Tài liệu TẠP CHÍ TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC SỐ THÁNG 3 NĂM 2009 ppt

Trong những năm qua, Chương trình tổng thể cải cách hành chínhnhà nước đã đạt được những thành tựu quan trọng: hệ thống thể chế pháp luật từngbước được đổi mới và hoàn thiện; chức năng,

TẠP CHÍ TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC SỐ THÁNG 3 NĂM 2009

1 Đoàn thanh niên xung kích thực hiện cải cách hành chính nhà nước

2 Cơ sở lý luận tổ chức hợp lý chính quyền địa phương (không tổ chức hội đồng nhândân huyện, quận, phường) ở nước ta hiện nay

3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo, bồi dưỡng thế hệ thanh niên cho cách mạng

4 Tác phẩm “sửa đổi lối làm việc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh với phương pháp sửdụng đúng cán bộ

5 Về tính khoa học và thời sự của Luật cán bộ, công chức

6 Đổi mới và tăng cường quản lý nhà nước về công tác thanh niên trong giai đoạn hiệnnay

7 Bồi dưỡng theo nhu cầu công việc - giải pháp cải tiến, nâng cao chất lượng, hiệu quảđào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

8 Vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế

9 Xây dựng chế độ trách nhiệm công chức trong thực thi công vụ

10 Một số kết quả trong công tác cải cách hành chính tại thành phố Đà Nẵng

11 Cải cách hành chính cần có bộ máy vận hành khoa học

12 Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức ở một số nước

ĐOÀN THANH NIÊN XUNG KÍCH THỰC HIỆN CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

NGUYỄN HOÀNG HIỆP

Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

rong nhiều năm qua, để tăng cường năng lực quản lý của nhà nước trong điềukiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa hội nhập kinh tếquốc tế, Đảng ta chủ trương cải cách hành chính một cách mạnh mẽ, toàn diện với mụctiêu góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, có hiệu lực và hiệuquả, tạo điều kiện cho nền kinh tế nhiều thành phần phát triển, giải quyết tốt các vấn đề

xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cựchội nhập kinh tế quốc tế

T

Cụ thể hóa mục tiêu trên, Chính phủ đã xây dựng Chương trình tổng thể cảicách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 với 4 nội dung chính: cải cách về thểchế, cải cách tổ chức bộ máy, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức và cảicách tài chính công Trong những năm qua, Chương trình tổng thể cải cách hành chínhnhà nước đã đạt được những thành tựu quan trọng: hệ thống thể chế pháp luật từngbước được đổi mới và hoàn thiện; chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong hệ thốnghành chính nhà nước được điều chỉnh từng bước phù hợp với yêu cầu quản lý của nhànước trong kinh tế thị trường; cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính nhà nước được điềuchỉnh, sắp xếp tinh gọn, hợp lý hơn; chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong bộmáy hành chính nhà nước được nâng lên; phương thức hoạt động của Chính phủ, các

bộ ngành trung ương và ủy ban nhân dân các cấp có bước đổi mới Những kết quả đó

đã góp phần vào việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của đấtnước Tuy nhiên, so với yêu cầu của công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế thìtiến trình cải cách hành chính còn chậm, hiệu quả thấp Hệ thống thể chế pháp luật cònchưa đồng bộ, tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, chưa phân cấp rõ ràng về chức năng

nhiệm vụ giữa các ngành, các địa phương; chế độ công vụ mới chậm hình thành và chấtlượng đội ngũ cán bộ công chức chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của quá trình đổimới Thủ tục hành chính còn nặng nề, rườm rà, gây khó khăn cho nhân dân và các tổchức, doanh nghiệp… Những vấn đề trên cho thấy cải cách hành chính ở nước ta hiệnnay không chỉ đơn thuần là cải cách thủ tục hành chính mà còn là công việc của bộ máyhành chính, là đội ngũ công chức hành chính, là xây dựng nền hành chính công liênquan đến toàn bộ các hoạt động của hệ thống chính trị Tiến hành các hoạt động cảicách hành chính một cách căn bản, hệ thống, đồng bộ, không chắp vá, làm tăng tínhnăng động sáng tạo của các cơ quan trong bộ máy hành chính, ngăn chặn, đẩy lùi tìnhtrạng quan liêu, tham nhũng, tiêu cực, làm trong sạch bộ máy nhà nước, xây dựng nhànước thực sự là Nhà nước xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.

Đứng trước yêu cầu và thực trạng trên, với vai trò là tổ chức chính trị xã hội,đội quân xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh đã cổ

vũ, động viên đoàn viên, thanh niên tham gia công cuộc cải cách hành chính nhà nướcthông qua phong trào “Thanh niên xung kích tham gia công cuộc cải cách hành chínhnhà nước, xây dựng công sở văn minh, sạch đẹp” Phong trào đã được các cấp bộ đoàntích cực triển khai, với nhiều cách làm phong phú, sáng tạo, thu hút đông đảo đoànviên, thanh niên tham gia và đạt được một số kết quả bước đầu:

1 Tổ chức các phong trào hành động cách mạng để tập hợp thu hút đông đảođoàn viên, thanh niên, công chức, viên chức trẻ xung kích thực hiện tốt các nhiệm vụchuyên môn

- Tổ chức tuyên truyền về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nướcgiai đoạn 2001-2010 với nhiều hình thức như: thông qua hệ thống báo chí, phát thanh củađoàn; tổ chức các lớp tập huấn cho đội ngũ cán bộ đoàn chủ chốt hiện đang là công chức,viên chức; tổ chức hội thi “Thanh niên với cải cách hành chính”; tổ chức diễn đàn, hộithảo chuyên đề về cải cách hành chính nhà nước “Ngày hội hiến kế các giải pháp hữu ích”,

“Công chức trẻ với cải cách hành chính”; phát động và chấm giải cuộc thi viết “Những ýtưởng về cải cách hành chính”

- Tham gia đảm nhận các công trình, phần việc thanh niên, đề xuất các ý tưởng,giải pháp góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng công sở văn minh, sạchđẹp như: đảm nhận bộ phận “một cửa”, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hànhchính, tình nguyện làm thêm giờ, thêm ngày giải quyết các hồ sơ, tài liệu tồn đọng ởcác lĩnh vực hành chính với thời gian nhanh nhất, hiệu quả nhất phục vụ nhân dân Tiêubiểu là Đoàn thanh niên Quận I, thành phố Hồ Chí Minh đảm nhận thực hiện ISO9001:2000 “Quản lý hành chính trên mạng điện tử”; Đoàn thanh niên công ty DượcHậu Giang “Xây dựng mô hình cải cách hành chính hợp lý, hiệu quả”; Đoàn thanh niênPhú Yên thực hiện “đổi mới phong cách làm việc của cán bộ, công chức trẻ” vớiphương châm “2 giảm, 3 đúng, 4 tăng” (giảm sai sót thủ tục hành chính, chi tiêu lãngphí; đúng chủ trương, chính sách pháp luật, quy trình kỷ luật lao động, lương tâm tráchnhiệm; tăng sức khoẻ, tăng năng suất, chất lượng, tăng sáng kiến, tăng kiến thức taynghề)…

2 Tham gia cải cách hành chính thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán

bộ đoàn

Xác định công tác cán bộ là yếu tố quyết định trong mọi công việc, đặc biệt chấtlượng đội ngũ cán bộ là công chức, viên chức Các cấp bộ đoàn đã tích cực phối hợpvới các trung tâm chính trị hoặc chủ động mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chocán bộ đoàn khối viên chức từ bí thư chi đoàn trở lên và thực hiện phương pháp giáodục chủ động, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên

3 Tham gia xây dựng và hoàn thiện tổ chức bộ máy, cán bộ

- Công tác quy hoạch, đánh giá cán bộ đoàn được các cấp bộ chủ động từ việclựa chọn, bố trí, đào tạo, bồi dưỡng nhằm chuẩn hoá đội ngũ cán bộ theo tiêu chuẩn quyđịnh chung Một số địa phương phối hợp với cấp uỷ xây dựng được kế hoạch đào tạo,bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, cử cán bộ biệt phái xuống cơ sở,từng bước hình thành lớp cán bộ đoàn năng động, nhiệt tình, có chuyên môn nghiệp vụcao

- Chế độ chính sách cho cán bộ đoàn cơ sở được quan tâm thiết thực, cụ thểhơn Nhiều cơ sở, đơn vị đã tham mưu để chính quyền, chuyên môn tạo điều kiện, giải

quyết chế độ chính sách, phụ cấp trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ đoàn với các mức độkhác nhau.

- Về tổ chức bộ máy: được kiện toàn theo hướng tinh, gọn, rõ ràng chức năng,nhiệm vụ, khắc phục dần tình trạng chồng chéo và hành chính hoá

Có thể nói, thông qua các hoạt động trên, nhận thức của cán bộ, công chức trẻ

về công cuộc cải cách hành chính nhà nước đã được nâng lên một bước, tổ chức đoàn

và đoàn viên thanh niên đã xác định được vai trò, nhiệm vụ của mình Tuy nhiên, hoạtđộng tham gia cải cách hành chính của thanh niên còn đứng trước nhiều khó khăn,thách thức Một số đoàn viên, thanh niên và đội ngũ cán bộ đoàn chưa nhận thức đầy

đủ về vai trò, trách nhiệm của tuổi trẻ tham gia cải cách hành chính, còn tư tưởng coicải cách hành chính không phải là việc của thanh niên Tinh thần, trách nhiệm củathanh niên, của tổ chức đoàn tham gia cải cách hành chính chưa thực sự chủ động, còn

né tránh, ngại đề xuất góp ý Kết quả các hoạt động tham gia cải cách hành chính còndừng lại ở mức độ nhất định Một bộ phận cán bộ công chức trẻ chưa thực sự chủ độngvươn lên học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học… Đặc biệt vấn đề cải cách hànhchính ngay trong nội bộ tổ chức đoàn còn hạn chế

Trước yêu cầu đòi hỏi của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nền hành chínhnhà nước cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn với nhận thức cải cách hành chính khôngtách biệt, gói gọn trong phạm vi nhà nước mà là một chương trình tổng thể của cả hệthống chính trị Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX đã phát động phong trào

“5 xung kích tham gia phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ tổ quốc”, trong đó xác địnhnội dung “Xung kích tham gia cải cách hành chính” Triển khai Nghị quyết của Đại hộiĐoàn, các tổ chức đoàn tiếp tục đi đầu tham gia vào công cuộc cải cách hành chính,phát huy mạnh mẽ tiềm năng của thanh niên xung kích tham gia phát triển kinh tế - xãhội của đất nước trong thời kỳ mới, cụ thể là:

Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền về các nội dung cải cáchhành chính tới đông đảo đoàn viên thanh niên thông qua việc học tập tư tưởng Hồ ChíMinh với tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”; xây dựng đạo đức người cán bộ “cần, kiệm,liêm, chính, chí công vô tư”; học tập và thực hiện tốt các nghị quyết của Đảng, luật

pháp của Nhà nước, quy chế dân chủ ở cở sở, quy chế làm việc của từng cơ quan, đơnvị; tuyên truyền trên các phương tiện báo, tạp chí, phát thanh, truyền hình của Đoànthanh niên nhằm giới thiệu, phản ánh các hoạt động, phong trào, mô hình cá nhân, tậpthể điển hình ở cơ sở hoạt động có hiệu quả trong công tác cải cách hành chính… vớimục tiêu phấn đấu mỗi cán bộ công chức trẻ là một tuyên truyền viên về cải cách hànhchính.

Thứ hai, phát động phong trào “3 trách nhiệm” (trách nhiệm với công việc,trách nhiệm với nhân dân, trách nhiệm với chính mình) trong cán bộ, công chức trẻ vàcuộc vận động “Văn hoá doanh nghiệp” trong các cơ quan đơn vị, doanh nghiệp; tổchức “Ngày hội hiến kế các giải pháp hữu ích”, ngày hội đăng ký “Sáng kiến cải tiếnquy trình chuyên môn, nghiệp vụ”; xây dựng các tổ, đội, nhóm thanh niên xung kích,tình nguyện tham gia làm thêm giờ để giải quyết các hồ sơ, công việc tồn đọng; cácnhóm tư vấn trẻ xuống cơ sở để giải thích, hướng dẫn, giúp người dân nâng cao kiếnthức, hiểu thêm về các quy trình, thủ tục hành chính; phát động các đợt thi đua caođiểm gắn với việc thực hiện một hoặc nhiều nhiệm vụ của đơn vị như: “Ngày thứ bảytình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh”…

Thứ ba, đẩy mạnh công tác cải cách hành chính trong tổ chức Đoàn TNCS HồChí Minh

- Đổi mới phương pháp công tác của Đoàn: đổi mới từ tư duy công tác thanhniên đến nhận thức đúng và đầy đủ về thanh niên; đổi mới phương pháp tiếp cận, vậnđộng, tư vấn và hướng dẫn thanh niên; đổi mới cách thức tổ chức các hoạt động củathanh niên

- Đổi mới phong cách cán bộ đoàn: trong các hoạt động thanh niên, đội ngũ cán

bộ đoàn tác động đến thanh niên với vai trò là người hướng dẫn, người tổ chức, người

tư vấn, người đối thoại của thanh niên; bản thân họ không hoạt động thay cho thanhniên và càng không phải là “biểu diễn” cho thanh niên xem

- Đổi mới cách thức chỉ đạo: điều này được thực hiện trước hết ở việc xác định

rõ thẩm quyền, cách thức chỉ đạo của mỗi cấp bộ đoàn, của mỗi cơ quan trong cùngmột cấp, cần tăng cường hơn tính định hướng, hướng dẫn, kiểm tra của cấp trung ương,

năng lực vận dụng và tính chủ động, linh hoạt của cơ sở; tăng cường chỉ đạo trực tuyến,chỉ đạo theo chuyên đề, giảm bớt các hoạt động phô trương kém hiệu quả…

- Đổi mới cách thức, quy trình xử lý công việc: đây là quá trình khó khăn, phứctạp, vừa đảm bảo tính hành chính cần thiết của tổ chức đoàn phù hợp với những khuônmẫu, quy định chung của thể chế hành chính ở Việt Nam, vừa phải đảm bảo tính quầnchúng, tính tiên tiến của tổ chức đoàn với tư cách là tổ chức đại diện cho quyền và lợiích hợp pháp của thanh niên, do thanh niên và vì thanh niên

- Đổi mới tổ chức bộ máy và công tác cán bộ: đảm bảo tinh, gọn, rõ chức năng,nhiệm vụ, linh hoạt và thích ứng nhanh với hoàn cảnh, không chồng chéo, không làmthay, “lấn sân” các cơ quan, ngành khác Yêu cầu đối với cán bộ đoàn là phải hiểuthanh niên, nắm bắt được các nhu cầu, nguyện vọng của các tầng lớp thanh niên trongcác lĩnh vực, khu vực, đối tượng cụ thể để đưa ra giải pháp thích hợp; phải gắn bó với

cơ sở, bám sát đối tượng với tinh thần quần chúng rộng rãi và phương pháp dân vận đặcthù phù hợp với đối tượng; phải biết kết hợp hoạt động vận động thanh niên với thammưu cho cấp uỷ đảng và vận động các tầng lớp nhân dân, các tổ chức (kể cả các cơquan nhà nước), tạo tính cộng đồng trách nhiệm của xã hội đối với công tác thanhniên./

XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

CƠ SỞ LÝ LUẬN TỔ CHỨC HỢP LÝ CHÍNH QUYỀN

ĐỊA PHƯƠNG (KHÔNG TỔ CHỨC HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN, QUẬN, PHƯỜNG) Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Theo cách phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ ở nước ta như vậy hình thànhnên ba cấp hành chính địa phương: tỉnh, huyện, xã Trong ba cấp hành chính đó cấphuyện là cấp trung gian và trên từng cấp hành chính lại phân chia thành các đơn vị hànhchính lãnh thổ khác nhau Trên cơ sở các đơn vị hành chính lãnh thổ, chính quyền địaphương được thành lập bao gồm hội đồng nhân dân (HĐND) và ủy ban nhân dân(UBND) Như vậy, chính quyền địa phương ở nước ta được thành lập trên cả ba cấp:tỉnh, huyện, xã Việc tổ chức bộ máy chính quyền địa phương ở cả ba cấp tạo ra mộttầng nấc trung gian ở cấp huyện làm ảnh hưởng đến tính thống nhất, thông suốt trongquản lý điều hành của chính quyền địa phương HĐND với hai tính chất là cơ quanquyền lực và là cơ quan đại diện cho nhân dân địa phương suy đến cùng là thiết chế đạidiện cho cộng đồng dân cư ở địa phương, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội của địaphương theo phân cấp của Chính phủ và điều kiện cụ thể của địa phương, giám sát hoạtđộng của cơ quan hành chính địa phương UBND do HĐND bầu ra là cơ quan chấphành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương UBND các cấp tạo thànhmột hệ thống, UBND cấp dưới chịu sự chỉ đạo của UBND cấp trên, UBND cấp tỉnhchịu sự chỉ đạo của Chính phủ Như vậy, UBND là cơ quan song trùng trực thuộc, vừatrực thuộc Chính phủ, vừa trực thuộc HĐND cùng cấp Tính song trùng trực thuộc này

gây cách bức, ảnh hưởng đến tính thống nhất, thông suốt trong quản lý, điều hành của

sẽ đảm bảo cho bộ máy hành chính nhà nước thêm thông suốt, gần dân, sát dân, hoạtđộng có hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân tốt hơn Chính quyền địa phương ở nước

ta được tổ chức trên cơ sở các đơn vị hành chính lãnh thổ mà việc phân chia đơn vịhành chính lãnh thổ ở nước ta thành nhiều tầng nấc trung gian, lồng chứa bao hàm nhautrong bộ máy Do đó, để tổ chức hợp lý chính quyền địa phương cần phải đổi mới phânchia lại đơn vị hành chính, lãnh thổ ở nước ta một cách hợp lý Đây là vấn đề cơ bản,tiên quyết để tổ chức hợp lý chính quyền địa phương ở nước ta hiện nay

2 Lý do không tổ chức HĐND huyện, quận

Trong các cấp hành chính địa phương, cấp huyện là cấp trung gian, cấp hànhchính nhân tạo Trên cấp hành chính này trong lịch sử có lúc có HĐND, có lúc không

có HĐND chỉ có ủy ban hành chính (UBHC) hoặc UBND Trong lịch sử ra đời và hoạtđộng của chính quyền địa phương ở nước ta, cấp huyện là cấp trung gian nhưng nóđược hình thành trong điều kiện lịch sử - kinh tế - chính trị nhất định, phụ thuộc vàocác yếu tố khách quan và ý trí chính trị của đảng cầm quyền Trong điều kiện kinh tế -chính trị - xã hội chưa phát triển, còn nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng, điều kiện vật chất,

kỹ thuật kém phát triển, trình độ, năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ, công chức cònhạn chế, hệ thống pháp luật không đầy đủ và đồng bộ, quyền làm chủ của người dânchưa được phát huy đầy đủ, trình độ dân trí thấp… nhất là khi đất nước có chiến tranhthì việc thiết lập các đơn vị hành chính cấp huyện là cần thiết; thậm chí có thời chúng tacoi mỗi đơn vị hành chính cấp huyện là một pháo đài, cả nước có trên 500 pháo đài.Song sự hình thành cấp hành chính trung gian này lại là cơ sở hình thành lên một cấpchính quyền không đầy đủ có tính chất trung gian Nói đó là cấp chính quyền khôngđầy đủ vì có lúc nó bao gồm HĐND và UBHC, có lúc chỉ có UBHC Đồng thời chính

sự hình thành cấp chính quyền trung gian này dẫn đến việc tổ chức bộ máy hành chínhcấp huyện là cấp trung gian để quản lý các vấn đề kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội trênđịa bàn huyện, quận, phải có đội ngũ cán bộ chính quyền, đảng, đoàn thể làm việc trongcác cơ quan, tổ chức của bộ máy cấp huyện và do đó, phải bố trí tài chính, đầu tư xâydựng cơ sở vật chất kỹ thuật, duy trì tổ chức và hoạt động của bộ máy cấp huyện Vớiquy mô tổ chức bộ máy của 696 huyện, quận hiện nay chi phí cho đội ngũ cán bộ, côngchức, cho hoạt động của bộ máy cấp huyện là đáng kể

Song, chi phí cho bộ máy cấp huyện không phải là lý do chính để tinh giản cấphành chính trung gian này Lý do chủ yếu là, nếu để tồn tại HĐND cấp huyện và bộmáy hành chính cấp huyện, tức là để tồn tại một tầng nấc trung gian trong bộ máychính quyền địa phương, rộng hơn trong bộ máy hành chính nhà nước, làm cho bộ máyhành chính nhà nước cồng kềnh, hiệu lực, hiệu quả thấp, gây khó khăn, ách tắc choquản lý điều hành công việc của các cơ quan nhà nước, tạo ra một rào cản hữu hình gâykhó khăn cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là khi chúng ta đang xây dựng nền kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong quá trình xây dựng và vận hành nền kinh tế thị trường, mở cửa hội nhậpkinh tế quốc tế, chính quyền địa phương và bộ máy hành chính địa phương phải đốimặt với những cơ hội và thách thức phức tạp diễn ra nhanh chóng, cần có sự tập trungthống nhất, đủ sức mạnh và sáng suốt của chính quyền địa phương để có những quyếtsách nhanh nhạy, chính xác mới chớp được thời cơ, tạo điều kiện cho nền kinh tế thịtrường định hướng XHCN Để tồn tại một cấp chính quyền hoạt động có tính chất hìnhthức, một bộ máy hành chính địa phương trung gian hoạt động kém hiệu lực, hiệu quảvới những thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp sẽ trở thành rào cản cho sự phát triểnkinh tế - xã hội ở địa phương, gây khó khăn và ảnh hưởng đến đời sống của người dân.HĐND là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân, chịu trách nhiệmtrước người dân mà hoạt động hình thức, kém hiệu lực, hiệu quả, gây khó khăn chongười dân thì không cần thiết để tồn tại

3 Lý do chỉ bỏ HĐND ở phường, không bỏ HĐND ở xã

Về cấp hành chính, phường và xã tương đương nhau, nhưng thực ra hai đơn vịhành chính này khác ở nhiều mặt Phường ở địa bàn đô thị, xã trên địa bàn nông thôn.Hai địa bàn đô thị và nông thôn khác nhau ở đặc điểm địa lý và dân cư, ở nếp sống vănhoá và thuần phong mỹ tục Đời sống kinh tế và các hoạt động có tính chất cộng đồngdân cư ở xã khác ở phường Xét về đặc điểm hình thành tự nhiên, xã mới là cấp cơ sở,

ở xã quan hệ cộng đồng dân cư rất rõ nét Còn ở đô thị, phường là cánh tay nối dài củachính quyền thành phố, là cơ quan hành chính trong một chính quyền đô thị chứ khôngphải là chính quyền cơ sở của cộng đồng dân cư cố kết chặt chẽ với nhau như ở làng

xã Đứng về góc độ quản lý, xã là cơ quan quản lý toàn diện hơn Cụ thể, tư liệu sảnxuất quan trọng nhất ở nông thôn là đất đai do xã đứng ra quản lý, ở đô thị chức năngnày thuộc cấp quận và thành phố, chức năng của phường chủ yếu là quản lý đô thị.Chính quyền ở xã liên quan toàn diện đến đời sống kinh tế - xã hội của địa phương.Còn chính quyền ở phường không liên quan nhiều đến đời sống kinh tế xã hội củaphường, chính quyền phường không có chức năng quản lý nhà nước về kinh tế HĐNDphường, như trên đã phân tích, hoạt động rất hình thức, không có thực quyền vì chỉ cóthể quyết định lại các vấn đề HĐND quận và thành phố đã quyết định Do vậy, việc

không tổ chức HĐND phường là hợp lý và cần thiết và theo xu hướng phát triển, trongcác đô thị lớn hiện nay có thể chỉ còn hai cấp hành chính: một cấp thành phố và cấpdưới thành phố, trong đó cấp dưới thành phố là cấp giúp việc cho chính quyền thànhphố Còn xã là tổ chức cơ sở, tiến tới tổ chức hoạt động theo nguyên tắc chính quyền tựquản, việc duy trì HĐND với tư cách là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng vàquyền làm chủ của người dân ở cơ sở xã là cần thiết.

4 Lý do không bỏ HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và HĐND xã

Không nên bỏ HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và HĐND xã do vịtrí tất yếu của nó trong hệ thống chính quyền ở nước ta:

Như trên đã phân tích, HĐND và UBND (chính quyền địa phương) các tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương được hình thành trên các đơn vị hành chính lãnh thổcấp tỉnh Xét ở góc độ phân loại đơn vị hành chính lãnh thổ thì tỉnh là đơn vị hànhchính lãnh thổ đầu tiên, đơn vị hành chính lãnh thổ lớn nhất; xã là đơn vị hành chínhlãnh thổ cuối cùng, là đơn vị hành chính lãnh thổ nhỏ nhất

Trong mối quan hệ giữa chính quyền trung ương với chính quyền địa phương,giữa cơ quan hành chính trung ương và cơ quan hành chính địa phương thì chính quyềntỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, bộ máy hành chính tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương có mối quan hệ trực tiếp với chính quyền trung ương và bộ máy hành chínhtrung ương Ranh giới giữa chính quyền trung ương và chính quyền địa phương đượcxác định từ cấp tỉnh Mọi sự chỉ đạo và điều hành của trung ương đến chính quyền cấphuyện và cấp xã đều phải thông qua cấp tỉnh Trung ương không thể bỏ qua cấp tỉnh đểchỉ đạo hay triển khai trực tiếp đến cấp huyện và cấp xã Chính quyền trung ươngkhông thể tổ chức và điều hành công việc của nhà nước đến cấp cơ sở mà phải thôngqua cấp hành chính dưới mình là chính quyền hay cấp hành chính tỉnh Các tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương là nơi bắt đầu của chế độ tự chủ địa phương Việc phân cấpthẩm quyền, trách nhiệm của chính quyền trung ương và chính quyền địa phương trướctiên và trực tiếp cho chính quyền các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương Những vấn

đề tự chủ chung cho một tỉnh được xác định và giải quyết ở HĐND cấp tỉnh Do đó sựtồn tại đơn vị hành chính lãnh thổ cấp tỉnh - chính quyền cấp tỉnh là cần thiết Hiện nayHĐND tỉnh, chính quyền tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương còn những hạn chế, bấtcập thì phải kiện toàn, hoàn thiện, không tinh giảm hay cắt bỏ

Còn đối với HĐND xã được hình thành trên cơ sở tên đơn vị hành chính lãnh thổ

xã - là đơn vị hành chính cuối cùng, nhỏ nhất trong các đơn vị hành chính lãnh thổ ởnước ta hiện nay Đó là các đơn vị hành chính lãnh thổ tự nhiên, gắn kết chặt chẽ vớidân cư ở cơ sở, là cầu nối giữa nhà nước với nhân dân, là nơi nhân dân trực tiếp thựchiện quyền tự quản của mình HĐND xã là cơ quan đại diện trực tiếp cho ý chí, nguyện

vọng và quyền làm chủ của người dân trong xã, chịu trách nhiệm trực tiếp với ngườidân trong xã HĐND xã là cấp chính quyền xã, mọi chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước đều do HĐND xã tổ chức triển khai thực hiện đến từng ngườidân Vị trí, vai trò của cấp chính quyền cơ sở là rất quan trọng Tổ chức và hoạt độngcủa HĐND xã hiện nay còn nhiều yếu kém, bất cập, hạn chế cần thiết được kiện toàn

để HĐND xã thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ củanhân dân

Thí điểm mô hình tổ chức hợp lý chính quyền địa phương (không tổ chức HĐNDhuyện, quận, phường) là để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền địa phươngnhằm phục vụ tốt hơn, có trách nhiệm hơn với người dân địa phương Đây là chủtrương đúng và sáng suốt của Đảng và Nhà nước ta trong tiến trình cải cách, kiện toàn

bộ máy nhà nước, kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương, chính quyền của nhândân Trên cơ sở đó xem xét cơ quan, tổ chức hay bộ phận cấu thành nào của bộ máycần tinh giản hay cần phải hoàn thiện Tinh giản hay hoàn thiện đều là các giải phápcần thiết trong kiện toàn tổ chức bộ máy, lựa chọn giải pháp nào đều phải tính toán, cânnhắc cẩn trọng và phải dựa trên những nguyên tắc, cơ sở khoa học Cơ quan, tổ chứchay bộ phận nào của bộ máy cần thiết và sự tồn tại của chúng là tất yếu khách quan,thiếu chúng bộ máy sẽ không hoạt động được thì tuyệt nhiên không được tinh giản haycắt bỏ Nếu chúng yếu và còn hạn chế, bất cập thì phải hoàn thiện Ngược lại, cơ quan,

tổ chức hay bộ phận nào của bộ máy nếu thấy không cần thiết, tinh giản hay cắt bỏ màkhông ảnh hưởng gì đến hoạt động và chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộmáy thì mạnh dạn tinh giản hay cắt bỏ; nếu không sẽ trở thành vật cản gây ách tắc chohoạt động của bộ máy và gây tốn kém, lãng phí không cần thiết Từ quan điểm nhậnthức như vậy, trong kiện toàn tổ chức hợp lý chính quyền địa phương ở nước ta hiệnnay, việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là cần thiết và việc kiện toàn tổchức và hoạt động của HĐND tỉnh và xã là bắt buộc, là sự tính toán cân nhắc có cơ sởkhoa học của Trung ương Đảng và sự tính toán cân nhắc cẩn trọng đó không ngoài mụcđích đảm bảo cho chính quyền của địa phương ở nước ta thực sự là chính quyền củanhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

5 Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương (không tổ chức HĐND huyện, quận, phường) không làm mất quyền đại diện, quyền dân chủ của nhân dân

HĐND ở nước ta được hình thành trên cơ sở các đơn vị hành chính, các cấp hànhchính lãnh thổ, dẫn đến có nhiều cơ quan và nhiều đại biểu đại diện cho ý chí, nguyệnvọng và quyền làm chủ của nhân dân Thế nhưng vẫn còn nhiều vấn đề nhân dân bứcxúc, nhân dân đòi hỏi, nhiều đơn thư, kiến nghị của nhân dân chưa được giải quyết kịpthời Do có nhiều đại biểu nên nhiều khi nhân dân không rõ từng đại biểu đại diện cho

mình đến đâu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp và chịu trách nhiệm trước mình nhưthế nào?.

Do có nhiều cơ quan, đại biểu đại diện cho nhân dân, nhiệm vụ, quyền hạn chồngchéo, không rõ ràng nên dẫn đến tình trạng cùng một việc có nhiều cơ quan giám sát,nhiều đại biểu giám sát, cùng một việc nhiều người nói mà hiệu quả giải quyết lại thấp.Chúng ta cần một chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân Nhưng chínhquyền mạnh mẽ và sáng suốt không phải ở chỗ có bộ máy đồ sộ, có nhiều người đạidiện cho dân, mà ở chỗ có bộ máy tổ chức có thực quyền, tinh gọn, hoạt động có hiệulực, hiệu quả và phục vụ đắc lực nhân dân Không tổ chức HĐND huyện, quận, phườngcũng không sợ người dân mất quyền dân chủ, mất người đại diện cho ý chí, nguyệnvọng của mình, bởi vì người dân vẫn có ít nhất hai người đại biểu là: đại biểu Quốc hội,đại biểu HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đại biểu HĐND thành phố, thị

xã thuộc tỉnh, đại biểu HĐND xã và thị trấn đại diện cho mình, giám sát và bảo vệquyền lợi hợp pháp của mình Không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là tinh giảnmột bộ phận, tổ chức trong bộ máy chính quyền địa phương, tuyệt nhiên không làmmất đi quyền dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân, không làm yếu đi chính quyền củanhân dân, mà ngược lại sẽ làm cho chính quyền mạnh hơn, bộ máy chính quyền gầndân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn

6 Xây dựng nền kinh tế thị trường yêu cầu giảm thiểu sự can thiệp của nhà nước và của chính quyền địa phương vào thị trường

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhà nướctôn trọng các qui luật khách quan của thị trường, nhà nước không làm thay thị trường,nhà nước không can thiệp thô bạo vào các hoạt động của thị trường Nhà nước xâydựng thể chế, các chính sách, công cụ quản lý vĩ mô, tạo hành lang pháp lý thôngthoáng cho thị trường phát triển, đồng thời kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các thểchế, chính sách của nhà nước để kinh tế thị trường XHCN phát triển theo định hướngcủa nhà nước Trong điều kiện thực hiện chủ trương xây dựng nền kinh tế thị trườngđịnh hướng XHCN, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của HĐND các cấp cũng phải thayđổi, đổi mới cho phù hợp Nhiệm vụ quản lý nhà nước về kinh tế thuộc chính quyềntrung ương là chủ yếu, các cấp chính quyền địa phương làm nhiệm vụ chỉ đạo, thựchiện; chức năng hoạch định chính sách có mức độ và chủ yếu tập trung ở HĐND cấptỉnh, cấp huyện vai trò rất mờ nhạt, cũng chỉ là cấp trung gian Nếu vẫn để tồn tạiHĐND cấp huyện, quận chỉ thêm một tầng nấc trung gian, cản trở sự phát triển củakinh tế thị trường

7 Xây dựng nhà nước pháp quyền và phát triển của khoa học công nghệ tạo điều kiện để không tổ chức HĐND huyện, quận, phường

Trong nhà nước pháp quyền mọi người dân và tổ chức đều bình đẳng trước phápluật Nhà nước quản lý bằng pháp luật tất cả lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội; tất

cả cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy nhà nước và tất cả người dân đều sống vàlàm việc theo pháp luật, tôn trọng pháp luật thì cũng không cần nhiều tổ chức bộ máy

để giám sát, kiểm tra việc thực hiện pháp luật, bộ máy quản lý của nhà nước sẽ gọn nhẹ

đi, chức năng giám sát của các cơ quan quyền lực nhà nước sẽ giảm và chuyển giao chocác tổ chức xã hội dân sự Đồng thời, nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mìnhthông qua việc chuyển từ hình thức dân chủ gián tiếp, dân chủ đại diện sang dân chủtrực tiếp Người dân trực tiếp lựa chọn và bầu ra những người và các cơ quan nhà nướcđại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình Vai trò của các cơ quan dân cử như HĐNDcác cấp cũng đã có sự thay đổi để đáp ứng với yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền.Hơn thế nữa, trong điều kiện khoa học công nghệ phát triển nhanh như vũ bão, nhất làcông nghệ thông tin, các phương tiện thông tin đại chúng phát triển theo hướng hiệnđại, người dân có thể đối thoại trực tiếp với chính phủ, với chính quyền địa phương cáccấp, có thể phản ánh mọi tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị, đề xuất của mình qua cácphương tiện thông tin đại chúng như: báo, đài truyền hình, đài phát thanh, báo điện tử,mạng internet; trao đổi, đối thoại, giao lưu trực tuyến giữa các cấp chính quyền vớingười dân được thực hiện nhanh chóng nhờ các công cụ và phương tiện thông tin hiệnđại Trong những điều kiện như vậy không nhất thiết phải có nhiều cấp HĐND nhưhiện nay Việc không tổ chức HĐND huyện, quận, phường là hoàn toàn hợp lý, phùhợp với tình hình và thời đại

8 Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương (không tổ chức HĐND huyện, quận, phường) sẽ tinh giản bộ máy, biên chế và giảm chi phí cho hoạt động của chính quyền địa phương

Cả nước ta cho đến nay (tính đến 31/12/2008) có 11.804 đơn vị hành chính lãnhthổ, nghĩa là có tổng số 11.804 HĐND các cấp, với tổng số 306.262 đại biểu HĐNDcác cấp (trong đó cấp tỉnh 3.852 đại biểu; cấp huyện 23.450 đại biểu; cấp xã 278.960đại biểu)

Nếu thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường thành công và triểnkhai thực hiện không tổ chức HĐND huyện, quận, phường thì giảm được 553 HĐNDhuyện, 46 HĐND quận và 1.326 HĐND phường; tổng số giảm được 1.925 HĐND.Tính trung bình mỗi HĐND quận có 38 đại biểu, mỗi HĐND huyện 35 đại biểu, mỗiHĐND phường 28 đại biểu, nếu không tổ chức HĐND huyện, quận, phường sẽ giảmđược tổng số là (46 x 38) + (553 x 35) + (1.326 x 28) = 58.231 đại biểu; đồng thời giảmđược đáng kể bộ máy và cán bộ, công chức của chính quyền huyện, quận, phường

Về kinh phí cho hoạt động của HĐND, hàng năm nhà nước cấp bình quân chomỗi HĐND huyện khoảng 350 triệu đồng, HĐND quận khoảng 300 triệu đồng và

HĐND phường khoảng 50 triệu đồng Nếu không tổ chức HĐND huyện, quận, phường,hàng năm nhà nước sẽ tiết kiệm khoảng 553 x 350 = 193.550 triệu đồng chi cho hoạtđộng của 553 HĐND huyện, 46 x 300 = 13.800 triệu đồng chi cho hoạt động của 46HĐND quận và 1.326 x 50 = 66.300 triệu đồng chi cho hoạt động của 1.326 HĐNDphường Tổng kinh phí tiết kiệm cho ngân sách nhà nước gần 273.650 triệu đồng, mộtkhoản kinh phí khá lớn, chưa kể kinh phí đầu tư xây dựng trụ sở, xăng xe phục vụ chocác hoạt động của HĐND huyện, quận, phường Ngoài ra còn phải kể đến việc tinhgiản tổ chức bộ máy, biên chế và kinh phí chi cho đầu tư trang thiết bị và các hoạt độngcủa UBND huyện, quận, phường khi không tổ chức HĐND huyện, quận, phường

Như vậy, nếu không tổ chức HĐND huyện, quận, phường rõ ràng sẽ tinh giảm đượcbiên chế và tiết kiệm được một nguồn đáng kể kinh phí, ngân sách nhà nước

Tuy nhiên, chúng ta không đặt mục tiêu tinh giản bộ máy, biên chế và tiết kiệmchi tiêu từ ngân sách nhà nước lên hàng đầu, mà mục tiêu lớn hơn cả là đổi mới, tổchức hợp lý bộ máy của chính quyền địa phương để đảm bảo tính thống nhất, thôngsuốt, hiệu lực, hiệu quả các hoạt động của bộ máy, phục vụ tốt nhất cho người dân vàdoanh nghiệp./

Ghi chú:

Tham khảo thêm các bài viết:

-Văn Tất Thu, “Chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước về tổ chức hợp lý chính quyền địa phương ở nước ta”, Tạp chí Tổ chức nhà nước số 12/2008, trang 9.

- Văn Tất Thu, ”Đổi mới mô hình tổ chức chính quyền ở đô thị đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính”, Tạp chí Tổ chức nhà nước số 1/2009, trang 13.

HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHĂM LO, BỒI DƯỠNG THẾ HỆ THANH NIÊN CHO CÁCH MẠNG

VÕ VĂN HẢI

Học viện Chính trị Quân sự

inh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đặc biệt việc bồi dưỡng, giáo dụcthế hệ thanh niên cho cách mạng Theo Người, thanh niên không chỉ là lực lượngtrực tiếp gánh vác và giải quyết những nhiệm vụ hiện tại, mà còn là đội ngũ kế cận,nguồn bổ sung để tiếp tục phát triển sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước.Trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn toàn Đảng,toàn dân ta: “Đoàn viên, thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xungphong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đứccách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hộivừa “hồng” vừa “chuyên” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rấtquan trọng và cần thiết”(1)

S

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhìn nhận, đánh giá đúng vị trí, vai trò của thanh niêntrong tiến trình lịch sử và trong từng thời kỳ cách mạng Đánh giá rất cao vai trò củathế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởiđầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”(2) Người coi vận mệnh của nước nhàthịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên Người chỉ rõ: “Thanh niên

là người chủ tương lai của nước nhà”(3) Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, dù bậntrăm công nghìn việc nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn dành công sức và trí tuệđào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ cho cách mạng Từ khi còn là thầy giáo dạy học ở TrườngDục Thanh, Người đã chú trọng truyền thụ tinh thần yêu nước, kiến thức lịch sử, vănhoá dân tộc, rèn luyện thể chất cho học sinh Năm 1925, trong Thư gửi thanh niên AnNam, Người viết: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất nếu đámthanh niên già cỗi của người không sớm hồi sinh”(4) Sau khi tìm ra con đường cứunước cho dân tộc, việc đầu tiên mà Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện trong chiến lượccách mạng Việt Nam là vận động, tổ chức và huấn luyện Việt Nam thanh niên cáchmạng đồng chí Hội Đó là cái nôi đào luyện những thanh niên ưu tú của nước ta lúc đótrở thành những lãnh tụ cách mạng kiệt xuất sau này

Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú kết hợp với lý luận cách mạng, Chủ tịch

Hồ Chí Minh nhận thức rõ: một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Vì vậy, ngay từ những

ngày đầu mới thành lập chính quyền cách mạng, Người coi việc xoá mù chữ, tiêu diệtgiặc dốt, nâng cao dân trí là nhiệm vụ thứ hai sau nhiệm vụ cấp bách của đất nước lúcbấy giờ Người chỉ rõ: “Nay chúng ta đã giành được quyền độc lập Một trong nhữngcông việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này là nâng cao dân trí”(5); “Nước nhà cầnphải kiến thiết Kiến thiết cần phải có nhân tài”(6) Người đã đưa ra quan điểm chỉ đạomang tính chiến lược lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng “Vì lợi ích mười năm trồngcây, vì lợi ích trăm năm phải trồng người”(7) Tư tưởng “trồng người” của Chủ tịch HồChí Minh cho chúng ta thấy rõ sự quan tâm đặc biệt của Người đối với việc đào tạo thế

hệ trẻ cho cách mạng Đó là kế sách lâu bền để xây dựng và bảo vệ đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của thanh niên không phải vì họ là lựclượng đông nhất, mà chủ yếu là vì bản chất nhân lực con người theo lứa tuổi Ngườinhìn nhận rõ sức mạnh cả về thể chất, tâm hồn và trí tuệ của lứa tuổi thanh niên Ngườicoi thanh niên là lực lượng xung kích đi đầu trên các mặt trận: đánh giặc, giữ nước, xâydựng kinh tế, văn hoá, khoa học, bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội… Người nói:

“Thanh niên ta ngày nay đã trở thành một đội quân to lớn, hăng hái tiến lên, quyết tâmphấn đấu hy sinh vì Tổ quốc thân yêu, vì tiến bộ xã hội”(8) Trong tư tưởng và tầmnhìn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thanh niên là cánh tay đắc lực và đội hậu bị tin cậy củaĐảng; là những người giữ vai trò quyết định trong việc kế thừa, bảo vệ và phát triểntruyền thống yêu nước vẻ vang, bản sắc văn hoá dân tộc mà các thế hệ cha anh đi trước

để lại Trong thư gửi các chiến sỹ cảm tử quân, Người viết: “Các em cảm tử để cho Tổquốc quyết sinh Các em là đại biểu cái tinh thần tự tôn, tự lập của dân tộc ta mấy nghìnnăm để lại”(9)

Với tầm nhìn xa, trông rộng về lực lượng kế cận, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dànhnhiều thời gian giáo dục, đào tạo, vận động, tập hợp, quan tâm theo dõi, chăm lo bồidưỡng thế hệ trẻ để thanh niên từng bước tiến bộ, trưởng thành Người thường nhắcnhở nhiệm vụ của các thế hệ đi trước là phải thường xuyên chăm lo, đào tạo, bồi dưỡngcác thế hệ đi sau, làm sao để họ tiến bộ hơn mình, có tiến bộ hơn thì xã hội mới pháttriển Chính vì vậy, Người đã căn dặn: phải đào tạo họ thành những người kế thừa xâydựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên” Có như vậy họ mới hội tụ đủ cácphẩm chất, năng lực cần thiết cả về nhân lực, trí tuệ lẫn bản lĩnh chính trị, cả về nhâncách, đạo đức lẫn sức khoẻ để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng xã hội chủnghĩa

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc bồi dưỡng thế hệ trẻ cần phải: “Chú trọng đủcác mặt: đạo đức cách mạng, khoa học kỹ thuật, lao động và sản xuất”(10) Trong đó,Người coi việc giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức cách mạng cho thanh niên là nộidung quan trọng hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở thanh niên: “Chúng takhông một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc ta

hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta”(11) TheoNgười: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là lý tưởng cao đẹp mà mỗi người thanhniên Việt Nam phải luôn thấm nhuần và phấn đấu vươn tới Đối với việc bồi dưỡng đạođức cách mạng cho thế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Thanh niên ta cần phảithấm nhuần tinh thần làm chủ nước nhà và phải trau dồi đạo đức của người cáchmạng”(12) Đạo đức cách mạng theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là đạo đức mới, là phẩmchất không thể thiếu và là cái gốc của con người xã hội chủ nghĩa Nội dung cốt lõinhất của đạo đức cách mạng là cần, kiệm, liêm, chính Người khuyên nhủ thanh niên:

“Phải giữ vững đạo đức cách mạng Phải khiêm tốn, cần cù, hăng hái, dũng cảm Phảitránh tư tưởng kiêu ngạo, công thần, tự tư tự lợi Phải xung phong trong mọi côngtác”(13) Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chú trọng bồi dưỡng tri thức lý luận, văn hoá, khoahọc kỹ thuật cho thanh niên Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thanh niên phải vừa có đức,vừa có tài Người coi đây là điều kiện cần và đủ để thanh niên cống hiến ngày càngnhiều cho đất nước Người chỉ rõ: “Ngày nay Đảng yêu cầu cán bộ chẳng những thạo

về chính trị mà còn phải giỏi về chuyên môn”(14) Vì vậy, để có trình độ trí tuệ cao, cótri thức về mọi mặt, bên cạnh việc trau dồi đạo đức cách mạng, thanh niên cần phảihăng hái học tập, trong đó học tập lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, học tập nâng caotrình độ chính trị, văn hoá, khoa học kỹ thuật và quân sự… sử dụng các tri thức đó đểxây dựng và bảo vệ tổ quốc Người viết: “Phải cố gắng học tập chính trị, văn hoá, nghềnghiệp để tiến bộ mãi để sẵn sàng trở thành cán bộ tốt, đảng viên tốt”(15) Chủ tịch HồChí Minh còn coi trọng việc bồi dưỡng thể chất cho thế hệ trẻ thanh niên Theo Người,việc xây dựng nước nhà, thực hiện đời sống mới… tất thảy đều phải có sức khoẻ thìmới thành công Người dạy: “Phải rèn luyện thân thể cho khoẻ mạnh Khoẻ mạnh thìmới có sức để tham gia một cách dẻo dai bền bỉ những công việc ích nước, lợidân”(16)

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ ra phương châm, phương pháp bồi dưỡng, giáodục thanh niên, đó là học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhàtrường gắn liền với xã hội Giáo dục thanh niên phải liên hệ với những cuộc đấu tranh

xã hội, nhằm giúp họ tránh những cái độc hại, tiêu cực và tiếp thu, học hỏi những cáihay, tiến bộ trong cuộc sống Chú trọng giúp thanh niên tự giáo dục, lấy gương ngườitốt, việc tốt để hàng ngày giáo dục lẫn nhau

Để xứng đáng là thế hệ cách mạng cho đời sau, Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏithanh niên phải ra sức học tập, học tập trong nhà trường, trong gia đình và ngoài xã hội;học tập qua sách vở và từ chính thực tiễn cuộc sống Người còn yêu cầu thế hệ trẻ phảiluôn tự rèn luyện, tu dưỡng trong thực tiễn nhằm xây dựng, phát triển các phẩm chất,năng lực cần thiết để sau này có thể cống hiến được nhiều nhất cho quê hương, cộngđồng và xã hội Học không phải để làm quan như trong xã hội cũ, mà là “để phụng sự

Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm tròn nhiệm

vụ người chủ nước nhà”(17) Người nói với thanh niên: “Nhiệm vụ của thanh niênkhông phải là hỏi nước nhà đã cho mình những gì, mà phải tự hỏi mình đã làm gì chonước nhà?” Người yêu cầu thanh niên phải có tinh thần sẵn sàng: “đâu Đảng cần thìthanh niên có, việc gì khó có thanh niên”, phải đoàn kết chặt chẽ, kiên trì phấn đấu,vượt mọi khó khăn, thi đua học tập và lao động sản xuất, góp sức vào xây dựng mộtnước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh

Thấm nhuần và thực hiện những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chăm lo,bồi dưỡng thế hệ trẻ cho cách mạng, các thế hệ thanh niên Việt Nam đã nhanh chóngtrưởng thành, đóng góp công sức vào sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Thanhniên chính là lực lượng nòng cốt đi đầu trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

và đế quốc Mỹ Bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc và đưa đất nước đi lên chủnghĩa xã hội; đã và đang tích cực xây dựng lại đất nước ta to đẹp hơn, đàng hoàng hơnnhư mong ước cháy bỏng của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Hiện nay, sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, xu thế toàn cầu hoá và hội nhậpkinh tế quốc tế đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với thế hệ thanh niên Tiếp nối truyềnthống cách mạng, trong những năm qua, thế hệ trẻ thanh niên Việt Nam đã chứng tỏđược bản lĩnh cách mạng, sức trẻ và sự sáng tạo, dám nghĩ, dám làm Nhiều phong tràothi đua do Trung ương Đoàn phát động như: Thanh niên tình nguyện, Tuổi trẻ rèn đức -luyện tài, Thanh niên lập nghiệp… đã mang lại hiệu quả xã hội to lớn, chứng minh rõtính xung kích, đi đầu của thế hệ trẻ thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước, đóng góp công sức xây dựng đất nước Việt Nam dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Mặc dù vậy, tác động tiêu cực từ mặt trái của nền kinh tế thị trường đã làm chomột bộ phận thanh niên phai nhạt mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, sống buông thả,lười học tập và tu dưỡng đạo đức, thích hưởng thụ, ngại lao động, chạy theo lối “sốnggấp”; tư tưởng ích kỷ, tính toán thiệt hơn, chạy theo lợi ích vật chất tầm thường đã xuấthiện trong một bộ phận không nhỏ thanh niên hiện nay Hơn nữa, các thế lực thù địchđang ra sức chống phá sự nghiệp đổi mới và phát triển của nước ta Chúng tập trungtuyên truyền các giá trị tư sản, xuyên tạc, bác bỏ các nguyên lý của chủ nghĩa Mác -Lê-nin, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, đề cao chủ nghĩa tư bản, lối sống tự do,thực dụng… nhằm gây rối loạn, hoang mang, dao động, mơ hồ, mất niềm tin vào mụctiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa

Vì vậy, việc quán triệt và vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào chăm

lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ thanh hiên hiện nay càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Hơnbao giờ hết, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phải quan tâm chăm lo, đào tạo, bồi

dưỡng, bồi dưỡng thế hệ trẻ thanh niên có đủ đức và tài, “hồng” và “chuyên” để thực sự

là người chủ tương lai của nước nhà

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ bảy (khoá X) ra Nghị quyết

về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá” Điều đó thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng đốivới vai trò thanh niên trong thời kỳ mới và việc thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh vềchăm lo, bồi dưỡng thế hệ thanh niên cho cách mạng./

TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC” CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỚI PHƯƠNG PHÁP

SỬ DỤNG ĐÚNG CÁN BỘ

VÕ THANH BÌNH

Trường Chính trị tỉnh Kon Tum

ể có tài liệu cho cán bộ, đảng viên học tập, rèn luyện tu dưỡng trên các mặt tưtưởng, đạo đức và phương pháp làm việc, Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danhX.Y.Z đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” vào tháng 10/1947 Đây là văn kiện có ýnghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc nhằm giáo dục cán bộ, đảng viên, xây dựng và củng

cố đảng, góp phần đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi vẻ vang Tác phẩm “Sửa đổilối làm việc” có thể nói là quyển sách “gối đầu giường” của mỗi người cán bộ, đảngviên, là di sản trong những di sản quý báu của Tư tưởng Hồ Chí Minh

rõ, để đề ra chính sách cho đúng Vì vậy, cán bộ là gốc của mọi công việc và công việcthành công hay thất bại đều do cán bộ quyết định Thế nhưng, trong đội ngũ cán bộchúng ta “không có ai cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay”; mỗi người đều có mặt mạnh,điểm yếu, sở trường, sở đoản Vì thế, để cho công việc thành công phải “khéo dùngngười”, phải “biết tuỳ tài mà dùng người” như Bác thường nhấn mạnh Trong thực tếhiện nay, không phải cấp nào, người lãnh đạo nào cũng thực hiện đúng lời dạy của Bác.Ngay từ năm 1947, Người đã chỉ ra: thường chúng ta không biết tuỳ tài mà dùng người;

ví như, thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao, người viết giỏi nhưng nóikém lại dùng vào việc cần phải nói, người nói khéo nhưng viết xoàng lại dùng vào côngviệc viết lách, thành thử cả hai người đều lúng túng và công việc đều không thànhcông Bác chỉ rõ: “Nếu biết tuỳ tài mà dùng người thì hai người đều thành công, đều cóthành tích”

Bác dạy, muốn sử dụng đúng cán bộ, người lãnh đạo phải xem xét, đánh giá để

“biết rõ cán bộ” Bác cho rằng: “Từ trước đến nay, Đảng ta chưa thực hành một cách

thường xuyên xem xét cán bộ, đó là một khuyết điểm to Kinh nghiệm cho biết: mỗi lầnxem xét lại nhân tài, một mặt tìm thấy những nhân tài mới, một mặt khác những người

hủ hoá cũng lòi ra” Như vậy, Bác rất coi trọng công tác đánh giá cán bộ làm căn cứ để

sử dụng đúng cán bộ

Bác khuyên, để sử dụng đúng cán bộ, người lãnh đạo phải hết sức tránh “nhữngcăn bệnh” như: “ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắcchắn hơn người ngoài Ham dùng những kẻ khéo nịnh hót mình, mà chán ghét nhữngngười chính trực Ham dùng những người tính tình hợp với mình, mà tránh nhữngngười không hợp với mình” Theo Bác, với những chứng bệnh đó, thì kết quả là nhữngngười kia đã làm bậy, mình cũng cứ bao dung, che chở, bảo hộ, khiến cho chúng càngngày càng hư hỏng Đối với những người chính trực thì bới lông tìm vết để trả thù Nhưthế cố nhiên là hỏng cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của người lãnh đạo

Hai là, trong sử dụng cán bộ, Bác luôn luôn nhấn mạnh: “Phải dùng người đúngchỗ, đúng việc” Điều đó có nghĩa là, tuỳ từng nơi và tính chất công việc mà “phân phốicán bộ cho đúng” Bác ví dụ: trong một nơi quan trọng ở một thành thị to thì phải pháinhững cán bộ có quan hệ khăng khít với quần chúng Họ là những người trong quầnchúng mà ra, có sáng kiến, tinh thần, chắc chắn, chí khí vững vàng Dùng người đúngchỗ, đúng việc sẽ phát huy được tài năng, thế mạnh của từng cán bộ trong công việc,yếu tố quyết định đến kết quả, hiệu quả của việc thực hiện nhiệm vụ Điều đó đòi hỏichúng ta phải hết sức coi trọng khâu “phân phối cán bộ”, tức là khâu bố trí, sắp xếp, sửdụng cán bộ Trong đó, quan trọng nhất là bố trí đúng cán bộ lãnh đạo, quản lý chủchốt, nhất là người đứng đầu cấp uỷ, cơ quan, đơn vị… Thực tế hiện nay vẫn có tìnhtrạng bố trí không đúng cán bộ chủ chốt, nhất là người đứng đầu một số cơ quan, đơnvị; chưa kịp thời thay thế những cán bộ không làm được việc hoặc cán bộ “hư hỏng”.Cần phải căn cứ vào tính chất, yêu cầu của nhiệm vụ, đức, tài, trình độ được đào tạo vàkhả năng, sở trường của cán bộ để bố trí, sắp xếp Giữa đức, tài của người cán bộ, phảicoi đức “là gốc” Đức ở đây phải được hiểu đầy đủ và biện chứng cả bốn nội dung:phẩm chất chính trị, lòng trung thành với Đảng, với nhân dân, với chế độ kiên định mụctiêu lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đạo đức trong sáng, trung thực,không cơ hội, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, không tham nhũng, không đặt lợiích của cá nhân lên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc và kiên quyết đấu tranh chốngtham nhũng, tiêu cực, nhũng nhiễu dân; lối sống trong sạch, lành mạnh, gần gũi nhândân, gương mẫu và gắn bó với quần chúng; phong cách dân chủ, khoa học, sâu sát thực

tế và cơ sở, có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành nghiêm chỉ thị, nghị quyết, sự phâncông, điều động của cấp trên, của tổ chức, ý thức lãnh đạo tập thể đi đôi với tráchnhiệm cá nhân

Trong việc sắp xếp, bố trí cán bộ, cần chú ý đến cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộngười dân tộc thiểu số Đồng thời, phải thay thế cán bộ lãnh đạo, quản lý ở những nơitrì trệ, yếu kém, những đơn vị xảy ra tham nhũng, tiêu cực gây hậu quả nghiêm trọng.Kiên quyết không xem xét đề bạt, bổ nhiệm, bố trí lại cán bộ vào những vị trí lãnh đạo,quản lý chủ chốt, những cán bộ suy thoái đạo đức lối sống, có biểu hiện tư lợi, cục bộ,kèn cựa địa vị, mất đoàn kết và những cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ chính trị tại

cơ quan, đơn vị mình được giao phụ trách

Tư tưởng “biết tuỳ tài mà dùng người” và “dùng người đúng chỗ, đúng việc”được Bác nêu ra từ năm 1947 đến nay vẫn nguyên ý nghĩa thời sự về việc sử dụng cán

bộ Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, trước yêu cầu chủ động hội nhập kinh tế quốc

tế, việc nghiên cứu, học tập và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về việc sử dụng đúngcán bộ có ý nghĩa to lớn và rất quan trọng đối với mỗi cán bộ, đảng viên, góp phần xâydựng đảng thật sự trong sạch, vững mạnh./

CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH

VỀ TÍNH KHOA HỌC VÀ THỜI SỰ CỦA

LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

TS PHẠM TUẤN KHẢI

Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ

gày 13/11/2008, Quốc hội nước Cộng hoà XHCN Việt Nam thông qua Luật Cán

bộ, công chức và Chủ tịch nước đã công bố Luật này vào ngày 28/11/2008 làbước tiến mới trong hoạt động lập pháp ở nước ta Tính chất chính trị của hoạt độngcông vụ trong Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa được xác lập trên cơ

sở khoa học, thực tiễn và mang tính thời sự sâu sắc

“dịch vụ công” Các quy định của Luật Cán bộ, công chức đã cụ thể hóa được loạiquyền lực này và chủ thể thực hiện là cán bộ, công chức Việt Nam

Tùy theo từng thể chế, chủ thể thực hiện quyền lực công (cán bộ, công chức)được thu hẹp hay mở rộng Ở nước ta, hệ thống chính trị bao gồm Đảng Cộng sản, Nhànước, các tổ chức xã hội, nhưng chủ thể quy định trong Luật lần này chỉ bao gồm cán

bộ, công chức trong Đảng Cộng sản, bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội

từ trung ương đến địa phương (các tổ chức xã hội khác không phải là đối tượng điềuchỉnh của Luật) Đây là bước tiến về đổi mới tư duy nền công vụ ở Việt Nam nhằmtách bạch loại hoạt động công quyền với các loại hoạt động xã hội khác Đây cũng là cơ

sở để chúng ta thiết lập một chế định mới trong hệ thống pháp luật ở nước ta – Luật

Viên chức (đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội khóaXII).

b Sự phát triển của hoạt động công vụ trong Luật còn thể hiện ở việc quy phạmhóa các quy tắc ứng xử như đạo đức, văn hóa giao tiếp của cán bộ, công chức (Mục 3,Chương II); phân biệt rõ cán bộ và công chức (Chương III, Chương IV) Đặc biệt gắnvới chủ trương phân công, phân cấp của Nhà nước, Luật quy định rõ các loại cán bộ,công chức các cấp: trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã và làm rõ nghĩa vụ, quyền;vấn đề bầu cử, phê chuẩn cán bộ (Điều 24); đánh giá cán bộ, công chức (Điều 27, 29 vàMục 6 Chương IV); vấn đề phân loại công chức (Mục 1, Chương IV); điều động, bổnhiệm, luân chuyển, biệt phái, từ chức, miễn nhiệm đối với công chức (Mục 5 ChươngIV); quản lý cán bộ, công chức (Chương VI) Để phát huy hơn nữa tính tích cực, khảnăng của cán bộ, công chức nhằm bảo đảm các điều kiện vật chất, lợi ích của cán bộ,công chức là việc bảo đảm các điều kiện của cán bộ, công chức như nhà ở công vụ,trang thiết bị làm việc trong công sở, phương tiện đi lại (ChươngVII) Thanh tra công

vụ, một chế định rất “cũ” nhưng được xác định rất trang trọng trong Luật (ChươngVIII), tập trung vào thanh tra trách nhiệm cán bộ, công chức và đề cao vai trò của hệthống thanh tra thuộc Bộ Nội vụ

Tư tưởng đổi mới ở các chế định trên thể hiện dưới hai khía cạnh: thứ nhất, khixây dựng, các nhà làm luật đã nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm của các nước trong khuvực và thế giới về một nền công vụ hiện đại, khoa học, thống nhất và định hướng củaĐảng về việc “thực hiện nguyên tắc công khai, minh bạch, dân chủ và phục vụ dân đốivới các cơ quan và công chức nhà nước”(1) Do đó, vị trí, vai trò, quyền hạn, nghĩa vụ

và trách nhiệm của cán bộ, công chức được đề cao và có cơ sở để thực hiện thông quacác chế định về các điều kiện bảo đảm thi hành công vụ; thứ hai, những đòi hỏi của sựphát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là vai trò của khu vực công (nhà nước) trong việc đưa

ra các chính sách vĩ mô thông qua chủ thể là cán bộ, công chức

c Một điểm sáng, thể hiện tính cách mạng trong Luật Cán bộ, công chức là việcthể hiện chính sách đối với người có tài năng ( Điều 6) Lịch sử công vụ của các nướctrên thế giới gắn với trí tuệ, sự cống hiến của công chức Một nhà nước mạnh là mộtnhà nước có đội ngũ công chức có trí tuệ, chuyên nghiệp Sinh thời, Bác Hồ kính yêuthường dạy, phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức “vừa hồng, vừa chuyên”, tức làphải có phẩm chất đạo đức và chuyên môn, nghiệp vụ giỏi

Như trên đã phân tích, Luật quy phạm hóa các quan điểm của Đảng, đặc biệt làvấn đề phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng đối với người cótài năng Khi nghiên cứu nội dung này, các học giả thường đưa ra các tiêu chí của tàinăng: trí tuệ; học vấn; qua huấn luyện (môi trường); kinh nghiệm; khả năng phối, kếthợp với đồng nghiệp Tài năng ở đây, không phải chỉ phục vụ một hay một nhóm người

mà là sự hòa nhập trong công vụ, là sự trung thành đối với một chế độ xã hội; gắn bólợi ích của mình với lợi ích cộng đồng (2) ý tưởng này thiết nghĩ sẽ được Chính phủtriển khai theo tinh thần “…tôn vinh những người có công; bố trí sử dụng đúng nhữngngười có năng lực, hết lòng vì dân, vì nước; khuyến khích những người năng động,sáng tạo, có sáng kiến, có ý tưởng mới” như Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X đã chỉ ra(3).

Gắn với chính sách đối với người có tài năng, Luật lần này qui phạm hoá việcđánh giá công chức (bao gồm nội dung đánh giá, trách nhiệm đánh giá, phân loại đánhgiá công chức) nhằm làm rõ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao Đây cũng là điểm mới so vớiPháp lệnh Cán bộ, công chức và phù hợp với hoạt động công vụ trong quá trình đổi mới

ở nước ta

Kế thừa và phát triển những quy định pháp luật công chức hiện hành.

a Sự kế thừa và phát triển của các chế định Luật Cán bộ, công chức xuất phát từviệc rà soát, pháp điển hoá các quy định (từ các thông tư, nghị định, pháp lệnh cán bộ,công chức) và nghiên cứu, đánh giá thực trạng các quan hệ xã hội mà các quy định củaLuật cần điều chỉnh Các quy định này cũng thể hiện tính ổn định về mặt chính trị trongchính thể của chúng ta như các quy định về khái niệm cán bộ, công chức; vai trò của ĐảngCộng sản trong hệ thống chính trị; nghĩa vụ, quyền của cán bộ, công chức; những việc cán

bộ công chức không được làm; tuyển dụng công chức; ngạch công chức; đào tạo, bồidưỡng công chức; điều động, bổ nhiệm, luân chuyển, biệt phái, từ chức, miễn nhiệm đốivới công chức; thôi việc, nghỉ hưu đối với công chức; quản lý cán bộ công chức; khenthưởng và xử lý vi phạm

b Các quy định về kế thừa và phát triển nổi bật nhất trong Luật Cán bộ, công chức:

- Công chức và phân loại công chức

Lần này, ngoài việc quy định công chức ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện, việcphân loại công chức được quy định rất rõ, bao gồm: công chức trong cơ quan của ĐảngCộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội; trong cơ quan nhà nước; trong bộ máylãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập; công chức trong quân đội, công an vàđược phân theo 2 loại (1) loại được căn cứ vào ngạch được bổ nhiệm, bao gồm loại A(chuyên viên cao cấp hoặc tương đương); loại B (chuyên viên chính hoặc tươngđương); loại C (chuyên viên hoặc tương đương); loại D (cán sự hoặc tương đương vàngạch nhân viên) (2) Loại được căn cứ vào vị trí công tác, bao gồm công chức giữchức vụ lãnh đạo, quản lý; công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý Việc phânloại này đã chính thức luật hóa các loại công chức, là cơ sở để các cơ quan, tổ chức quyhoạch, kế hoạch hóa đội ngũ công chức ở cơ quan, đơn vị mình thông qua việc lựachọn, bồi dưỡng, thi tuyển và xác định lại từng vị trí việc làm của công chức Đây cũng

là sự phát triển của việc kết hợp chế độ, vị trí việc làm với cơ cấu biên chế của từng cơquan, tổ chức(4); Với các quy định này, tiến tới trong bộ máy nhà nước sẽ sắp xếp vị trícông chức tương xứng với năng lực và hiệu quả công việc của công chức, khắc phụctình trạng “sống lâu lên lão làng”.

-Cán bộ, công chức cấp xã

Đây là các quy định kế thừa các quy định của Pháp lệnh Cán bộ, công chức vàcác nghị định của Chính phủ nhằm nâng cao giá trị pháp lý và cụ thể hóa việc tuyểndụng, sử dụng, quản lý; nghĩa vụ, quyền của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã Do đặcthù cán bộ, công chức cấp xã khác với cán bộ, công chức cấp trung ương, cấp tỉnh, cấphuyện, các quy định của Chương V quy định cán bộ, công chức cấp xã gồm hai nhóm:(1) cán bộ cấp xã được bầu cử để giữ chức vụ theo nhiệm kỳ, bao gồm Bí thư, Phó Bíthư Đảng ủy; Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND; Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND; Chủ tịchUBMTTQ; Bí thư Đoàn Thanh niên; Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ; Chủ tịch Hội nôngdân (chỉ áp dụng đối với xã, phường, thị trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp

và có tổ chức Hội nông dân Việt Nam); Chủ tịch Hội cựu chiến binh Việt Nam (nhómnày được hưởng lương và chế độ bảo hiểm khi đảm nhiệm chức vụ); (2) đội ngũ côngchức bao gồm: trưởng công an; chỉ huy trưởng quân sự; văn phòng – thống kê; địachính- xây dựng- đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính- nôngnghiệp- xây dựng và môi trường (đối với xã); tài chính- kế toán; tư pháp- hộ tịch; vănhóa- xã hội Luật cũng giao cho Chính phủ quy định cụ thể số lượng cán bộ, công chứccấp xã Một điểm mới nữa đối với cán bộ, công chức cấp xã lần này là việc quy địnhchặt chẽ quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức cấp xã, chế độ tập sự, quyền hưởnglương, bảo hiểm; vấn đề bầu cử, tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấpxã; đánh giá, phân loại, xin thôi làm nhiệm vụ, từ chức, miễn nhiệm, thôi việc, nghỉ hưuđối với cán bộ, công chức cấp xã

Việc luật hóa cán bộ, công chức cấp xã có tác động rất lớn đến hệ thống chínhquyền cơ sở, tạo sự ổn định về mặt chính trị đối với cấp xã; đồng thời, khắc phục tìnhtrạng “phình biên chế” cơ sở cấp xã hiện nay.(4)

Để bảo đảm quyền lợi của cán bộ, công chức cấp xã, Luật quy định rất rõ cán bộ,công chức cấp xã khi giữ chức vụ thì được hưởng lương và chế độ bảo hiểm; khi thôigiữ chức vụ, nếu đã đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật được xem xétchuyển thành công chức (không phải tập sự và hưởng chế độ, chính sách liên tục); nếukhông và chưa đủ điều kiện nghỉ hưu thì thôi hưởng lương và hưởng chế độ bảo hiểm

tự nguyện theo quy định của pháp luật (Khoản 2 Điều 62) Quy định tiến bộ này khẳngđịnh một lần nữa vai trò của cán bộ, công chức cấp cơ sở là cầu nối, là cánh tay kéo dàigiữa chính quyền, cấp uỷ đảng cấp trên với nhân dân ở xã, thôn, bản làng nhằm tạođiều kiện cho họ tập trung cao hơn nữa vào công việc của Nhà nước ở địa phương

Tương tự, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thu hút đội ngũ trí thức cấp cơ sở,Luật quy định chế độ tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã và tạocác điều kiện thuận lợi cho họ có điều kiện phát triển Quy định này góp phần hạn chếquan niệm coi cấp xã là cấp “thấp”, kích thích những người trẻ tuổi sau khi tốt nghiệpcác nghề nghiệp khác nhau trở về quê hương đóng góp trí tuệ cho địa phương (Điều63).

Có thể nói, chế định về cán bộ, công chức cấp xã là tâm điểm trong toàn bộ cácquy định mới của Luật Cán bộ, công chức

Tác động đa dạng của Luật đến các hoạt động công quyền

a Sự ra đời của Luật Cán bộ, công chức khắc phục sự chồng chéo và tạo nên sựthống nhất cao trong hoạt động của bộ máy nhà nước Các quy định về chế độ, chínhsách được ban hành dưới các hình thức văn bản khác đã được nhất thể hoá theo 3phương diện: (1) tránh sự hiểu sai, tạo ra việc áp dụng các quy định thống nhất từ trungương đến địa phương (quyền hạn, nghĩa vụ; quản lý cán bộ, công chức; cán bộ, côngchức của cơ quan đảng, đoàn thể, bộ máy nhà nước…); (2) đề cao vai trò của cơ quan,

tổ chức quản lý các cấp trong việc quản lý cán bộ, công chức thuộc quyền Ủy banthường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộngsản, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp) như quy định tạicác điều 66,67,68,69; (3) xác định rõ việc phân loại cán bộ, công chức và yêu cầunhiệm vụ đối với các loại cán bộ, công chức ở trung ương, tỉnh, huyện và xã; đồng thời,bảo đảm các điều kiện cho hoạt động của cán bộ, chức

b Các quy định của Luật tác động đến các lĩnh vực công quyền khác, nhằm ổnđịnh trật tự, lập lại kỷ cương trong nền hành chính: vai trò của người đứng đầu, quản lýcán bộ, công chức; phòng ngừa chống tham nhũng, tiêu cực trong bộ máy nhà nước(nghĩa vụ của cán bộ, công chức, người đứng đầu quy định tại các điều 8,9 và 10); đạođức, văn hoá giao tiếp của cán bộ, công chức nhằm xây dựng một đội ngũ gần dân, sátdân, thực sự lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân Đây cũng là mục đích caođẹp mà hoạt động công vụ dành cho đội ngũ cán bộ, công chức

Chế định thanh tra công vụ được thiết kế tại Chương VIII nhằm xây dựng mộtlực lượng thanh, kiểm tra mạnh mẽ trong hoạt động công vụ, đặc biệt là trách nhiệmđối với công việc được giao của cán bộ, công chức Đây cũng là tư tưởng tiến bộ, tácđộng tích cực đến hoạt động công quyền: ở đâu có quyền lực, ở đó cần có sự kiểm soátquyền lực để tránh lạm quyền, lợi dụng công quyền nhằm mưu cầu lợi ích cá nhân

Nhằm đưa trách nhiệm kỷ luật là cơ sở chính cho hoạt động của bộ máy nhà nước

và đề cao nguyên tắc: công vụ phải được bảo vệ bằng các chế tài nghiêm khắc, LuậtCán bộ, công chức ghi nhận các hình thức kỷ luật để bảo vệ hoạt động công vụ Khácvới Pháp lệnh Cán bộ, công chức, hình thức “hạ ngạch” được thay bằng “giáng chức”

(Điều 79) áp dụng với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý Đối với cán bộ, Luậtquy định 4 hình thức kỷ luật và rõ hơn đối với cán bộ bầu cử với chế định “miễnnhiệm” Các hình thức kỷ luật này được vận dụng một cách linh hoạt, tạo điều kiện chocác cơ quan, người đứng đầu có điều kiện cân nhắc, áp dụng cẩn trọng đối với tínhchất, mức độ vi phạm hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, đặc biệt là hành vitham nhũng, nếu cán bộ, công chức vi phạm cũng được “lồng ghép” trong các hìnhthức kỷ luật: “cán bộ, công chức bị kỷ luật cách chức do tham nhũng thì không được bổnhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý” (K4 Điều 82).

Cùng với các luật, pháp lệnh trong hệ thống pháp luật, Luật Cán bộ, công chức cóhiệu lực từ ngày 1/1/2010 sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động công vụ ở nước

ta Hy vọng, các quy định mang tính cách mạng, thời sự của Luật Cán bộ, công chứckhông chỉ dừng lại ở các quy định của Luật mà còn có tác động lớn trong đời sốngchính trị ở đất nước ta, góp phần tích cực vào việc “đổi mới tư duy sáng tạo, kiến thứcchuyên môn nghiệp vụ của cán bộ, công chức, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá” (5) như Văn kiện Đại hội Đại biểu lần thứ X của Đảng

(4) Tính đến 31/12/2007, cả nước có 216.247 cán bộ, công chức cấp xã hưởng lương từ ngân sách nhà nước (ngoài ra còn có hơn 500.000 người hoạt động bán chuyên trách ở trên 110.000 thôn, làng, bản, ấp… được hưởng phụ cấp hoặc khoán phụ cấp hoạt động có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước) Hiện nay, cả nước có trên 10.000 đơn vị hành chính cấp xã, nếu tăng thêm một biên chế cho mỗi xã thì cả nước

sẽ tăng khoảng 10.000 người và ngân sách nhà nước hàng năm sẽ phải chi thêm hàng trăm tỷ đồng (theo số liệu báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật Cán bộ, công chức số 158/UBTVQH12 ngày 16/10/2008 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội).

ĐỔI MỚI VÀ TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

THS NGUYỄN HOÀNG OANH

Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Bộ Nội vụ

hanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyếtđịnh tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảmnhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Đảng ta luôn

đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cáchmạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng;công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc Đồng thời, Đảng đã đề ra nhiều chủtrương giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, tổ chức thanh niên thành lực lượng hùng hậu,trung thành, kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc

T

Trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước, quá trình hội nhập quốc tế ngàycàng sâu rộng, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X đã banhành Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảngđối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nướcnhằm chăm lo, bồi dưỡng và phát huy cao nhất vai trò, sức mạnh của thanh niên trongcông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

1 Thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Về phương diện lý luận, quản lý nhà nước là sự tác động có điều chỉnh bằng quyềnlực nhà nước đối với đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đề ra Do vậy, để quản lý

có hiệu quả trước hết cần phải xác định rõ chủ thể quản lý, đối tượng quản lý và phươngpháp quản lý phù hợp với từng chủ thể và khách thể Tuy nhiên, nếu phân tích và đánh giáthực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trong thời gian qua với cách tiếp cậncủa khoa học quản lý và lịch sử thấy nổi lên vấn đề chưa xác định rõ được cơ quan nàolàm chủ thể quản lý nhà nước về thanh niên thì phù hợp với tính chất và đặc thù công tácthanh niên Cụ thể như sau:

- Giai đoạn từ 1945 đến 1954:

Ngay trong những năm đầu tiên của chính quyền dân chủ nhân dân, công tácthanh niên đã được thể chế hoá Thực hiện Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chínhphủ nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đã lập Bộ Thanh niên để quản lý về mặt nhànước đối với công tác thanh niên Lúc này, bên cạnh tổ chức Đoàn thanh niên Cứu quốc(tổ chức thanh niên Cộng sản) có Liên đoàn thanh niên Việt Nam được thành lập để