SKKN Giải pháp nâng cao kĩ năng làm chủ nhiệm lớp 4

Cóthể nói, giáo viên chủ nhiệm vừa là nhà giáo dục, người quản lý, người tổ chức,người nuôi dưỡng các ước mơ, khát vọng của tập thể cũng như của từng cánhân học sinh; vừa là người đại di

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu:

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo;Bác Hồ có dạy: “Giáo dục là sự nghiệp trồng người” Giáo dục - Đào tạo luôngóp phần gánh trọng trách đào tạo con người mới Xã Hội Chủ Nghĩa “Vừahồng,vừa chuyên”

Tất cả những hoạt động có chủ trương đó không ngoài việc nhằm đáp ứngmục tiêu giáo dục, đào tạo thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước có “đủ đức,

đủ tài ”, cho nước nhà “sánh vai với các cường quốc năm châu”

Nền giáo dục của nước ta hiện nay có nhiều sự thay đổi nhưng Đảng và nhànước ta vẫn coi trọng giáo dục là quốc sách hàng đầu, giáo dục là nghề không chophép tạo ra phế phẩm Một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của đất nướcchúng ta là giáo dục con người toàn diện Như vậy, người giáo viên chủ nhiệmkhông chỉ dạy chữ mà cần dạy cả các mặt hoạt động, kĩ năng sống, thái độ ứng xửtrong cuộc sống,… cho học sinh Đặc biệt đối với học sinh Tiểu học - đây là đốitượng học sinh nhỏ, các em cần được trang bị thật tốt để bước vào một môitrường mới đang chờ đón các em trong một tương lai rất gần

Hiện nay, chúng ta đang trong thời đại Công nghệ thông tin, tất cả mọi lĩnhvực đều phát triển như vũ bão, các em học sinh, đặc biệt là học sinh thành phốđược học tập và sinh hoạt trong các môi trường khá đầy đủ và tiện nghi nên họcsinh có những hiểu biết khá phong phú, ngoài ra các em còn được tìm hiểu quacác kênh thông tin, đặc biệt là mạng face book, zalo, … truy cập Internet Nhưngtôi nhận thấy máy móc dù có tinh vi đến đâu thì cũng không thể thay thế đượccon người

Bản thân tôi thiết nghĩ, muốn học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh, thực hiện theo lời dạy của Bác trong sự nghiệp giáo dục này thì học sinhphải tích cực chủ động, gia đình và xã hội phải quan tâm đúng mực, người giáoviên (đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp) phải chủ đạo phối kết hợp thúc đẩycác hoạt động tích cực trong các mối quan hệ giáo dục này

Trong thời điểm này đây, trọng trách của trường học, của người giáo viênchủ nhiệm lớp lại tăng thêm, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu

học Muốn góp phần mình vào việc đào tạo cho đất nước trong tương lai một lớpnhân lực nhiệt tình trong lao động, sống có trách nhiệm, giàu lòng yêu thươngcon người, có chí cầu tiến vươn lên trong cuộc sống thì ngay hôm nay, bản thântôi phải có giải pháp giúp các em có ý thức tự giác học tập tích cực, có chí cầutiến vươn lên trong học tập, có đủ kiến thức kỹ năng cơ bản của cấp học mà làmnền tảng tự tin bước tiếp ở các bậc học sau - Đảm bảo các em tự tin, ham thíchhọc tập, không ngại học, bỏ học.

Qua tìm hiểu tình hình học sinh, tôi phát hiện có nhiều em quá say mê vớicác trò vui chơi, giải trí trên mạng Internet Các em quá say mê với một số tròchơi như đập bài, con quay,…có trong các phim hoạt hình (Các em tranh thủtừng chút thời gian để chơi, chuẩn bị tâm thế ra chơi khi còn đang trong giờ học,

và chơi trong tâm trí khi còn đang ngồi học …)

Nếu không có giải pháp tích cực để kịp thời điều chỉnh thực trạng trên thìtrong lúc học sẽ có một số em ngồi bên lề tiết học, các em tiếp tục bị hụt hẫngkiến thức Và rồi tương lai không xa là các em sẽ không còn đủ khả năng để tiếptục học Muốn điều chỉnh hệ quả phải biết được nguyên nhân Tôi đã tìm hiểu vàphân tích thực trạng trên là do những nguyên nhân chủ quan và khách quan.Nhiều em chưa tích cực xây dựng bài là do các em chưa có sự chuẩn bị bàitốt ở nhà trước khi đến trường, đến lớp Đây là do đặc thù tâm lý lứa tuổi Tiểuhọc - các em chưa có ý thức tự học cao, chưa tự mình có một phương pháp họctập tích cực, nhằm hướng tới một kết quả tốt trong học tập Đó là kết quả khôngmong muốn của việc gia đình quan tâm chưa đúng mức - góp phần thêm choviệc học tập không đạt kết quả

Nguyên nhân chủ quan là do chưa có một giải pháp kết hợp giáo dục tốtcho các em ở trường, ở nhà và ngoài xã hội Đặc điểm tâm lí lứa tuổi là tất yếu.Môi trường gia đình, sự quan tâm của gia đình là điều kiện khách quan Ngườigiáo viên chủ nhiệm chưa có những giải pháp đảm bảo công tác chủ nhiệm đạtkết quả tốt làm động cơ tích cực, thúc đẩy quá trình học tập của học sinh Phầnlớn giáo viên chủ nhiệm nghiêng về quản lí, giáo dục kiến thức và coi nhẹ giáodục kĩ năng sống Để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo dục giáo dục kĩ năngsống cho học sinh, không thể không quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp Bởi

lẽ, thầy cô chủ nhiệm lớp có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện tốt nhiệm vụnày Và cũng chính thầy cô là người rất hiểu các em, gần gũi với các em nhấttrong thời gian các em đến trường học tập Các em dễ tâm tình chia sẽ với thầy

cô chủ nhiệm về những khó khăn mà các em gặp phải Bên cạnh đó, thầy côchủ nhiệm lớp còn là người được nhà trường giao trách nhiệm trực tiếp tổchức các hoạt động giáo dục học sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp Cóthể nói, giáo viên chủ nhiệm vừa là nhà giáo dục, người quản lý, người tổ chức,người nuôi dưỡng các ước mơ, khát vọng của tập thể cũng như của từng cánhân học sinh; vừa là người đại diện, là cầu nối giữa nhà trường, cha mẹ vàcác giáo viên khác trong trường với học sinh Người giáo viên chủ nhiệm lớpvừa là thầy dạy học vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là ngườibạn tốt nhất của các em Vì vậy, việc giáo dục học sinh thông qua công tácchủ nhiệm lớp ngày càng trở nên thiết yếu Nhưng việc giáo dục học sinh phảiphù hợp với lứa tuổi, với đặc điểm tình hình riêng của từng lớp học, cấp học,văn hóa của từng địa phương… sao cho học sinh cảm thấy gần gũi với cuộcsống của bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, chứ không chỉ trên sách vởhay những lời nói mang tính lý thuyết.

Với nhận thức đó, là người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học, tôi hết sứctâm đắc trong việc hướng dẫn và tổ chức cho các những hoạt động giúp các

em thành “con người mới” với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mỹ”

Trong quá trình ứng dụng sáng kiến, tôi đã được sự giúp đỡ nhiệt tình của

bộ phận chuyên môn nhà trường cũng như tổ chuyên môn, sự hợp tác tích cựccủa tập thể học sinh lớp 4A8 và các em học sinh khối 4 - trường Tiểu học LiênMinh - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc Tuy thời gian áp dụng đề tài chưa dài nhưng cũng

đã đem lại những kết quả đáng kể.Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệutrường Tiểu học Liên Minh, tập thể thầy cô giáo trong hội đồng sư phạm, tập thểhọc sinh lớp 4A8, các em học sinh khối 4 của nhà trường đã giúp tôi hoàn thành

đề tài của mình

2 Tên sáng kiến: “Giải pháp nâng cao kĩ năng làm chủ nhiệm lớp 4”

3 Tác giả sáng kiến:

Họ và tên: Nguyễn Vũ Trung

Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Liên Minh

Điện thoại: 0388991390 E_mail: trungc1lm@gmail.com

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

Nguyễn Vũ Trung – giáo viên Trường Tiểu học Liên Minh

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp 4 của trường Tiểu học

6 Ngày áp dụng sáng kiến: Tháng 9/2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

* Điểm mới của sáng kiến:

- Phát triển kĩ năng bao quát, tổ chức, chia sẻ cùng học sinh cho giáo viênchủ nhiệm lớp

- Nắm bắt tình hình chung của lớp, hoàn cảnh riêng của từng học sinh để cóbiện pháp giáo dục và giúp đỡ phù hợp, kịp thời

- Kích thích và thúc đẩy sự hứng thú, tích cực tham gia của tất cả học sinh

- Coi trọng từ những lời nói, cử chỉ, thái độ giao tiếp rất nhỏ trong cuộcsống thường nhật để kịp thời uốn nắn các em, hướng các em có thái độ và hành

vi tích cực, chuẩn mực

- Giúp học sinh không có lối sống thờ ơ vô cảm hoặc thói quen giải quyếtmâu thuẫn bằng bạo lực giúp các em thấy được giúp đỡ được người khác chính

là niềm vui, niềm hạnh phúc của mình

- Trao đổi thường xuyên, hiệu quả về các hoạt động của học sinh với cha

mẹ học sinh để có những điều chỉnh kịp thời cho học sinh

* Điểm hạn chế:

Kết quả của sáng kiến phải đạt được sau một thời gian dài và với giáo viênthực sự tâm huyết, kiên trì

* Về nội dung sáng kiến:

7.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

7.1.1 Cơ sở lí luận.

Trong mỗi nhà trường nói chung, trường tiểu học nói riêng, để quản lí lớphọc, nhà trường cử ra một giáo viên giảng dạy làm giáo viên chủ nhiệm lớp.Giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học chính là giáo viên giảng dạy các môn vănhóa, được Hiệu trưởng và Hội đồng sư phạm phân công để thực hiện mục tiêugiáo dục Như vậy, khi nói đến giáo viên chủ nhiệm là đề cập đến vị trí, vai trò,chức năng của người làm công tác chủ nhiệm lớp; còn nói đến công tác chủnhiệm lớp là đề cập đến những nhiệm vụ, nội dung công việc mà người giáoviên chủ nhiệm phải làm, cần làm và nên làm

Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình lànhững con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin,năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có

ích cho xã hội Vì vậy tôi rất chú trọng việc rèn luyện học sinh lớp 4 thông quacông tác chủ nhiệm lớp.

Giáo viên chủ nhiệm lớp với tư cách là người đại diện lớp, có trách nhiệmchăm lo các hoạt động của lớp đồng thời cũng là người bảo vệ các quyền lợi vềmọi mặt cho học sinh trong lớp mình chủ nhiệm Người giáo viên chủ nhiệmchính là cầu nối giữa Ban giám hiệu, Đội, các cán bộ giáo viên trong trường vớitập thể học sinh của lớp

Đối với học sinh lớp 4, cái tuổi bắt chước theo người lớn, vốn kinhnghiệm sống còn nghèo nên phần nào có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ ởmọi nơi, mọi lĩnh vực, kể cả việc lĩnh hội kiến thức Các em nhận biết cái tốt, cáixấu, cái sai, cái đúng, cái thiện, cái ác còn hạn chế …Nếu giáo viên chủ nhiệmthực sự quan tâm sẽ tạo tiền đề để học sinh học tốt các môn học và có các kĩnăng khác

Giáo dục KNS là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại, xâydựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cựctrên cơ sở giúp HS có thái độ, kiến thức, kĩ năng, giá trị cá nhân thích hợp vớithực tế xã hội Mục tiêu cơ bản của giáo dục KNS là làm thay đổi hành vi của

HS, chuyển từ thói quen thụ động, có thể gây rủi ro, dẫn đến hậu quả tiêu cựcthành những hành vi mang tính xây dựng tích cực và có hiệu quả để nâng caochất lượng cuộc sống cá nhân và góp phần phát triển xã hội bền vững

Kỹ năng sống thúc đẩy phát triển cá nhân và xã hội, có thể nói KNS chính

là nhịp cầu giúp con người biến thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực,lành mạnh

Giáo dục kỹ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ

Giáo dục kỹ năng sống nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường phổ thông là xu thếchung của nhiều nước trên thế giới

7.2 Cơ sở thực tiễn

7.2.1 Đặc điểm nhà trường.

Năm học 2016- 2017, tổng số học sinh toàn trường là 1812 học sinh, trong

đó học sinh khối 2 là 376 em Tổng số cán bộ giáo viên: 66 người Trong đó trình

độ Đại học 48 đồng chí, trình độ Cao đẳng 8 đồng chí, trình độ trung cấp 0 đồngchí Nội bộ tập thể đoàn kết, gắn bó Khối lớp 2 của trường gồm 9 lớp, trong đó

các giáo viên đều nhiệt tình, say mê giảng dạy Luôn cố gắng nắm bắt nhanh nhấttheo những điểm mới của chương trình và phương pháp dạy học mới

Qua nghiên cứu lý luận cũng như thực tế nhiều năm giảng dạy, làm côngtác chủ nhiệm tại trường tiểu học Liên Minh Bản thân tôi nhận thấy, để dạy

và làm tốt việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh thông qua công tác chủnhiệm lớp 2, 3 là một công việc vô cùng khó khăn, nghiêm túc, cần thiết Vấn

đề đặt ra lúc này là vận dụng các biện pháp nào cho có hiệu quả Vận dụng rasao, như thế nào cho phù hợp Và khi áp dụng vào thực tiễn trong từng nămhọc, bản thân tôi đã có những thuận lợi và khó khăn sau:

7.2.2 Thuận lợi

* Về giáo viên.

Trong thực tế nhiều năm học qua, với yêu cầu sử dụng công nghệ thôngtin đổi mới hình thức phương pháp dạy học của nhà trường, bản thân mỗi giáoviên đã thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin trong các tiết học để cungcấp cho các em các kênh hình ảnh, kênh thông tin cần thiết và thiết thực để tăngcường giáo dục KNS cho các em qua các bài học, môn học Ngoài ra còn đượctham gia các buổi sinh hoạt chuyên đề: giáo dục KNS cho học sinh trong cácmôn học, nâng cao chất lượng các tiết sinh hoạt lớp

Giáo viên lập kế hoạch rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tìnhhuống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; rènluyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kĩ năng phòng, tránh tai nạn giaothông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác; rèn luyện kĩ năng ứng xử vănhóa, tự bảo vệ bản thân, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn

Đa số các thành viên trong tổ đều có tâm huyết với nghề có ý thức tự học,

tự bồi dưỡng, có tay nghề vững nên đã đáp ứng được yêu cầu đổi mới chươngtrình giáo dục Tiểu học

Tập thể giáo viên trong tổ đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, tự giác trongviệc thực hiện các nhiệm vụ được giao

* Về học sinh

Học sinh được tham gia nhiều buổi sinh hoạt ngoại khóa, giao lưu donhà trường tổ chức, đưa các trò chơi dân gian vào lớp học

Các em học sinh đều ngoan, có ý thức rèn luyện đạo đức tốt, có ý thức tổ chức

kỷ luật, thực hiện các nhiệm vụ người học sinh, chấp hành tốt nội quy của trường,lớp đề ra Các em có tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau

Các em có ý thức vươn lên trong học tập, trình độ nhận thức tương đốiđồng đều, một số em khả năng tiếp thu bài tốt

Bên cạnh đó, bản thân tôi nhận được một tập thể học sinh khá ngoan và biếtvâng lời, các em gần gũi với cô giáo Ngoài ra Ban giám hiệu nhà trường luôntheo sát, quan tâm, hỗ trợ cho giáo viên trong công tác giảng dạy cũng như giáodục Chính vì thế bản thân tôi luôn cố gắng làm sao rèn cho các em có kĩ năngsống tốt giúp các em có một niềm tin, phát triển một cách toàn diện để trở thànhcon người năng động, sáng tạo phù hợp với một xã hội hiện đại đang phát triển

* Về cơ sở vật chất

Nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho các lớp có đầy đủ phòng học,bàn ghế khang trang vừa tầm với học sinh, phòng học thoáng mát, khuôn viêntrường sạch, đẹp, nhà vệ sinh sạch sẽ ,

- Thiết bị phục vụ các hoạt động ngoài giờ, tăng cường thể chất đã có

em chuẩn bị bước sang lớp 4

Thực trạng của lớp chủ nhiệm :

Năm 2016- 2017, tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệmlớp 2A8, là một giáo viên còn trẻ, đầy nhiệt huyết với công việc, có nhiều năm

công tác, được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, sự động viên của tậpthể cộng với những kinh nghiệm mà bản thân đã tích lũy nhiều năm trong giảngdạy đặc biệt là công tác chủ nhiệm lớp Tuy nhiên khi tiếp nhận lớp mới, tôi vẫncòn gặp rất nhiều khó khăn và nhiều điều cần quan tâm:

Lớp 2A8 gồm có 43 học sinh trong đó có: 17 em nam, 26 em nữ; 41 em

tham gia học bán trú Đây là lớp có số lượng học sinh tham gia bán trú nhiều

nhất khối

Các em thích nói chuyện trong giờ học, chưa thật sự tập trung, còn ngạitiếp xúc với thầy cô Sự tập trung chú ý của học sinh ở lớp chưa cao, thiếu bềnvững, các em rất ngại tham gia các hoạt động nhóm, ngại suy nghĩ để tìm rahướng giải quyết vấn đề Khó khăn nhất là trong giao tiếp với bạn bè các em cóthói quen xưng hô “ ông, bà, mày, tao, ” Nói với người lớn hay nói trốngkhông

Từ những khó khăn trên là giáo viên chủ nhiệm lớp 2, bản thân tôi đãnghĩ ngay đến việc phải tích cực giáo dục kĩ năng sống cho các em Vì thế tôiluôn tìm tòi, vận dụng và thay đổi các biện pháp trong công tác chủ nhiệm Vớimong muốn được hiểu, gần gũi, giúp đỡ, định hướng kịp thời cho các em, đượcgóp một phần kinh nghiệm nhỏ bé của mình vào việc giáo dục nhân cách, giáodục ý thức kỷ luật, nề nếp, hình thành các kĩ năng sống cần thiết cho các em

thông qua công tác chủ nhiệm lớp 2.

Qua thực tế giảng dạy ở lớp 2, trường tiểu học Liên Minh, bản thân thấy kĩnăng sống của học sinh chưa cao Chỉ một số học sinh có hành vi, thói quen, kĩnăng tốt Còn phần lớn các em có nhận xét, đánh giá về sự việc nhưng chưa cóthái độ và cách ứng xử, cách xưng hô chuẩn mực Học sinh thể hiện kĩ năng cònđại khái, chưa mạnh dạn thể hiện kĩ năng của bản thân Các em còn ngại nói,ngại viết, khả năng tự học, tự tìm tòi còn hạn chế

Qua tiến hành khảo sát ( lần 1) ở lớp 2A8 đầu năm học với chủ đề “ Kĩnăng của em”; kết quả như sau:

Tổng số

học sinh

Biết nói năng lễ phép

Bạo dạn trong giaotiếp nhưng nói trống

là những người làm công tác giáo dục vì nhà trường là nơi tốt nhất để hìnhthành nhân cách cho học sinh Đây cũng chính là câu hỏi mà bản thân cần phảitìm tòi nghiên cứu Từ những thực trạng trên thôi thúc bản thân tìm ra nguyênnhân dẫn đến tình trạng “Học sinh chưa có kĩ năng sống” là do đâu? để từ đó tìm

ra biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả

Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo; Bác

Hồ có dạy: “Giáo dục là sự nghiệp trồng người” Giáo dục - Đào tạo luôn gópphần gánh trọng trách đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa “Vừa hồng,vừa chuyên”.Tất cả những hoạt động có chủ trương đó không ngoài việc nhằm đáp ứngmục tiêu giáo dục, đào tạo thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước có “đủ đức,

đủ tài ”, cho nước nhà “sánh vai với các cường quốc năm châu”

Nền giáo dục của nước ta hiện nay có nhiều sự thay đổi nhưng Đảng và nhànước ta vẫn coi trọng giáo dục là quốc sách hàng đầu, giáo dục là nghề không chophép tạo ra phế phẩm Một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của đất nướcchúng ta là giáo dục con người toàn diện Như vậy, người giáo viên chủ nhiệmkhông chỉ dạy chữ mà cần dạy cả các mặt hoạt động, kĩ năng sống, thái độ ứng xửtrong cuộc sống,… cho học sinh Đặc biệt đối với học sinh tiểu học - đây là đốitượng học sinh nhỏ, các em cần được trang bị thật tốt để bước vào một môitrường mới đang chờ đón các em trong một tương lai rất gần

Hiện nay, chúng ta đ a n g trong thời đại Công nghệ t h ô n g tin, tất cả

m ọ i lĩnh vực đều phát triển như vũ bão, các em học sinh, đặc biệt là họcsinh thành phố được học tập và sinh hoạt trong các môi trường khá đầy đủ vàtiện nghi nên học sinh có những hiểu biết khá phong phú, ngoài ra các em cònđược tìm hiểu qua các kênh thông tin, đặc biệt là mặng face book, zalo, … truy

cập Internet Nhưng tôi nhận thấy máy móc dù có tinh vi đến đâu thì cũngkhông thể thay thế được con người.

Trong công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, Ban giám hiệuthỉnh thoảng phát hiện ra giáo viên còn qua loa trong việc nắm bắt tình hình họcsinh, buộc phải điều chỉnh, bổ sung Nhiều thông tin về học sinh không chuẩnxác, có sự sai lệch, sao chép sử dụng lại thông tin cũ của năm học trước - khôngcòn phù hợp Khả năng giao tiếp, phối hợp của giáo viên chủ nhiệm với cácthành viên khác trong nhà trường, với đoàn thể, phụ huynh, chính quyền còn hạnchế dẫn đến phương pháp, biện pháp giáo dục học sinh không đồng bộ gây mấtniềm tin ở phụ huynh và học sinh

Trong quá trình chủ nhiệm, khả năng dự báo của một số giáo viên chưatốt, chưa cụ thể hóa các nhiệm vụ, quy định trong Điều lệ trường tiểu học thànhchương trình, kế hoạch, công việc hành động cụ thể sao cho phù hợp tình hìnhthực tế của lớp, vì thế công tác chủ nhiệm chưa được phong phú Nội dung, hìnhthức tổ chức các buổi sinh hoạt lớp thiếu đầu tư, nghèo nàn, nặng nề hành chính,không thu hút lôi cuốn học sinh …hiệu quả giáo dục kém Trong các buổi sinhhoạt tập thể lớp, ngoại khóa chưa thấy giáo viên chủ động tổ chức cho các em tựthảo luận, tranh luận về một chủ đề thiết thực nào đó để giáo dục, như từ nhữngmẫu chuyện người thật, việc thật có tính thời sự, gần gũi … giúp các em nhậnthức hành vi đúng - hành vi sai, việc lợi – việc hại Một số giáo viên chưa tạođiều kiện thuận lợi để các em tự giác, chủ động, tích cực gây dựng niềm tin,động lực để có ý thức quyết tâm tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu trở thành ngườitốt Phải khẳng định rằng, thực trạng công tác chủ nhiệm những năm qua chưalinh hoạt, sáng tạo, thiếu đầu tư Công tác chủ nhiệm của giáo viên chưa xứngtầm với vai trò của nó đối với việc hình thành nhân cách học sinh trong bối cảnhđổi mới của giáo dục hiện nay

Bản thân tôi thiết nghĩ, muốn học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh, thực hiện theo lời dạy của Bác trong sự nghiệp giáo dục này thì học sinhphải tích cực chủ động, gia đình và xã hội phải quan tâm đúng mực, người giáo

viên (đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp) phải chủ đạo phối kết hợp thúc đẩycác hoạt động tích cực trong các mối quan hệ giáo dục này.

Trong thời điểm này đây, trọng trách của trường học, của người giáo viênchủ nhiệm lớp lại tăng thêm, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường Tiểuhọc Muốn góp phần mình vào việc đào tạo cho đất nước trong tương lai một lớpnhân lực nhiệt tình trong lao động, sống có trách nhiệm, giàu lòng yêu thươngcon người, có chí cầu tiến vươn lên trong cuộc sống thì ngay hôm nay, bản thântôi phải có giải pháp giúp các em có ý thức tự giác học tập tích cực, có chí cầutiến vươn lên trong học tập, có đủ kiến thức kỹ năng cơ bản của cấp học mà làmnền tảng tự tin bước tiếp ở các bậc học sau Đảm bảo các em tự tin, ham thíchhọc tập, không ngại học, bỏ học

Qua tìm hiểu tình hình học sinh, tôi phát hiện có nhiều em quá say mê vớicác trò vui chơi, giải trí trên mạng Internet Các em quá say mê với một số tròchơi như đập bài, con quay, đôi khi có cách nói và giải quyết mâu thuẫn bằng lờinói thô tục thậm chí cả bằng bạo lực,…có trong các phim hoạt hình (Các emtranh thủ từng chút thời gian để chơi, chuẩn bị tâm thế ra chơi khi còn đangtrong giờ học, và chơi trong tâm trí khi đang ngồi học …)

Nếu không có giải pháp tích cực để kịp thời điều chỉnh thực trạng trên thìtrong lúc học sẽ có một số em ngồi bên lề tiết học, các em tiếp tục bị hụt hẫngkiến thức Và rồi tương lai không xa là các em sẽ không còn đủ khả năng để tiếptục học Muốn điều chỉnh hệ quả phải biết được nguyên nhân Tôi đã tìm hiểu vàphân tích thực trạng trên là do những nguyên nhân chủ quan và khách quan.Nhiều em chưa tích cực xây dựng bài là do các em chưa có sự chuẩn bị bàitốt ở nhà trước khi đến trường, đến lớp Đây là do đặc thù tâm lý lứa tuổi Tiểuhọc - các em chưa có ý thức tự học cao, chưa tự mình có một phương pháp họctập tích cực, nhằm hướng tới một kết quả tốt trong học tập Đó là kết quả khôngmong muốn của việc gia đình quan tâm chưa đúng mức - góp phần thêm choviệc học tập không đạt kết quả

Nguyên nhân chủ quan là do chưa có một giải pháp kết hợp giáo dục tốtcho các em ở trường, ở nhà và ngoài xã hội Đặc điểm tâm lí lứa tuổi là tất yếu.Môi trường gia đình, sự quan tâm của gia đình là điều kiện khách quan Ngườigiáo viên chủ nhiệm chưa có những giải pháp đảm bảo công tác chủ nhiệm đạtkết quả tốt làm động cơ tích cực, thúc đẩy quá trình học tập của học sinh Phầnlớn giáo viên chủ nhiệm nghiêng về quản lí, giáo dục kiến thức và coi nhẹ giáo

dục kĩ năng sống Để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo dục giáo dục kĩ năngsống cho học sinh, không thể không quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp Bởi

lẽ, thầy cô chủ nhiệm lớp có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện tốt nhiệm vụnày Và cũng chính thầy cô là người rất hiểu các em, gần gũi với các em nhấttrong thời gian các em đến trường học tập Các em dễ tâm tình chia sẽ với thầy

cô chủ nhiệm về những khó khăn mà các em gặp phải Bên cạnh đó, thầy côchủ nhiệm lớp còn là người được nhà trường giao trách nhiệm trực tiếp tổchức các hoạt động giáo dục học sinh thông qua công tác chủ nhiệm lớp Cóthể nói, giáo viên chủ nhiệm vừa là nhà giáo dục, người quản lý, người tổ chức,người nuôi dưỡng các ước mơ, khát vọng của tập thể cũng như của từng cánhân học sinh; vừa là người đại diện, là cầu nối giữa nhà trường, cha mẹ vàcác giáo viên khác trong trường với học sinh Người giáo viên chủ nhiệm lớpvừa là thầy dạy học vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải là ngườibạn tốt nhất của các em Vì vậy, việc giáo dục học sinh thông qua công tácchủ nhiệm lớp ngày càng trở nên thiết yếu Nhưng việc giáo dục học sinh phảiphù hợp với lứa tuổi, với đặc điểm tình hình riêng của từng lớp học, cấp học,văn hóa của từng địa phương… sao cho học sinh cảm thấy gần gũi với cuộcsống của bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, chứ không chỉ trên sách vởhay những lời nói mang tính lý thuyết

Với nhận thức đó, là người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học, sau nhiềunăm làm công tác chủ nhiệm lớp 4, tôi hết sức tâm đắc trong việc hướng dẫn và

tổ chức cho các những hoạt động giúp các em thành “con người mới” vớiđầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mỹ”

7.2 Giải pháp nâng cao kĩ năng làm chủ nhiệm lớp 4:

Trong giai đoạn hiện nay, học sinh sống trong một xã hội đang phát triển,mặt trái của kinh tế thị thường ít nhiều có tác động đến việc hình thành nhân cáchhọc sinh Bằng kinh nghiệm nhiều năm trong công tác chủ nhiệm và giáo dụchọc sinh, tôi xin trình bày một số giải pháp nâng cao kĩ năng làm chủ nhiệm vànhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh như sau:

7.2.1 Nhận lớp, tìm hiểu nắm tình hình học sinh:

Đầu năm học 2018 – 2019, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4A8 trường Tiểu học Liên Minh Lớp tôi chủ nhiệm có 44 học sinh

-Đầu tiên, tôi tìm hiểu hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lý, tính cách, những

ưu điểm, hạn chế của từng học sinh thông qua các biện pháp sau :

Gặp giáo viên chủ nhiệm cũ để nắm bắt tình hình chung, tình hình củamột số học sinh trong lớp (như học sinh giỏi, học sinh cá biệt, học sinh có hoàncảnh khó khăn, hoàn cảnh đặc biệt,…) Sau đó tìm hiểu trên hồ sơ của học sinhnhư: Học bạ, Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục, Lý lịch học sinh, …

Tiếp tục nghiên cứu quá trình học tập của từng học sinh thông qua bài thikhảo sát đầu năm, bài kiểm tra và kết quả học tập của học sinh năm trước qua sổhọc bạ, phiếu liên lạc, quá trình dạy học

Trao đổi trò chuyện trực tiếp hoặc gián tiếp với học sinh thông qua cácbuổi sinh hoạt tập thể, hoạt động ngoại khoá hoặc trong các giờ ra chơi

Thăm hỏi gia đình học sinh nhất là những học sinh có hoàn cảnh khókhăn, những học sinh cá biệt, trò chuyện với phụ huynh tìm hiểu hoàn cảnh,năng lực sở trường của học sinh để từ đó có biện pháp giáo dục tích cực

Tham mưu với lãnh đạo trường tổ chức họp phụ huynh học sinh đầu năm

để cập nhật thông tin về học sinh lớp mình

Cập nhật những thông tin đã tiếp cận, ghi chép cụ thể những thông tin củatừng học sinh lớp mình vào nhật ký chủ nhiệm lớp Nắm bắt được các thông tin

về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lý , đặc tính, những ưu điểm, hạn chế của từnghọc sinh

7.2.2 Chuẩn bị bước đầu cho công tác giáo dục đúng đối tượng, đúng nội dung kiến thức và rèn luyện đúng kỹ năng cần đạt:

Trong công tác chủ nhiệm, đầu năm, việc đầu tiên mà tôi cần biết là nắmtình hình và hoàn cảnh gia đình từng em, việc làm cụ thể của cha mẹ các em,cách sống và quan hệ của từng gia đình như thế nào,…Vì những yếu tố này ảnhhưởng rất nhiều đến hành vi, thái độ cũng như kết quả học tập (kiến thức, kĩnăng và đạo đức) của các em

Làm những việc này là để chuẩn bị lên kế hoạch giáo dục cụ thể trên lớpvới từng đối tượng học sinh xuyên suốt trong năm học – biết rõ từng đối tượng,giáo dục em nào; giáo dục như thế nào; giáo dục những nội dung gì…biết đượcđặc điểm tâm lý từng em như thế nào, mức độ kiến thức kĩ năng ra sao mà từ đóđịnh hướng phương pháp giáo dục – uốn nắn, phụ đạo kịp thời phù hợp

Nếu công tác chuẩn bị đầu năm không tốt thì trong quá trình giảng dạytrong suốt thời gian sau sẽ mang tính hình thức, tình thế, chung chung Đến khitình cờ phát hiện được thì nội dung cần cung cấp cho các em sẽ không kịp thời,đúng lúc hoặc sẽ thực hiện giáo dục theo từng thời điểm, gián đoạn – không đảmbảo đồng bộ nhất quán thì kết quả giáo dục sẽ không đạt, hay đạt không nhưmong muốn là một kết quả tất yếu.

7.2.3 Nắm thông tin kết quả học tập từ năm học trước :

Tôi đã xem kết quả các mặt giáo dục của từng em trong học bạ của năm học

trước Biết đâu năm trước em học không yếu, mà ngay đầu năm học kiểm tracủa em không đạt yêu cầu là do em ham chơi chưa tự giác ôn luyện kiến thứctrong dịp hè

Tôi đã nắm thông tin ngay trên học sinh lớp qua trao đổi với các em, các em

đã thông tin cho tôi nắm lớp mình năm vừa rồi có bạn nào yếu, yếu môn gì, bảnthân em còn gặp khó khăn nhất ở môn học nào, sau đó tôi sẽ đối chiếu với kết quảtrên hồ sơ của học sinh xem có chia sẻ đúng với thực tế của các em chưa Đâycũng là một việc làm quan trọng để phần nào hiểu được tính cách của từng em Sau hai hoạt động trên, tôi tiến hành thẩm định thông tin một lần nữa bằngviệc ôn sơ lược cho các em kiến thức toán và tiếng việt cơ bản Sau đó, tôi chocác em làm một bài kiểm tra ngắn, nhưng lần này các em làm với hai đề (đềchẵn, đề lẻ tương đương về nội dung kiến thức) để đảm bảo rằng các em đã làmbài độc lập; trong lúc làm tôi lưu ý các em trình bày thật cẩn thận

Kết quả chấm bài lần này là góp phần đánh giá tương đối chính xác kết quảkiến thức và kỹ năng của từng em đã đạt được trong năm học trước

Đơn cử như em Nguyễn Đức Mạnh viết rất chậm và sai chính tả nhiều do

em đánh vần Tiếng Việt chưa đúng, môn toán em rất yếu vì trừ có nhớ chưa thạo

và chỉ mới thuộc đến bảng nhân 8; em Bùi Nhật Thành yếu Tiếng Việt cụ thể làsai chính tả âm “ch/tr” âm “r/d/gi” và thanh hỏi, ngã; em Phạm Hoàng Dũng đọcrất yếu nên không hiểu được đề toán có lời văn;

7.2.4 Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm:

Cũng như hiệu trưởng đối với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm đối với lớphọc cần phải hiểu rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc lập kế hoạch chủnhiệm lớp

Nếu xây dựng được kế hoạch chủ nhiệm tốt, giáo viên chủ nhiệm cùnglớp sẽ xác định được rõ ràng định hướng tương lai cần đạt của lớp học; đề rađược các hoạt động ưu tiên và tập trung sức mạnh vào những ưu tiên này

Kế hoạch chủ nhiệm là bước thiết kế kế hoạch thực hiện nội dung giáo dục

có khoa học, giúp cho giáo viên chủ nhiệm lớp tiến hành tổ chức, giáo dục họcsinh một cách chủ động , khoa học,có mục đích rõ ràng

Kế hoạch chủ nhiệm cần xác định rõ mục tiêu , chỉ tiêu các mặt giáo dụchọc sinh theo từng tháng, học kì, cả năm học và đặc biệt đề ra những biện pháp

cụ thể nhằm đạt mục tiêu đề ra

Phối hợp hài hòa các kế hoạch hoạt động cụ thể của lớp học (kế hoạch giáodục đạo đức; kế hoạch hoạt động ngoại khóa; kế hoạch hoạt động của chi hộiCMHS, kế hoạch hoạt động cuả chi đội,…) vào những thời gian hợp lí

7.2.5 Xây dựng bộ máy tổ chức lớp:

Việc xây dựng bộ máy tổ chức lớp học sẽ tạo ra nhân tố rất quan trọng ,tích cực để giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp, giáo dục học sinh một cách chủđộng Hội đồng tự quản lớp phải là những học sinh có đầy đủ các tố chất về tổchức, học lực khá giỏi, năng nổ, có khả năng quy tụ, đoàn kết trong tập thể.Sau khi kiện toàn bộ máy tổ chức lớp, giáo viên chủ nhiệm tổ chức bồidưỡng phương pháp làm việc cho cán sự lớp Để phát huy kịp thời, nhanh chóngđưa lớp đi vào hoạt động có nề nếp, giáo viên chủ nhiệm phải hoàn thành côngviệc này trong tuần thứ hai của năm học

Thực chất của xây dựng lớp tự quản là quá trình từng bước chuyển hoá tâmhuyết, lòng nhiệt tình của thầy cô thành ý thức tự quản, tự giác đầy trách nhiệm

và thích thú của học sinh, cũng có nghĩa là biến lớp học của những cá nhân họcsinh thành một tập thể học sinh biết tự quản dưới sự quản lý, chỉ đạo của giáoviên chủ nhiệm Mỗi học sinh trong lớp là một chủ thể có tính tự giác cao Hộiđồng tự quản lớp triển khai và tổng kết các hoạt động trong tuần,tháng, giáo viênchủ nhiệm đóng vai trò tham mưu khi cần thiết

Xây dựng tính tự quản cho học sinh ngay trong việc tổ chức các sinh hoạttập thể của lớp, nhất là trong việc hướng dẫn hội đồng tự quản tổ chức giờ sinhhoạt lớp cuối tuần

Năng lực tự quản là khả năng tự tổ chức, quản lý, tự giải quyết những côngviệc của bản thân, của tập thể

Căn cứ vào các dấu hiệu trên, chúng ta có thể rút ra những định hướngchung, những biện pháp để bồi dưỡng khả năng tự quản cho học sinh trong việc

tổ chức hoạt động giáo dục

Giáo viên cần tin tưởng khả năng của học sinh, các em hoàn toàn có thể tựquản được nếu có tác động đúng cách của chúng ta Người giáo viên luôn biếtcách tạo cho các em sự tự tin vào khả năng của chính mình và tạo điều kiện đểcác em được thể hiện khả năng của mình trong công việc tập thể

Bồi dưỡng khả năng tự quản cho học sinh đòi hỏi phải có quá trình hướngdẫn, chỉ bảo, giúp đỡ các em từ thấp đến cao, để các em tự giải quyết công việc

từ đơn giản đến phức tạp Biện pháp trong giai đoạn đầu là bắt tay chỉ việc, sau

đó để các em từng bước tự lực giải quyết những công việc cụ thể trong toàn bộtiến trình tổ chức hoạt động có sự theo dõi, uốn nắn của giáo viên chủ nhiệm.Phương hướng chung là tăng dần khả năng tự quản của HS đi đôi với việcgiảm dần sự tham gia cụ thể của giáo viên chủ nhiệm trong từng hoạt động chođến khi các em có thể chủ động hoàn toàn trong công việc

Giáo viên luôn giữ vai trò là người cố vấn, hướng dẫn chứ không phải làngười làm thay

Tạo dựng uy tín cho hội đồng tự quản lớp, giáo viên chủ nhiệm phải côngkhai chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng các bộ lớp

Giáo viên chủ nhiệm phải thường xuyên trao đổi và hướng dẫn cho các emtheo từng nhiệm vụ mà chúng ta đã phân công, không nên giao khoán cho các

em mà cần có sự trợ giúp; cũng không nên tham gia quá sâu, để các em độc lậphoạt động và giáo viên chủ nhiệm sẽ tư vấn cho các em, giúp các em giải quyếttình huống

Giáo viên chủ nhiệm phải thật sự nhiệt tình,tâm huyết trong công tác chủnhiệm, thường xuyên theo dõi, động viên đội ngũ cán bộ lớp, tuyên dương các

em làm tốt Đồng thời tiến hành kiểm điểm nghiêm minh những học sinh có thái

độ coi thường, không chấp hành lệnh của hội đồng tự quản Đối với những hộiđồng tự quản chưa gương mẫu, thiếu trách nhiệm, giáo viên chủ nhiệm cũngkhéo léo tế nhị, phê bình, uốn nắn những lệch lạc của các em nhưng không làmcác em mất uy tín mất tự tin trong tập thể lớp, song cũng không vì thế mà nuôngchiều, ưu tiên, dành đặc ân cho Hội đồng tự quản, làm cho các em ngộ nhận vềvai trò, uy danh của mình, sớm nhiễm tính ham quyền chức, hách dịch,coithường người khác