+ Hoàn chỉnh nét đẹp của Vũ Nương + Kết thúc có hậu + Không giảm tính bi kịch của tác phẩm, mà tăng giá trị tố cáo và niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thảm của người phụ nữ[r]
Trang 1Ngày soạn: Người soạn: Trần Thị Giang Ngày dạy: (SP Ngữ văn K41)
Tuần:
Tiết dạy:
CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (Trích Truyền kì mạn lục) - Nguyễn Dữ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện nhân vật, sự kiện trong một tác phẩm truyền kì
- Hiện thực về người phụ nữ việt nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyền thống của họ
- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể truyện
- Mối liên hệ với tác phẩm và Vợ chàng Trương
2 Kỹ năng:
- Vận dung kiến thức đã học để đọc và hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì
- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn gốc dâm gian
- Kể lại được truyện
3 Thái độ: Thái độ trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ, thông cảm với số
phận nhỏ nhoi, đầy bi kịch của họ
4: Năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học.
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Năng lực giao tiếp
5: Phương pháp: thảo luận, thuyết trình, vấn đáp…
II, C HUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án.
2 Học sinh: Sách giáo khoa , vở ghi bài, vở soạn bài.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản “ Tuyên bố … trẻ em” được chia làm mấy phần? Nêu nội dung cơ bản của từng phần?
? Qua bản tuyên bố, nhận thức ntn về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ
em, về sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này?
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
Giao viên HS
*Hoạt động 1: Tìm hiểu
chung:
? Trình bày những hiểu biết - Đọc
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm:
SGK TR 48,49
Trang 2của em về TG và văn bản?
? HS trình bày tóm tắt văn
bản/?
? Nội dung chính của truyện?
- GV nhận xét, khái quát và
nêu vấn đề:
Có nguồn gốc từ truyện
“Vợ chàng Trương” nhưng
truyện dân gian thiên về kể sự
kiện dẫn đến nỗi oan khuất của
Vũ Nương, không có cảnh kết
Vũ Nương sống ở thủy cung
và yếu tố kỳ ảo cuối truyện
? Theo diễn biến truyện xoay
quanh nhân vật Vũ Nương ta
có thể chia ra làm mấy phần?
Nêu nội dung từng phần?
? Hai nhân vật được kể lại
bằng những tình tiết theo trình
tự cụ thể như thế nào?
Truyện cổ tích thường thiên
về cốt truyện và hành động
nhân vật Truyện của Nguyễn
Dữ đặt nhân vật vào nhiều tình
huống khác nhau để khắc hoạ
tính cách
*Hoạt động 2: Đọc – hiểu
văn bản:
? Tình huống đầu tiên và tính
cách của Vũ Nương là gì?
? Vũ Nương không chỉ yêu
chồng, thương chồng mà còn
cảm thông với nỗi niềm của
người mẹ? Chi tiết nào nói
điều đó?
Tác giả đã miêu tả nỗi buồn
thương nhớ chồng khắc khoải
văn bản
và trả
lời
- hs tóm tăt
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
2 Đọc- Tóm tắt Chuyện người con gái Nam Xương
Nội dung chính: Chuyện về số phận oan nghiệt của một phụ nữ có nhan sắc, đức hạnh dưới chế độ phong kiến Truyện thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân “ở hiền gặp lành”, người tốt bao giờ cũng được đền đáp xứng đáng
* Điểm sáng tạo của Nguyễn Dữ trên cơ
sở truyện dân gian
3 Bố cục: 3 phần:
+ Cuộc hôn nhân, sự xa cách vì chiến tranh và phẩm hạnh của Vũ Nương
+ Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của
Vũ Nương
+ Vũ Nương ở thủy cung và nỗi oan được giải
II Phân tích
1 Nhân vật Vũ Nương
* Trong cuộc sống vợ chồng bình thường
- Người phụ nữ đẹp, thùy mị, nết na và giữ gìn khuôn phép
* Khi tiễn chồng đi lính
- Không mong vinh hiển chỉ mong trở về bình an
- Cảm thông những vất vả, gian lao của chồng
- Cảm thông cho cả nỗi niềm của người
mẹ xa con
* Khi xa chồng : -Đảm đang: Là người mẹ hiền, dâu thảo
-Là người vợ thuỷ chung yêu chồng tha thiết
-Tận tình, chu đáo rất mực yêu thương
Trang 3triền miên theo năm tháng?
Câu văn diễn đạt?
? Việc chăm sóc con, phụng
dưỡng mẹ già của Vũ Nương
chứng tỏ điều gì?
? Theo em những việc Vũ
Nương làm chỉ vì trách nhiệm
hay còn vì điều gì khác?
? Từ ba tình huống em thấy
Vũ Nương đã thể hiện tính
cách như thế nào?
-GV giao vấn đề nhiệm vụ
+ Khi bị chồng nghi oan nàng
đã cư sử như thế nào?
? Theo em đánh giá như thế
nào về hành động trẫm mình
của Vũ Nương?
GV tổng hợp: Vũ Nương bị
đẩy đến bước đường
cùng.Nàng đã mất tất cả phải
chấp nhận số phận sau khi mọi
cố gắng không thành-> đó là
hành động bảo toàn danh dự
có sự chỉ đạo của lí trí
?Qua đó em có nhận xét gì về
tính cách của Vũ Nương?
? Giới thiệu nhân vật Trương
Sinh?
? Tình huống bất ngờ dẫn tới
việc Trương Sinh nghi ngờ là
gì? Nhận xét về cách xây dựng
tình huống đó?
- suy nghĩ, trả lời
- HS đọc phần 2,
3 SGK
45 Kể lại sự việc dẫn đến nỗi oan của
Vũ Nương
- Hoạt động nhóm (5->6 em)
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
con
-Bao dung, vị tha, nặng lòng với gia đình
=> Là người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹp tiêu biểu người phụ nữ Việt Nam
* Khi bị chồng nghi oan :
Vũ Nương phân trần -> Tính cách thể hiện qua ba lời thoại
- Lời thoại 1: Tìm mọi cách để hàn gắn hạnh phúc gia đình đang có nguy cơ đổ vỡ
Lời thoại 2: Đau đớn thất vọng
Lời thoại 3: Thất vọng tột cùng, hành động quyết liệt bảo toàn danh dự
=> Đó là hành động quyết liệt để bảo toàn danh dự
=> Là người phụ nữ đức hạnh, nhưng có
số phận bi kịch
- Vũ Nương là một phụ nữ xinh đẹp, thùy
mị, nết na, hiền thục, đảm đang tháo vát, rất mực hiếu thảo, một dạ thủy chung, hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình Nàng xứng đáng được hưởng hạnh phúc nhưng trong xã hội phong kiến bất công lại chết oan uổng
2 Nhân vật Trương Sinh và nguyên nhân nỗi oan khuất của Vũ Nương
* Nhân vật Trương Sinh
- Cuộc hôn nhân giữa Vũ Nương và Trương Sinh có phần không bình đẳng
- Có tính đa nghi, trở về rất buồn vì mẹ mất
* Tình huống bất ngờ
- Lời nói đứa trẻ chứa đầy dữ kiện đáng
Trang 4? Trương Sinh có xử sự như
thế nào? Cách giải quyết đó có
đúng không? Theo em nên xử
sự ra sao?
Trương Sinh từ một
người chồng độc đoán, ghen
tuông mù quáng đã trở thành
một kẻ vũ phu, thô bạo, buộc
người phụ nữ đáng thương
phải chết một cách bi thảm
? Vậy nguyên nhân gây ra cái
chết của Vũ Nương? Cái chết
của đó đã chứng tỏ điều gì?
Phân tích những yếu tố kỳ ảo?
- GV thuyết trình :
Truyện cổ tích “Vợ chàng
Trương” kết thúc thằng bé chỉ
chiếc bóng trên tường, Trương
Sinh tỉnh ngộ thấu nỗi oan của
vợ Kết thúc như vậy có hậu
nhưng Nguyễn Dữ vẫn thêm
vào đoạn kết đem lại cho TP
sức hấp dẫn và những giá trị
mới
? Những yếu tố kỳ ảo được
Nguyễn Dữ đưa vào?
? Đây là yếu tố hoang đường
không thể thiếu trong truyện
truyền kỳ nhưng Nguyễn Dữ
khiến người đọc thấy rất thực
và gần gũi Vì sao?
? Yếu tố kỳ ảo này còn có
những ý nghĩa như thế nào?
? Cách kết thúc có hậu đó có
giảm đi tính bi kịch của truyện
không? Bài học giáo dục ở đây
là gì?
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
- suy nghĩ, trả lời
ngờ
* Cách xử sự của Trương Sinh
- Hồ đồ, độc đoán dẫn đến cái chết oan nghiệt của Vũ Nương
=> Cái chết của Vũ Nương là lời tố cáo XHPK bất công
=> Tác giả phê phán sự ghen tuông mù quáng, bày tỏ sự cảm thông và ngợi ca người phụ nữ đức hạnh mà phải chịu nhiều đau khổ, bất hạnh
3 Những yếu tố kỳ ảo : chuyện Phan
Lang nằm mộng, gặp Vũ Nương, hình ảnh Vũ Nương thể hiện ở bên Hoàng Giang…
- Là những yếu tố hoang đường nhưng vẫn rất thực và gần gũi
- Những yếu tố truyền kỳ được đưa vào truyện làm hoàn chỉnh thêm những nét đẹp phẩm giá của nhân vật Vũ Nương: dù
đã ở thế giới khác vẫn quan tâm đến chồng con, khao khát được phục hồi danh
dự Những yếu tố truyền kỳ cũng tạo cho truyện một kết thúc có hậu, thể hiện ước
mơ ngàn đời của nhân dân về lẽ công bằng, về sự chiến thắng cuối cùng của cái thiện Tuy vậy tính bi kịch vẫn tiềm ẩn ở ngay trong các yếu tố hoang đường kỳ ảo này
- Ý nghĩa :
+ Hoàn chỉnh nét đẹp của Vũ Nương + Kết thúc có hậu
+ Không giảm tính bi kịch của tác phẩm,
mà tăng giá trị tố cáo và niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thảm của người phụ nữ
- Vũ Nương trở về trong uy nghi rực rỡ nhưng chỉ thấp thoáng, khi ẩn khi hiện -> đàn giải oan chỉ chút an ủi cho người bạc phận chứ không làm sống lại tình xưa, hạnh phúc thực sự không còn nữa Sự ra
Trang 5?Nêu những nét đặc sắc về nội
dung và nghệ thuật của văn
bản?
- GV tổng quát :
Khẳng định nét đẹp của
người phụ nữ Việt Nam, đồng
thời cảm thương cho số phận
nhỏ nhoi, đầy tính bi kịch của
họ dưới chế độ phong kiến
Đây là một áng văn hay, thành
công về mặt dựng truyện,
dựng nhân vật, kết hợp tự sự,
trữ tình và kịch
-Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
- suy nghĩ, trả lời
-Đọc to
đi của Vũ Nương biểu hiện thái độ phủ định cõi trần thế với cái xã hội bất công, người phụ nữ không có hạnh phúc
+ Ân hận vì lỗi lầm cần rút ra bài học cách cư xử …
4 Tổng kết
*Nghệ thuật:
-Khai thác vốn VHDG
-Sáng tạo về nhân vật, về cách kể chuyện,
sử dụng yếu tố truyền kì
-Sáng tạo nên một tác phẩm có kết thúc không mòn sáo
*Nội dung: (Ghi nhớ : SGK 51)
Truyện đã phê phán thói ghen tuông mù quáng và ca ngợi vẻ đẹp của người phụ
nữ Việt Nam
4 Củng cố, dặn dò:
- Gv hệ thống nội dung bài học
- Đọc lại VB và xem nội dung phân tích
- Soạn: Xưng hô trong hội thoại
V Rút kinh nghiệm: