Bảng mô tả mức độ nhận thức: Vận dụng Nhận biết Thông hiểu Cấp độ thấp Cấp độ cao Xác định dạng hàm Nắm được sơ đồ khảo Vận dụng khảo sát sự Vận dụng khảo sát sự số bậc 3 sát và vẽ đồ th[r]
Trang 1Ngày soạn: 06/09/2016
Tiết:10,11
VẼ ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ
I MỤC TIÊU:
Kiến thức:
Biết sơ đồ tổng quát để khảo sát hàm số: tìm tập xác định, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, tìm tiệm cận, lập bảng biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
Kĩ năng:
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số bậc ba
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: hợp tác, giải quyết vấn đề, vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy và suy luận toán học
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi
III Phương pháp, kỹ thuật, hình thức tổ chức dạy học và thiết bị dạy học:
- Phương pháp và kỹ thuật dạy học: thảo luận, đàm thoại gợi mở, thuyết trình.
- Hình thức tổ chức dạy học: Cá nhân , nhóm và lớp
- Phương tiện thiết bị dạy học: sgk, máy tính
IV Mô tả mức độ nhận thức:
1 Bảng mô tả mức độ nhận thức:
Vận dụng
Xác định dạng hàm
số bậc 3 Nắm được sơ đồ khảo sát và vẽ đồ thị hàm
số: TXĐ, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, lập bảng biến thiên, vẽ ĐTHS
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3 có 2 cực trị
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
V Thiết kế tiến trình dạy học:
1. 1 Kiểm tra bài cũ: H Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc hai:
y= x2 - 4x + 3
HS.
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: I SƠ ĐỒ KHẢO SÁT HÀM SỐ:
1 Tập xác định:
- Tìm tập xác định của hàm số
2) Sự biến thiên
Xét chiều biến thiên của hàm số :
+ Tính đạo hàm y’
+ Tìm các điểm tại đó y’ bằng 0 hoặc không xác định
+ Xét dấu y’ và suy ra chiều biến thiên của hàm số
Trang 2 Tính các cực trị
Tìm các giới hạn tại vô cực, các giới hạn vô cực và tìm tiệm cận (nếu có)
Lập bảng biến thiên (ghi tất cả các kết quả đã tìm được vào bảng biến thiên)
3) Đồ thị
- Xác định các điểm của đồ thị, nhất là giao điểm của đồ thị với các trục tọa độ
- Dựa vào bảng biến thiên và các yếu tố xác định ở trên để vẽ đồ thị hàm số
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
- Để khảo sát và vẽ đồ thị của hàm số
phức tạp, trước hết ta phải tìm tập xác
định của hàm số sau đó dùng đạo hàm để
xét sự biến thiên rồi dựa vào các kết quả
để vẽ Như thế ta phải qua qui trình khảo
sát đồ thị như sau
- Trước hết tìm tập xác định Tập xác
định của hàm đa thức và phân thức thế
nào?
- Để xét biến thiên của hàm số ta phải
làm gì?
- Sau đó có thể tìm cực trị (nếu có); hoặc
tìm các đường tiệm cận (nếu có) Yêu
cầu HS nhắc lại nhanh cách tìm cực trị
và tìm các đường tiệm cận
-Sau khi làm các bước trên ta lập bảng
biến thiên để ghi lại các kết quả vừa tìm
được
- Để vẽ đồ thị ta dựa vào bảng biến thiên
và phải tìm thêm các điểm Tìm giao
điểm với Oy và Ox thế nào?
- Hàm đa thức có TXĐ là R, hàm phân thức xác định khi
mẫu thức khác không
- Tính đạo hàm bậc nhất y’, tìm nghiệm của pt y’ = 0 hoặ c các điểm mà y’ không xác định
- HS trả lời
- Giao điểm với Oy thì x = 0; giao điểm với Ox thì y = 0
Hoạt động 2: Vận dụng khảo sát hàm đa thức
II Khảo sát một số hàm đa thức
1 Hàm số y = ax3 + bx2 + cx + d (a0)
Ví dụ 1: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số y=x3+3 x2− 4
Ví dụ 2: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số y=x3
+3 x2− 4
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Ví dụ 1: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ
thị hàm số y=x3+3 x2− 4
+ Tập xác định D = R
+ Sự biến thiên
y’= 3x2 + 6x
+ D = R
+ y’= 3x2 + 6x + Lên bảng giải
Trang 3y’ = 0 3x(x + 2) = 0
⇔ x=0
¿
x=−2
¿
¿
¿
¿
¿ + Các giới hạn tại vô cực
Bảng biến thiên
x - -2 0 +
y’ + 0 - 0 +
y
0 +
- CĐ - 4
CT
Hàm số đồng biến trên…
Hàm số nghịch biến trên…
Hàm số đạt cực đại tại …
Hàm số đạt cực tiểu tại …
+Đồ thị:
Giao điểm của đồ thị với Ox, Oy
Vẽ đồ thị
Củng cố cách làm bài
Ví dụ 2: Khảo sát sự biến thiên và vẽ
đồ thị hàm số yx33x2 4x2
GV: Gọi hs lên bảng trình bày
GV: hướng dẫn từng bước cụ thể
+Lên bảng kẻ bảng biến thiên.
HS khác nhận xét
+ x = 0 y = -4 + y=0 x = -2 và x = 1
4
2
-2
-4
-6
A
Hs lên bảng trình bày + Tập xác định D = R
+ Sự biến thiên y’= - 3x2 + 6x - 4 y’ = 0 : Phương trình vô nghiệm + Các giới hạn tại vô cực
Bảng biến thiên
x - +
-y
+
-
Hàm số nghịch biến trên…
Hàm số không có cực trị
Trang 4Ví dụ 3: Khảo sát sự biến thiên và vẽ
đồ thị hàm số y2x3 6
GV: Gọi hs lên bảng trình bày
GV: hướng dẫn từng bước cụ thể
Chú ý : Dạng của đồ thị hàm số bậc ba
+Đồ thị:
Giao điểm của đồ thị với Ox, Oy
Vẽ đồ thị
6
4
2
-2
-4
M A
3 Bài tập về nhà:
Hoàn thành các bt 1 trang 43 SGK
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG
Trang 5Ngày soạn: 06/09/2016
Tiết:12
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU:
Kiến thức:
Biết sơ đồ tổng quát để khảo sát hàm số: tìm tập xác định, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, tìm tiệm cận, lập bảng biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
Kĩ năng:
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số bậc ba
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: hợp tác, giải quyết vấn đề, vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy và suy luận toán học
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi
III Phương pháp, kỹ thuật, hình thức tổ chức dạy học và thiết bị dạy học:
- Phương pháp và kỹ thuật dạy học: thảo luận, đàm thoại gợi mở, thuyết trình.
- Hình thức tổ chức dạy học: Cá nhân , nhóm và lớp
- Phương tiện thiết bị dạy học: sgk, máy tính
IV Mô tả mức độ nhận thức:
1 Bảng mô tả mức độ nhận thức:
Vận dụng
Xác định dạng hàm
số bậc 3 Nắm được sơ đồ khảo sát và vẽ đồ thị hàm
số: TXĐ, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, lập bảng biến thiên, vẽ ĐTHS
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3 có 2 cực trị
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
V Thiết kế tiến trình dạy học:
2. 1 Kiểm tra bài cũ: H Sơ đồ khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
HS.
2 Dạy bài mới:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị
hàm số bậc 3
a) yx3 x2 x1
- Tìm TXĐ ?
- Tính y/? giải phương trình y/=0
,( 0)
) 0 ( , lim
a
a y
HS:
- TXĐ: D=R
- Tính các giới hạn
- Tính đạo hàm y/ 3x2 2x 10,xD
- Lập bảng biến thiên
Trang 6- Tính chất đồ thị như thế nào ?
Gọi hs lên bảng giải
Gv theo dõi các bước giải, hướng dẫn hs
vẽ đồ thị
b) y 2x3 3x2 1
- Đồ thị:
b
- TXĐ: D=R
- Tính các giới hạn
- Tính đạo hàm y/= 6x2-6x
y/=0 x=0 ; x=1 => y(0)=1; y(1)=0
- Lập bảng biến thiên
- Điểm đặc biệt:
x=0 => y=1 ; y=0 x=1 ; x=2
1
x=-1 => y=-4; x=2 => y=5
Đồ thị:
3 Bài tập về nhà:
Hoàn thành các bt 1 trang 43 SGK
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG
Trang 7Ngày soạn: 06/09/2016
TC:7
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU:
Kiến thức:
Biết sơ đồ tổng quát để khảo sát hàm số: tìm tập xác định, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, tìm tiệm cận, lập bảng biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
Kĩ năng:
Biết cách khảo sát và vẽ đồ thị của các hàm số bậc ba
Thái độ:
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác Tư duy các vấn đề toán học một cách lôgic và hệ thống
Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: hợp tác, giải quyết vấn đề, vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy và suy luận toán học
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án Hình vẽ minh hoạ.
Học sinh: SGK, vở ghi
III Phương pháp, kỹ thuật, hình thức tổ chức dạy học và thiết bị dạy học:
- Phương pháp và kỹ thuật dạy học: thảo luận, đàm thoại gợi mở, thuyết trình.
- Hình thức tổ chức dạy học: Cá nhân , nhóm và lớp
- Phương tiện thiết bị dạy học: sgk, máy tính
IV Mô tả mức độ nhận thức:
1 Bảng mô tả mức độ nhận thức:
Vận dụng
Xác định dạng hàm
số bậc 3 Nắm được sơ đồ khảo sát và vẽ đồ thị hàm
số: TXĐ, xét chiều biến thiên, tìm cực trị, lập bảng biến thiên, vẽ ĐTHS
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3 có 2 cực trị
Vận dụng khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3
V Thiết kế tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ: Lồng vào tiết dạy
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 :Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số y = 2 + 3x – x 3
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
1) Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị
hàm số y = 2 + 3x – x 3
- Tìm TXĐ ?
- Tính y/? giải phương trình y/=0
,( 0)
) 0 ( , lim
a
a y
- Tính chất đồ thị như thế nào ?
TXĐ : R
Sự biến thiên :
* Chiều biến thiên y' = 3 – 3x2
1
x
1
x y' = 0
Trên khoảng ( ; 1)và (1; )
y' âm nên hàm số nghịch biến Trên khoảng ( – 1;1) y' dương
Trang 8Gọi hs lên bảng giải.
Gv theo dõi các bước giải, hướng dẫn hs
vẽ đồ thị
nên hàm số đồng biến
* Cực trị : Hàm số đạt cực tiểu tại x = –1,
yCT = y( –1) = 0 Hàm số đạt cực đại tại x = 1
yCĐ = y(1) = 4 Các giới hạn tại vô cực ;
3
3 2
x x
3
3 2
x x
*Bảng biến thiên
x – 1 1
y’ – 0 + 0 –
y 4
0 CĐ CT
c Đồ thị : Ta có
2 + 3x – x3 = (x+1)2(2 – x) = 0
1
x
2
x Vậy các giao điểm của đồ thị
hàm số với trục Ox là ( –1;0) và (2;0) Giao điểm của đồ thị hàm số với trục Oy là I(0;2)
Ta có đồ thị nhận I(0;2) làm tâm đối xứng và đồ thị là
Hoạt động 2 :Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số y = x 3 +3x 2 + 4x
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
2) Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị
hàm số y = x 3 +3x 2 + 4x
H1
Nêu tập xác định của hàm số
H2
Tính đạo hàm y’ và tìm nghiệm của đạo
a TXĐ :
b Sự biến thiên :
* Chiều biến thiên y' = 3x2 + 6x + 4
Ta có y' = 3x2 + 6x + 4 =3(x+1)2 + 1 > 0 với mọi x R nên hàm số đồng biến trên khoảng
Trang 9y’ = 0 nếu có
Nêu y’=3(x+1)2 + 1>0
Suy ra tính đơn điệu của hàm số
Tính các giới hạn ở vô cực
H3
Nêu bảng biến thiên và xác định các
điểm đặc biệt
H4
Vẽ đồ thị hàm số
Gv theo dõi các bước giải, hướng dẫn hs
vẽ đồ thị
( ; )và không có cực trị
* Các giới hạn tại vô cực ;
3
2
x x
3
2
x x
*Bảng biến thiên
x
y’ +
y
c Đồ thị
Đồ thị hàm số qua gốc toạ độ và điểm (–2;– 4), nhận điểm I(–1;–2) làm tâm đối xứng Ta có đồ thị
y
x O 1 1 2 2 4
3 Bài tập về nhà:
Cho hàm số y = (x+1)(x ❑2 +2mx + m + 2)
a khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số khi m = -1
b Tìm m để đồ thị hàm số cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG
Trang 10Ngày soạn: 06/09/2016
HH:4
THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN (tiết 2)
I Nội dung:
- Thể tích khối đa diện
- Thể tích khối chóp
- Thể tích khối lăng trụ
II Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Học sinh hiểu được khái niệm về thể tích khối đa diện
- Học sinh nắm được công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp
2 Kỹ năng:
- Vận dụng công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp vào các bài toán tính thể tích
3 Tư duy, thái độ:
- Có tinh thần hợp tác, tích cực tham gia bài học, rèn luyện tư duy logic
- Cẩn thận, chính xác trong tính toán, vẽ hình
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung : tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác
- Năng lực chuyên biệt : vẽ đúng hình học không gian (chủ yếu là hình chóp, lăng trụ), vận dụng các công thức hợp lý để giải các bài toán về thể tích khối đa diện trọng tâm là khối chóp, khối lăng trụ
III Phương pháp, kỹ thuật, hình thức tổ chức dạy học và thiết bị dạy học.
- Phương pháp và và kĩ thuật dạy học : thảo luận, đàm thoại gợi mở, thuyết trình…
- Hình thức tổ chức dạy học: cá nhân, nhóm, lớp
- Phương tiện dạy học : Thước kẻ, các mô hình về khối chóp, lăng trụ, SGK, …
IV Mô tả mức độ nhận thức:
Khái niệm thể
tích khối chóp
và khối lăng trụ
Thừa nhận công thức tính thể tích khối chóp
và liên hệ được với công thức tính diện tích của tam giác
Hiểu được cách xây dựng công thức tính thể tích khối lăng trụ
Vận dụng được các công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ để tính được thể tích của chúng qua một số bài toán đơn giản ở dạng vận dụng trực tiếp
Vận dụng được các công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ để tính được thể tích của chúng ở một số bài toán nâng cao
có sử dụng tổng hợp các kiến thức về hình học không gian và hình học phẳng
V Thiết kế tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ: Lồng vào tiết dạy
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái niệm thể tích khối lăng trụ
Định lí: Thể tích khối lăng trụ có diện tích đáy là B,chiều cao h là: V=B.h
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
H: Nêu mối liên hệ giữa khối hộp chữ
nhật và khối lăng trụ có đáy là hình chữ
nhật
H: Từ đó suy ra thể tích khối lăng trụ + Một học sinh nhắc lại chiều cao của hình lăng trụ Suy
ra chiều cao của khối lăng trụ
Trang 11VD1: Cho lăng trụ đứng
ABCD.A’B’C’D’ có đáy ABCD là hình
chữ nhật AB=2a, BC=3a và AA’=4a
Tính thể tích khối lăng trụ trên
H: cách vẽ hình
Gv: gọi hs lên bảng vẽ hình
H: tính chất lăng trụ đứng?
H: chiều cao của khối lăng trụ?
H: Công thức tính diện tích đáy?
GV: hướng dẫn hs vẽ hình, trình bày lời
giải
+ Học sinh ghi nhớ công thức
HS: vẽ hình Xác định chiều cao và đáy tương ứng Vận dụng công thức tính thể tích khối lăng trụ
Hoạt động 2 : Tìm hiểu khái niệm thể tích khối chóp
Định lí: Thể tích khối chóp có diện tích đáy là B,chiều cao h là: V=
1
3B.h
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
H: Nêu mối liên hệ giữa khối lăng trụ
tam giác và khối chóp
H: Từ đó suy ra thể tích khối chóp
VD2: Cho khối chóp S.ABC có SA
vuông góc với mặt phẳng ABC, SA=2a
Tam giác ABC là tam giác đều cạnh 2a
a)Tính thể tích khối chóp trên
b) Gọi M là trung điểm của BC Tính thể
tích khối chóp S.AMB
H: cách vẽ hình
Gv: gọi hs lên bảng vẽ hình
H: tính chất lăng trụ đứng?
H: chiều cao của khối lăng trụ?
H: Công thức tính diện tích đáy?
GV: hướng dẫn hs vẽ hình, trình bày lời
giải
+ Một học sinh nhắc lại chiều cao của hình chóp Suy ra chiều cao của khối chóp
+ Học sinh ghi nhớ công thức
HS: vẽ hình Xác định chiều cao và đáy tương ứng Vận dụng công thức tính thể tích khối chóp
3 Bài tập về nhà:
Bài tập 6,8,9,11 sách giáo khoa trang 26,27
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG
Trang 12Ngày soạn: 06/09/2016
TCH:1
LUYỆN TẬP (THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN)
I Nội dung:
- Thể tích khối đa diện
- Thể tích khối chóp
- Thể tích khối lăng trụ
II Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Học sinh hiểu được khái niệm về thể tích khối đa diện
- Học sinh nắm được công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp
2 Kỹ năng:
- Vận dụng công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp vào các bài toán tính thể tích
3 Tư duy, thái độ:
- Có tinh thần hợp tác, tích cực tham gia bài học, rèn luyện tư duy logic
- Cẩn thận, chính xác trong tính toán, vẽ hình
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung : tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác
- Năng lực chuyên biệt : vẽ đúng hình học không gian (chủ yếu là hình chóp, lăng trụ), vận dụng các công thức hợp lý để giải các bài toán về thể tích khối đa diện trọng tâm là khối chóp, khối lăng trụ
III Phương pháp, kỹ thuật, hình thức tổ chức dạy học và thiết bị dạy học.
- Phương pháp và và kĩ thuật dạy học : thảo luận, đàm thoại gợi mở, thuyết trình…
- Hình thức tổ chức dạy học: cá nhân, nhóm, lớp
- Phương tiện dạy học : Thước kẻ, các mô hình về khối chóp, lăng trụ, SGK, …
IV Mô tả mức độ nhận thức:
Khái niệm thể
tích khối chóp
và khối lăng trụ
Biết được công thức tính thể tích khối chóp, công thức tính thể tích khối lăng trụ
Vận dụng được các công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ để tính được thể tích của chúng qua một số bài toán đơn giản ở dạng vận dụng trực tiếp
Vận dụng được các công thức tính thể tích khối chóp, khối lăng trụ để tính được thể tích của chúng ở một số bài toán nâng cao
có sử dụng tổng hợp các kiến thức về hình học không gian và hình học phẳng
V Thiết kế tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ: Lồng vào tiết dạy
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 : Làm bài tập về thể tích khối lăng trụ
HS nhắc lại: Thể tích khối lăng trụ có diện tích đáy là B,chiều cao h là: V=B.h
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
BT1: Cho khối lăng trụ đứng
ABC.A’B’C’ có đáy là tam giác vuông
tại A , AC = b , góc ACB bằng 60o
Đường thẳng BC’ tạo với mp (AA’C’C)
một góc 30o
+ Một học sinh nhắc lại chiều cao của hình lăng trụ Suy
ra chiều cao của khối lăng trụ