THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNHMột đất nước phát triển bền vững là đất nước không phải chỉ dựa vào nền kinh tế mà cần có nhiều yếu tố khác trong đó có cả sự trong sạch, vững mạnh của nền hành chính, vì thế tất cả các nước trên thế giới đều đang muốn có được sự cải cách nền hành chính tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả cao nhất và nước ta cũng không phải ngoại lệ Việt Nam Cải cách thủ tục hành chính vẫn đang là chủ đề được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta quan tâm và vẫn đang là vẫn đề mang tính thời sự và mang tính cấp thiết, Cho đến nay nước ta vần đang tiếp tục những chương trình cải cách nền hành chính nhà nước và cải cách thủ tục hành chính được xem là khâu đột phá và quan trọng nhất. Thực tế cho thấy thủ tục hành chính rườm rà sẽ gây ra phiền hà cho việc thực hiện quyền tự do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngại cho việc giao lưu và hợp tác giữa nước ta với nước ngoài, gây ra những câu chuyện cậy quyền, gây khó dễ, bệnh giấy tờ trong hệ thống cơ quan hành chính, là nơi thuận lợi cho nạn tham nhũng, lãng phí phát sinh, hoành hành. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của cá nhân. Trước những yêu cầu của công cuộc đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã và đang đẩy mạnh thực hiện công cuộc cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, Mục tiêu cơ bản của nền hành chính nước ta là Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính. Loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gây khó khăn cho dân. Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trên tất cả các lĩnh vực, xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấp phép và thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm định, giám định.Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài Tiểu luận: “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính” làm đề tài của mình. Để làm rõ hơn những mặt đã làm được, chưa làm được của nước ta và qua đó có những kiến nghị khắc phục, để thực hiện hoạt động cải cách thủ tục hành chínhngày càng đạt hiệu quả cao.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Phương pháp nghiên cứu 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Kết cấu đề tài 3

CHƯƠNG I LÝ LUẬN VỀ HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 4

1.1 Khái quát một số vấn đề về cải cách thủ tục hành chính 4

1.1.1 Thủ tục hành chính 4

1.1.1.1 Khái niệm thủ tục hành chính 4

1.1.1.2 Đặc điểm của thủ tục hành chính 5

1.1.2 Cải cách thủ tục hành chính 6

1.1.2.1 Khái niệm cải cách thủ tục hành chính 6

1.1.2.2 ý nghĩa cải cách thủ tục hành chính 7

1.2 Vai trò của cải cách thủ tục hành chính 7

1.3 Sự cần thiết của cải cách thủ tục hành chính 7

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 9

2.1 cơ sở lý luận 9

2.1.1 Cơ sở để thực hiện cải cách thủ tục hành chính 9

2.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính Việt Nam 10

2.2 Sự cần thiết phải cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam 11

2.3.Thực trạng công tác cải cách thủ tục hành chính 12

2.4 Kết quả đã đạt được và những hạn chế cần khắc phục trong công tác

thực hiện cải cách thủ tục hành chính 15

2.4.1 Kết quả đã đạt được trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính 15

2.4.2 Những hạn chế cần khắc phục trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính 18

2.5 Những khó khăn, thách thức trong cải cách hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay 20

Tiểu kết 22

CHƯƠNG III CÁC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG CÔNG TÁC CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 23

3.1 Làm rõ chức năng của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả theo cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” 23

3.2 Đổi mới và toàn diện hóa công tác cải cách thủ tục hành chính 23

3.2.1 Về trang thiết bị kỹ thuật 24

3.2.2 Về con người giải quyết các thủ tục hành chính 24

3.3 Nâng cao các nghiệp vụ giải quyết thủ tục hành chính 25

3.4 Tổ chức công tác tuyên truyền, phổ biến, đến người dân về chương trình cải cách thủ tục hành chính 26

3.5 Tăng cường công tác kiểm soát các thủ tục hành chính 26

3.6 Thường xuyên rà soát, đánh giá các quy định hành chính, thủ tục hành chính 27

3.7 Mở rộng phạm vi cải cách thủ tục hành chính, chú trọng khâu thực hiện 28

Tiểu kết 29

KẾT LUẬN 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Một đất nước phát triển bền vững là đất nước không phải chỉ dựa vàonền kinh tế mà cần có nhiều yếu tố khác trong đó có cả sự trong sạch, vữngmạnh của nền hành chính, vì thế tất cả các nước trên thế giới đều đang muốn

có được sự cải cách nền hành chính tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quảcao nhất và nước ta cũng không phải ngoại lệ Việt Nam Cải cách thủ tụchành chính vẫn đang là chủ đề được Đảng, Nhà nước và nhân dân ta quan tâm

và vẫn đang là vẫn đề mang tính thời sự và mang tính cấp thiết, Cho đến naynước ta vần đang tiếp tục những chương trình cải cách nền hành chính nhànước và cải cách thủ tục hành chính được xem là khâu đột phá và quan trọngnhất Thực tế cho thấy thủ tục hành chính rườm rà sẽ gây ra phiền hà cho việcthực hiện quyền tự do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngạicho việc giao lưu và hợp tác giữa nước ta với nước ngoài, gây ra những câuchuyện cậy quyền, gây khó dễ, bệnh giấy tờ trong hệ thống cơ quan hànhchính, là nơi thuận lợi cho nạn tham nhũng, lãng phí phát sinh, hoành hành

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của cá nhân Trước những yêu

cầu của công cuộc đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã và đang đẩy mạnh thựchiện công cuộc cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả của bộ máy quản

lý nhà nước đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, Mục tiêu cơ bản của nềnhành chính nước ta là Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm tínhpháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việchành chính Loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng đểtham nhũng, gây khó khăn cho dân Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trêntất cả các lĩnh vực, xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấpphép và thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm định, giám định

Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài Tiểu luận:

“Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính”

làm đề tài của mình Để làm rõ hơn những mặt đã làm được, chưa làm đượccủa nước ta và qua đó có những kiến nghị khắc phục, để thực hiện hoạt độngcải cách thủ tục hành chínhngày càng đạt hiệu quả cao

2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác –Lênin về nhà nước và pháp luật mà chủ yếu là trên cơ sở quan điểm duy vật

và phép biện chứng Đồng thời đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiêncứu cụ thể như: thu thập tài liệu, phân tích, tổng hợp, so sánh, điều tra xã hộihọc

2.1 Phương pháp tổng thế thống kê

Dựa trên các báo cáo từ tờ trình,các đề tài nghiên cứu khoa học,sau đótổng hợp những số liệu liên quan từ đó phân loại số liệu thành các mục nhỏlàm dẫn chứng.Đây là một phương pháp quan trọng không thể thiếu trong quátrình nghiên cứu đề tài

2.2 Phương pháp so sánh

Từ số liệu thống kê đem ra so sánh qua từng năm từng thời kì để thấyđược tốc độ gia tăng cũng như nhu cầu thực tế của hoạt động chứng thực.Ngoài ra còn so sánh các văn bản mới và cũ để phát huy điểm mạnh , khắcphục các hạn chế để từ đó đưa ra những ý kiến, đề xuất ảnh hưởng tích cựcđến đời sống nhân dân

2.3.Phương pháp phân tích

Đi sâu vào hoạt động chứng thực để thấy những tác động tích cực, ảnhhưởng tiêu cực đến đời sống nhân dân, nguyên nhân chủ quan, nguyên nhânkhách quan

2.4 Phương pháp điều tra khảo sát

Qua thực tế tìm hiểu hoạt động cải cách thủ tục hành chinh nhà nước

lấy ý kiến của người dân đến chứng thực cũng như cán bộ chứng thực đánhkhách quan về hoạt động chứng thực cũng như nguyện vọng của người dân.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của đề tài là làm rõ cơ sở lý luận của thủ tục hành chínhvà

cải cách thủ tục hành chínhtrong công cuộc cải cách nền hành chính Quốcgia Trên cơ sở đó đề tài đưa ra nhận xét và đánh giá về cải cách thủ tục hànhchính, đồng thời đưa ra giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả cải cách thủtục hành chính tại Việt Nam

4 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu trên phạm vi cả nước

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số vấn đề lý luận chung về ápdụng, lý luận và thực tiễn áp dụng và cải cách thủ tục hành chính tại các cấptrong thời gian từ năm 2000 đến nay

5 Kết cấu đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phầnphụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương I: Lý luận về hành chính và cả cách thủ tục hành chính

Chương II: Thực trạng công tác cải cách thủ tục hành chính

Chương III: Các đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả trong công táccải cách thủ tục hành

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN VỀ HÀNH CHÍNH VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC

HÀNH CHÍNH 1.1 Khái quát một số vấn đề về cải cách thủ tục hành chính

1.1.1 Thủ tục hành chính

1.1.1.1 Khái niệm thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính là những quy định, trình tự về thời gian, về khônggian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cáchthức giải quyết công việc của các cơ quan Nhà nước trong mối quan hệ vớicác cơ quan, tổ chức và cá nhân, công dân

Theo tinh thần, nội dung các văn kiện của Đảng (Nghị quyết đại hộiĐảng VII, Nghị quyết trung ương lần thứ 8 khoá VII Nghị quyết đại hộiĐảng VIII, IX, X) và các văn bản pháp luật (Nghị quvết của Chính phủ số38/CP ngày 4/5/1994 về cải cách một bướcthủ tục hành chínhtrong việc giảiquyết công việc của công dân và tổ chức, Quyết định số 136/2001/QĐ-TTgngày 17/9/2001 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thểcải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001- 2010) thìthủ tục hành chínhcónội dung rất rộng, bao gồm:

- Số lượng các hoạt động cụ thể cần thực hiện để tiến hành những hoạtđộng quản lí nhất định;

- Nội dung, mục đích của các hoạt động cụ thể;

- Cách thức tiến hành, thời hạn tiến hành các hoạt động cụ thể;

- Trình tự của các hoạt động cụ thể; mối liên hệ giữa các hoạt động đó

Có thể nói, đây là cách hiểu đầy đủ nhất vềthủ tục hành chính Cáchhiểu này cho phép đánh giá đúng ý nghĩa, vai trò của thủ tục hành chínhtrongquản lí nhà nước, tạo điều kiện cho việc tìm hiểu nhu cầu, định ra phươnghướng, biện pháp thích hợp để cải cách thủ tục hành chính nhằm xây dựng

nền hành chính hiện đại đáp ứng nhu cầu quản lí nhà nước trong điều kiệnhiện nay.

1.1.1.2 Đặc điểm của thủ tục hành chính

Mặc dù có nhiềuthủ tục hành chính nhưng do tính thống nhất của quản

lý hành chính nhà nước nên các thủ tục hành chínhcó một số đặc điểm chungsau:

Thứ nhất,thủ tục hành chính được xác định bởi các quy phạm pháp luật hành chính.Quy phạm pháp luật hành chính bao gồm quy phạm nội dung và

quy phạm thủ tục Quy phạm nội dung trực tiếp quy định những quyền vànghĩa vụ cơ bản của các chủ thể quản lý nhà nước; quy phạm thủ tục quy địnhcác cách thức thực hiện quy phạm nội dung (bao gồm quy phạm nội dung,luật hành chính và một số quy phạm nội dung của các ngành luật khác nhưhôn nhân gia đình, dân sự…)

Thứ hai,thủ tục hành chínhlà thủ tục thực hiện các hoạt động quản lý nhà nước haythủ tục hành chính được thực hiện bởi các chủ thể quản lý hành chính nhà nước là: các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, cá nhân được

nhà nước trao quyền, trong đó quan trọng nhất phải kể đến các cơ quan hànhchính, các cán bộ, công chức trong hệ thống cơ quan này Vì cơ quan hànhchính có chức năng quản lý hành chính nhà nước nên các chủ thể trong cơquan đó không chỉ thực hiện phần lớn các thủ tục hành chínhmà còn thực hiệnnhững thủ tục liên quan đến các hoạt động quản lý hành chính quan trọngnhất Ngoài các cơ quan hành chính, các cơ quan nhà nước khác cũng tiếnhành các thủ tục hành chínhkhi thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhànước, như khi cơ quan đó xây dựng, củng cố công tác nội bộ; các cơ quan, tổchức, cá nhân thực hiệnthủ tục hành chínhkhi tiến hành các hoạt động quản lýhành chính được Nhà nước trao quyền trong những trường hợp cụ thể do phápluật quy định

Thứ ba,thủ tục hành chínhcó tính mềm dẻo, linh hoạt Hoạt động quản

lý hành chính nhà nước vốn phong phú, đa dạng Nội dung và cách thức tiếnhành từng hoạt động cụ thể chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau nhưthẩm quyền, năng lực của chủ thể quản lý, đặc điểm của đối tượng quản lý,điều kiện hoàn cảnh diễn ra hoạt động quản lý…Mỗi yếu tố đó lại chịu sự tácđộng của các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội khiến cho hoạt độngquản lý trở nên sống động Vì vậy không thể có mộtthủ tục hành chínhduynhất cho toàn bộ hoạt động quản lý hành chính nhà nước Do đó,thủ tục hànhchínhphải có tính mềm dẻo, linh hoạt nhằm giúp cho sự vận động của các chủthể trong hoạt động quản lý được dễ dàng hơn

1.1.2 Cải cách thủ tục hành chính

1.1.2.1 Khái niệm cải cách thủ tục hành chính

Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêunhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền Cải cách hànhchính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho

hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn; các thểchế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn; cơ chế hoạtđộng, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chứchành chính hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế – xã hộicủa một quốc gia

Cải cách thủ tục hành chínhlà cải cách các quy định pháp luật về trình

tự, thủ tục thực hiện thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước, người

có thẩm quyền; cải cách các quy định về các loạithủ tục hành chính; cải cáchviệc thực hiện các thủ tục hành chính

Nội dung của cải cách thủ tục hành chính bao gồm những vấn đề sau đây:

 Cơ chế một cửa và một cửa liên thông

1.2 Vai trò của cải cách thủ tục hành chính

Thứ nhất, cải cách thủ tục hành chính có vai trò quan trọng để đổi mớiphương thức hoạt động của nền hành chính, từ nội dung, phương pháp, lề lốilàm việc, thống nhất từ trung ương tới địa phương

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính thúc đẩy quá trình dân chủ, củng

cố niềm tin của người dân, tăng cường sự tham gia của người dân vào hoạtđộng của, hoạt động quản lý nhà nước

Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính giúp kiểm soát tốt hơn hoạt độnghành chính nhà nước - vốn là hoạt động có tính phức tạp, nhạy cảm

Thứ tư, cải cách thủ tục hành chính có vai trò thúc đẩy, nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống hành chính nhà nước

Thứ năm, cải cách thủ tục hành chính giúp nâng cao chất lượng dịch vụcông, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, tổ chức

1.3 Sự cần thiết của cải cách thủ tục hành chính

Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta còn bộc lộ nhiều thiếu sót: Hìnhthức đòi hỏi quá nhiều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân; nặng nề, nhiềucửa, nhiều cấp trung gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù

hợp với yêu cầu của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếuthống nhất, thường bị thay đổi một cách tuỳ tiện, thiếu công khai, minhbạch…

Hiệu quả của nhược điểm trên là gây phiền hà cho việc thực hiện quyền

tự do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngại cho việc giao lưu

và hợp tác giữa nước ta với nước ngoài, gây ra tệ cửa quyền, bệnh giấy tờtrong hệ thống cơ quan hành chính, là nơi thuận lợi cho nạn tham nhũng, lãngphí phát sinh, hoành hành, gây phiền hà cho tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp

Cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ cấp thiết, khó khăn, lâu dài vàthường xuyên thủ tục hành chính là biểu hiện cụ thể của quản lý hành chínhnhà nước và có liên quan trực tiếp đến thẩm quyền của cơ quan hành chínhnhà nước, cán bộ, công chức nhà nước Mục tiêu cải cách thủ tục hành chính

là đúng đắn, cần thiết nhưng việc thực hiện thì không đơn giản, vì đề xuất cắtgiảm thủ tục, hay yêu cầu cải tiến quy định thủ tục theo hướng tạo thuận lợitối đa cho người dân, tổ chức, tăng cường chức năng phục vụ, “công bộc” củaphía cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước hoặc phân tích, chỉ ra những hạnchế, bất cập của quy định thủ tục … Không phải lúc nào, bao giờ cũng dễđược cơ quan quản lý, cơ quan chủ trì soạn thảo chấp nhận, đồng tình Tuynhiên, đấu tranh với cái cũ, thực hiện những cái mới để xã hội phát triển, để

bộ máy hành chính nhà nước ngày càng phát huy tính hiệu lực, hiệu quả trongquản lý, vận hành luôn là đòi hỏi, thách thức của nhiệm vụ cải cách thủ tụchành chính

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 2.1 cơ sở lý luận

2.1.1 Cơ sở để thực hiện cải cách thủ tục hành chính

Do thủ tục hành chính còn bộc lộ nhiều nhược điểm: Đòi hỏi quá nhiềugiấy tờ, phiền hà cho nhân dân, nhất là đối những người ít biết về lề lối làmviệc của cơ quan nhà nước Thủ tục còn nặng nề, quá nhiều khâu nhiều cửa,nhiều cấp trung gian không cần thiết không rõ ràng về trách nhiệm, trì trệkhông phù hợp với thời kỳ đổi mới, mở cửa thị trường của nhà nước ta, làmkìm hãm sự phát triển chung Hệ thống thủ tục hành chính thiếu thống nhấtthường thay đổi một cách tuỳ tiện do đó có quá nhiều cơ quan có thẩm quyềnban hành thủ tục hành chính và các văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lýthấp Tại đại hội lần thứ VI của Đảng khi đề ra đường lối đổi mới, Đảng ta đãchỉ ra 3 nội dung lớn là:

Thứ nhất: cải cách bộ máy hành chính nhà nước trong đó tập trungvào việc tổ chức và các mối liên hệ trong bộ máy hành chính nhà nước

Thứ hai: xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước có đủ trình độ,năng lực, phẩm chất, đủ sức để thực hiện công việc được giao

Thứ ba: cải cách thể chế của nền hành chính và cải cách thủ tục hànhchính, trong đó cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá Thủ tục hànhchính là cơ sở và là điều kiện để cơ quan nhà nước giải quyết công việc của cánhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm quền và lợiích hợp pháp của cá nhân, tổ chức

Ngoài ra còn căn cứ vào một số cơ sở pháp lý sau:

- Nghị quyết số 30c/NQ – CP ( ngày 08 tháng 11 năm 2011) về việcban hành Chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011– 2020;

- Nghị định số 63/2010/NĐ – CP (ngày 08 tháng 6 năm 2010 )củaChính phủ về kiểm soátthủ tục hành chính;

- Quyết định số 93/2007/QĐ – TTg ( ngày 22 tháng 6 năm 2007) banhành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quanhành chính nhà nước ở địa phương;

- QĐ số 30/QĐ – TTg (ngày 10 tháng 01 năm 2007) Phê duyệt Đề ánĐơn giản hóathủ tục hành chính.trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn

2007 – 2010;

- Nghị quyết số 136/ NQ – TTg ( ngày 17 tháng 9 năm 2001) quyết

định của thủ tướng chính phủ Phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2010.

2.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

và Đảng cộng sản Việt Nam về cải cách hành chính Việt Nam

Các nhà kinh điển theo học thuyết Mác - Lênin đã có những tư tưởngbước đầu về cải cách nền hành chính nhà nước, đặc biệt những tư tưởng củaLênin.Trong quá trình lãnh đạo nhà nước Xô Viết, Lênin rất chú trọng đối vớicông tác cải cách nền hành chính Người coi đây là cơ sở phát triển nền kinhtế- xã hội

Trong cải cách nền hành chính, Lênin nhấn mạnh đến việc sắp xếp, tinhgiảm bộ máy hành chính và thực hành tiếp kiệm Người nhấn mạnh: “Nhiệm

vụ cấp thiết, chủ yếu nhất lúc này và trong những năm sắp tới là không ngừngtinh giảm bộ máy Xô Viết và giảm bớt chi phí của nó xóa bỏ tác phong lề mềhành chính”

Cùng với việc thiết lập một hệ thống quản lí mới, Lênin xúc tiến việccải cách chính để đảm bảo cho bộ máy nhà nước vận hành thông suốt Lê- nincoi trọng việc cải cách, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, giảm bớt nhữngkhâu xét duyệt giấy tờ không cần thiết.Người đặc biệt lưu ý tới việc soạn lại

các quy định thật cơ bản, thiết thực đã tính toán chính xác để thi hành có hiệuquả.

Những quan điểm của Lê nin và chủ tịch Hồ Chí Minh đã được Đảng ta

kế thừa và phát triển trong điều kiện hiện nay

2.2 Sự cần thiết phải cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam

- Cải cách hành chính xuất phát từ yêu cầu của sự phát triển xã hội, đặcbiệt là yêu cầu của phát triển kinh tế Trong bối cảnh nước ta đổi mới nềnkinh tế, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, cần tạo lập đượcmột hệ thống thể chế đầy đủ, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu phát triển nềnkinh tế thị trường định hướng XHCN cũng như để quản lý, hỗ trợ, thúc đẩycác hoạt động kinh tế- xã hội Nền hành chính cần chuyển biến để xóa bỏ tưduy, cách nghĩ, cách làm của thể chế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp sangxây dựng nền hành chính kiến tạo, hành động, liêm chính, phục vụ

Hội nhập quốc tế và khu vực đã và đang tác động mạnh mẽ tới mọi nềnhành chính, đặt ra yêu cầu cải cách hành chính mạnh mẽ Đây vừa là thời cơ,thuận lợi, vừa đặt ra thách thức mới đối với nền hành chính Việt Nam trongbối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang mở cửa, hội nhập để phát triển Trongđiều kiện kinh tế mở, có tính toàn cầu, đòi hỏi phải nhanh chóng tạo lập đồng

bộ hệ thống thể chế kinh tế, thể chế hành chính phù hợp với thông lệ chungcủa thế giới; bộ máy tinh gọn, được tổ chức khoa học, đội ngũ cán bộ, côngchức có trình độ, năng lực, trách nhiệm, đạo đức, giúp hòa nhập khu vực vàcộng đồng quốc tế, rút ngắn khoảng cách giữa Việt Nam với thế giới Quátrình dân chủ hóa đời sống xã hội ngày càng mạnh mẽ

Hiện nay, quá trình dân chủ đang phát triển mạnh mẽ, thu hút sự thamgia của người dân ngày càng nhiều hơn vào hoạt động quản lý nhà nước.Người dân với trình độ dân trí tăng lên, hiểu biết pháp luật cao, ý thức sâu sắchơn về vị trí, vai trò của mình, đặt ra những yêu cầu về "dân biết, dân bàn,

dân làm, dân kiểm tra" Từ đó, yêu cầu về tính công khai, minh bạch trong thểchế, chính sách, thủ tục hành chính, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chứctrong thực thi công vụ được đặt ra bức thiết đòi hỏi nền hành chính phải cónhững bước cải cách mạnh mẽ, quyết liệt, triệt để và đồng bộ và cam kếtmạnh mẽ về một nền hành chính phục vụ, hiện đại - Khoa học công nghệ,đặc biệt là công nghệ thông tin phát triển tác động trực tiếp tới yêu cầu cảicách hành chính.

Khoa học công nghệ không ngừng đem lại những tiến bộ vươt bậc chonhân loại, tạo ra những khả năng hoàn toàn mới và có tác động sâu sắc đối vớicác hệ thống chính trị, xã hội, kinh tế của thế giới, làm thay đổi căn bảnphương thức sản xuất, lực lượng sản xuất, thay đổi lối sống, phong cách làmviệc, cách thức giao tiếp của chúng ta Khoa học công nghệ phát triển mở ranhiều cơ hội cho Việt Nam trong đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực sảnxuất, sức cạnh tranh, rút ngắn khoảng cách phát triển Trong bối cảnh đó, nền

154 hành chính Việt Nam cần có phản ứng kịp thời về mặt chính sách đểthích ứng, tăng cường năng lực, để nắm bắt cơ hội, những thời cơ mà nómang lại Nếu không, nền hành chính sẽ bị tụt hậu kéo theo việc giảm sút,thậm chí cản trở các cơ hội phát triển và hội nhập của nền kinh tế

2.3.Thực trạng công tác cải cách thủ tục hành chính

Triển khai thực thi 25 nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa thủtục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của các bộ, ngành, tính đếnngày 30.6.2011, các bộ, ngành đã ban hành theo thẩm quyền và dự thảo vănbản trình cấp có thẩm quyền để đơn giản hóa trên 3.000 thủ tục hành chính,đạt tỷ lệ 63% Trong đó, số thủ tục hành chính đã được ban hành thành vănbản quy phạm pháp luật để thực thi lên tới 1.882 thủ tục hành chính, mang lạilợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp Một số bộ, ngành kết quảthực hiện đạt tỷ lệ cao, bao gồm: Giao thông vận tải, Tài nguyên môi trường,

Tài chính, Khoa học công nghệ, Nội vụ, Tư pháp, …

Về phía các địa phương, triển khai phương án đơn giản hóa thủ tụchành chính đã được phê duyệt trên cơ sở kết quả tự rà soát thủ tục hành chínhtrong khuôn khổ Đề án 30, đến nay, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương đã chủ động ban hành văn bản thuộc thẩm quyền để thực thiphương án đơn giản hóa của 3.636 thủ tục hành chính đang được thực hiện tạicác sở, ngành, UBND cấp huyện, UBND cấp xã, như TP.HCM, Bến Tre, TâyNinh, Đà Nẵng, Sóc Trăng, Lào Cai, Đồng Nai, Điện Biên, An Giang, KiênGiang, Thừa Thiên - Huế, Long An, Cần Thơ, Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu,Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Tuyên Quang, Quảng Ninh, Vĩnh Long…

Về phạm vi kiểm soát thủ tục hành, trước đây, vì nguồn lực có hạn nênviệc triển khai cải cách thủ tục hành chính theo Đề án 30 chỉ áp dụng đối vớicác thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đờisống nhân dân Tuy nhiên, theo quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP,các thủ tục trong nội bộ của các cơ quan hành chính nhà nước có liên quanđến việc giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức, như thủ tục tănglương, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ công chức, thi nâng ngạch… đều thuộc phạm

vi điều chỉnh của hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính Trong thời gian tới,trong khuôn khổ của hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính, văn phòngchính phủ cùng với các bộ, ngành, địa phương sẽ từng bước thực hiện đơngiản hóa các thủ tục nội bộ trong hệ thống các cơ quan hành chính có liênquan đến việc giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức nhằm nângcao hiệu lực quản lý nhà nước, cắt giảm chi phí cho cả khối hành chính cũngnhư các cá nhân, tổ chức có liên quan

Có thể nói, kết quả thực thi phương án đơn giản hóa thủ tục hành chínhđạt được thời gian qua tại các bộ, ngành, địa phương là một sự cố gắng rất lớncần được ghi nhận Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành, địa phương thực