Thí nghiệm: SGK/ 61 C2: Khi đưa kim nam châm đến các vị trí khác nhau xung quanh dây dẫn có dòng điện hoặc xung quanh thanh nam châm => kim nam châm lệch khỏi hướng NamBắc địa lí C3: … K[r]
Trang 1Ngày soạn 30.10.15
Tiết 24 – Bài 22: TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN – TỪ TRƯỜNG
I Mục tiêu:
a Về kiến thức:
- Mô tả được thí nghiệm về tác dụng từ của dòng điện
- Trả lời được câu hỏi từ trường tồn tại ở đâu và nhận biết được từ trường
b Về kĩ năng: Lắp đặt thí nghiệm, nhận biết từ trường.
c Về thái độ: yêu thích môn học, có ý thức thu thập thông tin.
d Năng lực được hình thành
- Năng lực bố trí và làm TN, ghi và xử lí kết quả TN
II Chuẩn bị của GV& HS
a GV:
- 2 giá thí nghiệm, nguồn điện, 2 kim nam châm đặt trên giá; 2 dây hợp kim
- 2 biến trở, 2 ampe kế, 10 đoạn dây nối, 2 công tắc
b HS: Học bài, nghiên cứu trước nội dung bài mới.
III Tiến trình bài dạy:
a Ổn định tổ chức (1’)
b Kiểm tra bài cũ, đặt vấn đề vào bài mới (6’)
*Kiểm tra: Nêu các đặc điểm của nam châm? Nêu cách xác định tên cực của 1
thanh nam châm khi màu sơn đã bị tróc hết (đánh dấu cực)? Trên thanh nam châm, tại vị trí nào hút sắt mạnh nhất?
* Đặt vấn đề: Như SGK.
c Nội dung bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
HĐ1: Phát hiện tác dụng từ của dòng
điện (12’)
- Yêu cầu HS quan sát, nghiên cứu thí
nghiệm H22.1
- ? Nêu mục đích, dụng cụ, cách bố trí
và tiến hành thí nghiệm
- GV phát dụng cụ cho các nhóm
- HS các nhóm tiến hành thí nghiệm
dưới sự hướng dẫn của GV -> Bào cáo
kết quả
- ? Hiện tượng xảy ra với kim nam
châm chứng tỏ điều gì? => GV thông
I – LỰC TỪ
1 Thí nghiệm:
*Mục đích: Dòng điện qua dây dẫn thẳng
có tác dụng từ không?
* Dụng cụ: H22.1 (SGK-61)
* Tiến hành: Cho dòng điện chạy qua dây
dẫn, quan sát hiện tượng xảy ra
* Kết quả:
C1
+ Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn => kim nam châm bị lệch đi
+ Khi ngắt dòng điện => kim nam châm trở
về vị trí cũ
2 Kết luận: Dòng điện có tác dụng từ.
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
báo kết luận
* HĐ2: Từ trường (12’)
- ? Liệu tại mọi vị trí kim nam châm
đều chịu tác dụng của lực từ của dây
dẫn có dòng điện?
Nêu phương án kiểm tra?
(Đưa kim nam châm đến các vị trí khác
nhau xung quanh dây dẫn)
- Các nhóm tiến hành thí nghiệm ->
Thảo luận, trả lời C2, C3
? Hiện tượng xảy ra đối với kim nam
châm trong thí nghiệm chứng tỏ điều
gì?
(HS đọc kết luận)
- GV:Ta không quan sát được từ trường
Vậy làm thế nào để nhận biết được từ
trường (Dùng kim nam châm)?
* HĐ 3: Vận dụng (8’)
- GV: Y/c HS nhắc lại cách bố trí và
tiến hành thí nghiệm chứng tỏ xung
quanh dây điện có từ trường
- GV giới thiệu thí nghiệm lịch sử của
Ơ- Xtét
- Y/c cá nhân HS suy nghĩ trả lời
(C4 -> C10)
- Đọc ghi nhớ
(SGK-61)
II – TỪ TRƯỜNG
1 Thí nghiệm: (SGK/ 61) C2: Khi đưa kim nam châm đến các vị trí
khác nhau xung quanh dây dẫn có dòng điện (hoặc xung quanh thanh nam châm => kim nam châm lệch khỏi hướng Nam-Bắc địa lí)
C3: … Kim nam châm luôn chỉ một hướng
xác định
2 Kết luận: (SGK/ 61)
3 Cách nhận biết từ trường:
Dùng 1 nam châm thử đưa vào không gian cần kiểm tra Nếu có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường
III – VẬN DỤNG
C4: Để phát hiện trong dây dẫn AB có dòng
điện không ta đặt kim nam châm lại gần dây dẫn AB
Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam-Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua
và ngược lại
C5: Đặt kim nam châm ở trạng thái tự do
khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ hướng Nam-Bắc chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ trường
C6: Không gian xung quanh nam châm có
từ trường
d Củng cố (5’)
- GV chốt lại kiến thức trọng tâm của bài
- HS: Đọc phần ghi nhớ.
e Hướng dẫn học ở nhà (1’)
- Học thí nghiệm, kết luận
- BTVN: 22 (SBT)
- Đọc trước bài 23: Từ phổ - Đường sức từ