Chuyên đề: TÍCH PHÂN _ ỨNG DỤNGChủ đề 1: NGUYÊN HÀM_CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH NGUYÊN HÀM I – TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 1.. Sự tồn tại của nguyên hàm Định lí: Mọi hàm số f x liên tục trên K
Trang 1Chuyên đề: TÍCH PHÂN _ ỨNG DỤNG
Chủ đề 1: NGUYÊN HÀM_CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH NGUYÊN HÀM
I – TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
1 Nguyên hàm
a Định nghĩa: Cho hàm số f x xác định trên K ( K là khoảng, đoạn hay nửa khoảng) Hàm số F x
được gọi là nguyên hàm của hàm số f x trên K nếu F x' f x với mọi xK
b Định lí:
1) Nếu F x là một nguyên hàm của hàm số f x trên K thì với mỗi hằng số C , hàm số
G x F x C cũng là một nguyên hàm của f x trên K
2) Nếu F x là một nguyên hàm của hàm số f x trên K thì mọi nguyên hàm của f x trên K
3 Sự tồn tại của nguyên hàm
Định lí: Mọi hàm số f x liên tục trên K đều có nguyên hàm trên K
4 Bảng nguyên hàm của một số hàm số sơ cấp
Nguyên hàm của hàm số sơ cấp Nguyên hàm của hàm số hợp u ax b a ; 0
Nguyên hàm của hàm số hợp u u x
Trang 2cot1
II – PHƯƠNG PHÁP TÍNH NGUYÊN HÀM
1 Phương pháp đổi biến số
Định lí 1: Nếu f u u F u d C và u u x là hàm số có đạo hàm liên tục thì
Vì v x dx dv u x dx dv' , ' nên đẳng thức còn được viết dưới dạng: u v uvd v ud
III BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: (THPT CHUYÊN LÊ KHIẾT QUẢNG NGÃI NĂM 2019-2020) Hàm số F x gọi là một
nguyên hàm của hàm số f x trên khoảng a b; nếu có
A f x F x , x a b; B F x f x C, x a b;
C f x F x C, x a b; D F x f x , x a b;
Câu 2: (SỞ GD&ĐT KONTUM NĂM 2019-2020) Cho f x ;g x là các hàm số xác định và liên tục
trên Mệnh đề nào sau đây sai?
Trang 3Câu 4: (SỞ GD&ĐT HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 03) Mệnh đề nào dưới đây sai?
A f x dx f x C với mọi hàm f x có đạo hàm trên
B f x g x dx f x dx g x dx với mọi hàm f x g x , liên tục trên
C f x g x dx f x dx g x dx với mọi hàm f x g x , liên tục trên
D 2
2
với mọi hàm f x liên tục trên
Câu 5: (SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC NĂM 2019-2020 LẦN 02) Khẳng định nào sau đây sai ?
d4
Câu 11: (SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH NĂM 2019-2020) Mệnh đề nào sai trong các mệnh đề sau?
A sin d x xcosxC B 12 d cot
Trang 4A cos x B sin x C cos x D sin x
Câu 13: (THPT ĐÀO DUY TỪ NĂM 2019-2020) Cho hàm số 3 2
F x mx m x x là một nguyên hàm của hàm số 2
D Mọi hàm số f x 0 liên tục trên đoạn a b; đều có nguyên hàm trên đoạn a b;
Câu 15: (THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI HẢI DƯƠNG NĂM 2019-2020 LẦN 04) Trong các hàm số
sau, hàm số nào không phải là nguyên hàm của 3
Trang 5Câu 21: (THPT CHUYÊN KHTN HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 03) Họ nguyên hàm
2
2 3
d1
x x
Câu 23: (THPT CHUYÊN HƯNG YÊN NĂM 2019-2020 LẦN 02) Một vật đang chuyển động với vận
tốc 6m/s thì tăng tốc với gia tốc 3 2
m/s1
a t t
, trong đó t là khoảng thời gian tính bằng giây
kể từ lúc bắt đầu tăng tốc Hỏi vận tốc sau 10 giây gần nhất với kết quả nào sau đây?
A.13m/s B 14m/s C 11m/s D 12m/s
Câu 24: (MĐ 101-BGD&ĐT NĂM 2016-2017) Tìm nguyên hàm của hàm số f x cos 3 x
A cos 3 xdx3sin 3xC B cos 3 sin 3
Trang 6A 7 d x x7 ln 7x C B 7 d 7
ln 7
x x
(với a , b, c ) Giá trị của ab c bằng
Câu 33: Họ tất cả nguyên hàm của hàm số 1 2
1cos
Câu 34: (SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC NĂM 2018-2019 LẦN 01) Hàm số F x nào sau đây là một
nguyên hàm của hàm số f x g x , biết F 1 3, f x dx x C1 và 2
Trang 7A x3lnx 1 C B x3lnx 1 C. C
2
3
.1
1
C x
Trang 811
Trang 91.8
1.6
A.2 cot 2x C B cot 2x C C cot 2x C D 2 cot 2x C
Câu 63: (THPT CHUYÊN KHTN HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 01) Họ tất cả các nguyên hàm của
Trang 10Câu 64: (THPT ĐÀO DUY TỪ NĂM 2019-2020) Giả sử F x là một nguyên hàm của hàm số
x
.2
Câu 71: (THPT CHUYÊN NGUYỄN BỈNH KHIÊM NĂM 2019-2020) Cho hàm số y f x liên tục
trên đồng thời thoả mãn: f x( ) 3 5sinx, f(0) 14 Khẳng định nào sau đây đúng?
A f( ) 35 B f x( )3x5sinx9.C f x( )3x5 cosx9 D 3 9
f
Trang 11Câu 72: Biết rằng F x là một nguyên hàm trên của hàm số
2018 2
20171
1 22
Câu 76: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 29) Cho hàm số y f x
không âm và liên tục trên khoảng 0; Biết f x là một nguyên hàm của hàm số
x
13
Câu 78: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 33)Cho hàm số ( )f x có đạo
hàm liên tục trên ( 1; ) Biểu thức 2
Trang 12Câu 81: (THPT THÁI PHÚC THÁI BÌNH NĂM 2019-2020 LẦN 03)Cho hàm số f x có đạo hàm liên
tục trên thoả mãn f x f x 2x3e x và f 0 2 Tổng tất cả các nghiệm thực của phương trình f x 0 có giá trị là
Trang 13Câu 86: Cho hàm số f x xác định trên \ 2 thỏa mãn 3 1
Câu 89: (THPT CHUYÊN KHTN HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 02) Cho hàm số f x có đạo hàm
trên 0; thỏa mãn f x xsinx f ' x cosx và
Câu 90: (THPT THÁI PHIÊN HẢI PHÒNG NĂM 2019-2020) Cho F x cos 2x là một nguyên hàm
của hàm số f x tanx Nguyên hàm của hàm số tan x f x bằng
Câu 91: (THPT THẠCH THÀNH 3 THANH HÓA NĂM 2019-2020) Cho hàm số y f x có đạo
hàm liên tục trên 1; 4 thỏa mãn f 1 26 và 3 2
f x x f x x x Tính f 4
A 400 B 2020 C 404 D 2022
Câu 92: (THPT CHUYEN HA NOI AMSTERDAM NAM 2019-2020) Cho hàm số f x có đạo hàm
trên đoạn 1; 4 Biết 2xf x f x 2xf x , 3
12
Trang 14Câu 94: Cho hàm số f x liên tục trên và thỏa mãn f x sin x f x 2020.sin ,x x và
20202
Câu 96: (THPT CHUYEN HA NOI AMSTERDAM 2019-2020) Cho hàm số y f x đồng biến trên
0;; y f x liên tục, nhận giá trị dương trên 0; và thỏa mãn 4
39
864
Câu 97: (THPT HẢI HẬU A NAM ĐỊNH 2019-2020) Cho hàm số y f x thỏa mãn f x 0, x 0
và có đạo hàm f x' liên tục trên khoảng 0; thỏa mãn f x' 2x1 f2 x , x 0 và
53
Trang 15Câu 102: (SỞ GD QUẢNG NAM 2019)Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên khoảng 0; Khi
d
x x
2 f x C B f x C C 2 f x C D 2 f x C
Câu 103: (SỞ GD&ĐT THÁI NGUYÊN NĂM 2019-2020) Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên
và thỏa mãn f x 0, x Biết f 0 1 và f x 3x2 f x , khi đó giá f 1 bằng
A
1 2
1 2
.2
Trang 16Câu 110: (THPT QUẢNG XƯƠNG 1 THANH HÓA NĂM 2019-2020 LẦN 01) Cho
e x
, nếu đặt 1
x
1
x x
e x
, bằng cách đặt u x1 ta được nguyên hàm nào?
2 2
1 x
C x
Trang 17A x22 cosx x2 sinx C B x22 cosx x2 sinx C
C x x2 cosxC D x22 cosx x2 sinx C
Câu 119: Một nguyên hàm của 2
Trang 18Câu 131: (ĐTK BGD&ĐT NĂM 2019-2020 LẦN 01)Cho hàm số f x liên tục trên Biết cos 2x là
một nguyên hàm của hàm số f x e x, họ tất cả các nguyên hàm của hàm số x
f x e là
A sin 2xcos 2xC. B 2 sin 2xcos 2xC
C 2 sin 2xcos 2xC D 2 sin 2xcos 2xC
Câu 132: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 07) Cho hàm số f x liên
tục trên từng khoảng của tập xác định Biết tan 2x là một nguyên hàm của hàm số 2
Câu 133: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 25) Cho hàm số f x liên
tục trên Biết sin 2x là một nguyên hàm của hàm số x
hàm số x
f x e là
A 2 cos2xsin 2x C B 2 cos2xsin 2x C
C 2 cos2xsin 2x C D 2 cos2xsin 2x C
Trang 19Câu 134: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỀ BGD&ĐT NĂM 2018-2019 ĐỀ SỐ 08) ChoF x là một nguyên hàm
4cos
F x dx x
Câu 136: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 29) Cho hàm số f x liên
tục trên Biết x4 là một nguyên hàm của hàm số ex
Trang 20x là
A xsinxcosxxcosxC B xsinxxcosxC
C xsinx2 cosx xC D x2 sinxxcosxC
Câu 142: (MĐ 101 BGD&ĐT NĂM 2019-2020)Cho hàm số 2
A
2 2
2 2
C x
22
x
C x
2 2
22
x x
C x
F a
Trang 21Câu 147: (THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI HẢI DƯƠNG 2019-2020)Gỉa sử F x là một nguyên hàm
G a b c
, với , ,a b c là các số hữu tỉ Tổng a b c bằng
A 11
16 B
5 16
Câu 150: (SỞ GD&ĐT LẠNG SƠN NĂM 2018-2019) Cho hàm số y f x .Biết hàm số đã cho
thỏa mãn hệ thức sin = cos xcos
Trang 22IV LỜI GIẢI CHI TIẾT
Câu 1: (THPT CHUYÊN LÊ KHIẾT QUẢNG NGÃI NĂM 2019-2020) Hàm số F x gọi là một
nguyên hàm của hàm số f x trên khoảng a b; nếu có
Câu 2: (SỞ GD&ĐT KONTUM NĂM 2019-2020) Cho f x ;g x là các hàm số xác định và liên tục
trên Mệnh đề nào sau đây sai?
Câu 4: (SỞ GD&ĐT HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 03) Mệnh đề nào dưới đây sai?
A f x dx f x C với mọi hàm f x có đạo hàm trên
B f x g x dx f x dx g x dx với mọi hàm f x g x , liên tục trên
C f x g x dx f x dx g x dx với mọi hàm f x g x , liên tục trên
D 2
2
với mọi hàm f x liên tục trên
Câu 5: (SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC NĂM 2019-2020 LẦN 02) Khẳng định nào sau đây sai ?
Theo tính chất và các nguyên hàm cơ bản, ta thầy đáp án A, B, D đúng
Đáp án C sai vì F(x) và G(x) sai khác nhau một hằng số C
Câu 6: (ĐTK BGD&ĐT NĂM 2019-2020 LẦN 02) Hàm số F x( ) là một nguyên hàm của hàm số
Trang 23Câu 7: (THPT AN DƯƠNG HẢI DƯƠNG NĂM 2019-2020) Cho biết F x là một nguyên hàm của
d4
Câu 11: (SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH NĂM 2019-2020) Mệnh đề nào sai trong các mệnh đề sau?
A sin d x xcosxC B 12 d cot
Ta có: cos d x xsinx C sinx C cosx
Câu 13: (THPT ĐÀO DUY TỪ NĂM 2019-2020) Cho hàm số 3 2
F x mx m x x là một nguyên hàm của hàm số 2
3 10 4
f x x x Giá trị của tham số m là
A m2 B m0 C m1 D m 1
Lời giải:
Trang 24Câu 15: (THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI HẢI DƯƠNG NĂM 2019-2020 LẦN 04) Trong các hàm số
sau, hàm số nào không phải là nguyên hàm của 3
Trang 25Câu 18: (MĐ 102 BGD&ĐT NĂM 2017-2018) Nguyên hàm của hàm số 4
2
d3
x x
x x
x
x x
Trang 26Câu 23: (THPT CHUYÊN HƯNG YÊN NĂM 2019-2020 LẦN 02) Một vật đang chuyển động với vận
tốc 6m/s thì tăng tốc với gia tốc 3 2
m/s1
a t t
, trong đó t là khoảng thời gian tính bằng giây
kể từ lúc bắt đầu tăng tốc Hỏi vận tốc sau 10 giây gần nhất với kết quả nào sau đây?
A.13m/s B 14m/s C 11m/s D 12m/s
Lời giải:
Ta có 3
3ln 11
Do vật đang chuyển động với vận tốc 6 m/s thì tăng tốc nên v 0 6 m/s
Suy ra v 0 3ln 1 C 6 hay C6 Vậy v t 3ln t 1 6
Vận tốc của vật sau 10 giây là v 10 3ln11 6 13, 2m/s
Câu 24: (MĐ 101-BGD&ĐT NĂM 2016-2017) Tìm nguyên hàm của hàm số f x cos 3 x
A cos 3 xdx3sin 3xC B cos 3 sin 3
C 1 2
cos 22
F x x x C Vì F 0 1 nên ta có C2 Vậy 1 2
cos 22
Câu 27: (ĐTK BGD&ĐT NĂM 2018-2019)Họ nguyên hàm của hàm số f x exx là
A exx2C B 1 2
e2
Trang 27Lời giải:
Ta có f x dx exxdx 1 2
e2
(với a , b, c ) Giá trị của ab c bằng
Trang 28Câu 34: (SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC NĂM 2018-2019 LẦN 01) Hàm số F x nào sau đây là một
nguyên hàm của hàm số f x g x , biết F 1 3,
Trang 29x x x
A x3lnx 1 C B x3lnx 1 C. C
2
3
.1
1
C x
Trang 31Câu 43: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 27)Họ tất cả các nguyên hàm
của hàm số
2 3
Trang 32Câu 46: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỀ BGD&ĐT NĂM 2018-2019 ĐỀ SỐ 04) Biết
31
22
52
P b
Trang 33Câu 49: (THPT CHUYÊN KHTN HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 01 ) Họ tất cả các nguyên hàm của
1sin 3 cos
a b c
11
1.6
Trang 34Suy ra: 4 sin2x xd 2 2 cos 2 x xd 2xsin 2x C a 2,b 1 Vậy a b 1
Câu 56: Biết 2 cos4x x ax bd sin 2x c sin 4x C a b c , , , ,C Tính 4a2b16 c
Trang 35Câu 58: Biết 4 sin cosx 2x x ad cos 3x b cosx C a b , , ,C Tính ab
1.6
Trang 36Điều kiện: sinx0
Ta có: sin 5xsinx4xsin cos 4x xcos sin 4x x
2 2
sin cos 4 4 cos sin cos 2 sin cos 4 2 cos2 1 cos 2
sin cos 4 2cos 2 2 cos 2 sin 2 cos 4 2 cos 2 1
Vậy tọa độ giao điểm của đồ thị 2 hàm số là 0; 1 và 3;5
Câu 65: (MĐ 103 BGD&ĐT NĂM 2016-2017) Cho F x là một nguyên hàm của hàm số
x
.2
Trang 37Câu 66: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020) Gọi F x là một nguyên hàm
của hàm số e2 6
e
x x
Vậy tổng các nghiệm của phương trình là ln2 + ln3 = ln6
Câu 67: (THPT ĐÀO DUY TỪ NĂM 2019-2020) Giả sử nguyên hàm của hàm số
2
1( )
Trang 38Câu 71: (THPT CHUYÊN NGUYỄN BỈNH KHIÊM NĂM 2019-2020) Cho hàm số y f x liên tục
trên đồng thời thoả mãn: f x( ) 3 5sinx, f(0) 14 Khẳng định nào sau đây đúng?
21
Trang 39Vậy giá trị nhỏ nhất của hàm số là 1 20181 1 220182017
Trang 40Câu 76: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 29) Cho hàm số y f x
không âm và liên tục trên khoảng 0; Biết f x là một nguyên hàm của hàm số
x
13
Câu 78: (ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐTK BGD&ĐT LẦN 01 NĂM 2019-2020 ĐỀ 33)Cho hàm số ( )f x có đạo
hàm liên tục trên ( 1; ) Biểu thức 2
Trang 41Câu 81: (THPT THÁI PHÚC THÁI BÌNH NĂM 2019-2020 LẦN 03)Cho hàm số f x có đạo hàm liên
tục trên thoả mãn f x f x 2x3e x và f 0 2 Tổng tất cả các nghiệm thực của phương trình f x 0 có giá trị là
Lời giải:
Trang 42Ta có: f x 27 cosx dx 2x7 sinxC; f 0 3 C 3 f x 2x7 sinx3
Câu 83: (THPT CHUYEN HA NOI AMSTERDAM 2019-2020) Cho 21 1
Trang 431
01
D f
2
x f C nên f 3 2 ln 5Nên f 1 f 3 3 ln15
Câu 86: Cho hàm số f x xác định trên \ 2 thỏa mãn 3 1
Trang 44x x
f
Câu 89: (THPT CHUYÊN KHTN HÀ NỘI NĂM 2019-2020 LẦN 02) Cho hàm số f x có đạo hàm
trên 0; thỏa mãn f x xsinx f ' x cosx và
Hàm số f x có đạo hàm trên khoảng 0;
suy ra C 1 Vậy f x cosxx Suy ra f 1
Câu 90: (THPT THÁI PHIÊN HẢI PHÒNG NĂM 2019-2020) Cho F x cos 2x là một nguyên hàm
của hàm số f x tanx Nguyên hàm của hàm số
tan x
f x bằng
Trang 45Câu 91: (THPT THẠCH THÀNH 3 THANH HÓA NĂM 2019-2020) Cho hàm số y f x có đạo
hàm liên tục trên 1; 4 thỏa mãn f 1 26 và 3 2
Câu 92: (THPT CHUYEN HA NOI AMSTERDAM NAM 2019-2020) Cho hàm số f x có đạo hàm
trên đoạn 1; 4 Biết 2xf x f x 2xf x , 3
12
2
42
Trang 46Trên đoạn 0;5 , lấy nguyên hàm hai vế ta có: f x( ).exdx 3x1dx
2( ).e (3 1) 3 1
Câu 96: (THPT CHUYEN HA NOI AMSTERDAM 2019-2020) Cho hàm số y f x đồng biến trên
0;; y f x liên tục, nhận giá trị dương trên 0; và thỏa mãn 4
39
Trang 47A f 8 49 B f 8 256 C 1
816
864
Vì 4
39
f nên 2 8 2
3 3
C Suy ra 1 3 2
1 23
, suy ra f 8 49
Câu 97: (THPT HẢI HẬU A NAM ĐỊNH 2019-2020) Cho hàm số y f x thỏa mãn f x 0, x 0
và có đạo hàm f x' liên tục trên khoảng 0; thỏa mãn f x' 2x1 f2 x , x 0 và
53
Trang 48f m m m m suy ra y f m nghịch biến trên ; 2
Vậy phương trình f m 7 có duy nhất nghiệm m1
Với m 1 C 2 Suy ra 1 2 3
3
F x x Vậy có một giá trị m thỏa mãn yêu cầu bài toán