Bài giảng “Tối ưu hóa điều trị nội khoa triệu chứng vận động ở bệnh nhân Parkinson Việt Nam” - ThS.Bs Trần Thanh Hùng

Bài giảng “Tối ưu hóa điều trị nội khoa triệu chứng vận động ở bệnh nhân Parkinson Việt Nam” do ThS.Bs Trần Thanh Hùng biên soạn trình bày các nội dung chính sau: Levodopa: Điều trị tiêu chuẩn vàng cho bệnh Parkinson; Biến chứng vận động khi khởi trị levodopa; Phân loại dao động vận động do levodopa trong bệnh Parkinson;... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Trang 1

“ Tối ưu hóa điều trị nội khoa triệu chứng vận động

ở bệnh nhân Parkinson Việt Nam”

ThS.Bs Trần Thanh Hùng

BM Thần Kinh-ĐHYD TP.HCM

Trang 2

CÁC THUỐC ĐIỀU TRỊ

 Tăng tổng hợp dopamine

L-dopa (+ chất ức chế men dopadecarbolalase ngoại biên)

 Thuốc đồng vận dopamine (pramipexole, rotigotine,

piripedil, ropinirole, bromocriptine)

 Các chất ức chế men

- thuốc ức chế men COMT: entacapone, tolcapone

- thuốc ức chế men MAO-B: Selegiline, rasagiline

Các thuốc khác

- thuốc kháng cholinergique: trihexyphenidyl

- amantadine

2 ThS.BS TRẦN THANH HÙNG-BM THẦN KINH 11/15/2020

Trang 3

Tuần trăng mật (3-5 năm đầu tiên)

3

Trang 4

Levodopa: điều trị tiêu chuẩn vàng cho bệnh Parkinson

 Hiệu quả lâm điều trị bệnh Parkinson đã được ghi nhận trên lâm sàng trong hàng chục năm qua

 Hiệu quả tác động lớn

 Dung nạp tốt

 Vẫn còn được xem là điều trị tiêu chuẩn vàng trong cải thiện triệu chứng

 Hầu hết bệnh nhân bệnh Parkinson đều cần phải điều trị với levodopa

 Phối hợp với thuốc ức chế dopa decarboxylase

Nguồn: Salat D, J Parkinson Dis 2013 November 15, 2020

ThS.Bs TRẦN THANH HÙNG-BM THẦN KINH-ĐHYD

4

Trang 5

Levodopa trong bệnh Parkinson giai đoạn sớm

Trang 6

Levodopa trong bệnh Parkinson giai đoạn sớm

Trang 7

4-Year Pramipexole vs Levodopa

November 15, 2020 ThS.Bs TRẦN THANH HÙNG-BM THẦN KINH-ĐHYD

7

Nguồn: Holloway RG, et al Arch Neurol 2004;61:1044-1053

Trang 8

4-Year Pramipexole vs Levodopa

8

Nguồn: Nguồn: Holloway RG, et al Arch Neurol 2004;61:1044-1053

Trang 9

CALM-PD

11/15/2020

9 ThS.BS TRẦN THANH HÙNG-BM THẦN KINH

Trang 10

Bệnh Parkinson giai đoạn sớm

Người cao tuổi (> 70 tuổi)

 L-dopa

Người trẻ hơn (< 60 tuổi)

 Đồng vận dopamine (không quá cao)

11/15/2020

10 ThS.BS TRẦN THANH HÙNG-BM THẦN KINH

Trang 11

case

Video1 Video2

11

 bệnh nhân Nam 61 tuổi, về hưu 1 năm nay

 sau khi về hưu, phát hiện run tay phải ngày càng nặng dần

Trang 12

Tuần trăng mật (3-5 năm đầu tiên)

Trang 13

Biến chứng vận động khi khởi trị levodopa

Nghiên cứu hồi cứu không đối chứng(a) 50-80% sau 5-6 năm

Nghiên cứu dựa trên cộng đồng(b) 30-40% sau 5 năm

Bệnh Parkinson khởi phát ở người trẻ (<40

tuổi)(c,d)

>90% sau 5 năm Thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên(e-g) 16% sau 9 tháng và 30-40% sau 2 năm

Biến chứng vận động có thể xuất hiện sớm sau 9 tháng khởi trị

*bao gồm dao động vận động và loạn động Hầu hết các nghiên cứu đều lấy mẫu

gồm cả hai biến chứng này, riêng bệnh Parkinson ở người trẻ chỉ xét loạn động

Nguồn:

a Poewe WH, et al Neurology, 1986 b Schrag A, et al Brain, 2000

c Quinn N, et al Mov Disord 1987 d Schrag A, et al Mov Disord 1998

e Parkinson study group JAMA 2000 f Whone et al Ann Neurol 2003

13

Trang 14

Phân loại dao động vận động do levodopa trong bệnh Parkinson

Dự trữ ở tiền synap

Hiện tượng tái hoạt các triệu chứng Parkinson trước khi uống liều kế tiếp theo đơn thuốc

Khởi phát tác dụng trễ Dạ dày trống

Hấp thu tại ruột

Thời gian triệu chứng bắt đầu cải thiện kéo dài sau khi sử dụng thuốc Không khởi phát tác dụng (liều thất

bại)

Dạ dày trống Hấp thu tại ruột Vận chuyển qua hang rào máu não

Triệu chứng ít cải thiện sau khi được sử dụng thuốc đúng cách

Bật-tắt ngẫu nhiên Dược động học thể vân thay đổi Thời gian chuyển đổi các khoảng

cải thiện và không cải thiện triệu chứng thay đổi, không nhất quán

14

Trang 15

Lựa chọn điều trị cuối liều trong bệnh Parkinson

Đồng vận Dopamine

Ức chế MAO-B

Ức chế COMT

Cải thiện kiểm soát triệu chứng

Giảm dao động

vận động

Tất cả đều có bằng chứng cho thấy:

Lựa chọn đầu tay bổ sung điều trị cho levodopa trong bệnh Parkinson giai đoạn muộn

Nguồn: Fox SH, et al Mov Disord 2011November 15, 2020

15

Trang 16

Levodopa uống liều ngắt quãng và dao động nồng độ

Levodopa trong huyết tương

Nguồn: Kuoppamaki M, et al Eur J Clin Pharmacol 2009 November 15, 2020

16

Trang 17

BIPARK I: Thay đổi thời gian “off” tuyệt đối tính theo giờ

Nguồn: Ferreira, et al Lancet Neurol 2016.November 15, 2020

17

Trang 18

case

video

18

 bệnh nhân nữ 80 tuổi bệnh Parkinson từ 20 năm

 5 năm đầu đáp ứng khá tốt với điều trị madopar

 sau đó thời gian đáp ứng thuốc ngày càng giảm dần chỉ còn khoảng 2 đến 3 giờ

 di chuyển rất khó khăn

 madopar 250mg 1/2 viên x 8/ngày

 ảo giác, ngủ nhiều khi dùng pramipexole

Trang 19

điều trị…

19

Trang 20

 Video

sau đó…

20

Trang 21

Levodopa vs levodopa/entacapone

STRIDE PD study

21

Nguồn: Stocchi et al, Ann Neurol 2010;68:18–27

Trang 22

Tiếp cận điều trị loạn động do Levodopa

• Amantadine phóng thích

• Amantadine phóng thích kéo dài

Liệu pháp

• Kích thích não sâu (c,d)

• Carbidopa và Levodopa dạng

Nguồn:

a Muller T, et al J Neurol Transm (Vienna) 2007 b Fox SH, et al Mov Disord 2011

c Schuepbach WM, et al N Engl J Med 2013 d Deuschl G, et al N Engl J Med 2006

22

Trang 23

Rối loạn điều hòa Dopamine dẫn đến loạn động

Nguồn: Finlay C J Neurol Transm, 2014

23

video

Trang 24

Kết cục chính: thay đổi điểm UDysRS theo thời gian

trong nghiên cứu EASE LID và EASE LID 3

Nguồn:

a Pahwa R, et al JAMA Neurol 2017

b Oertel W, et al Mov Disord 2017

EASE LID (a)

EASE LID 3 (b)

24

Trang 25

Kết cục phụ: Dữ liệu nhật ký tại nhà trong

EASE LID và EASE LID 3 EASE LID (a)

EASE LID 3 (b)

Nguồn:

a Pahwa R, et al JAMA Neurol 2017

b Oertel W, et al Mov Disord 2017 November 15, 2020

25

Trang 26

 Video

điều trị…

26

Trang 27

Các vấn đề khác…

Trang 28

Kết luận

28

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	2,02 MB