Hòa năm nay 15 tuổi, đang học lớp 10. Em sống cùng ông bà và gia đình bác, bố mẹ em hiện đang ở tù vì tiền án buôn bán ma túy. Hai bác có một quán karaoke, điều kiện sống khá giả. Các bạn trong lớp không biết về hoàn cảnh gia đình của em, do ông bà yêu cầu nhà trường giữ kín để giúp em dễ hòa nhập với lớp. Tuy nhiên, Hòa không nói chuyện với các bạn. Em thường xuyên bỏ học, nếu đến lớp cũng không tập trung, cũng không chấp hành các nội quy của trường. Các bạn đôi khi thấy em hút thuốc và tụ tập cùng một vài người khác ở ngõ gần trường. Cấp II, Hòa từng học ở trường nội trú, theo ông bà, em bắt đầu có quan hệ với các bạn xấu và học theo những thói quen không tốt ở đó. Mọi người trong khu đều xì xào về việc kinh doanh “đèn mờ” của quán karaoke ở nhà em, các bạn cùng lớp em cũng nghe đồn và nói sau lưng em. Hòa còn khá thân với các nhân viên nữ của quán, thường tâm sự với họ. Ông bà em đã bất lực với các con, họ rất sợ em cũng sẽ đi theo con đường của bố mẹ. Ông bà đã dùng mọi cách, từ dỗ dành, khuyên bảo tới quát mắng để em không giao du với những người này nữa, Hòa vẫn không chịu. Thay vì gặp ở ngoài giờ, em trốn học để đi với họ. Em cảm thấy họ là những người duy nhất hiểu em. Em biết ông bà lo cho em, nhưng ông bà không biết em nghĩ thế nào, ông bà cũng không tôn trọng bạn bè của em và không hiểu họ có ý nghĩa đến đâu với em. Em thấy với ông bà và hai bác, em là một gánh nặng, một thứ đồ thừa. Họ phải nuôi em vì bố mẹ em xui xẻo bị bắt. Rõ ràng họ xấu hổ vì em nên mới buộc cô giáo phải giấu. Các bạn ở lớp thì thuộc loại quá “sạch sẽ”, chắc họ cũng chẳng muốn dính đến em nên chẳng tội gì em phải cố để hòa nhập với lớp cả. Học hành chẳng có tác dụng gì, cũng chẳng ai lo công việc cho em, lớn hơn nữa rồi em sẽ nhờ các bạn tìm cho em việc gì đó ở chỗ họ, rồi em sẽ ra ở riêng, vậy là ai phải mất mặt nữa cả.
Trang 1BÀI CUỐI KỲ HỌC PHẦN TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG
Họ và tên: Bùi Thị Hà
Mã số sinh viên: 19010329 Lớp: Quản trị Công nghệ Giáo dục Giảng viên: Th.S Trần Thị Mai Phương
Hà Nội, tháng 8 năm 2021
Trang 2bài : Hòa năm nay 15 tuổi, đang học lớp 10 Em sống cùng ông bà và gia đình bác, bố mẹ em hiện đang ở tù vì tiền án buôn bán ma túy Hai bác có một quán karaoke, điều kiện sống khá giả Các bạn trong lớp không biết về hoàn cảnh gia đình của em, do ông bà yêu cầu nhà trường giữ kín để giúp em dễ hòa nhập với lớp Tuy nhiên, Hòa không nói chuyện với các bạn Em thường xuyên
bỏ học, nếu đến lớp cũng không tập trung, cũng không chấp hành các nội quy của trường Các bạn đôi khi thấy em hút thuốc và tụ tập cùng một vài người khác ở ngõ gần trường Cấp II, Hòa từng học ở trường nội trú, theo ông bà, em bắt đầu có quan hệ với các bạn xấu và học theo những thói quen không tốt ở đó Mọi người trong khu đều xì xào về việc kinh doanh “đèn mờ” của quán karaoke
ở nhà em, các bạn cùng lớp em cũng nghe đồn và nói sau lưng em Hòa còn khá thân với các nhân viên nữ của quán, thường tâm sự với họ Ông bà em đã bất lực với các con, họ rất sợ em cũng sẽ đi theo con đường của bố mẹ Ông bà đã dùng mọi cách, từ dỗ dành, khuyên bảo tới quát mắng để em không giao du với những người này nữa, Hòa vẫn không chịu Thay vì gặp ở ngoài giờ, em trốn học để đi với họ Em cảm thấy họ là những người duy nhất hiểu em Em biết ông bà lo cho em, nhưng ông bà không biết em nghĩ thế nào, ông bà cũng không tôn trọng bạn bè của em và không hiểu họ có ý nghĩa đến đâu với em.
Em thấy với ông bà và hai bác, em là một gánh nặng, một thứ đồ thừa Họ phải nuôi em vì bố mẹ em xui xẻo bị bắt Rõ ràng họ xấu hổ vì em nên mới buộc cô giáo phải giấu Các bạn ở lớp thì thuộc loại quá “sạch sẽ”, chắc họ cũng chẳng muốn dính đến em nên chẳng tội gì em phải cố để hòa nhập với lớp cả Học hành chẳng có tác dụng gì, cũng chẳng ai lo công việc cho em, lớn hơn nữa rồi
em sẽ nhờ các bạn tìm cho em việc gì đó ở chỗ họ, rồi em sẽ ra ở riêng, vậy là ai phải mất mặt nữa cả.
Trang 3Bài làm
- Các bước thực hiện tư vấn
1 Thiết lập quan hệ: Gặp gỡ, tìm hiểu qua gia đình, giáo viên chủ nhiệm,
bạn bè khác học trong lớp,…
2 Đánh giá: Đưa ra nhận định về vấn đề học sinh này gặp phải ở mức
nào (khổ tâm, nhiễu tâm)
3 Tìm hiểu và lựa chọn giải pháp: Tư vấn cho học sinh.
4 Thực hiện:
- Tư vấn cho học sinh về hành vi
- Nói cho học sinh biết được đó là hành vi sai trái và chưa đúng
- Cần giúp học sinh có những hành động để giúp học sinh vui vẻ, lạc quan hơn, hướng học sinh đến với những giá trị tốt đẹp hơn
- Tuyên dương và động viên em trong những sự việc cụ thể hơn để em cố gắng hơn nữa trong học tập và cuộc sống
5 Kết thúc: Hứa hẹn và động viên học sinh để học sinh có động lực trong
học tập và các hành vi tốt
6 Xác định kết quả tư vấn cho học sinh.
- Giúp học sinh nhận biết những dấu hiệu bất thường về hành vi của bản thân
- Tiếp nhận, đánh giá những nhân tố tác động đến hành vi học sinh đang gặp phải để có hướng giải quyết đúng
A Thông tin thân chủ
Thông tin cá nhân:
- Hòa: 15 tuổi – học lớp 10
Trang 4 Hoàn cảnh gia đình:
- Sống cùng ông bà và gia đình bác, bố mẹ ở tù vì tiền án buôn ma túy
- Hai bác có 1 quán karaoke, điều kiện sống khá giả
Vấn đề hiện tại:
- Hòa không nói chuyện với các bạn trong lớp và thường xuyên bỏ học, không chấp hành các nội quy trong trường
- Đôi khi còn hút thuốc và tụ tập với người khác ở ngõ gần trường
- Theo ông bà, Hòa bắt đầu có quan hệ với các bạn xấu từ cấp II
- Hiện tại Hòa còn khá thân với các nhân viên nữ của quán karaoke, tâm sự với họ nhưng ông bà không muốn em giao du với những người này
- Hòa trốn học để đi với họ vì thấy rằng ông bà lo cho mình nhưng không tôn trọng bạn bè của em
- Hòa thấy học hành không có tác dụng, suy nghĩ rằng lớn lên sẽ nhờ bạn tìm việc chỗ học để không làm mất mặt ai
B Kế hoạch xử lí
Phát triển mối quan hệ
- Cách thức thu thập thông tin
+ Điều tra: Các bạn học sinh cùng lớp, qua giáo viên chủ nhiệm, ông bà, các bác và nhân viên ở quán karaoke
Quan sát: Các hành vi cụ thể:
- Ở trên lớp: trong giờ học, giờ ra chơi, ra về ở những nơi em Hòa có mặt, thái độ với bạn bè, giáo viên
- Khi về nhà: thái độ, cách nói chuyện với ông bà, các bác, cảm xúc khi nói đến bố mẹ, cách hành xử với nhân viên ở quán
Trang 5- Kỹ năng thiết lập mối quan hệ: NTV tạo sự thân thiết bằng ánh mắt, cử
chỉ, hành động, và những câu hỏi để tạo mối quan hệ với học sinh Giúp học sinh thoải mái, gợi mở trong quá trình nói chuyện
“Hòa đấy à Vào đây ngồi đi em”
“Hòa học lớp 10 phải không em Chị cũng có một đứa em học lớp 10 đấy”
“Đầu tiên, chị sẽ chia sẻ về nguyên tắc tư vấn Đó là, em yên tâm vì mọi chuyện chia sẻ với chị hôm nay đều được giữ bí mật”
- Khả năng quan sát, thấu cảm, đặt câu hỏi: quan sát thái độ, ánh mắt
khi nói chuyện, gợi mở để Hòa bày tỏ khó khăn và tìm cách giải quyết
“Chắc ở nhà em cũng hay tâm sự với ông bà lắm nhỉ?”
“Nếu không thì chắc Hòa nói chuyện và tâm sự với bạn bè nhiều hơn phải không?”
“Chắc em thấy rất cô đơn thì bạn bè trong lớp không có ai hiểu để chia sẻ Nhưng thực ra mình cũng nên cởi mở một chút, chia sẻ với mọi người sẽ giúp em được giải tỏa và cảm thông đấy”
“Thế nhưng nếu có những chuyện mà em không thể nói được với ai thì chị ở đây lắng nghe và sẵn sàng giúp em giải quyết những vấn đề về tâm lý”
“Chị có nghe ông bà em chia sẻ về tình hình dạo gần đây Dường như
em đang thấy không thoải mái, ông bà, hai bác hay bạn bè có tác động gì khiến em không vui à, có thể nói cho chị nghe được không?”
- Kỹ năng lắng nghe tích cực, đặt câu hỏi: phản ánh lại sau khi Hòa chia
sẻ
Trang 6“Chị thấy ở lớp em rất ít tiếp xúc với các bạn, không muốn nói chuyện.
Và dường như không muốn đến trường học tập Có phải là do các bạn bắt nạt em không?”
“Nếu không phải do các bạn bắt nạt thì đã có chuyện gì xảy ra ở
trường lớp vậy?”
“Theo em thì một người bạn là như thế nào và bây giờ em mong muốn điều gì nhất?”
“Chị biết là em không muốn chia sẻ tâm sự cùng lớp, nhưng có vẻ như
em cũng đã tìm được những người bạn mới nhỉ, có thể chia sẻ cùng chị
về những người bạn này không?”
“Chị hiểu tâm trạng của em bây giờ và mọi quyết định đều là ở em Chị không thể thay em quyết định điều gì cả nhưng em thử nghĩ xem, em nghỉ học như vậy thì ông bà với bác cảm thấy như thế nào?”
“Em có nghĩ rằng mình sẽ làm gì sau khi nghỉ học?”
“Trong những lúc như vậy, đôi khi người ta thường hay quyết định vội vàng nhưng em thấy đấy, việc nghỉ học không thể giải quyết hoàn toàn được vấn đề của em.”
“Chị hiểu tâm trạng của em Nhưng để giải quyết được chuyện này chúng ta không thể nào trốn tránh nó mãi được, cần mạnh dạn đối diện với chúng thì vấn đề mới được giải quyết”
“Ngoài ra chị còn thấy em đang cảm thấy rất buồn vì ông bà đã quát
mắng em nhiểu Chị rất đồng cảm với em Ai trong hoàn cảnh của em cũng sẽ thấy buồn Nhưng có vẻ do ông bà cũng quá lo lắng cho cháu của mình nên mới làm vậy”
“Biết là việc bố mẹ mắc tiền án khiến em thấy tự ti với mọi người nhưng chị nghĩ là việc gì rồi cũng sẽ giải quyết ổn được thôi Nhưng có thể chia
Trang 7sẻ với chị về lý do em lại không muốn đi học không Chị hứa chuyện này chỉ có 2 chị em mình biết thôi.”
“Dù có buồn đến mấy thì cũng không nên hút thuốc đâu nhé, ảnh hưởng đến sức khỏe lắm đấy”
“Em thử nghĩ xem, nếu ông bà với bác thực sự không quan tâm đến em, thì họ có làm những điều tốt đẹp vậy cho em không”
“Với vai trò một người con, chị biết rằng ông bà đều, gia đình sẽ yêu thương con cháu mình cả Có thể do ông bà quá lo lắng sợ em không hòa đồng được với các bạn nên mới nhờ nhà trường giấu, chứ không phải xấu hổ vì em đâu nhé Ông bà cũng đã gọi điện cho chị và chị thấy ông
bà rất tự hào vì em đấy, rất yêu thương và quan tâm nên không muốn em
đi vào con đường lệch lạc thôi”
- Kỹ năng phản hồi: dùng lời nói thay đổi cách suy nghĩ
“Bây giờ việc đầu tiên em cần làm là ổn định lại tâm lý để có thể học tập
tốt Bên cạnh đó nên chú ý ăn uống ngủ nghỉ để có tinh thần tốt, ông bà với bác từ đó cũng sẽ bớt lo lắng hơn.”
“Chị nghĩ bây giờ em nên có một buổi trò chuyện với ông bà có có thể thắng thắn và hòa giải trong chuyện này Nếu em có lo lắng, chị có thể cùng em đến gặp ông bà nhé”
“Thời gian qua em cũng đã hơi sa sút trong việc học tập Nhưng chị biết
là em sẽ cố gắng vượt qua và lấy lại những gì mình đã có Chị tin là em
sẽ làm được và cố gắng lên nhé.”
“Hơn thế, ai cũng có khuyết điểm nên đừng tự đánh giá bản thân mình là gánh nặng cho người khác nhé, mọi người đều rất yêu thương em mà”
“Có gì khó khăn cứ nói cho chị biết nha Bên cạnh em còn có bạn bè và gia đình, đặc biệt là ông bà rất quan tâm đến em đó.”
Trang 8 Đánh giá vấn đề
- Hòa gặp vấn đề về tâm lý vì thái độ có thay đổi: không muốn nói chuyện với bạn bè, muốn nghỉ học, có hành vi hút thuốc và chơi với những người xấu
- Do không chơi được với các bạn trong lớp nên đã có xu hướng chơi với nhân viên ở quán Karaoke và dễ đi vào con đường lệch lạc khi không chú tâm học hành
Xác định mục tiêu và lên kế hoạch can thiệp
- Hình thức tư vấn: Hẹn gặp Hòa tại phòng tư vấn riêng để tâm sự về những điều em đã gặp phải
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em lại không chơi được với các bạn trong lớp và giải quyết vấn đề của em với gia đình
Vấn đề Mục tiêu Biện pháp Chịu trách
nhiệm
Mối quan
hệ bạn bè
xấu
“cách ly”
hoàn toàn với đối tượng gây ảnh hưởng xấu đến Hòa
- Bình tĩnh trò chuyện với Hòa để giúp Hòa hiểu hơn
về nhóm bạn mà Hòa đang tiếp xúc, từ đó, giảng giải ra những điều có thể xảy ra khi Hòa chơi cùng nhóm bạn đó
- Gia đình nên là người bạn đồng hành cùng Hòa, để Hòa có thể chia sẻ những
GV, Gia đình
Trang 9suy nghĩ, cảm nhận của mình
- Gia đình, thầy cô cũng nên chia sẻ với Hòa về gương người tốt, việc tốt và giúp Hòa nhận ra những hành vi sai trái khi chơi cùng với một nhóm bạn xấu
- Gia đình hãy trao đổi trực tiếp với nhân viên nữ của quán về vấn đề của gia đình với để họ hạn chế tiếp xúc với thằng bé
Suy nghĩ
tiêu cực
(Hòa thấy
học hành
không có
tác dụng,
tự ti về
hoàn
cảnh gia
đình)
- Giúp Hòa hiểu được “mặt tối” trong suy nghĩ
- Giúp Hòa ứng phó với các cảm xúc tiêu cực
- Chia sẻ, tâm sự để giúp Hòa ổn định lại tâm lý để có thể học tập tốt
- Động viên và khuyến khích Hòa đúng lúc để Hòa hiểu rẳng Hòa thực sự là 1 công dân tốt chứ không phải
là một gánh nặng
- Phân tích mối quan hệ giữa những suy nghĩ của em ảnh hưởng đến những cảm xúc và hành vi của em như thế nào trên những gì em
đã trải qua
Nhà tư vấn
Trang 10Học tập - Tập
trung học hành
- Không trốn học
- Gia đình, thầy cô chỉ ra hậu quả của việc lười học
- Động viên, quan tâm việc học hành của bạn
- Tạo động lực cho Hòa
- Trò chuyện về những hành
vi mà Hòa đang mắc phải rồi sau đó dùng kinh nghiệm của bạn mà phân tích cho hòa hiểu
GViên, GĐình
Sinh hoạt Đúng giờ
giấc
- Nhắc nhở, quan tâm hòa
ăn, uống, ngủ nghỉ đúng bữa
- Tạo môi trường lành mạnh
để giúp Hòa hạn chế được những suy nghĩ tiêu cực
Gia đình
Bạn bè Có mối
quan hệ tốt hơn
- Nhờ các bạn trong lớp Hòa quan tâm, động viên Hòa và tránh tạo cảm giác
xa lánh với Hòa
- Tế nhị, khéo léo trong góp
ý và trong việc Hòa chơi với những bạn tốt giúp cho Hòa suy nghĩ tích cực, lành mạnh, và hữu ích cho việc học
Gia đình, GV