chí Minh: Gồm 7 chữ cái nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?. HồTừ Chírích Minh muôn năm?[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS THÁI HÒA
Gi¸o viªn : Lê Văn Mạnh
Môn: Ngữ văn
Trang 3Kiểm tra bài cũ Thành ngữ là gì? Cho ví dụ? Nêu vai trò của thành ngữ trong câu
Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định,biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
Ví dụ:Lên thác xuống ghềnh
Vai trò của thành ngữ :thành ngữ có thể làm chủ ngữ,vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ,cụm tính từ
Trang 6Tiết 55 I P NG Đ Ệ Ữ
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
1 Ví d ụ :
? Trong hai
khổ thơ trên
từ nào được lặp lại?
Từ được lặp lại là từ “nghe” và từ“vì”
? Việc lặp lại
các từ trong 2 khổ thơ trên có tác dụng gì?
Tác dụng: Nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa và nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ
VD: “Trên đường hành quân xa
Dừng chân trên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục … cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ (…)
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.”
(Xuân Quỳnh- Trích văn bản “Tiếng gà trưa”)
Trang 7Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
I ẹieọp ngửừ vaứ taực duùng cuỷa ủieọp ngửừ :
1 Vớ d ụ :
?Vậy em hiểu
thế nào là điệp
ngữ và tác dụng
của nó
Khi nói hoặc viết ng ời ta có thể
dùng biện pháp lặp lại từ
ngữ( hoặc cả một câu)để làm
nổi bật ý ,gây cảm xúc
mạnh.Cách lặp lại nh vậy gọi là
phép điệp ngữ; từ ngữ đ ợc lặp
lại gọi là điệp ngữ
2-Ghi nhớ 1(SGK-T152)
Trang 8Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
? Tìm điệp ngữ trong ví dụ? Em có nhận
xét gì về vị trí các điệp ngữ trên?
II Các dạng điệp ngữ :
1 Ví d ụ :
(a) Điệp ngữ nối tiếp.
a Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy
lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng
chiều (…
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em
biết mấy (Phạm Tiến Duật)
Trang 9Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II Các dạng điệp ngữ :
1 Ví d ụ :
? Tìm điệp ngữ trong ví dụ b và
nhận xét vị trí các điệp ngữ trên
(b) Điệp ngữ chuyển tiếp (lặp từ ngữ cuối câu trước và đầu câu sau)
b Cùng trông lại mà cùng
chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy
ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn
ai? (Đoàn Thị Điểm)
Trang 10Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II Các dạng điệp ngữ :
1 Ví d ụ :
Xác định và nêu nhận xét
về điệp ngữ có trong ví dụ
trên?
(c) Điệp ngữ cách quãng.
c Đã nghe nước chảy lên non
Đã nghe đất chuyển thành
con sông dài
Đã nghe gió ngày mai thổi lại
Đã nghe hồn thời đại bay cao
(Tố Hữu)
Trang 11Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
I Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :
II Các dạng điệp ngữ :
1 Ví d ụ :
? Qua phân tích
các ví dụ trên ta
thấy
điệp ngữ thường có
những dạng nào?
Điệp ngữ cách quãng, điệp
ngữ nối tiếp, điệp ngữ
chuyển tiếp (điệp ngữ vòng)
2 Ghi nhớ 2: (sgk/152)
Trang 12Bài tập nhanh:
Hãy đặt tên gọi các dạng điệp ngữ cho các cách xác định d ới đây?
a-……… là phép điệp ngữ mà ta sắp xếp các từ ngữ đ ợc
điệp giãn cách nhau,tạo ấn t ợng nổi bật và tạo tính nhạc
b-……… là phép điệp ngữ mà ng ời ta sắp xếp các từ ngữ đ
ợc điệp liên tiếp nhau,tạo ấn t ợng mới mẻcó tính chất tăng tiến
c- là phép điệp ngữ mà ở đó từ ngữ đ ợc điệp nằm cuối cẩu trên chuyển xuống đầu câu d ới tiếp với nó,làm cho câu văn,câu thơ liền nhau nhằm khắc sâu,gây ấn t ợng.
Điệp ngữ cách quãng
Điệp ngữ nối tiếp
Điệp ngữ vòng
Trang 13Tiết 55 ĐIỆP NGỮ
Bài 1: Tìm điệp ngữ trong các
đoạn trích sau và cho biết
tác giả muốn nhấn mạnh
điều gì
1a.Một dân tộc đã gan góc
chống ách nô lệ của Pháp
• hơn tám mươi năm nay, một
dân tộc đã gan góc đứng về
phe Đồng minh chống phát
xít mấy năm nay, dân tộc
đó phải được tự do! Dân tộc
đó phải được độc lập!
• (Hồ Chí Minh)
III Luyện tập:
1a Tác dụng: Nhằm nhấn mạnh ý dân tộc ta phải được tự do độc lập, khẳng định đất nước Việt Nam phải được độc lập chủ quyền
Trang 14Tiết 56 ĐIỆP NGỮ
Bài 1: Tìm điệp ngữ trong các
đoạn trích sau và cho biết tác
giả muốn nhấn mạnh điều gì?
III Luyện tập:
1a.Tác dụng:Nhằm nhấn mạnh ý dân tộc ta phải được tự do độc lập, khẳng định đất nước
Việt Nam phải được độc lập chủ quyền
1b Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều
bề
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông
ngày, trông đêm
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm
lòng (Ca dao)
1b Tác dụng : Nhấn mạnh mong muốn của người nông dân về thời tiết thuận hòa đề làm ăn thuận lợi
Trang 15Tiết 56 ĐIỆP NGỮ
Bài 2: Tìm điệp ngữ trong
đoạn văn sau và nói rõ đấy
là những dạng điệp ngữ gì?
III Luyện tập:
Bài 1:
Bài 2:
“Vậy mà giờ đây, anh em tôi
sắp phải xa nhau Có thể sẽ
xa nhau mãi mãi Lạy trời đây
chỉ là một giấc mơ Một giấc
mơ thôi.”( Khánh Hoài)
“xa nhau”: điệp ngữ cách quãng
“một giấc mơ”: điệp ngữ chuyển tiếp
Trang 17Tiết 56 ĐIỆP NGỮ
Bài 3: Theo em, trong đoạn
văn sau đây, việc lặp đi lặp
lại một số từ ngữ có tác dụng
biểu cảm hay không?
III Luyện tập:
Bài 1:
Bài 2 : Bài 3 :
Phía sau nhà em có một mảnh
vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà
em, em trồng rất nhiều loại hoa
Em trồng hoa thược dược Em
trồng hoa đồng tiền Em trồng cả
hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc
tế, em hái hoa sau vườn nhà em
tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị
em…
Lỗi “lặp từ”, không có tác dụng biểu cảm Làm cho câu văn dài dòng, rườm rà
Có thể sửa lại như sau :
Phía sau nhà em có một mảnh
vườn Em trồng rất nhiều hoa :
Nào là cúc, thược dược, đồng tiền,
hồng và cả hoa lây ơn nữa Ngày
quốc tế phụ nữ , em hái hoa sau
vườn tặng mẹ và chị
Trang 18Tiết 56 ĐIỆP NGỮ
Bài 4: Hãy viết đoạn văn
ngắn có sử dụng điệp ngữ? I Điệp ngữ và tác dụng
của điệp ngữ :
II Các dạng điệp ngữ :
III Luyện tập:
Bài 1:
Bài 2 : Bài 3 : Bài 4 :
Nhân ngày nhà giáo Việt Nam, chúng em
xin gửi tới các thầy cô giáo một lời chúc
sức khỏe, một lời chúc thành đạt Chúng
em xin hứa: sẽ học tập tốt, ngoan ngoãn,
xứng đáng là học sinh ngoan của thầy cô.
Trang 19B A D Ạ N G
X U Â N
C Á C H Q U Ã N G
C Ả M X Ú C M Ạ N H
M Ư A
B I Ể U C Ả M
1
2
3
4
5
6
7
Gồm 6 chữ cái
Điệp ngữ có mấy dạng? Gồm 7 chữ cái Dạng điệp ngữ nào được sử dụng trong câu sau:
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Gồm 10 chữ cái
Phép điệp ngữ trong hai câu thơ sau của Hồ Chí Minh:
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
thuộc dạng điệp ngữ nào?
Gồm 4 chữ cái
Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?
Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân
Gồm 9 chữ cái
Câu thơ sau đây sử dụng dạng điệp ngữ nào?
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Gồm 10 chữ cái
Điệp ngữ trong câu sau có tác dụng gì?
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần (Tố Hữu)
Gồm 3 chữ cái
Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?
Mưa rả rích đêm ngày, Mưa tối tăm mặt mũi Mưa thối đất thối cát
( Trích “ Mưa mùa hạ”, Ma Văn Kháng)
Trang 20• + Học bài cũ: - Chuẩn bị ở nhà theo đề
sgk/154
• + Chuẩn bị bài mới: - Luyện nói phát
biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ