00Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương huyện từ thực tiễn huyện nam trực, tỉnh nam định và đề xuất giải pháp trong tổ chức chính quyền địa phương giai đoạn hiện nay

00Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương huyện từ thực tiễn huyện nam trực, tỉnh nam định và đề xuất giải pháp trong tổ chức chính quyền địa phương giai đoạn hiện nay Chính quyền huyện là bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống chính quyền địa phương, là cấp trung gian nối nhịp quản lý giữa chính quyền cấp tỉnh với người dân, chỉ đạo, giải quyết những công việc trong phạm vi lãnh thổ của mình. Vì vậy, năng lực, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của chính quyền huyện trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm sự ổn định của hệ thống chính trị. Thực tiễn cho thấy ở đâu chính quyền huyện phát huy được vai trò thì những chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống của người dân, ngược lại chính quyền huyện yếu là địa bàn đó sẽ nảy sinh nhiều vấn đề dân sinh bức xúc, xã hội mất ổn định. Đối với huyện Nam Trực là một huyện của tỉnh Nam Định, cùng với việc phát triển đô thị thì chính quyền huyện Nam Trực là nơi luôn quan tâm có nhiều đổi mới cả trong tổ chức, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội và cải cách hành chính, đặc biệt chú trọng việc xây dựng nông thôn mới, quan tâm chú trọng xây dựng chính quyền huyện vững mạnh. Xuất phát từ những yêu cầu trên, em quyết định lựa chọn đề tài: “Tìm hiểu mô hình Tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định và đề xuất giải pháp trong tổ chức chính quyền địa phương giai đoạn hiện nay” làm đề tài cho bài thi kết thúc học phần môn pháp luật về chính quyền địa phương. Đây là một trong những vấn đề em đã được học trong học phần pháp luật về chính quyền địa phương.

LỜI CÁM ƠN

Với lòng biết ơn sâu sắc nhất em xin gửi lời cảm ơn đến thầy, cô giảngviên khoa Pháp luật Hành chính đã truyền đạt cho em vốn kiến thức bổ íchtrong thời gian học tập, tận tâm hướng dẫn cho chúng em qua từng buổi học.Bài tiểu luận được thực hiện trong thời gian ngắn, bước đầu tiên đi vào tìmhiểu thực tế về vấn đề này, kiến thức của em còn rất hạn chế Do đó em mong

có được những ý kiến đóng góp của các thầy, cô trong khao Pháp luật Hànhchính để giúp em tìm ra những chỗ sai sót để bài làm của em được hoàn thiệnhơn

Em xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là bài tiểu luận nghiên cứu của tôi dưới sự hướngdẫn của các thầy, cô khoa Pháp luật Hành chính, trường Đại học Nội vụ HàNội

Các số liệu, tài liệu nêu ra trong bài là trung thực, đảm bảo tính kháchquan, khoa học

Hà Nội, ngày 10 tháng 04 năm 2021

Sinh viên thực hiện

BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

STT Từ viết tắt Nội dung viết tắt

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

BẢNG DANH MỤC TỪ VIẾT TẮ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 1

3 Lịch sử nghiên cứu 2

4 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Đóng góp của đề tài 3

7 Cấu trúc của đề tài 4

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN 5

1.1 Một số khái niệm 5

1.1.1 Khái niệm về Chính quyền địa phương 5

1.1.2 Khái niệm chính quyền huyện 6

1.2 Đặc điểm của chính quyền Huyện 7

1.3 Cấu trúc của Chính quyền huyện 8

1.4 Vai trò của chính quyền huyện 9

Tiểu kết 10

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN NAM TRỰC, TỈNH NAM ĐỊNH 11

2.1.Thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở huyện Nam Trực , tỉnh Nam Định 11

2.1.1 Tổ chức và hoạt động của Hội đòng nhân dân huyện Nam Trực 11

2.1.2 Tổ chức và hoạt động của Ủy ban nhân dân huyên Nam Trực 15

2.2 Kết quả, hạn chế, nguyên nhân từ thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định 20

2.2.1 Những kết quả đạt được từ thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định 20

2.2.2 Những hạn chế, bất cập đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Nam Trực 21

2.2.3 Nguyên nhân của những bất cập, hạn chế 22

Tiểu kết 23

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN NAM TRỰC, TỈNH NAM ĐỊNH 24

3.1 Giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động chính quyền huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định 24

3.1.1 Giải pháp về mặt nhận thức 24

3.1.2 Giải pháp đổi mới hoạt động, Đổi mới công tác tổ chức nhân sự, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công chức 25

3.1.3 Hoàn thiện thể chế pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định 25

3.2 Kiến nghị của bản thân nhằm góp phần hoàn thiện tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định 26

Tiểu kết 28

KẾT LUẬN 29

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 30

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chính quyền huyện là bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống chínhquyền địa phương, là cấp trung gian nối nhịp quản lý giữa chính quyền cấptỉnh với người dân, chỉ đạo, giải quyết những công việc trong phạm vi lãnhthổ của mình Vì vậy, năng lực, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của chínhquyền huyện trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, phát huy quyền làmchủ của nhân dân, bảo đảm sự ổn định của hệ thống chính trị Thực tiễn chothấy ở đâu chính quyền huyện phát huy được vai trò thì những chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống của ngườidân, ngược lại chính quyền huyện yếu là địa bàn đó sẽ nảy sinh nhiều vấn đềdân sinh bức xúc, xã hội mất ổn định

Đối với huyện Nam Trực là một huyện của tỉnh Nam Định, cùng vớiviệc phát triển đô thị thì chính quyền huyện Nam Trực là nơi luôn quan tâm

có nhiều đổi mới cả trong tổ chức, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội và cải cáchhành chính, đặc biệt chú trọng việc xây dựng nông thôn mới, quan tâm chútrọng xây dựng chính quyền huyện vững mạnh

Xuất phát từ những yêu cầu trên, em quyết định lựa chọn đề tài: “Tìm hiểu mô hình Tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định và đề xuất giải pháp trong tổ chức chính quyền địa phương giai đoạn hiện nay” làm đề tài cho bài thi kết thúc

học phần môn pháp luật về chính quyền địa phương Đây là một trong nhữngvấn đề em đã được học trong học phần pháp luật về chính quyền địa phương

2 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

- Về đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận, về

tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực,tỉnh Nam Định

- Về phạm vi nghiên cứu:

+ Không gian nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề về

tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định

+ Thời gian nghiên cứu: Đề tài này nghiên cứu những vấn đề lý luận

và thực tiễn trong thời gian từ năm 2016 đến năm 2020

3 Lịch sử nghiên cứu

Hoàn thiện bộ máy chính quyền huyện nói riêng, bộ máy chính quyềnđịa phương nói chung đã được đề cập, nghiên cứu, tiếp cận từ nhiều góc độkhác nhau với mục đích xuyên suốt là đảm bảo mô hình tổ chức hợp lý, khoahọc và phù hợp thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của CQĐPnói chung Một số công trình tiêu biểu liên quan đến đề tài có thể khái quátnhư sau:

+ Sách “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chính quyền địa phương

ở Việt Nam hiện nay” do tác giả Lê Minh Thông và Nguyễn Như Phát đồng

chủ biên đã đưa ra những lý luận và thực tiễn để phân biệt giữa chính quyềnnông thôn và đô thị, phân tích mô hình tổ chức CQĐP ở một số nước trên thếgiới trên cơ sở phân tích các yếu tố: kết cấu cộng đồng dân cư; địa - kinh tế;

sự phân chia đơn vị hành chính, lãnh thổ

+ Sách “Đổi mới nội dung của chính quyền địa phương trong kinh tếthị trường và hội nhập quốc tế” do tác giả Nguyễn Hữu Đức và Đinh Xuân Hàlàm chủ biên làm chủ biên đã trình bày khái quát quá trình hình thành các cấphành chính và điều chỉnh quy mô các đơn vị hành chính địa phương; phântích sự đòi hỏi của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đối với các cấpchính quyền địa phương; đề xuất giải pháp đổi mới tổ chức, hoạt động và cơchế vận hành của chính quyền địa phương đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thịtrường và hội nhập quốc tế

+ Các bài báo khoa học: “Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương - nhìn từ mối quan hệ giữa HĐND và UBND”, tác giả Nguyễn Trọng Hải, “Sáu vấn đề đặt ra trong thí điểm không tổ chức HĐND

ở huyện, quận, phường”, tác giả Dương Quang Tung.

4 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu: Mục đích của bài tiểu luận là trên cơ sở phântích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền

huyện từ thực tiễn huyện Nam Trưc, tỉnh Nam Định, từ đó đề ra giải pháp tiếptục sửa đổi, bổ sung những quy định của pháp luật để hoàn thiện tổ chức, hoạtđộng của chính quyền huyện nói chung và huyện Nam Trực nói riêng đáp ứngyêu cầu cải cách bộ máy nhà nước; nâng cao hiệu lực hiệu quả trong quản lý

nhà nước của chính quyền huyện

- Nhiệm vụ nghiên cứu:

+ Hệ thống hóa phân tích làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về tổchức và hoạt động của chính quyền huyện ở nước ta

+ Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức và hoạt động của của chínhquyền huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định và chỉ ra những kết quả, hạn chế vànguyên nhân

+ Đề xuất kiến nghị và giải pháp hoàn thiện tổ chức và hoạt động củachính quyền huyện nói chung và huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định nói riêngtrong giai đoạn hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài này sử dụng và kết hợp nhiều phương pháp bao gồm phân tích

và tổng hợp để nghiên cứu cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu tài liệu,phương pháp so sánh, phương pháp quan sát, phương pháp điều tra Cácphương pháp sử dụng một cách linh hoạt để đảm bảo hiệu quả và tính thuyếtphục của nghiên cứu

6 Đóng góp của đề tài

Đề tài có thể được sử dụng trong học tập, giảng dạy nhằm nâng caonhận thức về hoàn thiện tổ chức và hoạt động chính quyền huyện nhằm nângcao hiệu quả quản lý hành chính nhà nước của chính quyền huyện Đồng thời,

đề tài còn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên

cứu có liên quan Bên cạn đó đề tài có thể được vận dụng vào thực tiễn xây

dựng, hoàn thiện tổ chức và hoạt động chính quyền huyện nói chung và huyệnNam Trực nói riêng, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý hành chínhnhà nước của chính quyền huyện

Việc tìm hiểu thực trạng và đưa ra các giải pháp khắc phục góp phần

hoàn thiện tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện từ thực tiễn huyệnNam Trưc, tỉnh Nam Định

7 Cấu trúc của đề tài

Ngoài mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, bố cục của bài

được chia làm 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về tổ chức và hoạt động của chính quyềnhuyện

Chương 2: Thực trang về tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện

từ thực tiễn huyên Nam Trực, tỉnh Nam Định

Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức và hoạt động của chínhquyền huyện từ thực tiễn huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định

\

Chương 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH

QUYỀN HUYỆN 1.1 Một số khái niệm

1.1.1 Khái niệm về Chính quyền địa phương

Việc hình thành chính quyền địa phương xuất phát từ hoạt động tổ chứcquyền lực nhà nước Quyền lực nhà nước không chỉ được tổ chức thực hiện ởcấp trung ương, mà còn phải được tổ chức thực hiện ở trong từng phạm vivùng lãnh thổ địa phương

Ở các nhà nước liên bang, khái niệm nhà nước địa phương thườngđược chỉ là nhà nước tiểu bang Việc tổ chức quyền lực nhà nước của nhànước địa phương tiểu bang thường được quy định bằng văn bản có hiệu lựctối cao, đó là Hiến pháp, nó thể hiện mối tương quan qua lại, chỉ ra ranh giớigiữa quyền lực nhà nước trung ương liên bang và quyền lực nhà nước địaphương tiểu bang Đối với nhà nước đơn nhất, khái niệm chính quyền nhànước ở địa phương thường được chỉ là tổ chức và hoạt động của các cơ quannhà nước được thành lập ra và hoạt động trong phạm vi một vùng lãnh thổ đấtnước Nếu như mối quan hệ giữa nhà nước trung ương liên bang và nhà nướcđịa phương tiểu bang phải được quy định trong bản Hiến pháp thành văn, thì

ở nhà nước đơn nhất, nhiều nước có thể không quy định trong bản Hiến pháp

có hiệu lực tối cao, mà chỉ quy định trong các văn bản có hiệu lực pháp lýdưới Hiến pháp

Dưới góc độ pháp lý, theo Khoản 1 và 2, Điều 111, Hiến pháp nướcCộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013:

“1 Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2 Cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân được tổ chức phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn

vị hành chính - kinh tế đặc biệt do luật định ”[2].

Như vậy, theo quy định này ta có thể nhận thấy một điều là ở mọi các

đơn vị hành chính khác nhau thì Chính quyền địa phương không nhất thiếtgiống nhau Cấp chính quyền địa phương phải tổ chức phù hợp với đặc điểmnông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính dặc biệt do luật quy định và ởđâu có cấp chính quyền địa phương ở đó có Ủy ban nhân dân và Hội đồngnhân dân Bên cạnh đó, luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 đã

cụ thể hóa Điều 111, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013

tại khoản 1, Điều 4 luật này: “ Cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tại Điều 2 của Luật này”.[3] Tuy nhiên mới đây Quốc hội đã ban hành luật sửa đổi, bổ sung một

số điều luật của luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 vào ngày 22 tháng

11 năm 2019 thì theo đó tại khoản 1, điều 4 của luật này đã được bổ sung đểphù hợp với quy định tại Điều 111, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt

Nam năm 2013 một cách rõ nét và cụ thể hơn ” Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định tại Điều 2 của Luật này phù hợp với đặc điểm nông thôn,

đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt ”[4]

Dưới góc độ khoa học,Chính quyền địa phương được hiểu là hệ thốngchính quyền thực hiện quản lý Nhag nước nhằm quản lý mọi mặt đời sống xãhội và làm nghĩa vụ chung với cả nước trên một đơn vị hành chính do nhândân địa phương bầu ra hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thành lập

1.1.2 Khái niệm chính quyền huyện

Huyện là thuật ngữ để chỉ một đơn vị hành chính bậc hai của một quốcgia (đơn vị bậc một là tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương như ở ViệtNam) Huyện được chia thành các xã và ít nhất là một thị trấn nơi chínhquyền huyện đặt cơ quan hành chánh Theo Điều 23, luật Tổ chức Chính

quyền địa phương năm 2015 thì: “ Chính quyền địa phương ở huyện là cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân huyện và Ủy ban nhân dân huyện”[ 3] Như vậy thì ta có thể hiểu một cách đơn giản Chính quyền huyện là một cấp hành chính cấu thành của CQĐP, là thiết chế nhà nước địa

phương, một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước thống nhất nhằm bảođảm việc thực thi Hiến pháp và pháp luật, tổ chức quản lý các mặt của đờisống xã hội ở huyện theo quy định của pháp luật.

1.2 Đặc điểm của chính quyền Huyện.

Chính quyền huyện là CQĐP đã được nghiên cứu ở những mức độkhác nhau, vì vậy mà CQĐP luôn ẩn chứa trong nó những đặc điểm riêng:

+ Chính quyền huyện là một cấp trong tổ chức của CQĐP, trong tổngthể một quốc gia đơn nhất, quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phâncông, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiệnquyền lập pháp, hành pháp và tư pháp [1, tr.54] Theo đó bộ máy nhà nướcđược xác định theo hai mô hình cơ bản: bộ máy nhà nước ở trung ương vàchính quyền địa phương Trong quan hệ quyền lực theo chiều dọc, quyền lựcnhà nước phải xác định theo các cấp đơn vị hành chính lãnh thổ theo các mụctiêu, mức độ phân cấp, phân quyền, giữa các cấp hành chính lãnh thổ Đối vớichính quyền huyện là cấp chính quyền chịu trách nhiệm quản lý ở vùng lãnhthổ được xác định ở khu vực nông thôn tuân thủ sự lãnh đạo cấp tỉnh và triểnkhai trực tiếp xuống đời sống của nhân dân thông qua chính quyền cấp xã.Chính quyền huyện là một cấp trung gian nên xu hướng khi chính quyền xãđược giao quyền tự quản thì chính quyền huyện cũng cần phải đổi mới

+ Chức năng của chính quyền huyện ngoài phương diện cơ bản là chứcnăng đại diện, chức năng chấp hành- điều hành thì chức năng hỗ trợ cộngđồng được đề cao gắn liền với các hình thức và phương thức thực hiện đadạng, phong phú Sự hỗ trợ của chính quyền huyện đối với các tổ chức cộngđồng và cá nhân trong phạm vi địa bàn được thực hiện thông qua nhiều hìnhthức như: hỗ trợ pháp lý, hỗ trợ cung cấp thông tin, hỗ trợ tổ chức và cán bộ,

hỗ trợ cung ứng dịch vụ công, khoa học kỹ thuật, tài chính, tín dụng

+ Hiệu lực, hiệu quả trong quản lý hành chính của chính quyền huyệnxét tới nhiều yếu tổ đặc thù, khác với địa bàn đô thị, người dân ở huyện có lốisống coi trọng tình cảm hơn pháp luật Mặt khác trình độ văn hóa cũng như ýthức pháp luật của người dân còn thấp Bởi vậy, để Hiến pháp và pháp luật đi

vào cuộc sống, chính quyền huyện phải có biện pháp thích hợp như tổ chức

và xây dựng hệ thống đội ngũ cán bộ, công chức hiệu quả, đáp ứng đượcnhững nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao, đáp ứng được sự kì vọng củangười dân Trong lĩnh vực văn hóa xã hội, an ninh trật tự an toàn xã hội phảiđối mặt nhiều bởi các yếu tố văn hóa độc hại, các hành vi phá hoại, các tệ nạn

xã hội diễn ra ngày càng nhiều gây ảnh hưởng lớn tới sự an toàn của ngườidân Trong hoạt động kinh tế không chỉ quản lý theo kiểu sản xuất nôngnghiệp thuần túy, kinh tế khép kín mà chính quyền huyện đang đứng trước sựhội nhập không ngừng của nền kinh tế thị trường, sự đầu tư ngày càng nhiềucủa các công ty đa quốc gia và đặc biệt là sự xuất hiện của các ngành côngnghiệp trinh độ cao đang đặt ra nhiều thách thức đồi hỏi Chính quyền huyệnphải có các biện pháp quản lý thích hợp, phát huy tính chủ động sáng tạonhằm phát huy các nguồn lực và tiềm lực của địa phương

1.3 Cấu trúc của Chính quyền huyện

Các bộ phận cấu thành của chính quyền huyện, được thành lập để thựchiện chức năng quản lý Nhà nước trong phạm vi địa giới hành chính huyện và

là cấu trúc của chính quyền huyện cấu trúc chính quyền huyện tương tự nhưcấu trúc CQĐP gồm hai loại cơ quan là HĐND và UBND được thể hiện từbản Hiến pháp 1946 đến nay mà trong đó tại khoản 2, Điều 25 Luật Tổ chứcCQĐP năm 2015 nhằm cụ thể Hiến pháp 2013 đã quy định cơ cấu tổ chức của

HĐND huyện: ” Thường trực Hội đồng nhân dân huyện gồm Chủ tịch Hội đồng nhân dân, hai Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân và các Ủy viên là Trưởng ban của Hội đồng nhân dân huyện Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện có thể là đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách; Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện là đại biểu Hội đồng nhân dân hoạt động chuyên trách”[3] Tuy nhiên nhằm phù hợp với điều kiện kinh tế và tình hình

mới có nhiều thay đổi thì mới đây Quốc hội ban hành luật sửa đổi, bổ sungmột số điều luật của luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 vào ngày 22tháng 11 năm 2019 thì theo đó tại khoản 2, Điều 25 của luật này quy định; ”

Thường trực Hội đồng nhân dân huyện gồm Chủ tịch Hội đồng nhân dân,

một Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân và các Ủy viên là Trưởng ban của Hội đồng nhân dân huyện…”[4]

Qua quy định mới mà Quốc hội ban hành ta có thể nhận ra trongthường trực HĐND huyện chỉ có 1 phó chủ tịch trong khi theo luật tổ chứcchính quyền địa phương 2015 là 2 phó chủ tịch Điều này cho thấy sự thay đổimột cách tích cực trong công cuộc cải cách bộ máy hành chính đang đi đúnghướng Còn cơ cấu tổ chức của UBND huyện được quy định tại khoản 1,

Điều 27 luật tổ chức CQĐP năm 2015 quy định: “ Ủy ban nhân dân huyện gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các Ủy viên Ủy ban nhân dân huyện loại I có không quá ba Phó Chủ tịch; huyện loại II và loại III có không quá hai Phó Chủ tịch.Ủy viên Ủy ban nhân dân huyện gồm các Ủy viên là người đứng đầu

cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, Ủy viên phụ trách quân

sự, Ủy viên phụ trách công an”[3].

1.4 Vai trò của chính quyền huyện

Theo Khoản 1, Điều 112, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Namnăm 2013 đã khẳng định rõ CQĐP có hai loại nhiệm vụ, quyền hạn, đó là

“Chính quyền địa phương tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật tại địa phương; quyết định các vấn đề của địa phương do luật định; chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước cấp trên”[2] Chính quyền

địa phương là chính quyền trong lòng dân như Đảng ta đã xác định Bởi chínhquyền địa phương là nền tảng của chế độ chính trị và đời sống xã hội, điều đóđược thể hiện ở hai mặt Một mặt, chính quyền địa phương lại là cơ quan donhân dân địa phương lập ra (trực tiếp và gián tiếp) để thực hiện các nhiệm vụ

ở địa phương nhằm phục vụ nhu cầu của nhân dân địa phương trên cơ sở cácquy định của Hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên

Chính quyền huyện là cấp trung gian giữa cấp tỉnh và chính quyền xã;

Có vai trò truyền tải, tổ chức thực hiện các quyết định, chủ trương, đường lối,chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước đến với nhân dân Vấn đề đặt ra

là giải quyết mối quan hệ giữa chính quyền và nhân dân; Chính quyền đủmạnh để đem chính sách của Đảng vào cuộc sống, được nhân dân đón nhậntrong điều kiện thuận lợi, có lòng tin để đi theo chế độ

Tiểu kết

Trong chương 1 em đã nghiên cứu làm sáng tỏ vấn đề lý luận của chínhquyền huyện Huyện là một cấp CQĐP nông thôn bao gồm dân cư, phạm viđịa giới và các loại cơ quan nhà nước được xác lập theo quy định của phápluật nhằm thực hiện quyền lực nhà nước, quản lý xã hội trên các lĩnh vực ởhuyện Chính quyền huyện được hiểu là một bộ phận cấu thành của bộ máyChính quyền địa phương nhằm tổ chức và bảo đảm thi hành Hiến pháp vàpháp luật tại huyện, trên cơ sở đó sẽ là tiền quan trọng cho việc đánh giá thựctrạng tổ chức, hoạt động của chính quyền huyện Nam Trực, Tỉnh Nam Định ởchương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN NAM TRỰC, TỈNH NAM ĐỊNH 2.1.Thực tiễn tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở huyện Nam Trực , tỉnh Nam Định

2.1.1 Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân huyện Nam Trực

Hiện nay, tổ chức và hoạt động của HĐND huyện được thực hiện theoquy định của Luật tổ chức CQĐP năm 2015 Đối với HĐND huyện Nam Trựchiện nay theo quy định của luật tổ chức CQĐP 2015 bao gồm Thường trựcHĐND gồm một Chủ tịch và hai phó chủ tịch HĐND có nhiệm vụ Chỉ đạo,điều hòa, phối hợp hoạt động vơi các ban chuyên môn trong HĐND huyệngồm ban kinh tế - xã hội và ban pháp chế Ở mỗi ban đêu bao gồm một trưởngban và một phó trưởng ban, các ban này đều được HĐND thành lập

2.1.1.1 Tổ chức của Hội đồng nhân dân huyện Nam Trực

2.1.1.1.1 Cách thức thành lập HĐND huyện Nam Trực

Đại biểu HĐND huyện Nam Trực do cử tri trong huyện bầu theonguyên tắc và quy trình chặt chẽ phát huy quyền quyết định của cử tri Trên

cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành, số lượng đại biểu HĐND ở mỗi

xã và thị trấn được bầu trên địa bàn huyện Nam Trực có từ 3-5 đại biểu.HĐND huyện Nam Trực có hai ban là Ban pháp chế và Ban kinh tế - xã hội.Đây là hình thức tham gia hoạt động tập thể để đại biểu vào việc thực hiệnnhiệm vụ, quyền hạn của HĐND huyện Nam Trực và quyết định những vấn

đề thuộc lĩnh vực hoạt động của Ban Nghiên cứu HĐND huyện Nam Trực,theo kết quả bầu cử và danh sách trúng cử Đại biểu HĐND huyện Nam Trựckhóa XVII, nhiệm kì 2016 – 2021 với sự tham gia của 20 đơn vị bầu cử gồmthị trấn Nam Giang và 19 xã: Bình Minh, Điền Xá, Đồng Sơn, HồngQuang, Nam Cường, Nam Dương, Nam Hải, Nam Hoa, Nam Hồng, NamHùng, Nam Lợi, Nam Mỹ, Nam Thái, Nam Thắng, Nam Thanh, Nam

Tiến, Nam Toàn, Nghĩa An, Tân Thịnh Với tinh thần làm việc cao, có tráchnhiệm tổng số Đại biểu được bầu là 40 người với số lượng ứng cử trên 20 đơn

vị của huyện Nam Trực [5]

2.3.1.1.2 Cấu trúc, nhân sự của Hội đồng nhân dân huyện Nam Trực

Theo quy định của Luật tổ chức CQĐP năm 2015 Thì cũng như cácđịa phương khác Thường trực HĐND huyện Nam Trực do HĐND huyệnNam Trực bầu ra tại kỳ họp lần thứ nhất mỗi khóa HĐND huyện, thành phầngồm: Chủ tịch HĐND, hai Phó Chủ tịch và các Ủy viên là Trưởng Ban củaHĐND Chủ tịch HĐND huyện Nam Trực là người lãnh đạo Thường trựcHĐND Huyện Nam Trực và do HĐND bầu theo sự giới thiệu của Chủ tọa kỳhọp (kỳ họp lần thứ nhất) mỗi khóa Hội đồng nhân dân huyện Nam Trực bầu

ra hai Ban theo luật định gồm: Ban Kinh tế - Xã hội và Ban pháp chế Không

có quy định cụ thể về số lượng thành viên, nên tùy vào yêu cầu công việc vàđặc thù địa phương mà HĐND huyện Nam Trực có thể quyết định số lượngthành viên các Ban cho phù hợp Thực tế, mỗi Ban HĐND huyện thường có7- 9 thành viên gồm: 1 Trưởng ban, 1 Phó Trưởng ban, 5- 7 ủy viên Các chứcdanh theo hướng tăng số lượng là đại biểu chuyên trách

2.3.1.1.3 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân huyện Nam Trực

Cũng giống như các địa phuong khác, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạncủa HĐND huyên Nam Trực được cụ thể hóa rõ trong quy định tại Điều 26,luật tổ chức CQĐP năm 2015 Tuy nhiên trong phạm vi của bài tiểu luận này

em sẽ đưa ra một số nhiệm vụ nổi bật của HĐND huyện Nam Trực như sau:

+ Quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương trong phạm vithẩm quyền và tổ chức thực hiện các quyết định đó Những vấn đề liên quanđến đời sống xã hội như kinh tế - xã hội thì HĐND huyện Nam Trực quyếtđịnh kế hoạch phát triển kinh tế, thu chi ngân sách Từ đầu nhiệm kỳ đến nay,Thường trực HĐND Nam Trực đã chủ trì và phối hợp chặt chẽ với UBND,

UB MTTQ huyện tổ chức tốt các kỳ họp thường kỳ, đáp ứng yêu cầu, đảmbảo đúng quy trình của pháp luật và hoàn thành tốt chương trình xây dựngNghị quyết của HĐND đã đề ra

+ Trong vấn đề về an ninh quốc phòng, an toàn xã hội, Hội đồng nhândân huyện Nam Trực quyết định biện pháp thực hiện nhiệm vụ về quốcphòng, an ninh, biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng,chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, phòng, chống quanliêu, tham nhũng trong phạm vi được phân quyền, biện pháp bảo vệ tài sảncủa cơ quan, tổ chức, bảo hộ tính mạng, tự do, danh dự, nhân phẩm, tài sản,các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân trên địa bàn huyện NamTrực theo quy định của pháp luật

+ Trong vấn đề bảo vệ tài nguyên môi trường, HĐND huyện Nam Trựcquyết định biện pháp quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồnnước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển và các nguồn tàinguyên thiên nhiên khác, biện pháp bảo vệ và cải thiện môi trường, phòng,chống và khắc phục hậu quả thiên tai, bão, lụt ở địa phương theo quy định củapháp luật

+ Trong việc phát triển văn hóa – giáo dục, các chính sách xã hội thìHĐND huyện Nam Trực quyết định biện pháp phát triển hệ thống giáo dụcmầm non, tiểu học và trung học cơ sở, biện pháp phát triển sự nghiệp văn hóa,thông tin, thể dục, thể thao; biện pháp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân,phòng, chống dịch bệnh, thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình;biện pháp phát triển việc làm, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người cócông với cách mạng, chính sách bảo trợ xã hội, xóa đói, giảm nghèo, biệnpháp bảo đảm việc thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo trên địa bàn huyệntheo quy định của pháp luật

Hoạt động giám sát của HĐND huyện Nam Trực bao trùm lên các cơquan nhà nước, tổ chức, cá nhân hoạt động trên địa bàn huyện Hoạt độnggiám sát của HĐND huyện Nam Trực được thể hiện qua các hình thức nhưXem xét báo cáo công tác của Thường trực HĐND, UBND, Tòa án nhân dân,

Viện kiểm sát nhân dân huyện, xem xét văn bản quy phạm pháp luật củaUBND huyện, nghị quyết của HĐND xã khi phát hiện có dấu hiệu trái vớiHiến pháp, pháp luật

2.1.1.2 Hoạt động của Hội đồng nhân dân huyện Nam Trực

Phương thức hoạt động của HĐND huyện Nam Trực được thể hiệnqua: kỳ họp HĐND, hoạt động của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND

và của các đại biểu HĐND

2.1.1.2.1 Kỳ họp của HĐND huyện Nam Trực

Theo quy định của luật tổ chức CQĐP năm 2015, HĐND huyện NamTrực họp thường kỳ mỗi năm hai kỳ, đây là hình thức chủ yếu và quan trọngnhất của HĐND huyện Ngoài ra HĐND huyện Nam Trực còn tổ chức các kỳhọp chuyên đề hoặc kỳ họp bất thường theo đề nghị của Chủ tịch HĐND, Chủtịch UBND huyện hoặc khi có ít nhất 1/3 tổng số đại biểu HĐND huyện yêucầu Các hình thức hoạt động khác như: hoạt động của Thường trực HĐND,các Ban của HĐND và của đại biểu HĐND huyện mục đích cuối cùng chỉ làhình thức trợ giúp cho kỳ họp của HĐND huyện Tại kỳ họp của HĐNDhuyện sẽ thực hiện các quyền quyết định những vấn đề quan trọng theo luậtđịnh

2.1.1.2.2.Hoạt động của Thường trực của HĐND huyện Nam Trực

Theo quy định của Luật tổ chức CQĐP năm 2015, thì cũng như các địaphương khác Thường trực HĐND huyện Nam Trực do HĐND huyện NamTrực bầu ra tại kỳ họp lần thứ nhất mỗi khóa HĐND huyện, thành phần gồm:Chủ tịch HĐND, hai Phó Chủ tịch và các Ủy viên là Trưởng Ban của HĐND.Theo quy định tại điều 104, luật tổ chức CQĐP năm 2015, Thường trựcHĐND huyện Nam Trực có những hoạt động chủ yếu sau: triệu tập, chủ tọacác kỳ họp của HĐND huyện Nam Trực, đóng vai trò chỉ đạo, kiểm tra, đônđốc việc thực hiện nghị quyết, điều hòa, phối hợp hoạt động của các ban củaHĐND huyện, giữ mối quan hệ với đại biểu HĐND huyện Nam Trực, các tổđại biểu HĐND, tiếp dân, tiếp nhận, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xem xét