Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Hoài Đức

Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Hoài ĐứcMột đất nước phát triển bền vững là đất nước không phải chỉ dựa vào nền kinh tế mà cần có nhiều yếu tố khác trong đó có cả sự trong sạch, vững mạnh của nền hành chính, vì thế tất cả các nước trên thế giới đều đang muốn có được sự cải cách nền hành chính tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả cao nhất và đất nước Việt Nam ta cũng không phải ngoại lệ. Cho đến nay nước ta vần đang tiếp tục những chương trình cải cách nền hành chính nhà nướcvà cải cách thủ tục hành chính được xem là khâu đột phá và quan trọng nhất. Sở dĩ Đảng và nhà nước ta coi trọng cải cách thủ tục hành chính như vậy là do thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến thẩm quyền của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước, tới việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức.Thực tế cho thấy thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà, phức tạp, việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ còn thiếu khoa học, mang đậm dấu ấn của thời bao cấp, nặng về cơ chế “xin cho”, ít chú ý đến lợi ích và thuận tiện cho nhân dân, chồng chéo, thiếu thống nhất, thiếu công khai. Nền hành chính nước ta tuy đã từng bước xây dựng và phát triển có nhiều ưu điểm và tiến bộ, nhưng khi chuyển sang thời kỳ đổi mới đang bộc lộ không ít những tồn tại và hạn chế.Trước những yêu cầu của công cuộc đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã và đang đẩy mạnh thực hiện công cuộc cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, vì vậy một trong 4 nội dung về cải cách thể chế được đề ra trong Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 2010 (ban hành kèm theo Quyết định số 1362001QĐTTg ngày 17 tháng 9 năm 2001) là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Mục tiêu cơ bản là Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính. Loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn cho dân. Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực, xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấp phép và thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm định, giám định. Cải cách thủ tục hành chính vẫn đang là chủ đề được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta quan tâm và vẫn đang là vẫn đề mang tính thời sự và mang tính cấp thiết, nên em quyết định chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Hoài Đức” làm bài báo cáo tốt nghiệp của mình, đồng thời qua bài báo cáo em cũng mong muốn đóng góp những hiểu biết của bản thân cho công tác cải cách thủ tục hành chính ở nước ta hiện nay cũng như tại UBND huyện Hoài Đức. Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận và những số liệu cụ thể về cải cách thủ tục hành chính của huyện Hoài Đức, bài báo cáo của em được kết cấu như sau:

LỜI MỞ ĐẦU

Một đất nước phát triển bền vững là đất nước không phải chỉ dựa vào nềnkinh tế mà cần có nhiều yếu tố khác trong đó có cả sự trong sạch, vững mạnh củanền hành chính, vì thế tất cả các nước trên thế giới đều đang muốn có được sự cảicách nền hành chính tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả cao nhất và đất nướcViệt Nam ta cũng không phải ngoại lệ Cho đến nay nước ta vần đang tiếp tụcnhững chương trình cải cách nền hành chính nhà nướcvà cải cách thủ tục hànhchính được xem là khâu đột phá và quan trọng nhất Sở dĩ Đảng và nhà nước ta coitrọng cải cách thủ tục hành chính như vậy là do thủ tục hành chính liên quan trựctiếp đến thẩm quyền của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước, tới việc thựchiện quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức

Thực tế cho thấy thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà, phức tạp, việc tiếp nhận

và giải quyết hồ sơ còn thiếu khoa học, mang đậm dấu ấn của thời bao cấp, nặng

về cơ chế “xin- cho”, ít chú ý đến lợi ích và thuận tiện cho nhân dân, chồng chéo,thiếu thống nhất, thiếu công khai Nền hành chính nước ta tuy đã từng bước xâydựng và phát triển có nhiều ưu điểm và tiến bộ, nhưng khi chuyển sang thời kỳ đổimới đang bộc lộ không ít những tồn tại và hạn chế

Trước những yêu cầu của công cuộc đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã và đangđẩy mạnh thực hiện công cuộc cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả của bộmáy quản lý nhà nước đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, vì vậy một trong 4nội dung về cải cách thể chế được đề ra trong Chương trình tổng thể cải cách hànhchính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 (ban hành kèm theo Quyết định số

136/2001/QĐ-TTg ngày 17 tháng 9 năm 2001) là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính Mục tiêu cơ bản là "Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm

tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành

chính Loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng,gây khó khăn cho dân Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnhvực, xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấp phép và thanh tra,kiểm tra, kiểm soát, kiểm định, giám định".

Cải cách thủ tục hành chính vẫn đang là chủ đề được Đảng, Nhà nước vànhân dân ta quan tâm và vẫn đang là vẫn đề mang tính thời sự và mang tính cấp

thiết, nên em quyết định chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính tại UBND huyện Hoài Đức” làm bài báo cáo tốt nghiệp của mình, đồng

thời qua bài báo cáo em cũng mong muốn đóng góp những hiểu biết của bản thâncho công tác cải cách thủ tục hành chính ở nước ta hiện nay cũng như tại UBNDhuyện Hoài Đức Trên cơ sở phân tích cơ sở lý luận và những số liệu cụ thể về cảicách thủ tục hành chính của huyện Hoài Đức, bài báo cáo của em được kết cấu nhưsau:

Lời mở đầu

Phần thứ nhất: Tổng quan về UBND huyện Hoài Đức

Phần thứ hai:Chuyên đề thực tập: Nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành

chính tại UBND huyện Hoài Đức

Phần thứ ba: Kết luận

Nhận thấy tầm quan trọng của thực tập cuối khóa, thực hiện mục tiêu sinhviên ra trường không chỉ có tấm bằng trong tay mà còn có kiến thức, năng lựcchuyên môn vững vàng, trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã tổ chức cho sinh viên đithực tập cuối khóa tại các cơ quan, đơn vị, tổ chức…trong cả nước tạo điều kiệncho sinh viên có cơ hội tiếp xúc thực tế với công việc

Được sự giới thiệu của nhà trường và sự đồng ý của cơ quan thực tập, em đãtới thực tập tại UBND huyện Hoài Đức trong thời gian từ 08/4/2013 tới hết19/5/2013 Được sự quan tâm, giúp đỡ của các cán bộ, công chức trong phòng Nội

Vụ UBND huyện Hoài Đức em đã học tập và rút ra được nhiều kinh nghiệm trongcông tác cải cách thủ tục hành chính Qua đó em cũng có nhận thức đúng đắn hơn

về vai trò, vị trí của việc cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động quản lý hànhchính nhà nước

Để đánh giá lại kết quả thực tập trong thời gian qua, rút ra những ưu điểm,hạn chế của bản thân và những kinh nghiệm quý báu trong thời gian thực tập Đây

là kết quả đầu tiên và là công trình đánh dấu bước trưởng thành của em sau 03 nămhọc và rèn luyện tại trường Trong quá trình thực tập và viết báo cáo, mặc dù đãnhận thức được tầm quan trọng của công tác cải cách thủ tục hành chính, nhưngkhông thể tránh khỏi sự thiếu sót của bản thân Em rất mong nhận được sự quantâm, đóng góp ý kiến của các thầy cô trong khoa Nhà nước và Pháp luật và các bạn

để bài báo cáo của em được hoàn chỉnh hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hoài Đức, ngày 20 tháng 5 năm 2013

Sinh viên

Nguyễn Thị Bích

PHẦN THỨ NHẤT: TỔNG QUAN VỀ UBND HUYỆN HOÀI ĐỨC

I Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của UBND huyện Hoài Đức

1 Giới thiệu chung về huyện Hoài Đức

Hoài Đức một cửa ngõ quan trọng của thủ đô Hà Nội với nhiều huyết mạchgiao thông quan trọng như Đại lộ Thăng Long, quốc lộ 32, các trục tỉnh lộ 422, 423

và nhiều dự án như đường vành đai 4 và các khu đô thị Huyện Hoài Đức với diệntích 82,67 km2, dân số 198.424 người với tổng số 48.776 hộ, 132 thôn và tươngđương thôn và còn là vùng đất sinh ra và nuôi dưỡng nhiều nhân tài, là niềm tự hàocủa quê hương, đất nước

Địa danh Hoài Đức đã xuất hiện từ lâu Theo sách “Việt sử thông giámcương mục” thì tên gọi Hoài Đức có từ năm 622 đời Đường, niên hiệu Vũ Đức dohuyện Tống Bình tách ra làm 2 huyện Giao Chỉ và Hoài Đức Trải qua các thời kỳlịch sử, tên gọi và địa giới của Hoài Đức biến đổi nhiều lần.Từ 1/8/2008, cùng vớitoàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc, 4 xã Đông Xuân, TiếnXuân, Yên Bình, Yên Trung của huyện Lương Sơn, tỉnh hoà Bình, huyện HoàiĐức được sáp nhập vào Hà Nội

Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, qua nhiều lần tách, nhập, điềuchỉnh địa giới hành chính; song Hoài Đức vẫn được nhắc đến như một vùng đấtgiàu truyền thống văn hiến, kiên cường trong đấu tranh cách mạng, cần cù, sángtạo trong lao động sản xuất.Huyện có 54 làng cổ truyền thống, 12 làng nghề truyềnthống và 191 di tích lịch sử văn hóa có giá trị, trong đó có 81 di tích đã được Nhànước ra quyết định xếp hạng cấp quốc gia và cấp thành phố.Hoài Đức nằm trongmột miền đất cổ, có bề dày lịch sử hàng ngàn năm, là một trong những địa bàn sinh

tụ chính của cư dân Văn Lang thời dựng nước đặc biệt trong huyện có hàng loạtcác di tích đều thờ Lý Bí và Lý Phục Man, người có công xây dựng và bảo vệ nhànước Vạn Xuân độc lập vào thế kỷ thứ VI như đình Giang Xá, Lưu Xá, đền DiTrạch, đình chùa Đại Tự (xã Kim Chung), Quán Giá (xã Yên Sở).Với vị trí địa lý :

- Phía Bắc giáp huyện Đan Phượng

- Phía Tây giáp huyện Quốc Oai

- Phía Nam giáp quận Hà Đông

- Phía Đông giáp huyện Từ Liêm

Hoài Đức trở thành vùng đất có nhiều yếu tố để phát triển kinh tế, xã hội.Đứng trước sự phát triển và hội nhập của đất nước, Hoài Đức vùng đất nhiều tiềmnăng về du lịch, kinh tế lại càng có thêm cơ hội để phát triển

Ngày nay trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhân dân Hoài Đứcđang đứng trước những cơ hội mới Phát huy lợi thế, tiềm năng của địa phương,với tinh thần cần cù lao động, chân thành mến khách, Hoài Đức với nhiều thếmạnh sẽ là nói thu hút nhiều nguồn lực, vật lực, tài lực để trở thành một địaphương phát triển về kinh tế, vững mạnh về an ninh trật tự an toàn xã hội và mộtmiền đất du lịch hấp dẫn của thành phố Hà Nội

2 Chức năng của UBND huyện Hoài Đức

UBND do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhândân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Hội đồngnhân dân cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên

UBND chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quannhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp nhằm bảo đảm

thực hiện chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, anninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn.

UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, góp phần bảođảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ trungương tới cơ sở

3 Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND huyện Hoài Đức

3.1 Trong lĩnh vực kinh tế

- Xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, trình Hội đồngnhân dân huyện thông qua để trình UBND Thành phố Hà Nội phê duyệt, tổ chức

và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch đó;

- Lập dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn; dự toán thu, chi ngânsách địa phương, phương án phân bổ dự toán ngân sách cấp mình; quyết toán ngânsách địa phương; lập dự toán điều chỉnh ngân sách địa phương;

- Phê chuẩn kế hoạch kinh tế - xã hội của các xã, thị trấn

3.2 Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, thuỷ lợi và đất đai

- Thực hiện giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất đối với cá nhân và hộ gia đình, giảiquyết các tranh chấp đất đai, thanh tra đất đai theo quy định của pháp luật;

- Xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai của UBND xã, thị trấn;

- Xây dựng quy hoạch thuỷ lợi, tổ chức bảo vệ đê điều, các công trình thuỷlợi vừa và nhỏ; quản lý mạng lưới thuỷ nông trên địa bàn theo quy định của phápluật

3.3 Trong lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

- Tham gia với UBND Thành phố Hà Nội trong việc xây dựng quy hoạch, kếhoạch phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn huyện;

- Xây dựng và phát triển các cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch

vụ ở các xã, thị trấn;

- Tổ chức thực hiện xây dựng và phát triển các làng nghề truyền thống, sảnxuất sản phẩm có giá trị tiêu dùng và xuất khẩu; phát triển cơ sở chế biến nông,lâm, thuỷ sản và các cơ sở công nghiệp khác theo sự chỉ đạo của UBND Thành phố

Hà Nội

3.4 Trong lĩnh vực xây dựng, giao thông vận tải

- Tổ chức lập, trình duyệt hoặc xét duyệt theo thẩm quyền quy hoạch xâydựng thị trấn, điểm dân cư nông thôn trên địa bàn huyện; quản lý việc thực hiệnquy hoạch xây dựng đã được duyệt;

- Quản lý, khai thác, sử dụng các công trình giao thông và kết cấu hạ tầng cơ sởtheo sự phân cấp;

- Quản lý việc xây dựng, cấp giấy phép xây dựng và kiểm tra việc thực hiệnpháp luật về xây dựng; tổ chức thực hiện các chính sách về nhà ở; quản lý đất ở vàquỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn

3.5 Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ và du lịch

- Kiểm tra việc thực hiện các quy tắc về an toàn và vệ sinh trong hoạt độngthương mại, dịch vụ, du lịch trên địa bàn huyện;

- Kiểm tra việc chấp hành quy định của Nhà nước về hoạt động thương mại,dịch vụ, du lịch trên địa bàn huyện

3.6 Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, xã hội, văn hoá, thông tin và thể dục thể thao

- Xây dựng các chương trình, đề án phát triển văn hoá, giáo dục, thông tin,thể dục thể thao, y tế, phát thanh trên địa bàn huyện và tổ chức thực hiện sau khiđược cấp có thẩm quyền phê duyệt;

- Tổ chức và kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về phổ cậpgiáo dục, quản lý các trường mầm non, trường tiểu học, trung học cơ sở, trườngdạy nghề; thực hiện chủ trương xã hội hoá giáo dục trên địa bàn; thực hiện các quyđịnh về tiêu chuẩn giáo viên, quy chế thi cử;

- Quản lý các công trình công cộng được phân cấp; hướng dẫn các phongtrào về văn hoá, hoạt động của các trung tâm văn hoá - thông tin, thể dục thể thao;

- Thực hiện kế hoạch phát triển sự nghiệp y tế; quản lý các trung tâm y tế,trạm y tế; chỉ đạo và kiểm tra việc bảo vệ sức khoẻ nhân dân; phòng, chống dịchbệnh; thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình

3.7 Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, tài nguyên và môi trường

- Thực hiện các biện pháp ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ phục vụsản xuất và đời sống nhân dân ở địa phương;

- Tổ chức thực hiện bảo vệ môi trường; phòng, chống, khắc phục hậu quảthiên tai, bão lụt;

- Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về tiêu chuẩn đo lường và chấtlượng sản phẩm; kiểm tra chất lượng sản phẩm và hàng hoá trên địa bàn huyện; ngănchặn việc sản xuất và lưu hành hàng giả, hàng kém chất lượng tại địa phương

3.8 Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội

- Tổ chức đăng ký, khám tuyển nghĩa vụ quân sự; quyết định việc nhập ngũ,giao quân, việc hoãn, miễn thi hành nghĩa vụ quân sự và xử lý các trường hợp viphạm theo quy định của pháp luật;

- Tổ chức thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn xã hội, xâydựng lực lượng công an nhân dân huyệnvững mạnh, bảo vệ bí mật nhà nước; thựchiện các biện pháp phòng ngừa, chống tội phạm, các tệ nạn xã hội và các hành vi viphạm pháp luật khác ở địa phương;

- Tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân tham gia phong trào bảo vệ anninh, trật tự, an toàn xã hội

3.9 Trong việc thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo

- Tuyên truyền, giáo dục, phổ biến chính sách, pháp luật về dân tộc và tôngiáo;

- Quyết định biện pháp ngăn chặn hành vi xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôngiáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để làm trái những quy định của pháp luật

và chính sách của Nhà nước theo quy định của pháp luật

3.10 Trong việc thi hành pháp luật

- Chỉ đạo, tổ chức công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kiểm tra việcchấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nướccấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện;

- Chỉ đạo việc thực hiện công tác hộ tịch trên địa bàn;

- Tổ chức, chỉ đạo thực hiện công tác thi hành án theo quy định của phápluật;

- Tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra nhà nước; tổchức tiếp dân, giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của công dân;hướng dẫn, chỉ đạo công tác hoà giải ở xã, thị trấn

3.11 Trong việc xây dựng chính quyền và quản lý địa giới hành chính

- Tổ chức thực hiện việc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhândân theo quy định của pháp luật;

- Quản lý công tác tổ chức, biên chế, lao động, tiền lương theo phân cấp củaUBND Thành phố Hà Nội;

- Quản lý hồ sơ, mốc, chỉ giới, bản đồ địa giới hành chính của huyện;

- Quản lý, kiểm tra đối với việc sử dụng các công trình công cộng được giaotrên địa bàn; việc xây dựng trường phổ thông quốc lập các cấp; việc xây dựng và sửdụng các công trình công cộng, điện chiếu sáng, cấp thoát nước, giao thông nội thị,nội thành, an toàn giao thông, vệ sinh đô thị ở địa phương

4 Cơ cấu tổ chức của UBND huyện Hoài Đức

* Sơ đồ cơ cấu tổ chức UBND huyện Hoài Đức (phụ lục 1)

Về bộ máy :Căn cứ

- Nghị định số 13/2008/NĐ-CP ngày 04/02/2008 của Chính phủ quy định tổ

chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương;

- NĐ 107/ 2004/ NĐ – CP ( ngày 01 tháng 4 năm 2004) quy định số lượngphó chủ tịch và cơ cấu thành viên ủy ban nhân dân các cấp;

- NĐ 82/2008/ NĐ – CP và NĐ 27/2009/ NĐ – CP sửa đổi, bổ sung một sốđiều của NĐ 107/2004/NĐ – CP ( ngày 01 tháng 4 năm 2004) quy định số lượngphó chủ tịch và cơ cấu thành viên ủy ban nhân dân các cấp

Hiện tại UBND huyện Hoài Đức gồm có 01 Chủ tịch, 04 Phó Chủ tịch.Hiện nay UBND huyện Hoài Đức có 13 phòng thuộc UBND huyện và 19đơn vị sự nghiệp

* Các phòng thuộc UBND huyện:

- Văn phòng UBND và HĐND huyện

- Phòng Văn hóa Thông tin

- Phòng Giáo dục và Đào tạo

- Phòng Y tế

- Thanh tra xây dựng

II Khảo sát tình hình cải cách thủ tục hành chính của UBND huyện Hoài Đức

Thực hiện quyết định số 84/2009/QĐ-UBND ngày 01/7/2009 của UBNDthành phố Hà Nội về việc ban hành Quy định thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế mộtcửa liên thông trong việc giải quyết công việc của tổ chức, cá nhân tại các cơ quanquản lý hành chính nhà nước thuộc thành phố Hà Nội; hướng dẫn số 2422/HD-SNV ngày 17/8/2009 của Sở Nội vụ thành phố Hà Nội về triển khai cụ thể Quyếtđịnh số 84/2009/QĐ-UBND, huyện Hoài Đức đã xác định rõ nhiệm vụ, tầm quan

trọng của công tác cải cách hành chính, đã nghiêm túc thực hiện Quyết định số84/2009/QĐ-UBND trên địa bàn huyện.

UBND các xã, thị trấn đã nhận thức được tầm quan trọng của công tác cảicách thủ tục hành chính, sớm triển khai thực hiện sự chỉ đạo của Thành phố, củahuyện về thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông trong giải quyết thủtục hành chính Chủ động xây dựng kế hoạch công tác cải cách hành chính hàngnăm, đồng thời triển khai đến các cán bộ, công chức, viên chức, trong đơn vị vàthông báo rộng rãi trên các đài truyền thanh cho các cá nhân, tổ chức trên địa bànđược biết để tiện trong việc giao dịch giải quyết các thủ tục hành chính

Hàng năm, UBND huyện đã tổ chức phối hợp liên ngành Nội vụ- Tư Văn phòng UBND huyện thành lập đoàn kiểm tra công tác CCHC ở các xã, thịtrấn Thông qua việc kiểm tra đột xuất và kiểm tra định kỳ đã kịp thời rút kinhnghiệm, uốn nắn, bổ sung những mặt còn hạn chế, tồn tại như cơ sở vật chất, lịchtrực, hệ thống sổ sách theo dõi, việc ghi chép sổ sách, công khai các thủ tục, phí, lệphí Qua đó phát huy những mặt tích cực, hạn chế tồn tại, phân tích thực trạng để

pháp-từ đó đề ra các nhiệm vụ, giải pháp cho năm sau và những năm tiếp theo

PHẦN THỨ HAI

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP: NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH THỦ TỤC

HÀNH CHÍNH TẠI UBND HUYỆN HOÀI ĐỨC

I Phần mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trên thực tế cải cách hành chính đã được thực hiện từ nhiều năm nay, song

vẫn còn tồn tại nhiều bất cập nhất là thủ tục tiếp nhận và giải quyết công việc củacông dân và pháp nhân Biểu hiện cụ thể là thủ tục hành chính hiện còn thiếu đồng

bộ, rườm rà, phức tạp Các cơ quan nhà nước chưa thực sự tạo điều kiện và quantâm tới nguyện vọng của công dân và các tổ chức Nhiều cơ quan chưa chấp hànhđúng các quy định của việc tiếp nhận và giải quyết công việc của dân, còn đùn đẩytrách nhiệm trong việc giải quyết giữa các cơ quan, tự đặt ra các khoản phí và lệphí không đúng thẩm quyền hoặc thu quá mức quy định, không niêm yết công khaicho nhân dân biết các thủ tục hành chính, không bố trí cán bộ có đủ trình độ vàphẩm chất làm nhiệm vụ Do đó làm cho bộ máy hành chính hoạt động kém hiệuquả, bộc lộ những mặt yếu kém, bất cập về chất lượng và năng lực của bộ máy Nhànước dẫn đến ách tắc chậm trễ trong việc thực hiện các chương trình cải cách cũngnhư trong quản lý xã hội một cách có hiệu quả

Sau một thời gian thực hiện, nhiều ngành nhiều cấp đã tiến hành niêmyết công khai thủ tục hành chính, rà soát bãi bỏ hoặc sửa đổi những thủ tục đã lỗithời và ban hành những thủ tục hành chính phù hợp, nhưng những vướng mắc và

khó khăn vẫn tồn tại nhiều, chưa được cải cách thực sự về chiều sâu Cho nên việc nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính là luôn luôn cần thiết cho công cuộc xây dựng nhà nước Pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa, đồng thời tăng cường sự trong sạch

và vững mạnh của nền hành chính nhà nước.Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ

đã càng thể hiện rõ sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hànhchính:

“Phải kiên quyết loại bỏ các thủ tục không cần thiết, tăng cường kỷ luật kỷ

cương, trách nhiệm của cán bộ công chức trong thực thi công vụ và xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu”

2 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

Mục đích của đề tài là làm rõ cơ sở lý luận của thủ tục hành chính và cảicách thủ tục hành chính trong công cuộc cải cách nền hành chính Quốc gia

Trên cơ sở đó đề tài đưa ra nhận xét và đánh giá về cải cách thủ tục hànhchính, đồng thời đưa ra giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hànhchính tại UBND huyện Hoài Đức

3.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung vào nghiên cứu thực trạng việc thực hiện các thủ tục hànhchính và các giải pháp để nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính Đặc biệt

là việc xây dựng mô hình "một cửa" ở UBND huyện Hoài Đức và những vấn đềquan tâm để thúc đẩy hoàn thiện mô hình "một cửa"

4.Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được tiếp cận theo phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, lấyhọc thuyết Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộngsản Việt Nam về cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính làm nền tảngsau đó soi qua thực tiễn quan sát để rút ra kết luận

Đồng thời đề tài cũng sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp từ các báo cáo, các hội thảo, các tài liệu tham khảo và các thông tin mới nhất về cải cách thủ tục hành chính

5 Đóng góp của đề tài

- Về mặt lý thuyết, góp phần về phương pháp nghiên cứu cải cách thủ tục

hành chính, tìm hiểu cơ sở lý luận của công tác cải cách thủ tục hành chính nhậnthức rõ hơn về vai trò, sự quan trọng của việc cải cách thủ tục hành chính

- Về mặt thực tiễn, thủ tục hành chính ngắn gọn, không phức tạp là cơ sở để

nền kinh tế, chính trị, xã hội được phát triển mạnh mẽ ổn định, đặc biệt trong việcquản lý nhà nước được khoa học hơn giúp các tổ chức, cá nhân thực hiện đầy đủquyền, lợi ích hợp pháp của mình Đóng góp các phương pháp hoàn thiện công táccải cách thủ tục hành chính

II Nội dung báo cáo

1 Cơ sở lý luận của cải cách thủ tục hành chính

1.1 Các văn bản liên quan đến cải cách thủ tục hành chính

- Nghị quyết số 30c/NQ – CP ( ngày 08 tháng 11 năm 2011) về việc ban hành Chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2020;

- Nghị định số 63/2010/NĐ – CP (ngày 08 tháng 6 năm 2010 )của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính;

- Quyết định số 93/2007/QĐ – TTg ( ngày 22 tháng 6 năm 2007) ban hành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương;

- QĐ số 30/QĐ – TTg (ngày 10 tháng 01 năm 2007) Phê duyệt Đề án Đơn giản hóa thủ tục hành chính.trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007 – 2010;

- Nghị quyết số 136/ NQ – TTg ( ngày 17 tháng 9 năm 2001) quyết định của

thủ tướng chính phủ Phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2010.

1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính Việt Nam

Các nhà kinh điển theo học thuyết Mác - Lênin đã có những tư tưởng bướcđầu về cải cách nền hành chính nhà nước, đặc biệt những tư tưởng củaLênin.Trong quá trình lãnh đạo nhà nước Xô Viết, Lênin rất chú trọng đốivới công tác cải cách nền hành chính Người coi đây là cơ sở thúc đẩy sựphát triển của nền kinh tế - xã hội.Trong cải cách nền hành chính, Lênin nhấn mạnh đến việc sắp xếp, tinhgiảm bộ máy hành chính và thực hành tiếp kiệm Người nhấn mạnh: “Nhiệm

vụ cấp thiết, chủ yếu nhất lúc này và trong những năm sắp tới là khôngngừng tinh giảm bộ máy Xô Viết và giảm bớt chi phí của nó xóa bỏ tácphong lề mề hành chính, bệnh quan liêu và giảm bớt các khoản chi tiêu phi

Cùng với việc thiết lập một hệ thống quản lí mới, Lênin xúc tiến việc cảicách chính để đảm bảo cho bộ máy nhà nước vận hành thông suốt Lê nincoi trọng việc cải cách, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm bớt nhữngkhâu xét duyệt giấy tờ không cần thiết.Người đặc biệt lưu ý tới việc soạn lạicác quy định thật cơ bản, thiết thực đã tính toán chính xác để thi hành có

Trong điều kiện cụ thể của Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người vậndụng đầu tiên và sáng tạo những quan điểm trên của Lênin trong việc xâydựng một nền hành chính quốc gia thực sự hiện đại và hoạt động có hiệuquả Ngay từ buổi đầu xây dựng một nước Việt Nam độc lập, Chủ tịch HồChí Minh đã tiến hành xây dựng một nền hành chính phù hợp với yêu cầumới, mà việc đầu tiên là ban hành các văn bản quy định quy chế hoạt động

Người yêu cầu “phải xây dựng một nền hành chính của dân, do dân và vìdân” Giảm thiểu những sách nhiễu, phiền hà trong giải quyết công việchành chính Thủ tục hành chính phải phù hợp với yêu cầu giải quyết côngviệc theo đúng quy định, song cũng cần phù hợp với trình độ của nhân dân.Người lên án mọi hành vi cửa quyền, lộng quyền của cán bộ khi giải quyếtcông việc của nhân dân Người yêu cầu “cán bộ, đảng viên phải là nhữngcông bộc trung thành và tận tình của nhân dân”.Những quan điểm của Lê nin và chủ tịch Hồ Chí Minh đã được Đảng ta kếthừa và phát triển trong điều kiện hiện nay Đại hội lần thứ VII của Đảng(tháng 6-1991) đã đánh dấu bước đổi mới, phát triển tư duy về cải cách nềnhành chính nhà nước trong sự nghiệp đổi mới đất nước Đảng đã đặt trọng

tâm vào cải cách hệ thống hành chính nhà nước trong tổng thể cải cách bộmáy nhà nước và đổi mới hệ thống chính trị Hội nghị Trung ương Đảng lầnthứ 8 khóa VII (tháng 1-1995) đã ra nghị quyết chuyên đề về cải cách mộtbước nền hành chính nhà nước với một hệ thống chủ trương, nội dung,phương hướng cải cách tương đối đồng bộ, cơ bản, chuyên sâu Các đại hộiĐảng lần thứ VIII (tháng 6-1996), IX (tháng 4-2000), X (tháng 4-2006) vàcác hội nghị Trung ương của Đảng đã tiếp tục bổ sung, phát triển đường lối,chủ trương cải cách, xây dựng nền hành chính nhà nước trong đó trọng tâm

là thực hiện cải cách thủ tục hành chính Đây là thành tựu nổi bật trong đổimới, phát triển tư duy lí luận của Đảng về xây dựng nền hành chính nhànước nói riêng, về xây dựng nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa nóichung; là kết quả của việc vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh vào hoạch định đường lối, chủ trương cải cách hành chínhtrong giai đoạn hiện nay

1.3 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thủ tục hành chính.

1.3.1 Khái niệm thủ tục hành chính.

Chúng ta có thể hiểu thủ tục là những quy tắc, chế độ, phép tắc hay quy địnhchung phải tuân theo khi làm việc công Theo quan niệm này nhiều nước đã đề raluật thủ tục cho hoạt động của các cơ quan Nhà nước Như vậy thủ tục không đơnthuần chỉ là giấy tờ hành chính

Hoạt động quản lý Nhà nước cần phải tuân theo những quy tắc pháp lý, quyđịnh về trình tự, cách thức khi sử dụng thẩm quyền của từng cơ quan để giải quyếtcông việc Khoa học pháp lý gọi đó là những quy phạm thủ tục Quy phạm nàygồm các nhóm: thủ tục lập pháp, thủ tục tố tụng tư pháp và thủ tục hành chính Thủtục lập pháp là thủ tục làm Hiến pháp và luật Thủ tục tố tụng tư pháp là thủ tụcgiải quyết các tranh chấp dân sự và định tội, được thực hiện bởi các hoạt động điềutra, truy tố, xét xử còn thủ tục hành chính là thủ tục thực hiện thẩm quyền tronghoạt động hành chính Nhà nước

Yêu cầu hàng đầu trong hoạt động công vụ hiện nay là hỗ trợ, tổ chức quản lýtạo điều kiện để các hoạt động của đời sống xã hội, hoạt động kinh tế được thựchiện thuận lợi, đồng thời hoạt động đó phải tuân theo những nguyên tắc, những thểchế nhất định, phục vụ tối đa lợi ích của người dân, chịu sự giám sát của dân vàcác cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Vì vậy tuân thủ thực hiện các thủ tục củacác cơ quan là hết sức cần thiết, nó quyết định tính hợp pháp, hợp lý và tính hiệuquả trong giải quyết các công việc của nhân dân.

Như vậy quy phạm thủ tục là toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình tự,trật tự thực hiện thẩm quyền của cơ quan Nhà nước trong việc giải quyết nhiệm vụ

và công việc liên quan đến công dân Các quy phạm thủ tục này là những nguyêntắc bắt buộc các cơ quan Nhà nước cũng như các công chức Nhà nước phải tuântheo trong quá trình giải quyết công việc thuộc chức năng và thẩm quyền của mình,chúng nhằm đảm bảo cho công việc đạt được mục đích nhất định, phù hợp vớithẩm quyền, chức năng do luật quy định cho các cơ quan trong hoạt động quản lýNhà nước Bởi trong hành chính có thể xem thủ tục hành chính là trình tự, cáchthức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính Nhà nước trong mối quan hệgiữa các cơ quan, tổ chức và cá nhân

Thủ tục hành chính là một bộ phận chế định của luật hành chính Nói cáchkhác, thủ tục hành chính là một loại hình quy phạm hành chính mang tính công cụ

để giúp các cơ quan Nhà nước có điều kiện thực hiện chức năng của mình, vì vậy

nó còn được gọi là quy phạm thủ tục Quy phạm thủ tục đảm bảo cho các quyphạm vật chất của luật hành chính đi vào đời sống, góp phần quan trọng để mởrộng tính pháp chế của nền dân chủ, tính công khai, khoa học trong quản lý Nhànước

Từ những điều trình bày ở trên, có thể đưa ra một định nghĩa tổng quát về thủtục hành chính như sau: "thủ tục hành chính là cách thức tổ chức thực hiện hoạt

động quản lý nhà nước theo đó cơ quan, cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ, cánhân, tổ chức thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật trong quátrình giải quyết các công việc của quản lý hành chính nhà nước".

1.3.2 Đặc điểm của thủ tục hành chính

Xuất phát từ tính đa diện và nội dung phong phú của hoạt động quản lý hànhchính Nhà nước cũng như thực tế xây dựng và thực hiện các thủ tục hành chính thìngoài cơ quan hành chính và công chức hành chính là chủ thể chủ yếu tiến hànhthủ tục hành chính, một số hoạt động của cơ quan lập pháp, tư pháp theo quy địnhcủa pháp luật hiện hành cũng được thực hiện một số thủ tục hành chính nhất định.Mặc dù có nhiều thủ tục hành chính nhưng do tính thống nhất của quản lýhành chính nhà nước nên các thủ tục hành chính có một số đặc điểm chung sau:

Thứ nhất, thủ tục hành chính được xác định bởi các quy phạm pháp luật hành chính.Quy phạm pháp luật hành chính bao gồm quy phạm nội dung và quy

phạm thủ tục Quy phạm nội dung trực tiếp quy định những quyền và nghĩa vụ cơbản của các chủ thể quản lý nhà nước; quy phạm thủ tục quy định các cách thứcthực hiện quy phạm nội dung (bao gồm quy phạm nội dung, luật hành chính vàmột số quy phạm nội dung của các ngành luật khác như hôn nhân gia đình, dânsự…)

Thứ hai, thủ tục hành chính là thủ tục thực hiện các hoạt động quản lý nhà nước hay thủ tục hành chính được thực hiện bởi các chủ thể quản lý hành chính nhà nước là: các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, cá nhân được nhà nước

trao quyền, trong đó quan trọng nhất phải kể đến các cơ quan hành chính, các cán

bộ, công chức trong hệ thống cơ quan này Vì cơ quan hành chính có chức năngquản lý hành chính nhà nước nên các chủ thể trong cơ quan đó không chỉ thực hiệnphần lớn các thủ tục hành chính mà còn thực hiện những thủ tục liên quan đến các

hoạt động quản lý hành chính quan trọng nhất Ngoài các cơ quan hành chính, các

cơ quan nhà nước khác cũng tiến hành các thủ tục hành chính khi thực hiện hoạtđộng quản lý hành chính nhà nước, như khi cơ quan đó xây dựng, củng cố công tácnội bộ; các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hành chính khi tiến hànhcác hoạt động quản lý hành chính được Nhà nước trao quyền trong những trườnghợp cụ thể do pháp luật quy định

Thứ ba, thủ tục hành chính có tính mềm dẻo, linh hoạt Hoạt động quản lý

hành chính nhà nước vốn phong phú, đa dạng Nội dung và cách thức tiến hànhtừng hoạt động cụ thể chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau như thẩmquyền, năng lực của chủ thể quản lý, đặc điểm của đối tượng quản lý, điều kiệnhoàn cảnh diễn ra hoạt động quản lý…Mỗi yếu tố đó lại chịu sự tác động của cácyếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội khiến cho hoạt động quản lý trở nên sốngđộng Vì vậy không thể có một thủ tục hành chính duy nhất cho toàn bộ hoạt độngquản lý hành chính nhà nước Do đó, thủ tục hành chính phải có tính mềm dẻo,linh hoạt nhằm giúp cho sự vận động của các chủ thể trong hoạt động quản lýđược dễ dàng hơn

1.3.3 Ý nghĩa của thủ tục hành chính.

Thủ tục hành chính có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện các lợi ích xã hội,

nó đảm bảo kết hợp hài hoà giữa lợi ích cá nhân, tập thể và Nhà nước cũng nhưquyền ưu tiên các lợi ích Nếu bỏ qua thủ tục hành chính thì trong nhiều trườnghợp một quyết định hành chính có thể bị vô hiệu hoá Ví dụ: Nếu không đăng kýđúng thủ tục thì một doanh nghiệp không được thành lập Một thương nhân khôngđăng ký các mặt hàng nhập khẩu theo đúng thủ tục quy định thì được xem là buônbán, vận chuyển hàng lậu Vậy ý nghĩa của thủ tục hành chính được thể hiện:Trước hết, thủ tục hành chính được đảm bảo cho các quy phạm vật chất quyđịnh trong các quyết định hành chính được thi hành thuận lợi Thủ tục càng có tính

cơ bản thì ý nghĩa càng lớn bởi vì các thủ tục cơ bản thường tác động đến giai đoạncuối cùng của quyết định hành chính, đến hiệu quả của việc thực hiện chúng Khithủ tục bị vi phạm thì có nghĩa hiện tượng vi phạm pháp luật xuất hiện và gây hậuquả không tốt Ví dụ: Tuyển dụng cán bộ công chức vào làm việc nhưng vi phạmthủ tục thi tuyển dẫn đến người có đủ năng lực trình độ lại không được tuyển dụng.Ngược lại, quyết định tuyển dụng đã có nhưng thiếu chữ ký của người có thẩmquyền của cơ quan tuyển dụng thì cá nhân đó cũng không được nhận vào làm việc.Thứ hai, thủ tục hành chính là cơ sở đảm bảo cho việc thi hành các quyết địnhđược thống nhất và có thể kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý cũng như các hệquả do việc thực hiện các quyết định hành chính tạo ra Chẳng hạn trong giai đoạnhiện nay, một số ngành chức năng quy định thủ tục theo mẫu in sẵn trong phạm vịngành và lưu hành trên toàn quốc, do đó một công vụ ở bất cứ địa phương nàocũng đòi hỏi các cơ quan hành chính áp dụng các biện pháp thích hợp và thốngnhất.

Thứ ba, thủ tục hành chính khi được xây dựng và vận dụng một cách hợp lý

sẽ tạo ra khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã đượcthông qua, đem lại hiệu quả thiết thực cho quản lý Nhà nước Thủ tục hành chínhliên quan đến quyền lợi của công dân, do đó khi được xây dựng và vận dụng tốtvào đời sống nó sẽ có ý nghĩa thiết thực, làm giảm sự phiền hà, củng cố được quan

hệ giữa Nhà nước và công dân Công việc có thể được giải quyết nhanh chóng,chính xác theo đúng yêu cầu của cơ quan Nhà nước, góp phần chóng được tệ thamnhũng, sách nhiễu nhân dân Ở những nơi thủ tục hành chính vận dụng không hợp

lý do căn bệnh cửa quyền, quan liêu chưa được khắc phục, do phải đi quá nhiềucấp nhiều nơi, thì nhìn chung việc giải quyết công việc đều không có hiệu quả hoặc

bị ách tắc hoặc nhiều khi rất trì trệ, tốn kém Ngược lại, ở những nơi nào thực hiệngiảm nhẹ các thủ tục hành chính, tập trung vào "một cửa" để giải quyết yêu cầu của

dân thì ở đó hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước được nâng cao rõ rệt, công việcđược giải quyết nhanh chóng thuận lợi và ở đó lòng tin của nhân dân vào cơ quanNhà nước được khôi phục, củng cố và nâng cao.

Thứ tư, thủ tục hành chính là một bộ phận của pháp luật hành chính, nên việcxây dựng và thực hiện tốt các thủ tục hành chính sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với quátrình triển khai và thực thi luật pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam.Trên thực tế Đảng và Nhà nước ta đã và đang đề ra nhiều phương pháp, biện phápnhằm cải tiến thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, thông thoáng góp phần tíchcực mở đường cho kinh tế phát triển nhanh đồng thời làm cho tiến trình hành chínhphù hợp với quá trình đổi mới nền kinh tế Ví dụ: Cải cách thủ tục hành chínhtrong quá trình giải quyết khiếu nại tố cáo của nhân dân góp phần hoàn thiện luậtkhiếu nại, tố cáo Có thể khẳng định nếu không nhanh chóng cải cách thủ tụchành chính thì dù hệ thống pháp luật của chúng ta có được bổ sung hoàn thiện đếnđâu, vai trò của Nhà nước vẫn không thể nâng cao theo yêu cầu của tình hình mới

Ví dụ: Chúng ta ban hành luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam để thu hút vốn đầu

tư nhưng các thủ tục thành lập công ty tại Việt Nam lại phải trải qua nhiều bước,nhiều khâu nhiều cấp, nhiều giấy tờ phiền hà, phức tạp điều này gây tâm lýhoang mang cho nhà đầu tư nước ngoài không muốn vào Việt Nam kinh doanh.Thứ năm, thủ tục hành chính trên một phương diện nhất định là biểu hiệntrình độ văn hoá của tổ chức - đó là văn hoá giao tiếp trong bộ máy Nhà nước, vănhoá điều hành Nó cho thấy mức độ văn minh của một nền hành chính phát triển

Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính sẽ không đơn thuần chỉ liên quan đến phápluật, pháp chế XHCN, mà còn liên quan đến sự phát triển chung của đất nước vềmặt chính trị, văn hoá giáo dục và đến sự mở rộng giao lưu giữa nước ta với cácnước khác trong khu vực và trên vũ trường chính trị thế giới Cải cách thủ tục hành

chính thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với nhân dân và là cơ sở để tiếp tụchoàn thiện Nhà nước Việt Nam.

Tóm lại, thủ tục hành chính có ý nghĩa như một chiếc cầu nối quan trọng giữa

cơ quan Nhà nước với nhân dân và các tổ chức khác Nó có khả năng làm bền chặtcác mối quan hệ, làm cho Nhà nước ta thực sự là Nhà nước của nhân dân Vì vậyNghị quyết 38/CP ngày 4/5/1994 của Chính phủ đã khẳng định: Cải cách thủ tụchành chính đòi hỏi bức xúc, đáp ứng yêu cầu chính đáng của nhân dân Đây cũng

là một nội dung quan trọng của cải cách nền hành chính Quốc gia

1.4 Phân loại, vai trò của thủ tục hành chính

1.4.1 Phân loạithủ tục hành chính.

Phân loại thủ tục hành chính là sự phân chia, sắp xếp các thủ tục hành chính

có cùng nội dung tính chất, hoặc phạm vi điều chỉnh vào một nhóm Hay đó là sựphân chia các thủ tục hành chính thành các nhóm dựa vào các đặc trưng của chúng.Phân loại thủ tục hành chính có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc hoàn thiệnthủ tục hành chính, đồng thời góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của việc hoạtđộng quản lý Nhà nước trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Việc phân loại thủtục hành chính còn tạo cho các cơ quan, các công chức hành chính và mọi côngdân thực hiện dễ dàng, nhanh chóng, chính xác các thủ tục hành chính

Tuỳ thuộc vào các đặc điểm, các tiêu chí khác nhau và các nhà nghiên cứuhành chính đã phân chia thủ tục hành chính thành các nhóm sau:

* Phân loại thủ tục hành chính theo đối tượng quản lý hành chính là cách phânloại theo đó các thủ tục hành chính được xác định cho từng lĩnh vực quản lý Nhànước và được phân chia theo cơ cấu, chức năng của bộ máy quản lý hiện hành.(Đây cũng là cách phân loại của Nghị quyết 38/CP của Chính phủ ngày 4/5/1994)

Ví dụ: - Thủ tục cấp giấy phép hành nghề cho hoạt động kinh doanh dịch vụthuộc ngành văn hoá.

- Thủ tục xin phép xây dựng

- Thủ tục đăng ký hoạt động kinh doanh

Lợi ích của phân chia này là nó giúp cho người quản lý xác định được tínhđặc thù của lĩnh vực mà mình phụ trách Từ đó mà đề ra yêu cầu xây dựng cho lĩnhvực này những thủ tục hành chính cần thiết, thích hợp nhằm quản lý tốt các nhiệm

vụ đặt ra theo mục tiêu của Nhà nước quy định

* Phân loại thủ tục hành chính theo các loại hình công việc cụ thể mà các cơquan Nhà nước được giao nhiệm vụ trong quá trình hoạt động của mình

Đây là một cách phân loại rất đơn giản được áp dụng rộng rãi Thực chất củacách phân loại này chính là sự ghi nhận các thủ tục của một sự việc hành chính cụthể mà các cơ quan chức năng tiến hành khi thực hiện nhiệm vụ của mình Trongmỗi thủ tục đó có thể có một hay nhiều thủ tục liên quan đến hoạt động cụ thể hơn.Nói cách khác để thực hiện một vụ việc hành chính có thể phải thực hiện qua nhiềubước và mỗi bước lại có một thủ tục nhất định

Ví dụ: - Thủ tục xin cấp phép kinh doanh

- Thủ tục tuyển dụng cán bộ

- Thủ tục thông qua và ban hành văn bản

Trong thủ tục xin cấp phép kinh doanh có:

+ Thủ tục quy định điều kiện được cấp giấy phép kinh doanh

+ Thủ tục về hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh

Trong hồ sơ, ngoài kê khai hồ sơ biểu mẫu thì người kinh doanh phải tiếnhành các thủ tục sau: Xin xác nhận của UBND phường vào đơn xin phép kinhdoanh.

Nếu nơi kinh doanh và nơi thường trú là một, người kinh doanh đến UBNDphường sở tại xin xác nhận toàn bộ nội dung trong đơn, có ghi ý kiến đề nghị cấphay không cấp giấy phép kinh doanh để UBND quận có căn cứ xem xét giải quyết.Ngược lại, nếu nơi thường trú khác với nơi kinh doanh thì người kinh doanh đếnUBND phường nơi thường trú xác nhận về nhân thân UBND phường hoặc Banquản lý chợ nơi kinh doanh xác nhận về phần hoạt động kinh doanh và đề nghị cấphay không cấp giấy phép kinh doanh để UBND quận có căn cứ xem xét giải quyết.Cách phân loại này có ý nghĩa thực tế quan trọng, bởi lẽ nó có thể giúp chongười thừa hành công vụ và người thi hành thủ tục hành chính trong thực tế theocông việc dễ dàng và chính xác hơn

* Phân loại theo chức năng hoạt động của các cơ quan

Cách phân loại này thường được áp dụng trong các cơ quan có chức năngquản lý chuyên môn Các cơ quan này khi thực hiện các hoạt động của mình cầmđảm bảo những thủ tục cần thiết đúng yêu cầu của Nhà nước để hoạt động có hiệuquả và đúng pháp luật

Ví dụ: - Thủ tục cung cấp các dịch vụ thông tin

- Thủ tục cung cấp hộ chiếu, thị thực của Cục lạnh đạo sự Bộngoại giao

- Thủ tục xuất nhập khẩu hàng hoá của Cục xuất nhập khẩu bộthương mại

Cách phân loại này giúp cho những người thừa hành công vụ và những ngườithi hành các thủ tục hành chính trong thực tế định hướng công việc được dễ dàng

và chính xác Đồng thời nó giúp cho các nhà quản lý khi giải quyết công việcchung có liên quan đến các tổ chức khác và công dân, tìm được các hình thức giảiquyết thích hợp theo đúng chức năng quản lý Nhà nước của cơ quan mình.

Theo cách phân loại này để các thủ tục hành chính thực hiện có hiệu quả thìcác cơ quan chức năng phải quy định các thủ tục hành chính đúng với chức nănghoạt động của cơ quan mình Điều này đảm bảo sự thống nhất trong việc thực hiệncác quy định của Nhà nước, tránh phiền hà, tuỳ tiện Thực tế thời gian qua, dokhông nhận thức được đặc điểm của thủ tục hành chính nên nhiều trường hợp cơquan tự đặt ra các thủ tục hành chính mà không tính đến chức năng của cơ quanthực sự có điều kiện quản lý hay không

* Phân loại theo quan hệ công tác

Đây là cách phân loại được xây dựng trên cơ sở xem xét các quan hệ tronghoạt động của cơ quan thuộc bộ máy quản lý Nhà nước Theo cách phân loại này,

có thể chia thủ tục hành chính thành 3 nhóm: thủ tục hành chính nội bộ; thủ tụchành chính thực hiện thẩm quyền và thủ tục văn thư

+ Thủ tục hành chính nội bộ

Thủ tục hành chính nội bộ là thủ tục thực hiện các công việc nội bộ trong cơquan, công sở Nhà nước, trong hệ thống cơ quan Nhà nước và trong bộ máy Nhànước nói chung Nó bao gồm các thủ tục quan hệ lãnh đạo, kiểm tra các cơ quanNhà nước cấp trên với cấp dưới, quan hệ hợp tác, phối hợp giữa các cơ quan Nhànước cùng cấp, ngang cấp, ngang quyền, quan hệ công tác giữa Chính quyền cấptỉnh với các Bộ, cơ quan chuyên môn của UBND cấp trên

Hiện nay việc quy định thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan còn lỏnglẻo, mặc dù đã có Luật quy định xong chưa được thi hànhnghiêm chỉnh, do đó dẫnđến tình trạng thủ tục hành chính nội bộ còn rườm rà không trật tự và thậm chí sai

các nguyên tắc của quan hệ hành chính như các thủ tục hành chính nội bộ giữa cácngành, các cấp còn mâu thuẫn chồng chéo nhau, nhiều chính sách, văn bản quản lýcấp trên chỉ dừng lại trên giấy tờ mà không đi vào thực tế đời sống.

Việc quan niệm và phân loại theo đúng thủ tục hành chính này có một ý nghĩarất quan trọng trong điều hành hành chính trước mắt cũng như lâu dài vì thủ tụchành chính nội bộ không đơn thuần là công việc nội bộ của cơ quan mà là thủ tụcthuộc mối quan hệ trong các cơ quan của bộ máy Nhà nước nhưng có liên quanmật thiết đến hoạt động mọi mặt của đời sống xã hội

+ Thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền

Đây là thủ tục tiến hành giải quyết các công việc liên quan đến: quyền và lợiích hợp pháp, phòng ngừa, ngăn chặn, xử phạt các hành vi vi phạm hành chính,trưng thu, trưng mua các động sản và bất động sản của công dân và các tổ chức.Đặc điểm của thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền là các cơ quan hànhchính và viên chức Nhà nước có thẩm quyền thực hiện quyền lực Nhà nước bằnghoạt động áp dụng quy phạm pháp luật để giải quyết công việc tình huống cụ thể,làm xuất hiện các quyền cụ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân và tổ chức

Thủ tục thực hiện thẩm quyền là các cơ quan hành chính và viên chức Nhànước có thẩm quyền thực hiện quyền lực Nhà nước bằng hoạt động áp dụng quyphạm pháp luật để giải quyết công việc tình huống cụ thể, làm xuất hiện các quyền

cụ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân và tổ chức

Thủ tục thực hiện thẩm quyền thường được biểu hiện dưới một số dạng:

* Thủ tục cho phép: Là thủ tục giải quyết các yêu cầu đề nghị của công dân

Ví dụ: Công dân muốn thành lập công ty thì phải xin phép, cơ quan Nhà nước cóthẩm quyền sau khi xem xét các điều kiện cần thiết ra một quyết định hành chính

cá biệt " cho phép" công dân đó thành lập công ty

* Thủ tục ngăn cấm hay cưỡng chế thi hành: Là thủ tục buộc công dân và tổchức chấm dứt hành vi vi phạm hành chính hoặc buộc cưỡng chế đối với công dân,

tổ chức cố tình không chịu thi hành các quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩmquyền Ví dụ: Thủ tục hành hành chính cấp họp chợ trên vỉa hè phố hoặc thủ tụccưỡng chế buộc phá vỡ xây dựng trái phép

Tuy nhiên khi thực hiện thủ tục này các cơ quan Nhà nước và viên chức cóthẩm quyền phải tuyệt đối tuân thủ pháp luật tránh lạm quyền, xâm phạm đến tự

do, quyền lợi ích hợp pháp của công dân

* Thủ tục trưng thu, trưng dụng: Là thủ tục được tiến hành trong tình thế cấpbách (trưng thu) hoặc trường hợp cần ưu tiên vì lợi ích công cộng (trưng mua) đốivới bất động sản và động sản của công dân và tổ chức do cơ quan hành chính cóthẩm quyền tiến hành

+ Thủ tục văn thư

Thủ tục văn thư là toàn bộ các hoạt động lưu trữ, xử lý, cung cấp công văn,giấy tờ và đưa ra các quyết định dưới hình thức văn bản, liên quan chặt chẽ đếnhoạt động văn thư, tạo thành thủ tục văn thư trong hoạt động hành chính Nhà nước.Thủ tục văn thư khá tỉ mỉ, phức tạp và có tính chất văn thư, tuỳ thuộc vàotừng công việc cần giải quyết, có vụ việc đòi hỏi nhiều loại giấy tờ nhưng cũng có

vụ việc cần ít giấy tờ và được giải quyết nhanh chóng Ví dụ: Thủ tục công chứng,thủ tục xin trích lục Vì vậy, cải cách thủ tục hành chính không có nghĩa làtrong mọi trường hợp đều phải giảm bớt giấy tờ công văn mà là đảm bảo đủ cácgiấy tờ cần thiết làm căn cứ cho giải quyết công việc

Yêu cầu về thủ tục văn thư đối với một quyết định hành chính thể hiện ở haikhía cạnh Một là nó quy định để giải quyết một vấn đề nào đó đủ cần phải đảmbảo những giấy tờ gì, trình tự nào Ở khía cạnh này, điều quan trọng là cần phải chỉ

ra được vì sao phải có các giấy tờ đó? Ý nghĩa của nó, để giải quyết công việc gì?Không nên quy định một cách tuỳ tiện các giấy tờ để đòi hỏi, sách nhiễu dân Khíacạnh thứ hai là giấy tờ như thế nào thì sẽ được xem là hợp thức - các giấy tờ phảiquy định rõ ràng

1.4.2 Vai trò của thủ tục hành chính.

Thủ tục hành chính giữ một vai trò tác động rất quan trọng trong việc điềuhành bộ máy công quyền Bởi vì đặc trưng của hoạt động công cụ là hỗ trợ tổ chứcquản lý hay tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất và các hoạt động khác của nhândân, nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân và cơ quanquyền lực, tôn trọng sự bình đẳng của mọi công dân, viên chức Nhà nước không cóđặc quyền đặc lợi nào so với những người lao động khác Để đạt được điều này,mọi công vụ phải tuân theo thủ tục hành chính đồng thời mọi người dân cũng phảicăn cứ vào các thủ tục này để xin hưởng quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ của mình

Do đó thủ tục hành chính rườm rà, công vụ chậm chạp; Thủ tục hành chính đơngiản, công vụ thuận lợi cho việc làm ăn sinh sống của nhân dân và phát triển xãhội; nếu thủ tục hành chính thiết yếu bị bỏ qua hay bị vi phạm thì công việc củachính quyền coi như bất hợp pháp và do đó công việc của công dân cũng bị xoá bỏ

vì thiếu điều kiện về hình thức; thủ tục hành chính chặt chẽ, hợp pháp, hợp lý là cơ

sở để thực hiện sự tự do và nghĩa vụ công dân, còn nếu thiếu thủ tục sẽ tạo nên tìnhtrạng không dứt khoát đối với công việc và các cơ quan quản lý và công dân phảilàm để thực hiện quyền làm chủ thể của mình Vậy vai trò của thủ tục hành chínhđược thể hiện:

Thứ nhất, thủ tục hành chính là một nhân tố đảm bảo sự hoạt động chặt chẽthuận lợi, đúng chức năng quản lý hành chính của bộ máy Nhà nước, vì nó làchuẩn mực hành vi cho các công dân và các viên chức Nhà nước để họ tuân theo

và thực hiện nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước Dựa vào đó các công việc hành