Bài mới *Giới thiệu bài : Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu ý nghĩa khái quát và chức năng ngữ pháp của cụm động từ tiết này chúng ta xẽ cùng nhau đi tìm hiểu tiếp cấu tạo đầy đủ của cụm đ[r]
Trang 1Ngày soạn:12/08/2016
Ngày giảng:16/08/2016
TUẦN 1- TIẾT 1 + 2 VĂN BẢN : CON RỒNG CHÁU TIÊN
GV: Soạn giáo án, tài liệu
HS: Soạn bài , đọc bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trường chúng ta
đều được học và ghi nhớ câu ca dao:
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
Nhắc đến giống nòi mỗi người Việt Nam của mình đều rất tự hào về nguồn gốccao quí của mình - nguồn gốc Tiên, Rồng, con Lạc cháu Hồng Vậy tại saomuôn triệu người Việt Nam từ miền ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến
Trang 2rừng núi lại cùng có chung một nguồn gốc như vậy Truyền thuyết Con Rồng,cháu Tiên mà chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ về điều đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
- Đọc kĩ phần chú thích *
? Nêu hiểu biết của em về truyền thuyết?
GV hướng dẫn cách đọc- đọc mẫu- gọi HS
đọc
Nhận xét cách đọc của HS
Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?
? Em hãy giải nghĩa các từ: ngư tinh, mộc
tinh, hồ tinh và tập quán?
?Theo em trruyện có thể chia làm mấy
phần? Nội dung của từng phần?
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
I ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG
1 Khái niệm truyền thuyết
Truyện dân gian truyền miệng kể
về các nhân vật, sự kiện có liênquan đến lịch sử thời quá khứ.Thường có yếu tố tưởng tượng kìảo
Thể hiện thái độ, cách đánh giá củanhân dân đối với các sự kiện vànhân vật LS
2 Đọc hiểu chú thích
a Đọc-Kể
Đọc rõ ràng, rành mạch, nhấngiọng ở những chi tiết kì lạ phithường
b chú thích
3 Bố cục + 3 phần
a Từ đầu đến long trang Giớithiệu
Lạc Long Quân và Âu Cơ
b Tiếp lên đường Chuyện Âu
Cơ sinh con kì lạ và LLQ và Âu
Cơ chia con
c Còn lại Giải thích nguồn gốc
Trang 3* Gọi HS đọc đoạn 1
? LLQ và Âu cơ được giới thiệu như thế
nào? (Nguồn gốc, hỡnh dỏng, tài năng)
? Vậy qua cỏc chi tiết trờn, em thấy hỡnh
tượng LLQ và Âu Cơ hiện lờn như thế nào?
Cú sức khoẻ vô địch, có nhiều phép lạ…xinh
đẹp tuyệt trần…
? Tại sao tỏc giả dõn gian khụng tưởng
tượng LLQ và Âu cơ cú nguồn gốc từ cỏc
loài khỏc mà tưởng tượng LLQ nũi rồng,
Âu Cơ giống Tiờn ? Điều đú cú ý nghĩa gỡ?
=>Việc tưởng tượng LLQ và Âu Cơ dũng
dừi tiờn - Rồng mang ý nghĩa thật sõu sắc
Bởi rồng là 1 trong bốn con vật thuộc nhúm
linh mà nhõn dõn ta tụn sựng và thờ cỳng
Cũn núi đến Tiờn là núi đến vẻ đẹp toàn mĩ
khụng gỡ sỏnh được Tưởng tượng LLQ nũi
Rồng, Âu Cơ giống tiờn tỏc giả dõn gian
muốn ca ngợi nguồn gốc cao quớ của dõn
tộc VN ta
con Rồng, chỏu Tiờn
II ĐỌC –HIỂU VĂN BẢN
1 Giới thiệu Lạc Long Quõn - Âu
Tài năng
cú nhiều phộp lạ, giỳp dõn diệt trừ yờu quỏi
Âu Cơ
Nguồn gốc: Tiờn
Hỡnh dỏng: Xinh đẹp tuyệt trần ở miền non thẳm dạy dõn lễ nghi phong tục chăn nuụi trồng trọt
=> Nguồn gốc cao quý của DTVN
Trang 4Tiết 2
Sau khi LLQ và Âu cơ gặp nhau đem lòng
yêu nhau rồi trở thành vợ chồng Cuộc tình
duyên của họ ra sao? Chúng ta tiếp tục tìm
hiểu tiếp phần tiếp theo
? Chi tiết này cú ý nghĩa gỡ?
=> Chi tiết lạ mang tớnh chất hoang đường
nhưng rất thỳ vị và giàu ý nghĩa Nú bắt
nguồn từ thực tế rồng, rắn đề đẻ trứng Tiờn
(chim) cũng đẻ trứng Tất cả mọi người VN
chỳng ta đều sinh ra từ trong cựng một bọc
trứng (đồng bào) của mẹ Âu Cơ DTVN
chỳng ta vốn khoẻ mạnh, cường trỏng, đẹp
đẽ, phỏt triển nhanh
? Em hóy quan sỏt bức tranh trong SGK và
cho biết tranh minh hoạ cảnh gỡ?
? Lạc Long Quõn và Âu Cơ chia con như
thế nào? Việc chia tay thể hiện ý nguyện gỡ?
2.Chuyện Âu Cơ sinh con kỡ lạ và LLQ và Âu Cơ chia con
+ Âu cơ sinh con
Sinh bọc trăm trứng, nở trăm con,đẹp đẽ, khụi ngụ, khụng cần bỳmớm, lớn nhanh như thổi
Kỳ lạ không có thật-> mang tínhchất hoang đờng
=> Mọi ngời dân đều có chungnguồn cội tổ tiên.nhấn mạnh sựgắn bú keo sơn, thể hiện ý nguyệnđoàn kết giữa cỏc cộng đồng ngườiViệt
+ Cuộc chia tay giữa LLQ và Âu Cơ
- 50 người con xuống biển;
- 50 Người con lờn nỳi
Trang 5? Bằng sự hiểu biết của em về LS chống
ngoại xâm và công cuộc xây dựng đất nước,
em thấy lời căn dặn của thần sau này có
được con cháu thực hiện không?
=> LS mấy ngàn năm dựng nước và giữ
nước của dân tộc ta đó chứng minh hựng
hồn điều đó Mỗi khi TQ bị lâm nguy, ND
ta bất kể trẻ, già, trai, gái từ miền ngược
đến miền xuôi, từ miền biển đến miền rừng
núi xa xôi đồng lũng kề vai sát cánh đứng
dậy giết kẻ thù Khi nhân dân một vùng gặp
thiên tai địch hoạ, cả nước đều đau xót,
nhường cơm xẻ áo, để giúp đỡ vượt qua
hoạn nạn và ngày nay, mỗi chúng ta ngồi
đây cũng đó, đang và sẽ tiếp tục thực hiện
lời căn dặn của Long Quân xưa kia bằng
những việc làm thiết thực
? Trong tuyện dân gian thường có chi tiết
tưởng tượng kì ảo Em hiểu thế nào là chi
tiết tưởng tượng kì ảo?
-> Chi tiết tưởng tượng kì ảo là chi tiết
không có thật được dân gian sáng tạo ra
nhằm mục đích nhất định
? Trong truyện này, chi tiết nói về LLQ và
Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là những
chi tiết tưởng tượng kì ảo Vai trò của nó
trong truyện này như thế nào?
=> Cuộc chia tay phản ánh nhu cầuphát triển DT: làm ăn, mở rộng vàgiữ vững đất đai Thể hiện ýnguyện đoàn kết, thống nhất DT.Mọi người ở mọi vùng đất nướcđều có chung một nguồn gốc, ý chí
và sức mạnh
* ý nghĩa chi tiết tưởng tượng kì ảo
Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao,đẹp đẽ của các nhân vật, sự kiện
Trang 6* Gọi HS đọc đoạn cuối
? Em hãy cho biết, truyện kết thúc bằng
những sự việc nào? Việc kết thúc như vậy
có ý nghĩa gì?
? Vậy theo em, cốt lõi sự thật LS trong
truyện là ở chỗ nào?
=> Là mười mấy đời vua Hùng trị vì
Khẳng định sự thật trên đó là lăng tưởng
niệm các vua Hùng mà tại đây hàng năm
vẫn diễn ra lễ hội rất lớn - lễ hội đền Hùng
Lễ hội đó đó trở thành một ngày quốc giỗ
của cả dân tộc
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba
? Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở tỉnh nào
trên đất nước ta?
3 Giải thích nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên
Con trưởng lên ngôi vua, lấy hiệuHùng Vương, lập kinh đô, đặt tênnước
Giải thích nguồn gốc của người
VN là con Rồng, cháu Tiên
Cách kết thúc muốn khẳng địnhnguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là
Trang 7? Truyện thể hiện nội dung gì?
- Khái quát hoá bằng sơ đồ tư duy
? Con Rồng, cháu Tiên em thích nhất chi
tiết nào? Vì sao?
? Kể tên một số truyện tương tự giải thích
nguồn gốc của dân tộc VN mà em biết?
2 Nội dung
Giải thích suy tôn nguồn gốcdân tộc
Thể hiện sự đoàn kết, thốngnhất
* Ghi nhớ: SGK- t/3 Kết hôn LLQ ÂC ( thần) (tiên)
? Qua truyÖn em hiÓu thÕ nµo lµ T.thuyÕt?
? TruyÖn gi¶i thÝch ®iÒu g×? Nªu ý nghÜa cña truyÖn: “Con rång – ch¸utiªn”
Trang 8- KÓ l¹i truyÖn
+ Häc thuéc ghi nhí, n¾m ch¾c nh÷ng chi tiÕt tëng tîng k× ¶o
+ Chuẩn bị bài: Từ và cấu tạo của Từ tiếng việt
Tìm các tư liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làmbánh hoặc quà dâng vua
Định nghĩa về từ đơn, Từ phức, các loại từ phức
Đơn vị câu tạo từ Tiếng Việt
GV: Soạn giáo án, tài liệu
HS: Soạn bài , đọc bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới
Tiểu học, các em đã được học về tiếng và từ Tiết học này chúng ta sẽ tìmhiểu sâu thêm về cấu tạo của từ tiếng Việt để gúp các em sử dụng thuần thục từtiếng Việt
Trang 9HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
GV treo bảng phụ đọc VD- HS đọc
? Câu văn này lấy ở văn bản nào?
? Trước mỗi gạch chéo là 1 từ, em hãy
cho biết câu văn trên có mấy từ ? Và có
bao nhiêu tiếng (mỗi một con chữ là một
? Khi nào một tiếng có thể coi là một từ?
? Từ nhận xét trên em hãy rút ra khỏi
( Con Rồng cháu Tiên)
* Nhận xét
- VD trên có 9 từ, 12 tiếng
Một tiếng Hai tiếng
Thần, dạy, dânCách, và, cách
trồng trọt,chăn nuôi, ăn ở
Có từ chỉ có một tiếng, có từ 2tiếng
2 Ghi nhớ : T13/SGK
II TỪ ĐƠN VÀ TỪ PHỨC
Trang 10* GV treo bảng phụ
? Dựa vào kiến thức đó học ở tiểu học em
hãy điền các từ vào bảng phân loại?
* HS lần lượt lên bảng điền vào bảng
+ Giống: đều là từ phức (gồm hai tiếng)
+ Khác: Chăn nuôi: gồm hai tiếng có
quan hệ về nghĩa
? Vậy từ phức được tạo ra bằng cách
ghép các tiếng có quan hệ với nhau về
nghĩa được gọi là từ gì?
- Trồng trọt gồm hai tiếng có quan hệ láy
âm
? Từ phức có quan hệ láy âm giữa các
tiếng được gọi là từ gì?
? Thế nào là từ đơn, từ phức? Từ phức có
mấy loại, đó là những loại nào?
* HS đọc ghi nhớ
* Qua bài học ta có thể dựng thành sơ đồ
sau( dùng sơ đồ tư duy)
1 Ví dụ
Từ /đấy /nước/ ta/ chăm/ nghề/trồng trọt/, chăn nuôi /và /có/ tục/ngày/ tết/ làm /bánh chưng/, bánhgiầy/
* Điền vào bảng phân loại:
- Cột từ đơn: từ, đấy, nước, ta
- Cột từ ghép: chăn nuôi
- Cột từ láy: trồng trọt
* Nhận xét
Từ đơn là từ chỉ gồm có một tiếng Từ phức gồm có 2 tiếng trở lên
- Từ ghép: ghép các tiếng có quan
hệ với nhau về mặt nghĩa
- Từ láy: Từ phức có quan hệ láy âmgiữa các tiếng
Trang 11? Nờu cỏch chế biến bỏnh chất liệu làm
bỏnh ? Tớnh chất của bỏnh ? Hỡnh dỏng
của bỏnh
? Tỡm những từ miờu tả tiếng khúc của
người
? Thi tỡm nhanh cỏc từ lỏy
* GV cho đại diện cỏc tổ lờn tỡm
III LUYỆN TẬP Bài 3
- Nờu cỏch chế biến bỏnh: bỏnh rỏn,bỏnh nướng, bỏnh hấp, bỏnhnhỳng
- Nờu tờn chất liệu làm bỏnh: bỏnh nếp, bỏnh tẻ, bỏnh gai, bỏnh khoai, bỏnh ngụ, bỏnh sắn, bỏnh đậu xanh
- Tớnh chất của bỏnh: bỏnh dẻo,bỏnh phồng, bỏnh xốp
- Hỡnh dỏng của bỏnh: bỏnh gối,bỏnh khỳc, bỏnh quấn thừng
Bài 4:
- Những từ cú tỏc dụng miờu tả đú:nức nở, sụt sựi, rưng rức
Bài 5
Tả tiếng cười: khỳc khớch, sằng sặc,
hụ hố, ha hả, hềnh hệch
Tả tiếng nỳi: khàn khàn, lố nhố, thỏthẻ, lầu bầu, sang sảng
Tả dỏng điệu: Lừ đừ, lả lướt, nghờnhngang, ngụng nghờnh, thướt tha
4 Củng cố - dặn dũ
- Từ là gì ? Các kiểu cấu tạo từ ?
- Thế nào là từ đơn từ phức, từ ghép từ láy ? Lấy ví dụ ?
+ Học thuộc ghi nhớ sách giáo khoa
+ Làm bài tập 4 sách giáo khoa
+ Chuẩn bị: " Giao tiếp văn bản và phơng thức biểu đạt
Ngày soạn:14/8/2016
Ngày giảng: 19/8/2016
Trang 12TIẾT 4 GIAO TIẾP: VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
II.CHUẨN BỊ
GV: Soạn giáo án, tài liệu
HS: Soạn bài , đọc bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRấN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
3 Bài mới
KT sự chuẩn bị bài của HS
Cỏc em đó được tiếp xỳc với một số văn bản ở tiết 1 và 2 Vậy văn bản làgỡ? Được sử dụng với mục đớch giao tiếp như thế nào? Tiết học này sẽ giỳp cỏc
em giải đỏp những thắc mắc đú
I TèM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
Trang 13? Khi đi đường, thấy một việc gì, muốn
cho mẹ biết em làm thế nào?
- nói với Mẹ
? Đôi lúc rất nhớ bạn thân ở xa mà không
thể trò chuyện thì em làm thế nào?
-Viết thư cho bạn
=> Các em nói và viết là đã dùng phương
tiện ngôn từ để biểu đạt điều mình muốn
nói Nhờ phương tiện ngôn từ mà mẹ hiểu
được điều em muốn nói, bạn nhận được
những tình cảm mà em gưỉ gắm Đó chính
là giao tiếp
? Trên cơ sở những điều vừa tìm hiểu, em
hiểu thế nào là giao tiếp?
=> là mối quan hệ hai chiều giữa người
truyền đạt và người tiếp nhận
? Việc em đọc báo và xem truyền hình có
phải là giao tiếp không? Vì sao?
- HS đọc bài ca dao trong SGK
? Bài ca dao có nội dung gì?
GV: Đây là vấn đề chủ yếu mà cha ông
chúng ta muốn gửi gắm qua bài ca dao
này Đó chính là chủ đề của bài ca dao
? Bài ca dao được làm theo thể thơ nào?
Hai câu lục và bát liên kết với nhau như
thế nào?
1 Văn bản và mục đích giao tiếp
a Giao tiếp
- Giao tiếp là một hoạt độngtruyền đạt, tiếp nhận tư tưởng,tình cảm bằng phương tiện ngôntừ
b Văn bản
* VDKhuyên chúng ta phải có lậptrường kiên định
Trang 14=> Bài ca dao là một văn bản: nó có chủ
đề thống nhất, có liên kết mạch lạc và
diễn đạt trọn vẹn ý
? Cho biết lời phát biểu của thầy cô hiệu
trưởng trong buổi lễ khai giảng năm học
có phải là là văn bản không? Vì sao?
? Bức thư em viết cho bạn có phải là văn
Treo bảng phụ HS đọc bài tập -> Đối
+ Bài ca dao làm theo thể thơlục bát, có sự liên kết chặt chẽ: -> Bài ca dao là một văn bản: nó
có chủ đề thống nhất, có liên kếtmạch lạc và diễn đạt một ý trọnvẹn
Là một văn bản vì đó là chuỗi lờinói có chủ đề, có sự liên kết vềnội dung: báo cáo thành tích nămhọc trước, phương hướng nămhọc mới
-> Lời phát biểu của thầy cô hiệutrưởng là văn bản nói
Bức thư: Là một văn bản vì cóchủ đề, có nội dung thống nhấttạo sự liên kết -> đó là dạng vănbản viết
* Văn bản
Là một chuỗi lời nói miệng haybài viết có chủ đề thống nhất, cóliên kết mạch lạc, vận dụngphương thức biểu đạt phù hợp đểthực hiện mục đích giao tiếp
* Ghi nhớ: T17/sgk
2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt
Trang 15chiếu làm BT SGK-17.
Hãy lấy ví dụ các văn bản tương đương
với từng kiểu VB ?
- Tự sự: Bánh chưng bánh giầy
- Miêu tả: văn bản tả quang cảnh, quê
hương, con người
-Trêng hîp 3: V¨n bản miªu t¶.-Trêng hîp 4: VB thuyÕt minh.-Trêng hîp 5: VB biÓu c¶m
- Trêng hîp 6: VB nghÞ luËn
-> 6 kiÓu văn bản
TT KiểuVB phương
thức biểu đạt Mục đích giao tiếp Ví dụ
1 Tự sự Trình bày diễn biến sự việc Truyện:Tấm Cám
2 Miêu tả Tái hiện trạng thái sự vật, con
người
+ Miêu tả cảnh+ Cảnh sinh hoạt
3 Biểu cảm Bày tỏ tình cảm, cảm xúc
4 Nghị luận Bàn luận: Nêu ý kiến đánh giá
+ Tục ngữ: Taylàm
6 Hành chính
công vụ
Trình bày ý mới quyết định thểhiện, quyền hạn trách nhiệmgiữa người và người
Đơn từ, báo cáo,thông báo, giấy mời Lấy VD cho từng kiểu văn bản?
? Thế nào là giao tiếp, văn bản và
phương thức biểu đạt?
HS đọc ghi nhớ
§äc BT1SGK nªu yªu cÇu cña BT
C¸c ®o¹n v¨n, th¬ díi thuéc ph¬ng
* Ghi nhớ: (SGK - tr17) III LUYỆN TẬP
1 Bµi tËp 1
a V¨n b¶n tù sù (Cã ngêi, cã viÖc,diÔnbiÕn sù viÖc)
Trang 16thức biểu đạt nào? Giải thích vì sao
lại thuộc các kiểu văn bản ấy?
Thảo luận nhúm 3 phỳt
Đại diện nhúm trả lời
Đọc bài tập 2 - Nêu yêu cầu
Truyền thuyêt con rồng cháu tiên
thuộc văn bản nào ? Vì sao?
b Văn bản miêu tả: Tả cảnh thiênnhiên đêm trăng trên sông
c Nghị luận: Bàn luận vấn đề làm cho
“ Con rồng cháu tiên” văn bản tự sự vì
kể ngời, việc, lời nói, hành động theomột diễn biến nhất định
I MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
Nhận vật, sự kiện, cốt truyện trong tỏc phẩm thuộc thể loại về đề tài giữ nước
Những sự kiện và di tớch phản ỏnh lịch sử đấu tranh giữ nước của ụng cha
ta được kể trong một tỏc phẩm truyền thuyết
2 Tư tưởng
Giỏo dục lũng tự hào về truyền thống anh hựng trong lịch sử chống giặc ngoại
sõm của dõn tộc, lũng biết ơn đối với những anh hựngcú cụng với đất nước
3 Kĩ năng
Đọc và hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại
- Thực hiện một số thao tỏc phõn tớch một vài chi tiết NT kỡ ảo trong văn bản
- Nắm được tỏc phẩm thụng qua cỏc sự việc được kể
Trang 17II.CHUẨN BỊ
GV: Nghiờn cứu tài liệu soạn giỏo ỏn
HS: Soạn bài, trả lời cõu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRấN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
3 Bài mới
Trỡnh bày nội dung và NT của truyền thuyết Con rồng chỏu tiờn?
* Giới thiệu bài
Chủ đề đỏnh giặc cứu nước là chủ đề lớn, cơ bản, xuyờn suốt LS văn học VNnúi chung, văn học dõn gian VN núi riờng Thỏnh Giúng là truyện dõn gian thểhiện rất tiờu biểu và độc đỏo chủ đề này Đõy là một cõu chuyện hay và hấp dẫn,lụi cuốn biết bao thế hệ người VN Điều gỡ đó làm nờn sức hấp dẫn, lụi cuốn củacõu chuyện như vậy? bài học hụm nay sẽ giải đỏp được thắc mắc đú
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
1HS nhắc lại khỏi niệm truyền thuyết
GV nờu yờu cầu đọc: Đọc to, lu loát, rõ
ràng, thay đổi giọng theo từng đoạn - 3
+ Kể
Sự ra đời của Thỏnh Giúng Thỏnh Giúng biết núi và nhận trỏch nhiệm đỏnh giặc
Thỏnh Giúng lớn nhanh như thổi Thỏnh Giúng vươn vai thành trỏng sĩcưỡi ngựa sắt đi đỏnh giặc và đỏnh tangiặc
Vua phong TG là Phự Đổng Thiờn
Trang 18Hướng dẫn học sinh tim hiểu các chú
thích 1,2,4,6,10,11,17,18,19 (SGK tr
21 -22)
? Văn bản được chia ra làm mấy phần?
Nêu vị trí và nội dung từng phần ?
? “Thánh Gióng” thuộc kiểu văn bản
nào ? Với phương thức biểu đạt nào là
chính ?
? Kể tên các nhân vật trong truyện?
Nhân vật chính là ai?
HS đọc Từ đầu cứu nước
? Tháng Gióng được xây dựng bằng rất
nhiều chi tiết tượng tượng kỳ ảo Em
hãy tìm và phân tích ý nghĩa của các
chi tiết đó?
? Thánh Gióng ra đời như thế nào?
? So sánh quá trình mang thai với thời
gian của con người bình thường
Khác nhau vì con người sinh ra sau 9
tháng 10 ngày nhưng Gióng sinh ra sau
+ P2:Tiếp đến bay lên trời (gióngđánh giặc ngoại xâm)
Trang 19thân của Thánh Gióng
? Khi ra đời,tuổi thơ của Gióng có gì
kỳ lạ?
? Thánh Gióng cất tiếng nói khi nào?
? chi tiết này có ý nghĩa ntn?
? Sau hôm gặp sứ giả, Gióng có điều gì
khác thường,
? Em có suy nghĩ gì về chi tiết cả làng
góp gạo nuôi chú bé?
GV: Gióng lớn lên bằng thức ăn, đồ
mặc của nhân dân, được nuôi dưỡng
bằng những cái bình thường, giản dị,
Gióng là con của nhân dân
? Những thay đổi của Gióng có ý nghĩa
gì?
=>Ngày nay ở làng Gióng người ta vẫn
tổ chức cuộc thi nấu cơm, hái cà nuôi
Gióng Đây là hình thức tái hiện quá
ca ngợi ý thức đánh giặc cứu nước
Lớn nhanh như thổi áo vừa may xong
đã chật ních ăn bao nhiêu cũng không
đủ no vươn vai biến thành tráng sĩ
Cả làng góp gạo nuôi, Gióng lớnnhanh như thổi => Sức mạnh củaGióng là sức mạnh của cả dân tộc
Việc cứu nước là rất hệ trọng và cấpbách, Gióng phải lớn nhanh mới đủsức mạnh kịp đi đánh giặc Hơn nữa,ngày xưa ND ta quan niệm rằng,người anh hùng phải khổng lồ về thểxác, sức mạnh Cái vươn vai củaGióng để đạt đến độ phi thường ấy
Trang 20khứ rất giàu ý nghĩa.
HS đọc đoạn 2
? Tìm những chi tiết miêu tả việc
Gióng ra trận đánh giặc?
? Trong đoạn này, em thích chi tiết nào
nhất? ý nghĩa của chi tiết này?
Bác Hồ nói: "Ai có súng thì dùng súng,
ai có gươm thì dùng gươm, không có
gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc
? Sức mạnh, ý chí của Gióng còn là
sức mạnh của ai
? Thắng giặc, Gióng làm gì? Việc làm
đó chứng tỏ Gióng là người như thế
nào
? Hình tượng Gióng với những chi tiết
kỳ lạ trên mang ý nghĩa lớn lao như thế
=> Sức mạnh của Gióng là sức mạnhcủa toàn dân
Thắng giặc, Gióng bay về trời: Gióngkhông đòi hỏi công danh
Gióng là người anh hùng đánh giặcđầu tiên, mang trong mình sức mạnhcủa cả cộng đồng trong buổi đầu dựngnước
Khẳng định lòng yêu nước, sức mạnhquật khởi của dân tộc ta trong cuộcđấu tranh chống ngoại xâm
* Cơ sở lịch sử của truyện
Cuộc chiến tranh tự vệ ngày càng ác
Trang 21thật LS nào?
? Hình tượng TG trong truyện có ý
nghĩa gì?
? Truyện sử dụng yếu tố NT nào
? Hình ảnh nào của Gióng đẹp nhất
trong tâm trí em?
1HS đọc ghi nhớ
? Hình ảnh TG cùng ngựa sắt bay về
trời có ý nghĩa ntn
Kịch bản Ông Gióng(Tô Hoài)kết thúc
liệt đòi hỏi phải huy động sức mạnhcủa cả cộng đồng
Số lượng và kiểu loại vũ khí củangười Việt cổ tăng lên từ giai đoạnPhùng Nguyên đến Đông Sơn
* Ý nghĩa truyện
Ca ngîi ngêi anh hïng lµng Giãng.ThÓ hiÖn søc m¹nh kú diÖu cña nh©nd©n tîng trng cho lßng yªu níc íc m¬cña nh©n d©n b¶o vÖ v÷ng ch¾c cña tæquèc
Là hình tượng tiêu biểu, rực rỡ củangười anh hùng diệt giặc cứu nước
Là người anh hùng mang trong mìnhsức mạnh cộng đồng buổi đầu dựngnước
- Hình ảnh Gióng trong phần kết thúc
bộ phim của Tô Hoài nêu bật ý nghĩatượng trưng của nhân vật : Khi đấtnước có giặc mỗi chú bé đều nằm mơ
Trang 22với hình ảnh tráng sĩ Gióng cùng ngựa
sắt thu nhỏ dần trở thành em bé cưỡi
trâu trở về làng mát rượi bóng tre
? Em hãy so sánh và nêu nhận xét về 2
cách kết thúc ấy?
? Tại sao hội thi thể thao trong nhà
trường lại mang tên “Hội khỏe Phù
Đổng”?
ngựa sắt, nằm mơ thành Phù Đổng vụtlớn lên để đánh đuổi giặc Ân.Khi đấtnước thanh bình các em vẫn là những
em bé ngây thơ hồn nhiên: Súnggươm vứt bỏ lại hiền như xưa
2 Hội thi thể thao mang tên Hội khỏePhù Đổng vì đây là hội thao dành cholứa tuổi thiếu niên, mục đích của cuộcthi là học tập tốt, lao động tốt gópphần vào sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ đất nước
4 Cñng cè- dặn dò
? Qua văn bản Thánh Gióng em rút ra bài học gì ?
? Nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng ?
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
Hiểu được thế nào là từ mượn Nguồn gốc của từ mượn trong Tiếng ViệtNguyên tắc mượn từ trong Tiếng Việt Vai trò của từ mượn trong hoạtđộng giao tiếp và tạo lập văn bản
Trang 23Xác định đúng nguồn gốc của các từ mượn, viết đúng những từ mượn
Sử dụng từ điển để hiểu nghĩa từ mượn
II.CHUẨN BỊ
GV: Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án
HS: Soạn bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Tiếng Việt của chúng ta vô cùng phong phú ngoài những từ
thuần Việt, ông cha ta còn mượn một số từ của nước ngoài để làm giàu thêmngôn ngữ của ta Vậy từ mượn là những từ như thế nào? Khi mượn từ, ta phảituân thủ những nguyên tắc gì? Bài hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó
- GV treo bảng phụ cho HS quan sát và
đọc ngữ liệu
? VD trên thuộc văn bản nào? Nói về điều
gì?
? Dựa vào chú thích sau văn bản Thánh
Gióng, em hãy giải thích nghĩa của từ
trượng; tráng sĩ?
? Theo em, từ trượng, tráng sĩ dùng để
biểu thị nội dung gì?
? Đọc các từ này, các em phải đi tìm hiểu
nghĩa của nó, vậy theo em chúng có nằm
I TỪ THUẦN VIỆT VÀ TỪ MƯỢN
1 Ví dụ
Chú bé vùng dậy, vươn vai mộtcái bỗng biến thành một tráng sĩmình cao hơn trượng
* Nhận xét Trượng: đơn vị đo độ dài = 10
thước TQ cổ tức 3,33m.( ở đâyhiểu là rất cao.)
Tráng sĩ: người có sức lực cường
tráng, chí khí mạnh mẽ, hay làmviệc lớn
-> Hai từ này dùng để biểu thị sựvật, hiện tượng, đặc điểm: đơn vị
đo lường; biểu hiện sức mạnh củacon người…
Trang 24trong nhóm từ do ông cha ta sáng tạo ra
không?
Hai từ này không phải là từ do ông cha ta
sáng tạo ra mà là từ đi mượn ở nước
ngoài( Tiếng Hán- Trung Quốc)
Các từ do ông cha ta sáng tạo ra đọc lên ta
hiểu nghĩa ngay mà không cần phải giải
thích gọi là từ thuần việt
? Qua phần tìm hiểu trên, em hiểu thế nào
là từ mượn? Từ thuần Việt?
? Theo em, từ trượng, tráng sĩ có nguồn
gốc từ đâu?
- Từ mượn tiếng Hán (gọi là từ Hán
Việt)
* Cho HS đọc các từ trong mục 3
? Trong các từ trên từ nào được mượn từ
tiếng Hán? Những từ nào được mượn của
có từ thích hợp
để biểu thị
do ông cha ta sáng tạo ra đọc lên ta hiểu nghĩa ngay mà không cần phải giải thích
Trang 25? Em có nhận xét gì về hình thức chữ viết
của các từ: ra-đi-ô, in-tơ-nét
Có gạch nối ở giữa: đây là những từ chưa
được Việt hoá cao
=>Một số từ: ti vi, xà phòng, mít tinh, ga
có nguồn gốc Ấn Âu nhưng được Việt hoá
cao hơn viết như chữ Việt
? Vậy theo em, chúng ta thường mượn
tiếng của nước nào?
?Nhắc lại thế nào là từ thuần Việt? Từ
? Nếu mượn từ tuỳ tiện có được không?
? Em hãy rút ra kết luận về nguyên tắc
Mặt tiêu cực: làm cho ngôn ngữdân tộc bị pha tạp
Không mượn từ một cách tuỳtiện, phải bảo vệ sự trong sángcủa tiếng Việt
* Ghi nhớ 2: SGK -tr /25 III LUYỆN TẬP
1 Bài tập 1- SGK trang 26
Trang 26Ghi lại các từ mượn ?
- Xác định nghĩa của từng tiếng tạo thành
các từ Hán Việt ?
- Hãy kể tên một số từ mượn ?
a Mượn từ Hán Việt: vô cùng,ngạc nhiên, tự nhiên, sính lễ
b Mượn từ Hán Việt: Gia nhân
c Mượn từ Anh: pốp, Mai-cơngiắc-xơn, in-tơ-nét
- Yếu nhân: người quan trọng+ Yếu: quan trọng
Trang 27- Từ nào trong các cặp từ là từ mượn ?
đạp: ghi- đông, pê-đan, gác- bu
đờ Là tên một số đồ vật: rađờ điđờ ô, viđờ ô-lông
vi-4 Bài tập 4 SGK trang 26
* Các từ mượn: phôn, pan, nốc ao
- Dùng trong hoàn cảnh giao tiếpthân mật, viết tin trên báo
+ Ưu điểm: ngắn gọn+ Nhược điểm: không trang trọng
4 Cñng cè, dÆn dß
* Củng cố
? Thế nào là từ mượn ? Lấy ví dụ ?
? Thế nào là từ Hán việt, từ thuần việt ? Lấy ví dụ ?
? Nêu nguyên tắc cơ bản khi mượn từ ?
* Dặn dò
+ Học thuộc ghi nhớ SGK Làm bài tập 4 SGK
+ Chuẩn bị: Tìm hiểu chung về văn tự sự
Ngày soạn:18/8/2016
Ngày giảng:25/8/2016
TUẦN 2 - TIẾT 7 TẬP LÀM VĂN: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN TỰ SỰ
- Nhận biết được văn bản tự sự.
- Sử dụng được một số thuật ngữ: Tự sự, kể chuyện,sự việc, người kể
Trang 28II.CHUẨN BỊ
GV: Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án
HS: Soạn bài, trả lời câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
? TruyÖn “Con rång - ch¸u tiªn” Cã ph¶i lµ v¨n b¶n kh«ng? V× sao? Nªu nh÷ngkiÓu v¨n v¨n b¶n thêng gÆp?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: Các em đó được nghe ông bà, cha, mẹ kể những câu
chuyện mà các em quan tâm, yêu thích Mỗi truyện đều có ý nghĩa nhất định quacác sự vịêc xảy ra trong truyện Đó là một thể loại gọi là tự sự Vậy tự sự cú ýnghĩa gỡ? Phương thức tự sự là như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các emhiểu điều đó
HOẠT ĐỘNG CỦA GV -HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
? Hàng ngày các em có hay kể chuyện
và nghe kể chuyện không? Đó là những
chuyện gì?
->Kể chuyện là nhu cầu tất yếu trong
cuộc sống: Kể chuyện văn học, chuyện
đời thường, chuyện lịch sử
? Mục đích của em khi kể chuyện là
gì?
? "Thánh Gióng" là văn bản tự sự Văn
bản này cho ta biết những gì? (Kể về
ai? Thời nào? Làm việc gì?)
I Ý NGHĨA VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA PHƯƠNG THỨC TỰ SỰ
1 VÝ dô
* Nhận xét
-> Kể chuyện để biết, để nhận thức vềngười, sự vật, sự việc
-> Truyện "Thánh Gióng" cho ta biết
về nhân vật Thánh Gióng, thời HùngVương thứ 6, đánh giặc Ân giữ nước
Trang 29? Truyện cú những sự việc chớnh nào?
? Nhận xột của em về cỏch thức kể
trong văn bản "Thỏnh Giúng"?
? Muốn để người nghe hiểu đầy đủ, rừ
ràng, người kể phải kể như thế nào?
? Từ văn bản trờn, em hóy suy ra Tự sự
là gỡ? đặc điểm ý nghĩa của phương
thức tự sự?
HS đọc ghi nhớ
Kể lại đoạn Thỏnh Giúng ra đời
? Sự việc này cú mấy chi tiết nhỏ?
( - Vợ chồng ụng lóo mong muốn cú con
- Bà ra đồng dẫm vết chõn lạ => cú thai, 12
- Truyện cú cỏc sự việc chớnh:
+ Sự ra đời của Thỏnh Giúng+ Nghe tiếng sứ giả => Thỏnh Giúngbiết núi và nhận trỏch nhiệm đỏnhgiạec
+ Thỏnh Giúng lớn nhanh như thổi+ Thỏnh Giúng vươn vai thành trỏng
sỹ, cưỡi ngựa sắt, mặc ỏo giỏp sắt,cầm roi sắt đi đỏnh giặc
+ Thỏnh Giúng đỏnh tan giặc
+ Thỏnh Giúng bay về trời+ Những dấu tớch cũn lại của ThỏnhGiúng
=> Kể theo thứ tự trước sau: Từ khiThỏnh Giúng ra đời đến khi kết thỳc
Phải kể một chuỗi sự việc theo thứ tựnhất định
- Tự sự là cách kể chuyện, kể việc, kể vềcon ngời (nhân vật) Câu chuyện baogồm những chuỗi sự việc nối tiếp nhau
để đi đến kết thúc
Tự sự giỳp người nghe hiểu biết vềngười, sự vật, sự việc Để giải thớch,khen, chờ qua việc người nghe thụngbỏo cho biết
2 Ghi nhớ: (SGK tr 28)
Trang 30- Muốn đạt được mục đích kể như vậy,
ta có thể thay đổi trật tự kể được
không?
? Truyện có thể kết thúc ở sự việc 5
( TG đánh xong giặc) được không? Các
sự việc 6,7,8 có ý nghĩa gì?
( - SV 6: Gióng không ham công danh
- SV 7: Lòng biết ơn, ngưỡng mộ của vua và
nhân dân.
- SV 8: Câu chuyện dường như có thật )
Đọc mẩu chuyện ‘Ông già và thần
chết’
? Trong truyện này phương thức tự sự
được thể hiện như thế nào ?
II LUYỆN TẬP
1 Bµi tËp 1
- Truyện trình bầy 1 chuỗi các sự việc+ Ông già đẵn củi xong, phải mangcủi về
+ Ông kiệt sức muốn chết
Trang 31Cõu truyện thể hiện ý nghĩa gỡ ?
Đọc bài thơ “ Sa bẫy” 2 lần
Bài thơ này có phải là tự sự không ?Vì
sao ?
- Kể chuyện bé Mây và mèo con rủ
nhau bẫy chuột, nhng mèo thèm quá đã
chui vào bẫy ăn tranh phần chuột và
ngủ ở trong bẫy
Cõu truyện cú ý nghĩa gỡ ?
Kể miệng câu chuyện trên
Yờu cầu kể: Tụn trọn mạch kể trong bài
thơ, đỳng ngữ điệu ngắn gọn Nhấn
mạnh ý: “ Gậy ụng đập lưng ụng”
Kể:
+ Bộ Mõy rủ mốo con đỏnh bẫy lũ
chuột nhắt bằng cỏ nướng thơm treo lơ
lửng trong bẫysắt
+ Cả bộ, cả mốo đều nghĩ bọn chuột sẽ
vỡ tham ăn mà mắc bẫy ngay
+ Đờm Mõy nằm mơ thấy cảnh chuột
bị sập bẫy đầy lồng Chỳng chớ cha chớ
chúe, khúc lúc, cầu xin tha mạng
+ Sỏng hụm sau, ai ngờ khi xuống bếp
xem bộ Mõy chẳng thấy chuột, cũng
chẳng cũn cỏ nướng, chỉ cú ở giữa lồng
mốo ta đang cuộn trũn ngỏy khỡ khũ
+ Thần chết đến
+ ễng gỡa sợ chết ( Nhờ thần chếtnhắc hộ)
*ý nghĩa của truyện+ Ca ngợi trớ thụng minh, linh hoạt.+ Tin yờu cuộc sống
2 Bài tập 2
- Là bài thơ tự sự
+ Vì tuy diễn đạt bằng thơ 5 tiếng
nh-ng bài thơ đã kể lại 1 câu truyện có
đầu, cuối có nhân vật, chi tiết, diễnbiến sự việc nhằm chế diễu tính thamlam tự ra bãy của mình
+ ý nghĩa phê phán tham ăn
- Kể miệng câu truyện
Trang 32Chắc mốo ta đang mơ
Kể lại truyện: " Con rồng cháu tiên" để
giải thích vì sao ngời việt nam tự xng là
con rồng cháu tiên ?
3 Bài tập 3 ( sgk tr 30)
- Văn bản 1: Là bản tin nội dung là kể lạicuộc khai mạc trại điêu khắc quốc tế lần
3 tại Huế Bài tờng thuật
-Văn bản 2: Kể ngời Âu Lạc đánh tanquân Tần xâm lợc
-> Cả 2 văn bản đều có nội dung tự sựvới nghkể chuyện, kể việc
-Vai trò của tự sự : Giới thiệu, tờng thuật kểchuyện thời sự hay lịch sử
4 Bài tập 4 (sgk tr 30)
4 Củng cố - Dặn dũ
? Thế nào là văn bản tự sự ? Lấy ví dụ về văn bản tự sự ?
? Viết văn tự sự thể hiện mục đích gì ?
Trang 33VĂN BẢN: SƠN TINH , THỦY TINH
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
Nhân vật sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh
Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc bộ và khát vọng củangười Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình trong mộttruyền thuyết
2 Tư tưởng
Khơi gợi ở học sinh ước mơ, khát vọng chinh phục và làm chủ thiên nhiên
3 Kĩ năng
Đọc - hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại
Nắm bắt các sự việc chính trong truyện Xác định ý nghĩa của truyện
II CHUẨN BỊ
GV: Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án
HS: Soạn bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
? Kể lại truyện Thánh Gióng? ý nghĩa của truyện?
3 Bµi míi
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh là thần thoại cổ đã được lịch sử hoá trở thành mộttruyền thuyết tiêu biểu trong chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng Đó làcâu chuyện tưởng tượng hoang đường nhưng có cơ sở thực tế Truyện rất giàugiá trị về nội dung và nghệ thuật Một số nhà thơ đó lấy cảm hứng hình tượng từtác phẩm để sáng tác thơ ca
HOẠT ĐỘNG CỦA GV -HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV hướng dẫn HS đọc
I ĐỌC TÌM HIỂU CHUNG
1 Đọc - hiểu chú thích
a Đọc- kể + Đọc
Trang 34
+Đ1:Từ đầu “Một đôi” Giọng kể chậm.
+Đ2 :Tếp “Rút quân” Giọng nhanh dồn
? Em hóy cho biết từ cầu hụn là từ Hỏn
Việt hay từ thuần Việt? Hóy giải thớch
nghĩa của từ này?
? Em hóy tỡm bố cục của truyện ? cho biết
nội dung từng phần?
? em hóy cho biết ai là nhõn vật chớnh?
Nhõn vật chớnh là Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
Hai vị thần này là biểu tượng của thiờn
nhiờn, sụng nỳi cả hai cựng đến kộn rể,
đều xuất hiện ở mọi sự việc và đi suốt
diễn biến cõu chuyện
+ Kể + Cỏc sự việc chớnh
b Chỳ thớch
Cầu hụn: xin được lấy làm vợ (cầu:tỡm, kiếm, xin; hụn: lấy vợ, lấychồng)
2 Bố cục
+ P1 “Từ đầu Một đụi”-> Vua Hựng
kộn rể và Sơn Tinh - Thuỷ Tinh đến cầuhụn
+ P2 cũn lại -> Cuộc giao tranh giữaST-TT
Trang 35? Theo em, truyện được gắn với thời đại
nào trong lịch sử Việt Nam?
- Truyện bắt nguồn từ thần thoại cổ được
lịch sử húa Gắn với cỏc thời đại vua
Hựng, truyện đú gắn cụng cuộc trị thuỷ
với thời đại mở nước, dựng nước đầu tiờn
của người Việt cổ
? Trước tài năng của hai vị thần, Vua
Hựng ra điều kiện kộn rể như thế nào ?
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Vua Hựng kộn rể và sự xuất hiện của Sơn tinh, Thủy tinh
Vua Hùng có một ngời con gái tên là MịNơng Muốn kén cho con một ngờichồng xứng đáng
Sơn Tinh Thuỷ Tinh
Thần nuớ Tản Viờnvẫy tay về phớaĐụng ,vẫy tay
về phớa tõy,
Chỳa vựng noncao
Cầu hụn MN
Chỳa miền biểngọi giú hụmưa
Chỳa miền nướcthẳm
Cầu hụn MN
=> Kỡ dị, oai phong với những chi tiết
rất kỡ lạ.Nhiều tài lạ, đều xứng đỏng là rểvua Hựng
Điều kiện: Người vừa cú tài, vừa
dõng lễ vật sớm Lễ vật trang nghiờm,giản dị, quý hiếm, kỳ lạ, nhưng
mangtớnh truyền thống : Voi chớn ngà,
gà chớn cựa Ngựa chớn hồng mao một
Trang 36? Những lễ vật này có thể tìm được ở trên
cạn hay dưới nước
? Qua đó, em thấy vua Hùng ngầm đứng
về phía ai? Vua Hùng là người như thế
nào?
=>Thái độ của vua Hùng cũng chính là
thái độ của nhân dân ta đối với nhân vật
Người Việt thời cổ cư trú ở vùng ven núi
chủ yếu sống bằng nghề trồng lúa nước
Núi và đất là nơi họ xây dựng bản làng
và gieo trồng, là quê hương, là ích lợi, là
bè bạn Sông cho ruộng đồng chất phù sa
cùng nước để cây lúa phát triển những
nếu nhiều nước quá thỡ sụng nhấn chỡm
hoa màu, ruộng đồng, làng xóm Điều đó
đó trở thành nỗi ám ảnh đối với tổ tiên
người Việt
=>Cuối cùng ai là người được chọn làm
rể vua? Điều đó đó dẫn đến sự kiện nào
HS đọc tiếp phần 2
? Em hãy cho biết với điều kiện kén rể
của vua Hùng vị thần nào mang lễ vật
đến trước?
? Chính điều kiện có phần thuận lợi
nên Đứng trước kết quả đó Thuỷ Tinh
có thái độ, hành động như thế nào?
?Tìm những chi tiết miêu tả cuộc giao
2 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn và cuộc giao tranh giữa hai thần
a Sơn Tinh, Thuỷ Tinh cầu hôn
Sơn tinh đến trước lấy được MịNương làm vợ
Thuỷ Tinh đùng đùng nổi giận, nổighen quyết đánh Sơn Tinh cướp lại MịMương
b Cuộc giao tranh giữa hai vị thần
Trang 37? Em nhận xét ntn về cuộc giao tranh này
? Theo em Cảnh Thuỷ Tinh giương oai
diễn võ, hô gió gọi mưa làm bão tố ngập
trời thật là dữ tợn gợi cho em hình dung
ra hiện tượng gì? Hình ảnh Thuỷ Tinh
tượng trưng cho điều gì?
? Trước cơn ghen nổi trời của Thuỷ Tinh,
Sơn Tinh đã đối phó như thế nào?
? Theo dõi cuộc giao tranh giữa ST và
TT em thấy chi tiết nào là nổi bật nhất?
Vì sao?
? Kết quả cuộc giao tranh ntn ? vì sao
Sơn Tinh luôn thắng Thuỷ Tinh? Điều đó
có ý nghĩa gì?
? Truyện kể, năm nào Thuỷ Tinh cũng
dâng nước đánh Sơn tinh Theo em,
Thuỷ Tinh Sơn Tinh
Hô mưa, gọi gió,làm thành giôngbão…dâng nướccuồn cuộn ngậpnhà cửa, ruộngvườn…
Giao tranh ròng
rã vài tháng Thua rút quân
Bốc từng quảđồi, dời từng dãynúi dựng luỹngăn chặn nướclũ
Chống trả quyếtliệt
Thắng TT-> Hai thần giao tranh quyết liệt
TT đại diện cho cái ác, cho hiệntượng thiên tai lũ lụt
Sơn Tinh không hề run sợ, quyết liệt,kiên cường chống trả và đã thắng.ST: đại diện cho chính nghĩa, cho sứcmạnh của nhân dân chống thiên
-> Nước sông dâng miêu tả đúngtính chất ác liệt của cuộc đấu tranhchống thiên tai gay go, bền bỉ củanhân dân ta
Tượng trưng cho sức mạnh và tinhthần của người Việt cổ trước thiên tai
Trang 38người xưa đó mượn truyện này để giải
thích hiện tượng thiên nhiên nào ở nước
ta?
? Nêu ý nghĩa của truyện ?
Trong truyện thần Tản viên (ST) dù tài cao
phép lạ nhưng lại là con rể Vua Hùng Chi
tiết nghệ thuật này có ý nghĩa gì?
-> Trong truyện tác giả dân gian chọn ST
làm con rể vua Hùng lại để cho ST thắng:
Là muốn đề cao quyền lực của vua Hùng,
đồng thời muốn ca ngợi công lao dựng nước
mở nước của các vua Hùng
? Các nhân vật ST, TT gây ấn tượng
mạnh khiến người đọc phải nhớ mãi
Theo em, điều đó có được là do đâu?
? Truyện phản ánh nội dung gì ?
chống hữu hiệu, biến ước mơ chế ngự
thiên tai của nhân dân thời xưa trở thành
* ý nghÜa cña truyÖn
- Giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm ->Thể hiện ước mơ cộng đồng, có sứcmạnh chiến thắng thiên nhiên, chinhphục thiên nhiên
III TỔNG KẾT
1 Nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật kì
ảo mang tính tượng trưng và kháiquát cao
Trang 39hiện thực.
2 HS đọc ghi nhớ
? Vì sao văn bản ST,TT được coi là
truyền thuyết? Và đây có phải là văn bản
tự sự không?
Thể hiện đầy đủ các đặc điểm củatruyền thuyết: có các chi tiết kỳ ảohoang đường
4 Củng cố - dặn dò
? Tại sao trong truyện dân gian, người xưa lại thường sử dụng các yếu tố kỳ
ảo, hoang đường để giải thích các hiện tượng tự nhiên?
- Thể hiện khát khao có sức mạnh lớn lao để chế ngự chiến thắng TN
+ Học thuộc ghi nhớ, nắm vững nội dung của truyện
+ Chuẩn bị: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
Đọc thêm: “ Sự tích Hồ gươm”
Ngày soạn: 25/8/2016
Ngày giảng: 30/8/2016
TUẦN 3 - TIẾT 9 TẬP LÀM VĂN: SỰ VIỆC NHÂN VẬT TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
ĐỌC THÊM: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
Vai trò của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
Ý nghĩa và mối qua hệ của sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự
2 Tư tưởng
- Có thái độ yêu thích môn học
3 Kĩ năng
Trang 40- Chỉ ra được sự viêc, nhân vật trong một văn bản tự sự
- xác định sự việc, nhân vật trong một đề bài cụ thể
II.CHUẨN BỊ
GV: Nghiên cứu tài liệu soạn giáo án
HS: Soạn bài, trả lời câu hỏi SGK
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra đầu giờ
-Thế nào là tự sự ? Phương thức tự sự có đặc điểm gì
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
Ở bài trước, ta đã thấy rõ, trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải cóviệc, có người Đó là sự việc (chi tiết) và nhân vật- hai đặc điểm cốt lõi của tácphẩm tự sự Nhưng vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tácphẩm tự sự như thế nào ? Làm thế nào để nhận ra ? Làm thế nào để xây dựng nócho hay, cho sống động trong bài viết của mình ?
GV treo bảng phụ đó viết sẵn các sự
việc trong truyện ST, TT
? Trong các sự việc trên, đâu là sự việc
khởi đầu, sự việc phát triển, sự việc cao
trào và sự việc kết thúc?
I ĐẶC ĐIỂM CỦA SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ
1 Sự việc trong văn tự sự
a Tìm hiểu các sự việc trong truyện
ST, TT
* Ví dụ a: SGK - Tr37
- Diễn biến sự việc + Sự việc mở đầu: Vua Hùng kénrể(1)
+ Sự việc phát triển: Sơn Tinh, ThuỷTinh cầu hôn, vua Hùng ra điềukiện(2,3,4)