Tiểu luận chủ trương xây dựng nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Đại Hội lần thứ VIII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội. Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, các hoạt động văn hoá, văn nghệ có vị trí quan trọng trong việc hình thành nhân cách, làm phong phú đời sống tinh thần con người Việt Nam. Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hoá phải được thấm đậm không chỉ trong công tác văn hoá-văn nghệ, mà cả trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất, ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái Việt Nam”. Do đó, “Mọi hoạt động văn hoá, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát triển văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh cho sự phát triển xã hội”. Đồng thời, “kế thừa và phát huy các giá trị tinh thần, đạo đức và thẩm mỹ, các di sản văn hoá, nghệ thuật của dân tộc”. Năm 1998, Đảng tổ chức Hội Nghị trung ương V, chuyên bàn về vấn đề văn hoá. Xác định xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong giai đoạn phát triển mới. Nền văn hoá tiên tiến không có nghĩa là xoá bỏ truyền thống mà nó là nền văn hoá mang những đặc trưng cụ thể như: Yêu nước, tiến bộ, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-lênin, tư tưởng Hồ Chí minh; nhân văn; phong phú cả về nội dung và hình thức

PHAN I

MO DAU Cùng với sự phát triển như vũ bảo của nên kinh tế, nền văn hóa cũng phát triển mạnh mẽ làm cho xã hội ngày càng văn minh tiến bộ hơn, con người mở mang được tam vóc của mình hơn Dưới tác động của khoa hoc kỹ thuật, công nghệ thông tin Hành tinh của chúng ta trở nên nhỏ bé, không một quốc gia nào có thê phát triển trong

sự biệt lập với thế giới bên ngoài Ngược lại, sự tùy thuộc lẫn nhau ngày càng gia tăng

và tác động trực tiếp đến từng quốc gia, từng khu vực và toàn thế giới Hiện tượng

cộng sinh văn hóa là một tat yếu và là một đặc trưng mới của văn hóa thế giới Mỗi TIpƯỜi đều được sống với bản sắc văn hóa dân tộc mình, vừa được tiếp xúc với nhiều

nên văn hóa khác Khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, đời sống vật chất ngày càng được nâng cao, thì đời sống đạo đức của con người lại có su hướng sa sút, những vấn nạn xã hội ngày càng gia tăng: “đồng tiền lên ngôi, lối sống vụ lợi vị ký,

thực dụng, tôn thờ các giá tri vat chất, các tiện nghi tiêu dùng và hưởng lạc, sự trỗi

day của chủ nghĩa cá nhân cực đoan đã lẫn át và làm xói mòn các giá tri tinh than, làm hủy hoại đạo đức, nhân cách phát triển có nguy cơ biến thành phản phát triển

bởi sự coi thường đạo đức và các nền tảng của đạo đức xã hội” chính lúc này vẫn đề văn hóa trở nên quan trọng nhất.Nền văn hoá Việt Nam là một nên văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc ở một tiểu vùng mà văn hoá của một vài nước lớn dễ chỉ phối, ảnh

hưởng và có xu thế đồng hoá, bộc lộ rõ qua các thời kỳ lịch sử nhưng văn hoá Việt Nam vẫn tồn tại bền vững và có bản sắc riêng cho đến ngày nay Trong giai đoạn hội nhập và phát triển của nền kinh tế các nền văn hóa khác sẽ theo chân tràn vào nước

ta Nền văn hóa Việt đang đứng trước những cơ hội lớn đổi mới nền văn hóa để theo

kịp với thời đại và tiến bộ xã hội Nhưng đó cũng là những thách thức lớn đối vơi nên

văn hóa Làm thế nào đề phát triển đồng thời phải giữ được những giá trị tỉnh hoa của

dân tộc Hiện nay Đảng và nhà nước ta đã có những chủ trương chính sách gì để xây dựng , bảo tồn và phát triển nền văn hóa Đó cũng là một vấn đề lớn mang tính cấp thiết mà chúng ta cần phải quan tâm và tìm hiểu xuyên suốt tiêu luận này

* Mục đích của nhóm khi chọn để tài : Đó là nhằm giúp chúng em hiểu rõ hơn về nên văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc của Việt Nam,năm bắt được sự chỉ đạo

của Đảng góp phần nâng cao nhận thức của mỗi người trong việc xây dựng ,bảo vệ và phát triển nền văn hoá của dân tộc

* Phương pháp nghiên cứu:

- Vận dụng quy luật phủ định của phủ định vào việc xây dựng nên văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

- Thanh quả của vận dụng quy luật phủ định của phủ định vào việc xây dựng nền

văn hoá Việt Nam tiên tiễn đậm đà bản sắc dân tộc

* Phạm vi nghiên cứu:

- Sự phát triển nền văn hoá ở Việt Nam từ xưa đến nay

Chủ chương xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

trong quá trình hội nhập

* Ynghia:

- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đã nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng nên văn hoá Việt Nam tiên tiên đậm đà bản sắc dân tộc ở nước ta

PHAN II NOI DUNG TIEU LUAN

Từ nghị quyết trung ương 5 khóa VIII (tháng 7-1998) Đảng đã chỉ ra 5 quan điểm

cơ bản chỉ đạo quá trình phát triển văn hóa trong thòi kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Đảng đã đề ra chủ trương xây dựng nên văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc gồm những nội dung cơ bản:

Một là, phát triển văn hóa gan kết chặc chẻ và đồng bộ hơn với phat triển kinh tế -

xã hội

Hai là, làm cho văn hóa thắm sâu vào trong các lỉnh vực của đời sống xã hội

Ba là, bảo vệ bản sắc dân tộc, mở rộng giao lưu tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

Bốn là, đôi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Năm là, nâng cao năng lực và hiệu quả và hiệu quả hoạt đông khoa học và công nghệ

1 Khái niệm về văn hoá Việt Nam:

Bản sắc dân tộc của văn hoá Việt Nam bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa được vun đắp qua hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước, tạo thành

những nét đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Lịch sử dân tộc ta từ thời

dựng nước là lịch sử không ngừng đấu tranh chống ngoại xâm để giành và giữ nền độc lập, tạo nên phẩm chất cao cả và thiêng liêng của bản sắc văn hoá dân tộc, đó là tinh thần yêu nước thương nòi Chủ nghĩa yêu nước của văn hoá dân tộc ta không chỉ biểu lộ ở lòng đũng cảm, Bán sắc văn hoá dân tộc không là cái ngưng đọng, bất biến

mà luôn phát triển một cách biện chứng theo xu hướng tích lũy, thu nạp những điều tốt đẹp, tiến bộ, sa thải cái xấu, cái lạc hậu không phù hợp với thời đại.Dân tộc Việt Nam là một dân tộc bình đắng với tất cả các dân tộc trên thế giới, có chủ quyên, độc lập và toàn vẹn về lãnh thô, có lịch sử dựng nước và giữ nước, do đó có nền văn hoá

riêng, mang phong cách, bản sắc độc đáo của khu vực A-Đông

2 Lịch sử bình thành nên văn hoá ở Việt Nam:

Văn hoá dân tộc Việt Nam là thành tựu của cả dân tộc Việt Nam, được hình thành

trong quá trình đấu tranh với thiên nhiên, chống ngoại xâm và thực tiễn của lao động, gan liền với lịch sử phát triển của dân tộc Trước hết là nền văn hoá thời Tiền sử với những thành tựu ban đầu của người nguyên thuỷ ở núi Đọ (Thanh Hoá), sau đó là nền văn hoá Sơn Vi (hậu kỳ đá cũ) Đặc trưng của nền văn hoá này là săn bắt, hái lượm, dùng đá làm công cụ sản xuất Theo dấu tích khảo cô học, thời kỳ này “người nguyên thuỷ đã biết dùng lửa” Từ thế giới quan triết học thừa nhận rằng: việc chôn người chết kèm theo những vật dụng là thể hiện niềm tin về một thế giới khác Đây

được xem là một quan niệm nhân văn, nhân đạo sâu sắc bước đầu của tổ tiên người Việt.Thời kỳ đá mới (cách đây hơn một vạn năm) đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lối sống của con người Thời kỳ này con người đã nhận biết, tận dụng và

sử dụng nhiều loại nguyên vật liệu từ đá, đất sét, sừng,xương, tre, nứa, øÕ, để làm công cụ sản xuất Họ đã biết làm g6m, thuần dưỡng động vật, trồng cây, biết định cư

thành từng nhóm, dân số tăng lên Chính phương thức sống này đã đây văn hoá phát

triển lên một tầm cao mới, tiêu biểu cho sự tiễn bộ đó là những đặc trưng của nên văn

hoá Hoà Bình

-Văn hoá Đông Sơn hình thành ở các lưu vực sông (Sông Hồng, Sông Cá, Sông Mãi Đặc trưng của phương thức sống thời kỳ này vẫn là sự chuyển tải nội dung của nền văn hoá Hoà Bình nhưng ở một trình độ cao hơn

Từ các di chỉ khảo cỗ cho thấy, thời kỳ Đông Sơn đã có sự phân khu, phân tầng văn hoá, đồng thời cũng diễn ra sự giao lưu văn hoá giữa các bộ lạc bởi vì đã có hoạt động trao đối kinh tế, tặng vật phẩm tín ngưỡng tôn giáo, Và cũng chính những hoạt động này là căn cứ thừa nhận tư duy sáng tạo trong đời sống tín ngưỡng cũng như nghệ thuật của một nên văn hoá non trẻ

Văn hoá, nghệ thuật thời kỳ này cũng rất đa dạng và phong phú với những- Cư dân

Sa Huỳnh còn nổi tiếng với truyền thống đệt vải, đúc đồ gốm, làm trang sức bang nhiều chất liệu từ thiên nhiên Điều đó chứng tỏ tư duy của người Sa Huỳnh đã phát triển ở tâm cao, tạo ra một nền văn hoá tiễn bộ,chủ động khai phá, cải biến tự nhiên

-Văn hoá Đồng Nai là nền văn hoá của vùng Nam Bộ Đặc điểm của nền văn hoá này găn liền điều kiện tự nhiên (sông nước miệt vườn) Vì vậy, sản xuất nông nghiệp là chủ yếu Nhìn chung, cư dân Đông Nai sống ven cửa sông, rạc, biển nên từ lâu đời đã

có truyền thống "ăn to nói lớn", khoáng đảng, bô bả, ít suy tư trầm lắng như người vùng ngoài

-Văn hoá Bắc thuộc là nền văn hoá phụ thuộc vào sự thống trị của Phong kiến Trung

Hoa ở phương Bắc Thời kỳ này đã đặt văn hoá Việt Nam vào thế cam go phải đấu

tranh với sự đô hộ của phong kiến xâm lược chống lại sự đồng hoá dân tộc

Văn hóa Việt Nam vốn đĩ độc lập trong sự cởi mở, rộng lượng của truyền thống nguoi

Việt cỗ sau quá trình tiếp biến thiên nhiên và cuộc sống lâu dài nay có nguy cơ bị Hán

hóa, biến thành một tiêu khu của Trung Hoa đại lục

Không chịu khuất phục, dân tộc Việt Nam giương cao ngọn cờ: Đấu tranh để bảo vệ bản sắc, bảo vệ dân tộc, chống đồng hóa, tiếp tục phát huy giá trị văn hóa dân tộc, giải

phóng đất nước

Tuy nhiên, từ góc độ xã hội học phải thừa nhận rằng: Những nội dung mang đậm tính

nhân văn của đạo Nho Trung Quốc (nhân-lễ-nghĩa- chính danh) rất gần gũi trong nếp

ăn, thói ở của người Việt Cho nên, Phong kiến Trung Hoa đã biết lợi dụng điều đó

mà khuyếch trương, truyền giáo Nếu có thể đặt ra ngoài vẫn đẻ chính trị mà nhìn sâu vào đời sống tỉnh thần thì có thê thấy được một sự thực là: Bản thân những giá trị nhân văn, nhân bản của Nho giáo đã tồn tại trong lòng truyền thống tốt đẹp của dan tộc Phật Giáo (một trong ba tôn giáo lớn trên thế giới) cũng có mặt ở Việt Nam Những luân lý của đạo Phật đã góp phần không nhỏ xiết chặt lối sống buông thả của

con người, nó phù hợp với tâm hướng thiện của người Việt Cho nên văn hoá Việt Nam tiếp biến đạo Phật là góp thêm phần đa dạng, phong phú và nhân đạo của một

truyền thống lâu đời

Với sự thống trị của các triều đình phong kiến Việt Nam (đặc biệt là triều đình nhà

Nguyễn), vào thế kỷ thứ XVI một tôn giáo có nguồn gốc từ Phương tây đã xâm nhập

vào văn hoá Việt Nam: đó là Thiên Chúa GIáo Nó đã được dân tộc việt Nam tiếp

biến, cải biên phần nào cho phù hợp với truyền thống văn hoá dân tộc Từ đây, văn

hoá Việt Nam được bỗ xung một nội dung văn hoá tôn giáo mới, tăng thêm phân đa

dạng và sâu sắc

Dưới triều nhà Nguyễn, dân tộc Việt Nam đã đánh mất độc lập Lúc này, văn hoá Việt

Nam “Tiếp xúc và giao thoa văn hóa Việt Pháp; giao lưu văn hóa tự với thế giới

Đông tây”, làm phai nhạt tính đậm đà, bản sắc của văn hoá dân tộc và thay vào đó

băng văn hoá ngoại lai, xa lạ với cư dân nông nghiệp lúa nước

Cách mạng tháng 8/1945 thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, đánh

dẫu một mốc son vĩ đại trong lịch sử dân tộc, đưa đất nước bước vào kỹ nguyên của độc lập, tự chủ, xây dựng nền văn hoá mới xã hội chủ nghĩa Sau năm 1955, đất nước

ta bị chia cắt làm hai miền: Miền bắc xây dựng, phát triển kinh tế-chính trị, văn hoá-

xã hội xã hội chủ nghĩa; Miền nam còn chịu ách thống trị của thực dân-đề quốc Mỹ,

do đó văn hoá Miễn nam bị ảnh hưởng nhiều bởi lối sống của văn hoá Phương tây

Năm1975, Miền nam hoàn toàn giải phóng, đất nước độc lập, giang sơn thu về một

mối, văn hoá Việt Nam thống nhất phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản

Việt Nam

3 chủ chương xây dựng nên văn hoá tiên tiến đậm dà bản sắc dân tộc ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay:

Thời đại ngày nay, xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh té quéc té dién ra manh mé,

trên quy mô lớn Việc trở thành thành viên của WTO (tổ chức thương mại thế giới),

Việt Nam có cơ hội phát triển, đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,

đồng thời cũng đứng trước nhiều vấn đề mới trong việc giữ vững độc lập tự chủ của nên kinh tế còn non trẻ và kém phát triển; trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; bảo đảm quốc phòng và an ninh, bảo vệ Tổ quốc Văn hóa, cũng như các lĩnh vực

khác, chịu sự tác động sâu sắc của quá trình toàn cầu hóa Bản thân văn hóa không chỉ

thể hiện ở những sản phẩm văn hóa tỉnh thần, trong các hoạt động văn hóa tinh thần

mà còn ân chứa bên trong tất cả các hoạt động của đời sống xã hội, các nhóm dân cư,

trong đời sống tâm lý, tình cảm, tư tưởng của con người, trong các thê chế chính trị -

xã hội của đất nước Lĩnh vực sản xuất vật chất đơn thuần cũng hàm chứa trong nó những nội dung văn hóa, phản ánh đặc tính văn hóa của con người, của cộng đồng

người trong lĩnh vực sản xuất vật chất đó Một sản phẩm vat chat cu thé bao gid cling

có những giá trị văn hóa nào đó Một công ty liên doanh kinh tế không phải đơn thuần chỉ có nội dung kinh tế mà chứa đựng trong đó những giá trị văn hoá, những mối quan

hệ văn hóa giữa các bên liên doanh: văn hóa giao tiếp, ứng xử; văn hóa sản xuất, kinh doanh và cả những yếu tố chính trị - tư tưởng Sự tác động của quá trình này đối với

văn hóa vừa biểu hiện trên các lĩnh vực

kinh tế, thương mại và các lĩnh vực khác, vừa trực tiếp tác động đến văn hóa, đến các

giá trị văn hóa, đến phong tục tập quán, các giá trị truyền thống và các thiết chế văn hóa của xã hội mà hiện nay chúng ta khó có thể đoán trước được Việc thực hiện

những cam kết với WTO tạo điều kiện thuận lợi để tiếp thu những tỉnh hoa văn hóa nhân loại, có cơ hội phát triển và làm thăng hoa văn hóa dân tộc, tôn vinh hình ảnh

Việt Nam trong cộng đồng thế giới Những giá trị văn hóa mới phù hợp với yêu cầu

công nghiệp hóa, hiện đại hóa có điều kiện phát triển mạnh mẽ Lớp cán bộ trẻ có trình độ chuyên môn cao, năng động, tự tin, dám nghĩ, dám làm, dám cạnh tranh, có ý

thức dân tộc cao, có tác phong công nghiệp từng bước xuất hiện và phát triển Biết làm giàu chính đáng cho bản thân, cho cộng đồng và cho xã hội trở thành một giá trị

tiêu biểu và là một biểu hiện sinh động của tình yêu quê hương, đất nước Lòng nhân

ái, tình thương con người biến thành hành động cụ thể giúp nhau vượt khó, vươn lên làm giàu Tuy nhiên, dưới sự tác động của quá trình toàn cầu hóa kinh tế, mặt trái

của kinh tế thị trường, sự chống phá của các thế lực thù địch, thì những thách thức đối

với giá trị văn hóa truyền thống cũng gia tăng Các nắc thang giá trị có sự thay đối sâu sắc, làm cho việc phân biệt “đúng - sai”, “tốt - xấu”, “thật - giả” trong nhiều trường hợp trở nên phức tạp và khó khăn Những yếu tố ngoại lai, lai căng có điều kiện xâm nhập, phát triển, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống văn hóa tỉnh thần xã hội Những

“nọc độc” về văn hóa, chính trị thâm nhập vào bằng nhiều con đường, với nhiều hình

thức tinh vi khác nhau, làm cho tư tưởng, đạo đức, lỗi sống con người dễ bị nhiễm

độc Chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, lối sống vì đồng tiền, làm giàu bằng moi gia, các

tệ nạn xã hội Có một bộ phận giới trẻ ngày nay, đang chạy theo những văn hoá lai

căng ấy, dần tha hoá đi về đạo đức - lỗi sống, sống buông thả có điều kiện phát

triển Vấn đề “bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hóa và

an ninh xã hội” được đặt ra một cách gắt gao hơn Trong bối cảnh đó, nêu không có chiến lược văn hóa phù hợp, thì sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường đến tương lai đất nước

Nhận thức đúng vấn đề đó, tại Đại hội X của Đảng, ngay khi nước ta chưa chính thức

là thành viên của WTO, Đảng ta đã chỉ rõ: “Khai thác có hiệu quả các cơ hội và giảm

tối đa những thách thức, rủi ro khi nước ta là thành viên Tổ chức Thương mại thế

giới” Chiến lược văn hóa, trong điều kiện mới, cần phái quán triệt sâu sắc quan điểm,

tư tưởng trên đây của Đảng Mãi tìm kiếm sự phát triển kinh tế mà không quan tâm đúng mức đến vẫn đề văn hóa trong chiến lược phát triển thì đó là một hành động tự

làm suy yếu sức mạnh của bản thân mình Chiến lược văn hóa, trong điều kiện đó,

phải tập trung giải quyết hai nội dung cơ bản và cấp thiết có quan hệ biện chứng với nhau, không tách rời nhau:

Thứ nhất: giữ gìn, kế thừa, phát triển bản sắc văn hóa dân tộc, chúng ta cần đây

mạnh hơn nữa việc xây dựng nên văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thực sự coi đó vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội Văn hóa dân tộc là một chỉnh thể đồ sô, phong phú bao ôm tri thức, tư tưởng, tín ngưỡng, nghệ

thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục, tập quán, truyền thống nó vừa là “trầm tích” của tình cảm và ý thức dân tộc trong quá khứ, vừa là kết tinh của tỉnh thần thời đại và định hướng giá trị của dân tộc Mỗi dân tộc có cách giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của mình Cần phải có thái độ biện chứng“gạn đục, khơi trong” những giá trị văn hóa

dân tộc Văn hóa luôn là hệ thống mở, những giá trị đích thực tiêu biểu cho cốt cách,

phẩm chất dân tộc Việt Nam cần phải được bồi đắp nội

dung mới cho phù hợp với thời đại, những mặt hạn chế cần phải được khắc phục, đổi

thay Những giá trị bên ngoài đã được “Việt Nam hoá”, được các thế hệ con người

Việt Nam thâu lượm, chọn lọc biến “cái của người”, thành “cái của ta” cũng là văn hóa dân tộc Chủ nghĩa Mác - Lê-nin không phải do dân tộc ta sản sinh ra, nó là kết

tinh văn hóa nhân loại đã được dân tộc ta tiếp thu và trở thành điều cốt lõi của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, càng cần phải kiên định hơn nữa

trong bỗi cảnh mới Các giá trị tốt đẹp của xã hội và con người Việt Nam là sản phẩm của lịch sử đựng nước và giữ nước suốt mẫy ngàn năm của dân tộc và là bản chất của quá trình lịch sử ấy Các thế hệ ông cha đã sản sinh ra những giá trị văn hóa dân tộc;

kế thừa, phát huy và phát triển là công việc của con cháu, của thế hệ hôm nay Trên tinh thần ấy, cần phải quán triệt sâu sắc những định hướng mà Đại hội X của Đảng đã chỉ ra về kế thừa, phát huy và phát triển giá trị văn hóa trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế: “Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế Bồi dưỡng các giá trị văn hóa trong thanh niên, học sinh, sinh

viên, đặc biệt là lý tưởng sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa con

người Việt Nam”

Thứ hai: vẫn đề phát huy văn hóa dân tộc, nguồn sức mạnh nội sinh của đất nước

trong quá trình hội nhập Vào WTO, chúng ta vừa có điều kiện để phát huy văn hóa dân tộc, vừa phải có trách nhiệm hơn, có ý thức cao hơn trong việc tôn vinh những giá

trị văn hóa dân tộc Xây dựng nên văn hóa tiên tiễn, đậm đà bản sắc dân tộc là nhằm

giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong điều kiện mới của sự mở rộng giao

lưu và hợp tác quốc tế Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là để đến với thế giới một cách tốt hơn, học tập chỗ mạnh của các nên văn hóa khác một cách tốt hơn, tiếp thu văn hóa nhân loại, thông qua tính dân tộc để thâu lượm, sảng lọc tính thời đại, tinh thé giới Cần nhận thức và xác định đúng đắn ý nghĩa, tầm quan trọng của văn hóa khi thực hiện các cam kết kinh tế, thương mại song phương, đa phương trong khuôn khổ

WTO Xây dựng nền văn hóa tiên tiễn, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển, tôn vinh những giá trị văn hóa dân tộc và hình ảnh Việt Nam trước bạn bè năm châu là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của tất cả các cấp, các ngành, trên mọi lĩnh vực của

đời sống xã hội Ở đây, vai trò của các doanh nghiệp rất quan trọng Tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc phải trở thành một hành trang cơ bản giúp họ sản xuất kinh

doanh Mọi sản phẩm làm ra, mọi hoạt động kinh doanh, buôn bán không chỉ mang lợi ích kinh tế, mà phải có ý nghĩa, giá trị văn hóa sâu đậm Giá trị kinh tế và giá trị văn hóa dân tộc hòa quyện tạo ra niềm tự hào chính đáng của dân tộc Việt Nam

Thành công của sự nghiệp đôi mới, chắn hưng đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay phụ thuộc rất lớn vào tính đúng hướng và chất lượng của quá trình đó Điều quyết định đảm bảo tính đúng hướng và chất lượng của quá trình chuyến động này là

sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước; là sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gan liền với chủ nghĩa xã hội; phát huy cao độ tỉnh thần yêu nước, ý chí tự lực

tự cường trong mỗi con người và của toàn dân tộc Dân tộc ta chỉ có thê phat triên và

khăng định được chính mình trong dòng chảy của toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập kinh

tế quốc tẾ, trong “sân chơi” của WTO, thực hiện thang lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, “sánh vai cùng các nước trên thế giới”, khi chúng ta biết phát huy mạnh mẽ nội lực của chính mình, biết giữ gìn, bảo vệ và

không ngừng bồi đắp, phát huy bán sắc văn hóa dân tộc của mình Dân tộc Việt Nam

có một nền văn hóa lâu đời giàu giá trị nhân bản và đậm đà bản sắc dân tộc, các loại hình nghệ thuật phát triển phong phú và nhiều màu vẻ Nói đến văn hóa là nói tới toàn

bộ những giá trị sáng tạo tính thần vật chất thể hiện trình độ sống và dân trí, những quan niệm về đạo lí, nhân sinh, thẩm mĩ của một dân tộc và dẫu ẫn ở mỗi con nguoi Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII vạch ra nhiệm vụ của cách mạng văn hoá Việt Nam là: “Tiếp tục xây dựng và phát triển sự nghiệp văn hoá Việt Nam, bảo tồn

và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của các dân tộc, tiếp thu tỉnh hoa văn hoá

nhân loại Vận động toàn dân thực hiện lỗi sống cần, kiệm, văn minh, lịch sự Phổ

biến rộng rãi trong nhân dân những kiến thức văn hoá cần thiết cho sản xuất và đời sống Thực hiện nam nữ bình đăng, bảo vệ nhân phẩm phụ nữ Phát động phong trào quan ching bải trừ mê tín di đoan và các tệ nạn xã hội khác”

Đại Hội lần thứ VIII của Đáng tiếp tục khăng định: “Văn hoá là nền táng tinh thần của

xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đây sự phát triển kinh tế, xã hội Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, các hoạt động văn hoá, văn nghệ có

vị trí quan trọng trong việc

hình thành nhân cách, làm phong phú đời sống tỉnh thần con người Việt Nam Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của nền văn hoá phải được thẫm đậm không chỉ trong công tác văn hoá-văn nghệ, mà cả trong mọi hoạt động xây dựng, sáng tạo vật chất,

ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo sao cho trong mọi lĩnh vực chúng ta có cách tư duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang sắc thái

Việt Nam” Do đó, “Mọi hoạt động văn hoá, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát

triển văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người Việt Nam về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh cho sự phát triển xã hội” Đồng thời, “kế thừa và phát huy các giá trị tinh thần, đạo đức và thầm mỹ, các di sản văn hoá, nghệ thuật của dân tộc”

Năm 1998, Đảng tô chức Hội Nghị trung ương V, chuyên bàn về vấn đề văn hoá Xác định xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong giai đoạn phát triển mới Nền văn hoá tiên tiến không có nghĩa là xoá bỏ truyền thống mà

nó là nền văn hoá mang những đặc trưng cụ thể như: Yêu nước, tiễn bộ, độc lập dân

tộc và chủ nghĩa xã hội dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-lênin, tư tưởng Hồ Chí minh; nhân văn; phong phú cả về nội dung và hình thức:

* Tính chất tiên tiến phải đảm bảo được nội dung nhân văn, nhân đạo sâu sắc,

nhưng đồng thời phải thể hiện sự đa dạng và phong phú về hình thức

* Tính chất đậm đà của nền văn hoá dân tộc đảm bảo giữ gìn và phát huy những

giá trị mang bản sắc dân tộc như lòng yêu nước, tỉnh thần nhân ái, sự bao dung, độ

lượng, quý trọng nghĩa tình, đạo lý, đũng cảm và đặc biệt giữ gìn tinh thần đoàn kết dân tộc

* Để xây dựng nên văn hoá vừa tiên tiến vừa đậm đà, Hội Nghị TW V đã xác định:

- Văn hoá là nền tang tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đây sự phát triển kinh tế-xã hội

- Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân

tộc

- Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng

các dân tộc Việt Nam

- Xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo,

trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng

- Văn hoá là một mặt trận; xây dựng và phát triển văn hoá là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng và sự kiên trì, thận trọng

Tuy nhiên, thì đại ngày này được xem là thời phát triển đại vũ bảo Xu hướng toàn cầu hoá đã cuốn hút tất cả các nền văn hoá dân tộc trên thế giới vào quỹ đạo chúng Chính quá trình này đã diễn ra sự "đụng độ" giữa các nền văn minh, và văn hoá của

các dân tộc có cơ hội được"cọ sát"

2> Vận dụng quy luật phủ định của phủ định vào việc xây dựng nên văn hoá

Việt Nam tiên tiễn đậm đà bản sắc dân tộc

Những thành tựu và hạn chế trong quá trình hội nhập văn hóa và thế giới Toàn cầu hóa là một xu thế không thê cưỡng lại đối với tất cả các quốc gia Chủ động hội nhập sẽ khai thác được nhiều nhất những thuận lợi, những cơ hội để dân tộc có nhiều lợi ích nhất, hạn chế được đến mức thấp nhất những thách thức, những tiêu cực nảy sinh, cơ cấu kinh được chuyển địch theo hướng tích cực phát triển công nghiệp và

dịch tế vụ, tốc độ hiện đại hóa cơ sở hạ tâng, khoa học công nghệ với những bước đi dài tất cả đã tạo điều kiện chín muôi để Việt Nam vững bước trên tiến trình hòa

nhập Thương mại Quốc tế WTO Chiến lược là vậy, hội nhập văn hóa thế giới quả là cuộc đấu tranh quyết liệt Đánh giá về thành tựu hội nhập văn hóa có nhiều ý kiến khác nhau, không được đồng thuận như khi chúng ta đánh giá về thành tựu đôi mới kinh tế Điều này chứng tỏ quá trình hội nhập văn hóa của chúng ta còn có những vẫn

đề non yếu Không ai phủ nhận sau thời kỳ đổi mới, đời sống văn hóa tỉnh thần của nhân dân ta được nâng cao, được mở rộng, phong phú đa đạng và giàu có hơn nhiều

Nhưng cũng phải thừa nhận rằng, bên cạnh những mặt tốt đó, thì nhiều mặt tiêu cực

của đời sống xã hội cũng nảy sinh Đạo đức xã hội xuống cấp nghiêm trọng, đời sống

văn hóa bị lai căng, nhiều chuẩn mực xã hội không còn được tôn trọng, một số mặt

xấu được duy trì công khai không có người lên tiếng, nhiều tệ nạn không ngăn chặn

được