Bai 4 Dot bien gen

Sơ đồ: Gen → tiền đột biến gen → đột biến gen a Do cấu trúc của bazơnitơ - Các bazơ nitơ dạng hiếm có vị trí liên kết hiđrô bị thay đổi làm cho chúng kết cặp không đúng trong quá trình n[r]

Trang 1

BÀI 4: ĐỘT BIẾN GEN

NHÓM:

1 Lê Thị Anh

2 Lê Thị Hoa

3 Cao Thị Thu Hiền

4 Lê Thu Hiền

Trang 2

Nội

dung

Khái niệm và các dạng đột biến gen

Nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột

biến gen

Hậu quả và ý nghĩa của đột biến gen

Trang 3

I KHÁI NIỆM VÀ CÁC DẠNG ĐỘT BIẾN.

1 Khái niệm

là

những biến đổi

trong cấu trúc của

gen, liên quan đến

một hay vài cặp

nuclêôtit

là

những biến đổi

trong cấu trúc của

gen, liên quan đến

một hay vài cặp

nuclêôtit

là những biến đổi trong cấu trúc của gen, liên quan đến một cặp nuclêôtit

là cá thể mang gen đột biến đã biểu hiện ra được kiểu hình

a) Khái niệm

Đột biến gen Đột biến điểm Thể đột biến

Trang 4

Hươu sáu chân

Người bạch tạng Rùa hai đầu

Trang 5

1 Khái niệm

Tần số đột biến gen:

- Trong tự nhiên, các gen đều có thể bị đột biến nhưng với tần số rất thấp ( -

- Tần số đột biến gen thay đổi tùy thuộc vào liều lượng, cường độ

và các tác nhân gây đột biến

- Trong tự nhiên, các gen đều có thể bị đột biến nhưng với tần số rất thấp ( -

- Tần số đột biến gen thay đổi tùy thuộc vào liều lượng, cường độ

và các tác nhân gây đột biến

b) Đặc điểm

• Đột biến gen dẫn đến thấy đổi trình tự nuclêôtit nên mỗi lần

biến đổi về cấu trúc lại tạo ra một alen mới khác biệt với alen ban đầu

Trang 6

1 Khái niệm

Tác nhân

Đột biến gen

Tác nhân vật lí

Trang 7

1 Khái niệm

Tác nhân

Đột biến gen

Tác nhân hóa học

Trang 8

1 Khái niệm

Tác nhân

Đột biến gen

Tác nhân sinh học

Trang 9

1 Khái niệm

Đột biến gen

Đối tượng

Đột biến gen có thể xảy ra ở tế bào sinh dưỡng( tế bào xôma) và tế

bào sinh dục

Trang 10

1 Khái niệm

2 Các dạng đột biến gen

Các dạng đột biến gen

Mất hay thêm 1 cặp Nu

Thay thế 1 cặp Nu

Trang 12

Có thể làm thay đổi một axit amin tại vị trí bị đột biến -> Phân tử

prôtêin bị thay đổi chức năng

Làm thay đổi trình tự nuclêôtit từ vị trí đột biến tới cuối gen -> Thay đổi trình tự axit amin -> Thay đổi chức năng của prôtêin

Trang 13

1) Nếu mất một cặp nu xảy ra trong bộ 3 ngay sau bộ 3 mở đầu thì sao?

Mất một cặp nu ngay sau bộ 3 mở đầu thì hậu quả càng nặng

Chú ý: Vị trí đột biến mất hay thêm 1 cặp nu càng gần bộ 3 mở

đầu thì hậu quả càng nghiêm trọng và ngược lại

Trang 14

2) Trong 2 dạng: đột biến thay thế và đột biến thêm, mất một cặp

nuclêôtit, dạng nào gây hậu quả lớn hơn? Vì sao?

Trong 2 dạng trên , đột biến mất hay thêm 1 cặp nu gây hậu quả nghiêm trọng hơn Vì đột biến mất hay thêm 1 cặp nu sẽ làm thay đổi trình tự nuclêôtit từ vị trí bị đột biến tới cuối gen, còn thay thế 1 cặp nu chỉ có thể làm thay đổi 1 axit amin tại vị trí bị đột biến

Trang 15

II NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐBG

Bên trong

Vật lí ( tia phóng xạ, tia

tử ngoại, nhiệt,…)

Hóa học( các hóa chất 5BU, NMS,…)

Sinh học( một số virut,

…)

Rối loạn sinh lí, sinh hóa

trong tế bào

Trang 16

1 Nguyên nhân

2 Cơ chế phát sinh đột biến gen

a) Do cấu trúc của bazơnitơ

- Đột biến điểm thường xảy ra trên 1 mạch dưới dạng tiền đột biến Dưới tác dụng của enzim sửa sai, nó có thể trở về dạng

ban đầu hoặc tạo thành đột biến qua các lần nhân đôi tiếp theo

Sơ đồ: Gen → tiền đột biến gen → đột biến gen

- Các bazơ nitơ dạng hiếm có vị trí liên kết hiđrô bị thay đổi làm cho chúng kết cặp không đúng trong quá trình nhân đôi( kết cặp không hợp đôi) dẫn đến phát sinh đột biến gen

Trang 18

1 Nguyên nhân

b) Tác động của các tác nhân gây đột biến

• Tác động của các tác nhân vật lí: tia tử ngoại (UV) có thể làm cho hai bazơ timin trên cùng một mạch AND liên kết với nhau dẫn đến phát sinh đột biến gen

• Tác nhân hóa học: 5-brôm uraxin (5BU) là chất đồng

đẳng của timin thay thế A-T bằng G-X

Trang 19

Nhân đôiNhân đôi

Nhân đôi

Trang 20

1 Nguyên nhân

b) Tác động của các tác nhân gây đột biến

• Tác động của các tác nhân vật lí: tia tử ngoại (UV) có thể làm cho hai bazơ timin trên cùng một mạch AND liên kết với nhau dẫn đến phát sinh đột biến gen

• Tác nhân hóa học: 5-brôm uraxin (5BU) là chất đồng

đẳng của timin thay thế A-T bằng G-X

• Tác nhân sinh học: Dưới tác động của một số virut cũng gây nên đột biến gen

VD: virut viêm gan B, virut hecpet,…

Trang 22

III HẬU QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐỘT BIẾN GEN

1 Hậu quả của đột biến gen

Hậu quả đột biến gen phụ thuộc vào điều kiện môi trường và tổ hợp gen

Đa số đột biến gen là lặn, chỉ biểu hiện ở trạng thái đồng hợp

Trang 23

1 Hậu quả của đột biến gen

1)Tại sao nhiều đột biến điểm lại hầu như vô hại đối với thể đột

biến?

Bởi vì đột biến điểm chỉ liên quan tới một cặp nuclêôtit nên hậu quả phổ biến của đột biến điểm thường vô hại

2) Tại sao đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật?

Đột biến gen thường có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá

vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen và gây ra những rối

loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin

Trang 24

2 Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen

a. Đối với tiến hoá

– Đột biến gen làm xuất hiện các alen mới tạo ra biến dị di truyền phong phú cung cấp nguồn nguyên liệu cho tiến hoá

b. Đối với thực tiễn

– Cung cấp nguồn nguyên liệu cho quá trình tạo giống cũng như trong nghiên cứu di truyền

Trang 25

3) Tính chất tác động của quá trình đột biến lên cấu trúc di truyền

của quần thể là gì?

- Quá trình đột biến đã hình thành gen đột biến không có hướng xác định, không tương ứng với điều kiện môi trường (có thể tạo alen trội, lặn, trung tính; có lợi, hại, trung tính cho thể đột biến…)

- Đột biến làm biến đổi cấu trúc di truyền quần thể

Trang 26

Khái niệmCác dạng đột biến

Nguyên nhân

Cơ chế phát sinh đột biến

Hậu quả và ý nghĩa

Hậu quả của đột biến genVai trò và ý nghĩa của đột biến gen

Trang 27

Câu 1: Trường hợp đột biến gen nào sau đây không làm thay đổi số liên kết hiđrô của gen?

Trang 28

Câu 2: Một đột biến điểm xảy ra không liên quan đến bộ ba

mở đầu, bộ ba kết thúc và không làm thay đổi chiều dài của gen Chuỗi pôlipeptit do gen đột biến tổng hợp sẽ thay đổi thế nào so với gen ban đầu :

A Thay đổi toàn bộ các axitamin kể từ điểm bị đột biến

tương ứng trở về sau

B Mất hoặc thay 1 axitamin

C Không thay đổi hoặc làm thay đổi 1 axit amin D

Không thay đổi hoặc mất 1 axit amin

C

Trang 29

Câu 3: Vai trò chủ yếu của quá trình đột biến đối với quá

trình tiến hoá là

A Cung cấp nguồn nguyên liệu sơ cấp cho tiến hoá.

B Tần số đột biến của vốn gen khá lớn.

C Tạo ra một áp lực làm thay đổi tần số alen trong quần thể.

D Cơ sở để tạo biến dị tổ hợp.

A

Trang 30

Câu 4: Vì sao nói quá trình đột biến là nhân tố tiến hoá cơ bản?

A Vì tạo ra một áp lực làm thay đổi tần số các alen trong quần thể.

B Vì cung cấp nguồn nguyên liệu sơ cấp cho tiến hoá.

C Vì tần số đột biến của vốn gen khá lớn.

D Vì là cơ sở để tạo biến dị tổ hợp.

A

Trang 31

Câu 5: Đặc điểm nào sau đây của đột biến gen làm cho nó

có vai trò quan trọng trong tiến hoá?

A Đột biến gen làm thay đổi tần số alen của quần thể.

B Đột biến gen làm thay đổi tần số kiểu gen của quần thể.

C Đột biến gen làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể.

Tiêu đề	Đột Biến Gen
Tác giả	Lê Thị Anh, Lê Thị Hoa, Cao Thị Thu Hiền, Lê Thu Hiền

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	8,91 MB