Bai 5 Vu Tru He Mat Troi va Trai Dat He qua chuyen dong tu quay quanh truc cua Trai Dat

Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế - Giờ địa phương giờ Mặt trời: Trái Đất hình cầu và tự quay quanh trục từ tây sang đông, người đứng ở các địa điểm thuộc các kinh tuyến khá[r]

BÀI 4: VŨ TRỤ HỆ MẶT TRỜI VÀ TRÁI ĐẤT HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG

TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI

ĐẤT

Giảng viên: Trịnh Văn Hòa

CHƯƠNG II: VŨ TRỤ HỆ QUẢ CÁC CHUYỂN

ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Khái quát về Vũ Trụ, Hệ Mặt Trời, Trái Đất trong Hệ Mặt Trời

II Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất

Thiên hà là tập hợp của rất nhiều thiên thể (như các ngôi sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi Thiên hà chứa Mặt Trời và các hành tinh của nó được gọi là Dải Ngân

Hà (Milk Way galaxy)

Ngôi sao là thiên thể có khả năng phát ra sáng thông qua phản ứng nhiệt hạch như vậy, Mặt Trời là một ngôi sao.

2 Hệ Mặt Trời

Hệ Mặt Trời là một tập hợp các thiên thể nằm trong Dải Ngân Hà gồm:

- Mặt Trời là định tinh (trung tâm);

- Tám hành tinh: Thủy, Kim, Trái Đất, Hỏa, Mộc, Thổ, Thiên Vương, Hải Vương;

- Tiểu hành tinh, vệ tinh, sao chổi, bụi khí

Quan sát hình trên, nhận xét hình dạng quỹ đạo và hướng chuyển động quanh mặt trời của các hành tinh?

?

Hệ Mặt Trời (Solar System)

Hành tinh là thiên thể bay quanh ngôi sao Như vậy, Trái Đất là một hành tinh quay quanh Mặt Trời.

Hỏa tinh

(Mars) Mộc tinh (Jupiter)

Vệ tinh

là thiên thể quay quanh

một

hành

tinh

Như vậy, Mặt

Trăng là

vệ tinh của Trái Đất.

Sao chổi là thiên thể quay quanh một ngôi sao có quỹ đạo hình elip rất rộng (bay một vòng mất hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm, nghìn năm ) Khi vào gần ngôi sao, nó có khả năng phát sáng do các bụi khí của sao chổi

bị ngôi sao hun nóng.

Thiên thạch

3 Trái Đất trong Hệ Mặt Trời

quay giúp Trái Đất nhận

được lượng nhiệt và ánh

sáng phù hợp cho sự

sống

- Trái Đất vừa tự quay,

vừa chuyển động tịnh

tiến xung quanh Mặt Trời,

tạo ra nhiều hệ quả địa lí

quan trọng

Nêu các đặc điểm cơ bản của Trái Đất?

?

Chuyển động tự quay và tịnh tiến xung

quanh Mặt trời của Trái Đất

149,6 trieäu km

1 Sự luân phiên ngày, đêm 

II Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất 

Vì sao trên Trái Đất lại có hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau?

?

Do Trái Đất có hình cầu và tự quay quanh trục nên

có hiện tượng luân phiên ngày đêm: nơi nhận tia nắng là ban ngày, nơi khuất trong tối là ban đêm.

Sự luân phiên ngày, đêm

2 Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế

- Giờ địa phương (giờ Mặt trời): Trái Đất hình cầu và tự quay quanh trục từ tây sang đông, người đứng ở các địa điểm thuộc các kinh tuyến khác nhau sẽ có giờ khác nhau

Giờ quốc tế (GMT): Do giờ địa phương không thuận tiện trong đời sống người ta chia ra làm 24 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 15 0 kinh tuyến Các địa phương trong cùng một múi thì sẽ thống nhất một giờ Giờ múi số 0 được lấy làm giờ quốc tế, Việt Nam thuộc múi số 7 VD: Trung Quốc chỉ có 1 múi giờ, LB Nga có

10 múi, Canađa có 6 múi….

Do quy ước tính giờ, trên Trái Đất bao giờ cũng có

một múi mà ở đó có hai ngày lịch khác nhau Ví dụ:

Múi giờ số 7

Kinh

0 giê 30 phót

23 giê 30 phót

Bởi vậy, người ta quy định lấy kinh tuyến 1800 ở giữa múi giờ số 12 trên Thái Bình Dương làm đường chuyển ngày quốc tế Nếu đi từ phía tây sang phía đông qua kinh tuyến 1800 thì lùi lại một ngày lịch, còn đi từ phía đông sang phía tây qua kinh tuyến

1800 thì tăng thêm một ngày lịch

Múi giờ số 8

3 Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể

Khi Trái Đất tự quay quanh trục, mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất (trừ hai cực) đều có vận tốc dài khác nhau

và hướng chuyển động từ tây sang đông Do vậy, các vật thể chuyển động trên bề mặt Trái Đất sẽ bị lệch so với hướng ban đầu Lực làm lệch hướng này được gọi

là lực côriôlit.

Sự lệch hướng do ảnh hưởng của lực côriôlit diễn ra như thế nào?

?

- Biểu hiện:

+ Nửa cầu Bắc lệch về bên phải.

+ Nửa cầu Nam lệch về bên trái.

- Ảnh hưởng: Tác động đến sự chuyển động của khối khí, dòng biển, dòng sông, đường đạn bay trên bề mặt Trái Đất…

YÊU CẦU VỀ NHÀ

TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI VÀ BÀI

TẬP CUỐI BÀI HỌC