Nghị quyết05-NQ/TU ngày 20/12/2011 của Ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh Hà Tĩnh về pháttriển nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo đến năm 2015 và những năm tiếptheo, đây được coi là chiến lượ
Trang 2PHẠM HỒNG PHONG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THỊ XÃ KỲ ANH, TỈNH HÀ TĨNH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Phạm Minh Hùng
NGHỆ AN – 2017
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tất cả sự trân trọng, tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáokhoa Sau Đại học trường Đại học Vinh đã tận tình giúp đỡ, giảng dạy trongsuốt quá trình học tập và nghiên cứu Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn
sâu sắc đến PGS.TS Phạm Minh Hùng - người hướng dẫn khoa học đã tận
tâm bồi dưỡng kiến thức, phương pháp nghiên cứu, năng lực tư duy và trựctiếp giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn này
Nhân dịp này, tác giả xin cảm ơn Hội đồng khoa học trường Đại họcVinh; Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh, phòng Giáo dục và đào tạo Thị xã KỳAnh; Ban giám hiệu các trường THPT Kỳ Anh; THPT Lê Quảng Chí đã cungcấp tài liệu, cơ sở thực tế và đóng góp ý kiến quý báu cho việc nghiên cứuhoàn thành đề tài
Mặc dù bản thân đã hết sức cố gắng, nỗ lực quyết tâm cao trong quá trìnhhọc tập và nghiên cứu Song luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, bảnthân rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo và bạn
bè đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 4 năm 2017
Tác giả
Phạm Hồng Phong
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
MỤC LỤC ii
DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN v
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG vi
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 3
6 Phương pháp nghiên cứu 3
7 Những đóng góp mới của luận văn 4
8 Cấu trúc luận văn 4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6
1.1.Lịch sử vấn đề nghiên cứu 6
1.2 Các khái niệm cơ bản 9
1.2.1 Dạy học và hoạt động dạy học 9
1.2.2 Quản lý và quản lý hoạt động dạy học 10
1.2.3 Hiệu quả và hiệu quả quản lý hoạt động dạy học 24
1.2.4 Giải pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học 26 1.3 Hoạt động dạy học ở trường THPT 27
1.3.1 Mục tiêu dạy học ở trường THPT 27
1.3.2 Nội dung, chương trình dạy học ở trường THPT 27
1.3.3 Phương pháp, phương tiện dạy học ở trường THPT 28
1.3.4 Hình thức tổ chức dạy học ở trường THPT 30
1.3.5 Đánh giá kết quả dạy học ở trường THPT 31
1.4 Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 31
1.4.1 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 31
1.4.2 Nội dung nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 33
Trang 51.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy
học ở trường THPT 38
1.5.1 Các yếu tố khách quan 38
1.5.2 Các yếu tố chủ quan 39
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỊ XÃ KỲ ANH, TỈNH HÀ TĨNH 43
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của thị xã Kỳ Anh , tỉnh Hà Tĩnh 43
2.1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm điều kiện tự nhiên, và dân cư 43
2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 44
2.1.3 Tình hình giáo dục của thị xã Kỳ Anh - Hà Tĩnh 44
2.2 Thực trạng dạy học ở trường THPT thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh 46
2.2.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học ở trường THPT 46
2.2.2 Thực trạng thực hiện nội dung, chương trình dạy học ở trường THPT 46
2.2.3 Thực trạng sử dụng phương pháp, phương tiện dạy học ở trường THPT 47
2.2.4 Thực trạng sử dụng hình thức tổ chức dạy học ở trường THPT .47 2.2.5 Thực trạng đánh giá kết quả dạy học ở trường THPT 48
2.3 Thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh 48
2.3.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 48
2.3.2 Thực trạng tổ chức nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 50
2.3.3 Thực trạng chỉ đạo nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 50
2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 52
2.3.5 Thực trạng đảm bảo các điều kiện để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 53
2.4 Đánh giá chung về thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh 53
2.4.1 Những điểm mạnh 53
2.4.2 Những điểm yếu 54
Trang 6CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ 56 HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ KỲ
ANH, TỈNH HÀ TĨNH 56
3.1 Nguyên tắc đề xuất các giải pháp 56
3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu 56
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 56
3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả 56
3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi 57
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh 57
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về sự cần thiết phải quản lý HĐDH ở trường THPT 57
3.2.2 Đổi mới công tác xây dựng kế hoạch HĐDH ở trường THPT 58
3.2.3 Đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo HĐDH ở trường THPT 60
3.2.4 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá HĐDH ở trường THPT 62
3.2.5 Đổi mới quản lý các điều kiện đảm bảo hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 66
3.3 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất 67
3.3.1 Mục đích thăm dò 67
3.3.2 Nội dung thăm dò 68
3.3.3.Phương pháp thăm dò 68
3.3.4 Đối tượng thăm dò 68
3.3.5 Kết quả thăm dò về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 69
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 72
1 Kết luận 72
2 Kiến nghị 73
2.1 Đối với Bộ GD&ĐT 73
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh 73
2.3 Đối với các trường THPT huyện Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO 75 PHỤ LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Trang 8DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Sơ đồ 1.1 Các chức năng cơ bản của quản lý 15
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ tóm tắt nội dung quản lý hoạt động dạy và học 16
Bảng 2.1 Số lượng học sinh của các cấp học Thị xã Kỳ Anh 45
Bảng 2.2 Thống kê số trường, lớp, HS cấp THPT Thị xã Kỳ Anh 45
Bảng 2.3: Thực trạng xây dựng kê hoạch dạy học nâng cao hiệu quả quản lý HĐDH ở trường THPT 49
Bảng 2.4: Thực trạng tổ chức nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 50
Bảng 2.5: Thực trạng chỉ đạo nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 51
Bảng 2.6: Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy ở trường THPT 52
Bảng 3.1 Tổng hợp các đối tượng thăm dò 68
Bảng 3.2 Kết quả thăm dò mức độ cần thiết và khả thi của các giải pháp 69
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Con người là chủ thể của tự nhiên và xã hội Đất nước phát triển, xãhội phồn vinh phụ thuộc vào chủ thể (con người), tài nguyên thiên nhiên vàcác điều kiện khác chỉ đóng vai trò quan trọng Chính vì thế mà cha ôngchúng ta đã khẳng định: “Hiền tài là nguyên khí Quốc gia” Trong giai đoạnhiện nay, con người vừa phải có tri thức khoa học, kỹ năng công nghệ, đểthực hiện nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, vừa phải có lýtưởng cách mạng, có bản lĩnh vững vàng để đáp ứng mục tiêu định hướng xãhội chủ nghĩa Chính vì thế, Đảng và Nhà nước ta hết sức chú trọng đếnnguồn lực con người, luôn xác định con người là mục tiêu của sự phát triển
xã hội Giáo dục và đào tạo được xem là quốc sách hàng đầu, đào tạo conngười có phẩm chất và năng lực được coi là điều kiện tiên quyết, là yếu tố
cơ bản để phát triển KT -XH Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 hội
nghị Trung ương 8 khóa XI đã đã khẳng định “đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiệnkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Nghị quyết05-NQ/TU ngày 20/12/2011 của Ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh Hà Tĩnh về pháttriển nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo đến năm 2015 và những năm tiếptheo, đây được coi là chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh Hà Tĩnhtrong giai đoạn hiện nay
Trong trường phổ thông, quản lý hoạt động dạy học là một bộ phận của quản
lý nhà trường, là khâu then chốt, giữ vai trò quan trọng vì nó tác động trực tiếp đếnchất lượng và hiệu quả đào tạo Đây cũng là yếu tố quyết định sự sinh tồn và pháttriển nhà trường vấn đề đặt ra là tìm giải pháp quản lý đúng chức năng vừa phùhợp với thực tiễn để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Muốn thế lãnh đạo nhàtrường phải nghiên cứu hoạt động dạy và học trong nhà trường tìm ra các giải phápquản lý tối ưu đối với hoạt động này
Trang 10Thị xã Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh được thành lập theo Nghị quyết số: 903/ UBTVQH, ngày 10/4/2015 của Ủy ban thường vụ Quốc hội và hiện nay có 2trường THPT: Trường THPT Kỳ Anh và trường THPT Lê Quảng Chí Thựctrạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học phổ thông nóichung và các trường THPT trên địa bàn Thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh hiện naycòn nhiều bất cập chưa đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới giáo dụctrong giai đoạn mới Sự bất cập đó thể hiện ở trình độ, năng lực chuyên môn củacán bộ quản lý, giáo viên chưa đồng đều; phương pháp và kỹ năng sư phạm cònyếu, nếp dạy học theo lối truyền thống lấy giáo viên làm trung tâm truyền thụmột chiều vẫn còn sức ỳ, học sinh tiếp thu thụ động thiếu tính sáng tạo; sinhhoạt tổ nhóm chuyên môn chưa thực sự đi vào chiều sâu còn mang tính hìnhthức, thủ tục hành chính; trang thiết bị thiếu thốn hạn chế làm giảm hiệu quảtrong thực hiện đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, kiểm tra đánhgiá học sinh vv Thực trạng đó đặt ra yêu cầu cần phải nhanh chóng tìm ra cácgiải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học góp phần thực hiệnthành công các mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra.
NQ-Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài:“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh” để nghiên cứu.
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nângcao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông thị xã KỳAnh, tỉnh Hà Tĩnh
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
Trang 113.2 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường trung
học phổ thông thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
4 Giả thuyết khoa học
Có thể nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT thị
xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, nếu đề xuất và thực hiện được các giải pháp có cơ sởkhoa học, có tính khả thi
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao hiệu quả quản lýhoạt động dạy học ở trường THPT
5.1.2 Khảo sát thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở
Kỳ Anh, THPT Lê Quảng Chí
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng
cơ sở lý luận của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận có cácphương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
Trang 12- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xâydựng cơ sở thực tiễn của đề tài Thuộc nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
có các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp điều tra;
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
6.3 Phương pháp thống kê toán học
Phương pháp thống kê toán học để xử lý những số liệu thu được từ khảo
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lụcluận văn dự kiến có 3 chương:
Trang 13Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý hoạt độngdạy học ở trường THPT.
Chương 2: Thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở
trường THPT thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy
học ở trường THPT thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
Trang 14CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Quản lí là một hoạt động chỉ có trong xã hội loài người Ở đâu có conngười ở đó có quản lí Vì vậy, quản lí là một hoạt động đặc trưng bao trùm lênmọi mặt đời sống xã hội, trong đó có giáo dục
Bắt đầu từ thời cổ đại, tư tưởng về dạy học và quản lí dạy học đã được thểhiện trong những quan điểm của nhiều nhà triết học đồng thời là nhà giáo dụchọc Đức Khổng Tử (551- 479, TCN) luôn đề cao quan điểm khuyến khích sởtrường và phê bình sở đoản, phương châm chính của dạy học là khải phát (gợimở) Socrates (469 - 399 TCN) đã đề xuất thực hiện phương pháp dạy học trongcác nhà trường J.A.Komenxki (1592 - 1670) đã phân tích các hiện tượng trong
tự nhiên và hiện thực để đưa ra các biện pháp dạy học buộc học sinh phải tìmtòi, suy nghĩ để nắm được bản chất của sự vật hiện tượng J.J.Rousseau (1717 -1778) chủ trương giáo dục trẻ em một cách tự nhiên và người học sẽ tự khámphá tích luỹ kiến thức thông qua chính hoạt động của mình
Nhiều nhà giáo dục tiêu biểu xuất hiện khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế
kỷ XX như John Dewey (1859 - 1952), A.Macarenco (1888 - 1938), Jean Piaget(1896 - 1980),… cũng có quan điểm hướng đến sự tích cực hóa hoạt động nhậnthức của người học
Vào nửa đầu thế kỷ XX, T.Makiguchi (Nhật Bản) đã nêu lên quá trìnhphát triển của giáo dục tương ứng với nó là sự thay đổi vai trò của người thầytrong quá trình giáo dục, dạy học Dạy học phải hướng vào người học, dạy họctích cực, biến quá trình dạy học thành quá trình tự học Xu thế dạy học hiện nayhoàn toàn phù hợp với tư tưởng này
Trang 15Khi xã hội phát triển thì giáo dục ngày càng được quan tâm về mọi mặt.Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và nâng cao chất lượng dạy họcnói riêng trong các nhà trường từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của các nướctrên thê giới Các nhà lãnh đạo, nhà nghiên cứu trên thế giới đều thấy rõ vai tròđộng lực của giáo dục trong phát triển kinh tế xã hội Thậm chí nền kinh tế trithức đang trở thành một thành phần quan trọng trong sự phát triển của đất nước.Trước yêu cầu của xã hội và nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo, nhiều công trình
của các nhà nghiên cứu nước ngoài đã được công bố như: M.I.Kônđacốp, Cơ sở
lí luận khoa học quản lí giáo dục, trường cán bộ quản lí giáo dục và viện khoa học giáo dục 1984; Harld – Kôntz, Những vấn đề cốt yếu về quản lí, nhà xuất
bản khoa học kỹ thuật 1992; Tác phẩm “Kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng”Xukhômlinxki (dịch và xuất bản năm 1981) đã đưa ra nhiều tình huống quản lígiáo dục và quản lí dạy học trong nhà trường, trong đó tác giả đã bàn nhiều vềphương pháp thực hiện mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học, đặc biệt làvấn đề phân công trong quản lí dạy học
Ở Việt Nam, ngay từ ngày đầu cách mạng thành công, Chủ Tịch Hồ ChíMinh đã chỉ rõ: Để nâng cao hiệu quả dạy và hiệu quả quản lý dạy học cần cóchính sách dạy học đúng, phải có đội ngũ GV được nâng cao trình độ và học hỏikinh nghiệm của nhau, phải đề cao năng lực tự học, phát huy năng lực sáng tạocủa HS, phải có đủ phương tiện dạy học
Đảng và Nhà nước Việt Nam nhận thức rất thấu đáo về vai trò giáo dục đốivới sự phát triển của đất nước Vì lẽ đó, giáo dục được xác định là quốc sách hàngđầu, toàn xã hội phải có ý thức chăm lo cho sự nghiệp giáo dục
Quá trình dạy học có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của giáo dục
Vì thế, ở nước ta có rất nhiều nhà sư phạm tiến hành nghiên cứu một cách toàndiện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ý nghĩa củaviệc nâng cao chất lượng dạy học, những ưu điểm và nhược điểm của các hìnhthức tổ chức dạy học hiện nay, bản chất của mối quan hệ giữa hoạt động dạy và
Trang 16hoạt động học, vai trò của người dạy và người học, việc đổi mới nội dung và
phương pháp dạy học như: (Nguyễn Ngọc Bảo, Hồ Ngọc Đại, Hà Thế Ngữ, Nguyễn Ngọc Quang(1989), Nguyễn Cảnh Toàn, Thái Duy Tuyên (2001), Thái Văn Thành (2006) v.v…).
Để nâng cao chất lượng giáo dục, một trong những yếu tố không thể thiếu
và là định hướng cho việc phát triển giáo dục đó là việc quản lý nâng cao chấtlượng dạy và học Điều này đã được Đảng ta khẳng định: "Đổi mới mạnh mẽ nộidung, phương pháp và quản lý giáo dục - đào tạo"
Vấn đề giáo dục ở nước ta hiện nay đã và đang thu hút sự quan tâmcủa toàn xã hội, các nhà khoa học và các nhà quản lý Đã có một số giáo trìnhcủa Trường Đại học Vinh, Đại học sư phạm Hà Nội, Viện Chiến lược và Chươngtrình giáo dục, Học viện Quản lý cán bộ giáo dục và đào tạo, các luận văn thạc
sỹ chuyên nghành về quản lý giáo dục trình bày các vấn đề cơ bản của quản lýhoạt động dạy học Tuy nhiên các tài liệu trên dù mang tính khái quát hay chỉ đềcập tới một khía cạnh nào đó trong quản lý giáo dục nói chung và quản lýHDDH nói riêng thì các công trình đó chỉ có giá trị về mặt lý luận và thực tiễnphù hợp với công việc của chính tác giả đó, đồng thời giúp các cán bộ quản lýtrường học tham khảo để vận dụng trong công tác quản lý của mình Từ việckhảo sát và đánh giá thực trạng, tìm giải pháp nâng cao chất luợng quá trìnhdạy học của các trường THPT hiện nay cho thấy gặp nhiều khó khăn, bởithực tế giáo dục có sự vận động biến đổi nhanh, có tính đặc thù riêng củatừng khu vực, vùng miền
Thị xã Kỳ Anh là địa phận được tách ra từ huyện Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh
theo Nghị quyết số: 903/ NQ- UBTVQH, ngày 10/4/2015 của Ủy ban thường
vụ Quốc hội Qua quá trình học tập và nghiên cứu các tài liệu, các công trình
nghiên cứu của các tác giả đi trước, chúng tôi nhận thấy chưa có công trình nào
đề cập đến vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các trườngTHPT Thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
Trang 17Vì vậy, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu thực trạng, xác lập các giảipháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học ở các trường THPTtrên địa bàn Thị xã Kỳ Anh là rất cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng dạy -học trong nhà trường, đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục của tỉnh nhà nóiriêng và mục tiêu giáo dục THPT nói chung.
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Dạy học và hoạt động dạy học
cơ sở đó phát triển năng lực tư duy và hình thành thế giới quan khoa học Hoạtđộng dạy học có ý nghĩa vô cùng to lớn:
Dạy học là con đường thuận lợi nhất giúp học sinh trong khoảng thờigian ngắn có thể nắm được một tri thức nhất định
Dạy học là con đường quan trọng nhất, giúp học sinh phát triển một cách
có hệ thống năng lực hoạt động trí tuệ nói chung và đặc biệt là năng lực tư duysáng tạo
Dạy học là một trong những con đường chủ yếu góp phần giáo dục chohọc sinh thế giới quan khoa học và những phẩm chất đạo đức Như vậy dạy học
là hoạt động đặc trưng nhất, chủ yếu nhất của nhà trường
1.2.1.2 Hoạt động dạy học
Hoạt động dạy học là một trong những hoạt động giáo dục, giữ vai tròchủ đạo trong nhà trường Mặt khác, hoạt động dạy học là nền tảng và chủ đạo
Trang 18không chỉ trong các môn học, mà ảnh hưởng tới tất cả các hoạt động giáo dụckhác trong nhà trường Có thể nói, dạy học là hoạt động giáo dục cơ bản nhất,
có vị trí nền tảng và chức năng chủ đạo trong quá trình giáo dục trong nhàtrường
HĐDH là toàn bộ quá trình hoạt động của GV và HS do GV hướng dẫnnhằm giúp cho HS nắm vững hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và trong quátrình đó phát triển được năng lực nhận thức, năng lực hành động, hình thànhnhững cơ sở của thế giới quan khoa học Nói một cách khái quát, HĐDH baogồm hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò
Mặc dù dạy học là có tính quá trình nhưng không đồng nhất hoạt độngdạy học với quá trình dạy học QTDH là một quá trình hoạch định những việcdạy và học theo quy định pháp lý và hành chính, theo mục tiêu và chương trìnhgiáo dục chính thức, được kiểm tra, thanh tra, đánh giá về quản lý và chuyênmôn của các cấp quản lý nhà nước và chỉ đạo chính thống QTDH được thiết kế
và vận hành thông qua sự vận động của các thành tố cấu trúc xác định như mụcđích, nội dung, GV, HS, phương pháp, hình thức tổ chức, kết quả dạy học… CònHĐDH thì đa dạng và phong phú hơn Tuy nhiên, trong khuôn khổ dạy học ởnhà trường, HĐDH lại được xác định là một hoạt động giáo dục thực hiện quátrình giáo dục nói chung, trong đó có quá trình dạy học Như vậy, QTDH đượcthực hiện bởi các HĐDH cụ thể diễn ra trong không gian và thời gian xác định.Đây là hoạt động của các chủ thể dạy học nhằm hình thành và phát triển hoạtđộng học tập của người học tương ứng với yêu cầu của các thành tố QTDH
1.2.2 Quản lý và quản lý hoạt động dạy học
1.2.2.1 Quản lý
Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể(người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặtchính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế bằng một hệ thống các luật lệ, các chính
Trang 19sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môitrường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng Đối tượng quản lý có thểtrên quy mô toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành, đơn vị, có thể là một người cụthể, sự vật cụ thể.
Theo sự phân tích của Mác thì: “Bất cứ nơi nào có lao động, nơi đó cóquản lí” và: “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào tiến hànhtrên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến sự chỉ đạo để điều hoànhững hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sựvận động riêng của nó” Quản lí là: “nhằm thiết lập sự phối hợp những công việcgiữa các cá nhân và thực hiện những chức năng chung nảy sinh từ sự vận độngcủa toàn bộ cơ sở sản xuất, khác với sự vận động của các bộ phận riêng lẻ củanó”
Trong tác phẩm “Những vấn đề cốt yếu của quản lí” tác giả Harold Kontzviết: “Quản lí là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cánhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi nhà quản lí lànhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mụcđích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất”
Theo Từ điển bách khoa Việt Nam (Trung tâm biên soạn từ điển Hà Nộitập 1 - 1995), quản lý là:
“Quản là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; lý là tổ chức
và điều khiển các hoạt động theo yêu cầu nhất định” [33, tr789]
Tác giả Hà Sĩ Hồ cũng cho rằng: “Quản lí là một quá trình tác động cóđịnh hướng, có tổ chức, lựa chọn trong các tác động có thể có, dựa trên cácthông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hànhcủa đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định”
Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì: “Quản lí là một quá trình địnhhướng, quá trình có mục tiêu, quản lí có hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống
Trang 20nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạngthái mới của hệ thống mà người quản lí mong muốn”.
Tác giả Nguyễn Văn Lê lại cho rằng: “Quản lí không chỉ mang tính khoahọc, mà còn mang tính nghệ thuật” Cũng như các tác giả khác, Ông cho rằngmục đích của công việc quản lí chính là nhằm đạt hiệu quả tối ưu theo mục tiêu
đề ra Ông viết: “Quản lí một hệ thống xã hội là khoa học và nghệ thuật tác độngvào hệ thống đó mà chủ yếu là vào con người nhằm đạt hiệu quả tối ưu theo mụctiêu đề ra”
Trong tác phẩm: “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” tác giả HaroldKontz [11, 1987] viết “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phốihợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm về thời gian,tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất”
Theo tác giả Trần Kiểm [30, tr 198] “Quản lý là những tác động của chủthể quản lý trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều
phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nước (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao
nhất.”
Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang: “ Quản lý là tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nhằm thực hiệnnhững mục tiêu dự kiến” [19; 1999]
Tiếp cận theo quan điểm hệ thống, GS Hà Thế Ngữ phát biểu: “Quản lý làdựa vào các quy luật khách quan vốn có của hệ thống để tác động đến hệ thốngnhằm chuyển hệ thống đó sang một trạng thái mới” [12; tr.363]
Theo Thái Văn Thành, thì “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra”[28; tr 5]
Trang 21Như vậy, tùy theo cách tiếp cận, khái niệm quản lý được các nhà nghiêncứu định nghĩa theo nhiều cách khác nhau nhưng về cơ bản có những điểm chungthống nhất như:
Quản lí là các hoạt động thực tiễn nhằm đảm bảo hoàn thành các côngviệc qua những nỗ lực của người khác
Quản lí là những tác động có mục đích lên một tập thể người, thành tố cơbản của hệ thống xã hội
Quản lí là công tác phối hợp có hiệu quả của những người cộng sự khácnhau trong cùng một tổ chức
Quản lí được tổ chức trong một nhóm hay một tổ chức xã hội
Quản lí bao gồm các yếu tố: chủ thể quản lí, khách thể quản lí, đồng thờiphải có mục tiêu và quỹ đạo đặt ra cho các đối tượng và chủ thể, chính mục tiêunày là căn cứ cho chủ thể tạo ra các động tác quản lí
Những định nghĩa trên đây tuy có sự khác nhau về cách diễn đạt, về góc
độ tiếp cận nhưng đều có những điểm chung ở những nội dung cơ bản của kháiniệm quản lý
Như vậy, có thể nói quản lý: Là một quá trình tác động có tổ chức, cóhướng đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng việc vận dụng cácchức năng quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng và cơ hội của
tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra
Ngày nay, trước sự phát triển của khoa học kĩ thuật và sự biến động khôngngừng của nền kinh tế xã hội, quản lí được xem là một trong năm nhân tố pháttriển KT - XH (vốn - nguồn lực lao động - khoa học kĩ thuật - tài nguyên vàquản lí) trong đó quản lí đóng vai trò quyết định đến sự thành bại của công việc
Trang 22Chức năng quản lý
Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt thông qua đóchủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhấtđịnh
Chức năng của quản lý là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ định củachủ thể quản lý lên đối tượng quản lý Đó là tập hợp những nhiệm vụ khác nhau màchủ thể quản lý phải tiến hành trong quá trình quản lý Thực chất các chức năng quản
lý chính là do sự tồn tại các hoạt động quản lý Ta có thể hiểu chức năng quản lý làmột nội dung cơ bản của quá trình quản lý, là nhiệm vụ không thể thiếu được củachủ thể quản lý
Các chức năng quản lý đều có tính độc lập tương đối, nhưng chúng đượcliên kết, gắn bó qua lại và qui định lẫn nhau Với các cách tiếp cận khác nhau,người ta thường phân chia các chức năng quản lý ra làm hai nhóm chính: nhómchức năng quản lý chung và nhóm chức năng quản lý cụ thể Phản ánh nội dungcủa quá trình QL, chúng ta có nhóm chức năng quản lý chung bao gồm 4 chứcnăng QL cơ bản: chức năng kế hoạch hoá, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo
- điều hành, chức năng kiểm tra - đánh giá
Chức năng kế hoạch hoá: Đây là chức năng đầu tiên, có vai trò địnhhướng cho toàn bộ hoạt động Căn cứ vào thực trạng ban đầu của tổ chức vàcăn cứ vào nhiệm vụ được giao, vạch ra mục tiêu của tổ chức và xây dựngchương trình hành động, tìm biện pháp, cách thức tốt nhất để thực hiện mụctiêu
Chức năng tổ chức: Nội dung của chức năng tổ chức là việc thiết lập cấutrúc của bộ máy quản lý (tổ chức công việc, sắp xếp con người) Đây là quátrình phân phối và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định nhằm thựchiện tốt mục tiêu của kế hoạch
Trang 23Chức năng chỉ đạo - điều hành: Là phương thức tác động của chủ thể quản
lý bằng các quyết định nhằm điều hành bộ máy vận hành theo đúng kế hoạch đạt tớimục tiêu quản lý, trong đó bao gồm cả việc khuyến khích, động viên
Chức năng kiểm tra - đánh giá: Đây là chức năng cuối cùng và rất quantrọng của quá trình quản lý Đây là quá trình xem xét, giám sát thực tiễn hoạtđộng của bộ máy, nhằm kịp thời điều chỉnh sai sót, đưa bộ máy đạt được mụctiêu đã xác định
Ngoài ra, thông tin rất cần cho quản lý Không có thông tin, không thểtiến hành quản lý và điều khiển bất cứ hệ thống nào Do vậy, có thể coi thông tin
là chức năng đặc biệt cùng với 4 chức năng đã nêu trên Trong đó, thông tin làchức năng trung tâm
Các chức năng quản lý tạo thành một hệ thống thống nhất một chu trìnhquản lý của một hệ thống Trong đó, từng chức năng vừa có tính độc lập tươngđối, vừa có quan hệ biện chứng với nhau Các chức năng quản lý có thể đượcminh hoạ bằng sơ đồ sau:
Sơ đồ 1.1 Các chức năng cơ bản của quản lý
Kế hoạch
Thông tin QL
Chỉ đạo
Trang 24Quản lý trường THPT
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý trường phổ thông là tập hợpcác tác động tối ưu (công tác tham gia, hỗ trợ, huy động, can thiệp) của chủ thểquản lý đến tập thể cán bộ, GV và HS nhằm tận dụng nguồn lực dự trữ do nhànước đầu tư, các lực lượng xã hội đóng góp và do hoạt động xây dựng vốn tự cóhướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường và tiêu điểm hội tụ làđào tạo thế hệ trẻ, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưanhà trường tiến lên một trạng thái mới” [29, tr43]
1.2.2.2 Quản lý hoạt động dạy học
Là quá trình người có trách nhiệm quản lý (hiệu trưởng) hoạch định, tổ chức, điều khiển, kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng là hoạt động cơ bản nhất, quan trọng nhất.
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ tóm tắt nội dung quản lý hoạt động dạy và học
Quản lý hoạt động dạy học thực chất là quản lý quá trình truyền thụ trithức của đội ngũ giáo viên và quá trình chủ động lĩnh hội kiến thức, kỹ năng, kỹxảo của tập thể học sinh trong một đơn vị thời gian nhất định; QL các điều kiện
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ
CỦA GIÁO VIÊN
Trang 25có sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động dạy học củacán bộ QL nhà trường
Hoạt động dạy học làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách
có hệ thống, cơ bản, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động
và trong đời sống Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập sáng tạo, hìnhthành những năng lực cơ bản về nhận thức và hành động của học sinh, hìnhthành ở học sinh thế giới quan khoa học, lòng yêu nước, yêu CNXH Ở trẻ em,
đó chính là động cơ học tập trong nhà trường và định hướng hoạt động của họcsinh sau này
Vì vậy có thể nói, hoạt động dạy học trong nhà trường đã tô đậm chứcnăng xã hội của nhà trường, đặc trưng cho nhiệm vụ của nhà trường và là hoạtđộng giáo dục trung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục kháctrong nhà trường
Quản lý hoạt động dạy của thầy
Hoạt động dạy của thầy là hoạt động chủ đạo trong quá trình dạy học.
Quản lý hoạt động này bao gồm: Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học,quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp, quản lý giờ lên lớp của giáo viên,quản lý việc dự giờ và phân tích bài học sư phạm, quản lý hoạt động kiểm tra -đánh giá kết quả học tập của học sinh
Quản lý việc thực hiện chương trình
Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mụctiêu của nhà trường phổ thông Nó là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục -Đào tạo ban hành Yêu cầu đối với hiệu trưởng là phải nắm vững chương trình,
tổ chức cho giáo viên tuân thủ một cách nghiêm túc, không được tuỳ tiện thayđổi, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học (nếu có thay đổi, bổ sung phảitheo hướng dẫn của Bộ Giáo dục- Đào tạo, Sở Giáo dục - Đào tạo địa phương)
Trang 26Để việc quản lý thực hiện chương tình dạy học đạt kết quả, bảo đảm thờigian cho việc thực hiện chương trình dạy học, hiệu trưởng phải chủ ý sử dụngthời khoá biểu như là công cụ để theo dõi, điều khiển và kiểm soát tiến độ thựchiện chương trình dạy học, để thường xuyên, kịp thời điều chỉnh những lệch lạctrong quá trình thực hiện chương trình dạy học.
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp
Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của giáo viên cho
giờ lên lớp Nó thể hiện sự suy nghĩ, lựa chọn, quyết định của giáo viên về nội
dung, phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp với đối tượng học sinh
và đúng với yêu cầu của chương trình
Để việc soạn bài, chuẩn bị lên lớp của giáo viên có thể thực hiện theo một
kế hoạch đồng bộ và có hiệu quả, hiệu trưởng nhà trường cần phải phân côngtrách nhiệm cụ thể cho cán bộ, giáo viên trong trường, tạo mọi điều kiện để họthực hiện tốt việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp, có kế hoạch thường xuyên kiểmtra, theo dõi để khuyến khích kịp thời, đồng thời điều chỉnh những sai lệch nhằmthực hiện đúng quy định đã đề ra
Quản lý giờ lên lớp của giáo viên
Hoạt động dạy và học trong nhà trường phổ thông hiện nay được thựchiện chủ yếu bằng hình thức dạy và học trên lớp, với những giờ lên lớp và hệthống bài học cụ thể Nói cách khác, giờ lên lớp là hình thức tổ chức cơ bản vàchủ yếu nhất của quá trình dạy học trong nhà trường để thực hiện mục tiêu cấphọc
Chính vì vậy trong quá trình quản lý dạy và học của mình, hiệu trưởngphải có những biện pháp tác động cụ thể, phong phú và linh hoạt để nâng caochất lượng giờ lên lớp của giáo viên, đó là những việc làm của hiệu trưỏng, làtrách nhiệm của người quản lý
Trang 27Để bảo đảm được những yêu cầu quản lý giờ lên lớp, hiệu trưởng cần xâydựng và quy định rõ chế độ thực hiện và kiểm tra sử dụng thời khoá biểu nhằmkiểm soát các giờ lên lớp, duy trì nền nếp dạy học, điều khiển nhịp điệu dạy học
và tạo nên bầu không khí sư phạm trong nhà trường
Quản lý việc dự giờ và phân tích sư phạm bài học
Nét đặc thù cơ bản làm cho quản lý trường học khác với các dạng quản lýkhác là trong quản lý trường học có hoạt động dự giờ và phân tích sư phạm bàihọc Đây chính là chức năng trung tâm của hiệu trưởng để chỉ đạo hoạt động dạy
và học và là biện pháp quan trọng hàng đầu trong quản lý giờ lên lớp
Để nâng cao chất lượng dự giờ, phân tích sư phạm bài học, cần phải tổchức các chuyên đề về giờ lên lớp, như trao đổi về nội dung và phương phápgiảng dạy, xây dựng giờ dạy mẫu, tổ chức dạy thử, tổ chức kiến tập, thaogiảng nhằm giúp giáo viên nắm vững lý thuyết, rút kinh nghiệm về phươngpháp giảng dạy, về các bước trong dự giờ và phân tích sư phạm bài học Trên
cơ sở đó khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên và đây cũng chính là hoạt độngđặc trưng cho nghề nghiệp của giáo viên Hiệu trưởng nhà trường cần phải tổchức tốt để tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng của mình nhằm nângcao chất lượng dạy học
Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả việc học tập của học sinh
Kiểm tra - đánh giá là một bộ phận hợp thành, không thể thiếu được trongquá trình giáo dục ở tất cả các môn học, ở GVCN lớp Kiểm tra đánh giá kết quả
học tập của học sinh được tồn tại đồng thời với quá trình dạy học, đó là quá trình thu nhận và xử lý thông tin về trình độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh Trên cơ sở đó đề ra những biện pháp phù hợp, giúp
học sinh học tập tiến bộ
Qua việc quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá học sinh của giáo viên,người quản lý sẽ nắm bắt được chất lượng dạy và học ở từng giáo viên một Nó
Trang 28là cơ sở để đánh giá quá trình và hiệu quả của người dạy lẫn người học Nhất làtrong giai đoạn hiện nay khi tình trạng học thêm, dạy thêm tràn lan, khi trình độchuyên môn của một số giáo viên còn hạn chế thì việc quản lý hoạt động kiểmtra - đánh giá kết quả học tập của học sinh là điều rất quan trọng Việc kiểm tra -đánh giá kết quả học tập của học sinh, là việc là hết sức cần thiết của hiệutrưởng nhằm tác động trực tiếp đến giáo viên thực hiện đầy đủ và chính xác qúatrình kiểm tra - đánh giá, thúc đẩy quá trình nâng cao hiệu quả dạy học theo mụctiêu
Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên
Hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh quá trình quản
lý có tính khách quan và cụ thể, giúp hiệu trưởng nắm chắc hơn, cụ thể hơn tìnhhình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên Có thể nói hồ sơ chuyênmôn của giáo viên là một trong những cơ sở pháp lý để nói lên việc thực hiện
nền nếp chuyên môn, việc chuẩn bị, đầu tư cho công việc của giáo viên Nhưng
hồ sơ chuyên môn của giáo viên không thể xem đồng nghĩa với năng lựcgiảng dạy của giáo viên trên lớp
Hồ sơ của giáo viên phục vụ cho hoạt động dạy theo điều 25 khoản 2 củaĐiều lệ trường trung học phổ thông, bao gồm các loại hồ sơ sau :
+ Giáo án (bài soạn)
+ Các loại sổ: Sổ dự giờ, sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tácchủ nhiệm lớp), sổ công tác
+ Các loại sách : Sách giáo khoa, sách hướng dẫn, phân phối chương trìnhcác tài liệu tham khảo
Trong quá trình quản lý, hiệu trưởng cần hướng dẫn cụ thể yêu cầu củatừng loại hồ sơ, cùng với hiệu phó chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn thường
Trang 29xuyên kiểm tra bằng nhiều hình thức khác nhau để kịp thời điều chỉnh những sailệch trong hoạt động dạy và học.
Tóm lại : Quản lý hoạt động dạy học là quản lý một quá trình chủ đạo
của người thầy trong quá trình dạy học, đòi hỏi hiệu trưởng nhà trường phải hiểu hết nội dung, yêu cầu cần quản lý để đưa ra những quyết định quản lý vừa mang tính nghiêm chỉnh, chính xác, nhưng lại vừa mềm dẻo, linh hoạt để đưa hoạt động dạy của thầy vào nền nếp, kỷ cương nhưng vẫn phát huy được khả năng sáng tạo khoa học của giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình.
Tuy nhiên hoạt dộng dạy của thầy sẽ hoàn thành trọn vẹn khi mà ngườithầy tổ chức tốt hoạt động học của trò Đó là sự liên tục của hoạt động dạy học,
là trách nhiệm của người thầy đối với "sản phẩm đào tạo" của mình
Quản lý hoạt động học tập của học sinh
Hoạt động học tập của học sinh là một hoạt động song song tồn tại cùng với hoạt động dạy của thầy giáo.
Phải làm cho học sinh có động cơ và thái độ đúng đắn trong học tập, rènluyện, ham thích đến trường đến lớp, ham học các bộ môn Tự giác tìm tòi,phát hiện vấn đề, chủ động lĩnh hội kiến thức, biến quá trình được giáo dụcthành tự giáo dục
Phải tổ chức hướng dẫn học sinh học tập, giúp học sinh học tập cóphương pháp, nắm được các phương pháp học tập ở từng bộ môn
Phải làm cho học sinh có nền nếp thói quen học tập tốt, làm cho hoạt độnghọc tập của nhà trường có kỷ luật, trật tự
Kết quả điểm kiểm tra, xếp loại phản ánh được khả năng học tập của họcsinh Kết quả này phải giúp cho học sinh nhận ra mặt mạnh, mặt hạn chế đểvươn lên, đồng thời nó giáo dục cho học sinh tính trung thực trong học tập,trong cuộc sống
Trang 30Việc quản lý hoạt động học tập của học sinh phải được thực hiện đầy đủ,toàn diện và mang tính giáo dục cao Nội dung cơ bản của nó bao gồm :
Quản lý việc giáo dục phương pháp học tập cho học sinh
Phương pháp học tập là hệ thống các cách sử dụng hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh
Quản lý nền nếp, thái độ học tập của học sinh
Nền nếp học tập, kỷ luật học tập của học sinh là những điều quy định cụ thể về tinh thần, thái độ, hành vi ứng xử nhằm làm cho hoạt động học tập được hoạt động nhịp nhàng và có hiệu quả
Nền nếp học tập tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Vì vậy, hiệutrưởng nhà trường cần thường xuyên theo dõi, kiểm tra, nhận xét tình hình thựchiện nền nếp và phân công trách nhiệm cụ thể cho các đối tượng để phối hợpthực hiện, tạo ra bầu không khí thuận lợi cho sự giáo dục của nhà trường
Quản lý các hoạt động học tập, vui chơi, giải trí
Đây là yêu cầu quan trọng đối với hiệu trưởng trong việc quản lý các hoạtđộng học tập của học sinh Các hoạt động học tập, vui chơi giải trí phải được tổchức một cách hợp lý, phù hợp với tâm lý và sức khoẻ của học sinh Đòi hỏihiệu trưởng phải cân nhắc, tính toán, điều khiển sự cân đối các hoạt động hàngtháng, học kỳ và cả năm để tránh tình trạng lôi kéo học sinh vào những hoạtđộng, những phong trào đề ra một cách tuỳ tiện, bất thường làm gián đoạn hoạtđộng học tập của học sinh, xáo trộn chương trình và kế hoạch hoạt động của nhàtrường
Quản lý việc phân tích đánh giá kết quả học tập của học sinh
Phân tích, đánh giá kết quả học tập của học sinh là yêu cầu cần thiết trongquản lý của hiệu trưởng Điểm số của học sinh phải được cập nhật, các bài kiểmtra 15 phút, một tiết trở lên phải được trả cho học sinh đúng thời gian quy định
Trang 31của ngành giáo dục và giáo viên chấm kỹ, có nhận xét, phát hiện những lỗi họcsinh thường mắc phải, chữa tại lớp để rút kinh nghiệm.
Phối hợp các lực lượng giáo dục quản lý hoạt động học tập của học sinh
Hoạt động học tập của học sinh diễn ra trong không gian và thời giantương đối rộng, bao gồm chủ yếu là học tập trên lớp và ở nhà Vì vậy, hiệutrưởng cần phải tổ chức phối hợp tốt giữa giáo viên chủ nhiệm, bí thư Đoàn vàgia đình học sinh, nhằm đưa hoạt động học tập của học sinh vào nền nếp chặtchẽ từ trong trường, lớp đến gia đình Trong sự phối hợp này đặc biệt chú ý vaitrò hoạt động của tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Thông quahoạt động tập thể, giúp các em phát huy vai trò tự giác tích cực, tự quản các hoạtđộng học tập của mình Đồng thời thông qua hoạt động, cần động viên, khích lệkịp thời tinh thần học tập tiến bộ của các em một cách thường xuyên nhằm thúcđẩy sự cố gắng vươn lên của các em, nâng cao chất lượng học tập theo yêu cầu,mục tiêu
Mối quan hệ phối hợp với gia đình học sinh trong việc quản lý hoạt độnghọc tập là rất cần thiết Phải thống nhất được với gia đình các biện pháp giáodục, thông tin qua lại kịp thời về tình hình học tập của học sinh
Tóm lại: Quản lý hoạt động học tập của học trò là yêu cầu không thể
thiếu được và rất quan trọng trong quá trình quản lý dạy và học Nếu quản lý tốt đối tượng này thì sẽ tạo được cho học sinh ý thức tự giác trong học tập, rèn luyện, các em sẽ có được thái độ, động cơ học tập đúng đắn, từ đó góp phần và quyết định hiệu quả của hoạt động dạy và học nói riêng và thực hiện được mục tiêu giáo dục đề ra nói chung.
Quản lý cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ dạy và học.
Cơ sở vật chất là điều kiện quan trọng cho nhà trường hình thành và đivào hoạt động, là điều kiện không thể thiếu được trong việc nâng cao chất lượng
đào tạo Cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ dạy và học của nhà trường là hệ
Trang 32thống các phương tiện vật chất - kỹ thuật được sử dụng để phục vụ cho việc dạy
và học của nhà trường.
Quản lý nguồn kinh phí để chi cho hoạt động dạy và học
Trong bất kỳ tổ chức đơn vị nào thì nguồn kinh phí đóng vai trò rất quantrọng trong việc duy trì các hoạt động dạy và học trong nhà trường, nhất là loạihình trường ngoài công lập Nó là khoản ngân sách Nhà nước cấp cho dùng chicho các hoạt động dạy học của nhà trường Trong lúc nguồn ngân sách nhà nướcchi cho trường học ít so với nhu cầu của hoạt động giáo dục, kinh phí đó dành choviệc chi lương lên đến 90% trên tổng số ngân sách được cấp thì việc bảo đảm cácnguồn tài chính ở nhà trường là mối quan tâm chỉ đạo của hiệu trưởng Việc tạonguồn kinh phí bằng nhiều cách: Kinh phí ngân sách, kinh phí được trích lại quanguồn học phí, qua việc dạy các lớp bán công, qua hoạt động lao động sản xuấtcủa thầy và trò
Nguồn kinh phí này được chi dùng cho các hoạt động chuyên môn, như:
tổ chức đố vui, báo cáo chuyên đề, thao giảng, tham quan phục vụ môn học, thínghiệm thực hành, bổ sung nguồn ngân sách, chi khen thưởng giáo viên, họcsinh có thành tích, hỗ trợ giáo viên đi học nâng cao, đi học bồi dưỡng, thăm hỏi,
hỗ trợ giáo viên khi gặp hoạn nạn, ốm đau
Nếu nhà trường tạo được nguồn kinh phí tốt và sử dụng đúng vào các mụcđích trên thì người quản lý không những thực hiện tốt phương pháp kinh tế trongquản lý giáo dục mà còn làm tốt phương pháp tâm lý – xã hội của quản lý giáo
1.2.3 Hiệu quả và hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
1.2.3.1 Hiệu quả
Theo từ điển tiếng Việt, “ Hiệu quả là kết quả như yêu cầu của việc làmmang lại”
Trang 33Theo từ điển bách khoa Việt Nam, “ hiệu quả là kết quả mong muốn, cáisinh ra kết quả mà con người chờ đợi và hướng tới; nó có nội dung khác ở
những lĩnh vực khác nhau Trong sản xuất, hiệu quả có nghĩa là hiệu suất, là năng suất Trong kinh doanh, hiệu quả là lãi suất, lợi nhuận Trong lao động nói chung hiệu quả lao động là năng suất lao động, được đánh giá bằng số lượng
thời gian hao phí để sản xuất ra một đơn vi sản phẩm, hoặc là bằng số lượng sảnphẩm được sản xuất ra trong một đơn vị thời gian
Trong xã hội học, một hiện tượng, một sự biến có hiệu quả xã hội, tức là
có tác dụng tích cực đối với một lĩnh vực xã hội, đối với sự phát triển của lĩnhvực đó Hiệu quả của một cuộc điều tra xã hội học là kết quả tối ưu đạt được sovới mục tiêu của cuộc điều tra đó
Như vậy, khái niệm hiệu quả phản ánh mối quan hệ chặt chẽ giữa chi phí
và lợi ích, giữa đầu tư với kết quả thu được trong môi trường và thời gian nhấtđịnh, mối quan hệ giữa giá trị và giá trị sử dụng của một sản phẩm hay một giảipháp nào đó
1.2.3.2 Hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
Hiệu quả quản ý hoạt động dạy học là kết quả của việc tổ chức và điềukhiển các HĐDH theo yêu cầu của chủ thể quản lý giáo dục về thực hiện mụctiêu, nội dung, chương trình, kê hoạch giáo dục đề ra với chi phí thấp nhất
Hiệu quả và chất lượng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau; càng nâng caohiệu quả quản lý hoạt động dạy học thì chất lượng dạy học ngày càng nâng lên,
có nghĩa là chất lượng giáo dục đào tạo trong mỗi nhà trường sẽ được nâng lên
Như vậy, hiệu quả quản lý HĐDH là kết quả của quá trình tác động cómục đích, có kê hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý để tác độngtrực tiếp đến hoạt động dạy học nhằm thực hiện mục tiêu đề ra
Trang 34Để đánh giá hiệu quả quản lý HĐDH chúng ta có thể tiến hành đánh giá
về việc thực hiện nội dung, chương trình, kết quả của các hoạt động chuyên mônnghiệp vụ của giáo viên
Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý HĐDH đó là:
Đánh giá việc thực hiện chương trình của giáo viên ( trong đó có lập kếhoạch hoạt động giảng dạy, chuẩn bị bài giảng, hồ sơ chuyên môn )
Đánh giá, xếp loại giờ dạy của giáo viên Đánh giá, xếp loại chuyên mônnghiệp vụ của giáo viên
Đánh giá kết quả học tập của học sinh
Trong các tiêu chí đó thì tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh là
cơ bản nhất để xác định được việc thực hiện chương trình dạy học ở một trườngTHPT Từ đó giúp ban giám hiệu và giáo viên tìm ra các biện pháp thích hợp đểnâng cao chất lượng dạy học ở đơn vị mình đáp ứng nhu cầu của xã hội
1.2.4 Giải pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
1.2.4.1 Giải pháp và giải pháp quản lý
Giải pháp "là cách làm, cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn đề
cụ thể"
Giải pháp quản lý: Là cách thức chủ thể quản lý tiến hành sử dụng các công
cụ quản lý tác động vào việc thực hiện từng khâu của chức năng quản lý trong mỗiquá trình quản lý nhằm tạo nên sức mạnh, tạo ra năng lực thực hiện mục tiêu quản lý.Nói cách khác, giải pháp quản lý hay Phương pháp quản lý là tổng thể các cách thứctác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý, để đạt đượccác mục tiêu đặt ra
Giải pháp quản lý là biểu hiện cụ thể của mối quan hệ qua lại giữa chủ thểvới đối tượng và khách thể quản lý Các giải pháp quản lý mang tính chất đadạng và phong phú, nó là bộ phận năng động nhất của hệ thống quản lý Giải
Trang 35pháp quản lý thường xuyên thay đổi trong từng tình huống cụ thể, tuỳ thuộc vàođặc điểm của đối tượng, cũng như năng lực và kinh nghiệm của người quản lý.
Tác động của giải pháp quản lý luôn là tác động có mục đích Vì vậy, mụctiêu quản lý quyết định việc lựa chọn giải pháp quản lý Trong quá trình quản lýphải luôn điều chỉnh các giải pháp quản lý, nhưng không được chủ quan tuỳ tiệnmuốn sử dụng giải pháp nào cũng được Việc sử dụng giải pháp quản lý vừa đòihỏi tính khoa học vừa đòi hỏi tính nghệ thuật Quản lý có hiệu quả nhất khi biếtlựa chọn đúng đắn và kết hợp linh hoạt các giải pháp quản lý Đó chính là tài nghệcủa nhà quản lý Như vậy, giải pháp quản lý mang dấu ấn của cá nhân nhà quản lý
và nó có tính lịch sử cụ thể
1.2.4.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
Là tổ hợp các cách thức tác động có mục đích, có kê hoạch hướng vào việctạo ra những biến đổi về chất lượng hoạt động dạy học, bao gồm các giải phápquản lí mục tiêu dạy học,nội dung, chương trình, phương pháp, phương tiện dạyhọc và kiểm tra đánh giá kết quả dạy học của giáo viên và học sinh
Từ đó, giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học được hiểu
là cách thức giúp cho nhà trường quản lý hoạt động việc dạy học có kết quả tốtnhất
1.3 Hoạt động dạy học ở trường THPT
1.3.1 Mục tiêu dạy học ở trường THPT
Là kết quả đạt được sau khi học xong một tiết học, bài học, môn học,chương trình dạy, thể hiện trong sự phát triển các năng lực chung và năng lựcchuyên biệt của học sinh; dù ở cấp độ nào thì mục tiêu dạy học ở trường THPTcũng phải quan tâm đến “ đầu ra” của học sinh, cũng phải góp phần vào sự tiến
bộ của học sinh trong quá trình học tập
1.3.2 Nội dung, chương trình dạy học ở trường THPT
Trang 36Nội dung dạy học ở trường THPT phải phục vụ cho việc thực hiện mụctiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh Vì thế khi lựa chọnnội dung dạy học, giáo viên cần nhận thức rõ yêu cầu này Nội dung dạy họcđược lựa chọn đưa vào trong tiết học/ bài học phải bao gồm những kiến thức, kỹnăng, thái độ góp phần hình thành và phát triển năng lực của học sinh.
Ngoài những nội dung quy định trong chương trình, giáo viên cũng có thểlựa chọn thêm những nội dung từ thực tiễn sinh động của địa phương, từ thựctiễn trải nghiệm hàng ngày của học sinh
Chương trình dạy học ở trường THPT là bản kế hoạch khái quát địnhhướng dạy học cho một môn học nào đó và là pháp lệnh của nhà nước do BộGD&ĐT ban hành, là căn cứ pháp lý để nhà nước tiến hành chỉ đạo giám sáthoạt động dạy học của nhà trường, đồng thời là căn cứ pháp lý để hiệu trưởngquản lý giáo viên theo yêu cầu mà Bộ GD&ĐT đã đề ra cho cấp học THPT
Chương trình dạy học ở trường THPT quy định nội dung, phương pháp,hình thức tổ chức dạy học các môn, thời gian dạy học từng môn, nhằm thực hiệnyêu cầu, mục tiêu của cấp học THPT
1.3.3 Phương pháp, phương tiện dạy học ở trường THPT
Phương pháp dạy học là một trong những vấn đề cơ bản của lý luận dạyhọc, đang có nhiều ý kiến khác nhau Phương pháp dạy học là gì? Có rất nhiềuđịnh nghĩa khác nhau về phương pháp dạy học Sau đây xin nêu một vài địnhnghĩa trong số đó:
Phương pháp dạy học là cách thức tương tác giữa thầy và trò nhằm giảiquyết các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục là phát triển trong quá trình dạy học
Phương pháp dạy học là một hệ thống hành động có mục đích của giáoviên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, đảm bảo chohọc sinh lĩnh hội nội dung học vấn
Trang 37Phương pháp dạy học là cách thức hoạt động tương hỗ giữa thầy và trò nhằmđạt được mục đích dạy học Hoạt động này được thể hiện trong việc sử dụng cácnguồn nhận thức, các kỹ thuật logic, các dạng hoạt động độc lập của học sinh vàcách thức điều khiển quá trình nhận thức của thầy giáo.
Theo quan niệm điều khiển học: phương pháp dạy học là cách thức tổchức hoạt động nhận thức của học sinh và điều khiển hoạt động này
Theo quan điểm logic học: phương pháp dạy học là những thủ thuật logicđược sử dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác
Theo bản chất của nội dung: phương pháp dạy học là sự vận động của nộidung dạy học
Mặc dù chưa có ý kiến thống nhất về định nghĩa phương pháp dạy học,song các tác giả đều thừa nhận rằng phương pháp dạy học có những dấu hiệuđặc trưng sau đây:
Nó phản ánh sự vận động của nội dung đã được nhà trường quy định.Phản ánh cách thức trao đổi thông tin giữa thầy và trò
Phản ánh cách thức hoạt động nhận thức và kiểm tra, đánh giá kết quảhoạt động
Như vậy, phương pháp dạy học ở trường THPT được hiểu là tổ hợp cáccách thức phối hợp hoạt động chung của giáo viên và học sinh nhằm giúp họcsinh nắm vững kiến thức, phát triển kỹ năng, hình thành thái độ
Phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng nhất của quátrình dạy học, phương pháp dạy học chỉ đạo phương pháp học của học sinh.Cùng một nội dung như nhau nhưng bài học có để lại dấu ấn sâu đậm trong lònghọc sinh hay không, có làm các em yêu thích những vấn đề đã học và biết vậndụng chúng một cách năng động, sáng tạo để giải quyết các vấn đề thực tiễn haykhông tùy thuộc phương pháp người thầy
Như vậy, hiệu quả của quá trình dạy học phụ thuộc nhiều vào việc sửdụng phương pháp dạy học của giáo viên Trong thực tế, không có phương phápnào tối ưu mà giáo viên cần phải biết vận dụng, kết hợp các phương pháp nhưthê nò để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh
Trang 38Phương tiện dạy học ở trường THPT là các phương tiện sư phạm đốitượng - vật chất do giáo viên hoặc (và) học sinh sử dụng dưới sự chỉ đạo củagiáo viên trong quá trình dạy học, tạo những điều kiện cần thiết nhằm đạt đượcmục đích dạy học.
Chức năng chủ yếu của phương tiện dạy học ở trường THPT là tạo điềukiện cho học sinh nắm vững chính xác, sâu sắc kiến thức, phát triển năng lựcnhận thức và hình thành nhân cách của học sinh
Theo lý luận dạy học hiện đại, phương tiện dạy học hỗ trợ hoạt động củagiáo viên và học sinh ở tất cả các pha của tiến trình giải quyết nhiệm vụ nhận thức
Ở pha chuyển giao nhiệm vụ, bất ổn hóa tri thức, phát biểu vấn đề,phương tiện dạy học trước hết là công cụ hỗ trợ cho giáo viên xây dựng tìnhhuống vấn đề, tạo hứng thú nhận thức và động cơ hoạt động của học sinh Khi
đã nhận nhiệm vụ, phương tiện dạy học lại là công cụ để học sinh hoạt động giảiquyết nhiệm vụ được giao Trong quá trình giải quyết nhiệm vụ, nếu học sinhgặp trở ngại thì chính phương tiện dạy học lại có tác dụng hỗ trợ để học sinh ýthức được vấn đề cần giải quyết
Sau khi học sinh đã ý thức được vấn đề, trong pha hành động độc lập, tựchủ, phương tiện dạy học đóng vai trò quyết định đến sự thành công của học sinhtrong hoạt động tìm tòi giải quyết vấn đề đó Khi cần thiết, các phương tiện dạy học
có tác dụng hỗ trợ để giáo viên đưa ra những định hướng có hiệu quả cao
Trong pha tranh luận, thể chế hóa và vận dụng tri thức mới, phương tiệndạy học là công cụ để học sinh trình bày, tranh luận và bảo vệ kết quả hoạt độngcủa mình hoặc của nhóm
1.3.4 Hình thức tổ chức dạy học ở trường THPT
Hình thức tổ chức dạy học ở trường THPT là hình thức tổ chức quá trìnhdạy học trong đó diễn ra sự liên kết một cách thống nhất giữa hoạt động dạy của
Trang 39thầy với hoạt động học của trò và sự tương tác đa chiều của chủ thể day và học.Mỗi hình thức tổ chức dạy học thực hiện một nội dung nhất định, được tổ chứcvới một trình độ nhất định, với một chế độ học tập và trong một khoảng khônggian và thời gian nhất định nhằm đạt được mục tiêu dạy và học đề ra.
Hình thức tổ chức dạy học ở trường THPT có ảnh hưởng lớn đến hoạtđộng dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh Vì vậy hình thức tổ chứcdạy học ở trường THPT hiện nay rất đa dạng Tổ chức dạy học trên lớp, qua hoạtđộng ngoại khóa, trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học
1.3.5 Đánh giá kết quả dạy học ở trường THPT
Đánh giá kết quả dạy học ở trường THPT nhằm đánh giá về kiến thức vànăng lực của học sinh Đánh giá giúp hướng dẫn, điều chỉnh cách dạy, cách họcngay trong quá trình dạy học; đánh giá được thực hiện với nhiều hình thức, có
sự kết hợp đánh giá quá trình với đánh giá định kỳ; sử dụng kết quả đánh giámột cách hợp lý
1.4 Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
1.4.1 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
1.4.1.1 Đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới đất nước.
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã nhấn mạnh:
“ Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; phát triển kinh tế nhanh, bềnvững, phấn đấu sớm đưa nước ta căn bản trở thành nước công nghiệp theohướng hiện đại”
Công cuộc đổi mới đất nước đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượngcao Nguồn nhân lực chất lượng cao phải được tạo nền móng vững chắc từ
Trang 40GDPT, nhất là giáo dục THPT Để đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượngcao trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới đất nước,GDPT phải chuyển từ dạy học theo định hướng nội dung sang dạy học theohướng phát triển năng lực học sinh
1.4.1.2 Đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
Đối với GDPT, mục tiêu của sự đổi mới là nhằm “ tập trung phát triển trítuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡngnăng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáodục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống,ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thựctiễn Phát trienr khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời Hoànthành việc xây dựng chương trình GDPT giai đoan sau năm 2015
1.4.1.3 Đáp ứng chuẩn đầu ra của giáo dục THPT
Chuẩn đầu ra là những yêu cầu về phẩm chất và năng lực mà học sinh cầnđạt được khi tốt nghiệp THPT Nó giữ vị trí quan trọng trong quản lý HĐDH,giúp giáo viên nhìn thấy rõ ràng những nội dung và kỹ năng cần dạy ở mỗi lớp,
từ đó có thể đo lường những gì học sinh biết và có thể làm; định hướng việc dạytheo khả năng của học sinh; tạo ra ngôn ngữ chung, thống nhất về trình độ họcsinh cho các bên liên quan; góp phần đảm bảo cơ hội giáo dục
Chuẩn đầu ra của giáo dục THPT đòi hỏi phải tổ chức, quản lý HĐDHmột cách chặt chẽ; đảm bảo cho tất cả các yếu tố của nó đều hướng vào việchình thành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
1.4.1.4 Đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa các điều kiện đảm bảo chất lượng ở các trường THPT
Đảm bảo chất lượng hiện đang là vấn đề quan tâm hàng đầu của cáctrường Tham gia vào việc làm nên chất lượng của trường THPT có nhiều yếu