BỨC TRANH VĨ MÔ 2018 - DỰ BÁO KINH TẾ TRONG NĂM 2019

Giá cả hàng hóa sụt giảm, xu hướng dòng vốn rút về các nơi trú ẩn an toàn, xung đột thương mại thế giới leo thang và dấu hỏi về khả năng suy thoái kinh tế sau giai đoạn tăng trưởng 10 nă

25 Tháng 11, 2018

BỨC TRANH VĨ MÔ 2018 - DỰ BÁO KINH

TẾ TRONG NĂM 2019

 Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều diễn biến phức tạp từ việc rút vốn ồ át khỏi các nước đang phát triển do đồng đô la lên giá, hệ quả của chính sách tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ đến các xung đột thương mại mà trọng tâm là cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung dẫn tới các tác động tiêu cực cho nền kinh tế trên thế giới, bức tranh kinh tế vĩ mô năm 2018 của Việt Nam khá tích cực GDP duy trì được tốc độ tăng trưởng cao ước đạt 6,8%, xuất siêu lớn đồng thời vẫn kiểm soát được tình hình lạm phát, tỷ giá và thâm hụt ngân sách ở mức ổn định như mục tiêu đề ra

 Kinh tế thế giới vẫn giữ đà tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm tuy nhiên có dấu hiệu giảm tốc trong giai đoạn cuối năm Giá cả hàng hóa sụt giảm, xu hướng dòng vốn rút về các nơi trú ẩn an toàn, xung đột thương mại thế giới leo thang và dấu hỏi về khả năng suy thoái kinh tế sau giai đoạn tăng trưởng 10 năm của kinh tế thế giới đã khép lại bức tranh kinh tế toàn cầu năm

2018 với rất nhiều nghi ngại trong các dự báo kinh tế 2019 IMF đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới từ mức 3,9% xuống 3,7%; ADB hạ dự báo tăng trưởng của khu vực Châu á Thái Bình Dương từ mức 5,9% xuống 5,8% Hầu hết các tổ chức đều cho rằng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang ngày càng tăng cao, nền kinh tế thế giới đang phải đối diện với nhiều nguy cơ tiềm ẩn về suy thoái và khủng hoảng tài chính

 Trước bối cảnh đó, có thể thấy năm 2019 sẽ là một năm khó khăn cho kinh tế Việt Nam với nhiều nguy cơ ngoại biên tiềm ẩn đặc biệt khi nền kinh tế vẫn phụ thuộc rất lớn vào khu vực FDI Các chỉ tiêu kinh tế Việt Nam năm

2019 được ABS dự báo thận trọng hơn với tăng trưởng GDP ở mức 6,5%, lạm phát ổn định ở 4%, tỷ giá và lãi suất có xu hướng tăng nhẹ trong đó tỷ giá trượt

ở mức 4% và lãi suất tăng từ 1-2%

DIỄN BIẾN BẤT NGỜ KINH TẾ THẾ GIỚI TRONG NĂM 2018 VÀ DỰ BÁO TĂNG

TRƯỞNG CHẬM LẠI TRONG NHỮNG NĂM TỚI

Xung đột thương mại thế

giới bắt đầu từ đầu tháng

6/2018 và không ngừng leo

thang với trọng tâm là

chiến tranh thương mại

Mỹ - Trung

Những xung đột thương mại giữa các nước, đặc biệt cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung đã kìm hãm đà tăng trưởng của 6 tháng đầu năm, xóa đi hi vọng về một năm tăng trưởng cao nhất từ năm 2012 và xới lên nghi ngại về một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu Tăng trưởng GDP hấu hết các nước đều giảm tốc và IMF đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới và các nước xuống mức thấp hơn Điều này đã gây nên biến động tiêu cực lên hầu hết các loại giá cả hàng hóa

Đầu năm 2018, kinh tế toàn cầu có tín hiệu tăng trưởng rõ rệt, vượt ngoài mong đợi, IMF đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt mức 3,9% trong năm 2018 và 2019, mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2012

PwC cho rằng, kinh tế toàn cầu đang trên đà tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm

2011 đến nay, nền kinh tế toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng gần 4% trong năm

2018 tính theo sức mua tương đương

tỷ USD; khởi kiện Mỹ ra WTO; đe dọa áp thuế hàng hóa Mỹ trị giá 294 tỷ USD nếu Mỹ áp thuế đối với ôtô của EU

Đầu tháng 7/2018 Mỹ chính thức áp thuế trị giá 34 tỷ USD lên hàng hóa Trung Quốc, chính thức khởi động cuộc chiến tranh thương mại lớn nhất trong lịch

sử Mỹ đã 3 lần thực hiện đánh thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trên giá trị hàng hóa lần lượt là 34 tỷ (lần 1) 16 tỷ (lần 2) và 200 tỷ (lần 3) và sẵng sàng tuyên bố đánh thuế trên mọi mặt hàng nhập khẩu trị giá khoảng 506

tỷ (đến từ Trung Quốc) Phía Trung Quốc cũng đáp trả với 3 lần đánh thuế

Thương mại toàn cầu năm

2018 đã ở mức thấp vào

Q3/2018 IMF chính thức

hạ dự báo tăng trưởng

kinh tế thế giới

hàng nhập khẩu từ Mỹ lần lượt 34 tỷ USD, 16 tỷ và lần cuối là 60 tỷ Điều này

đã tác động trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng nền kinh tế giai đoạn nữa cuối năm

2018

Theo đó, chỉ số triển vọng thương mại toàn cầu (WTOI) đã hình thành xu hướng giảm Số lượng đơn hàng xuất khẩu mới cũng liên tục sụt giảm hiện ở mức 50,3 điểm (thấp hơn nhiều so với mức 54,1 điểm vào đầu năm)

Tháng 10/2018, IMF đã chính thức khẳng định kinh tế thế giới đang khó khăn

và hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống 3,7% (giảm 0.2% so với báo cáo trước đó) trong năm nay và năm sau Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 7/2016 IMF hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới

Các nền kinh tế lớn của thế giới bất ngờ giảm tốc trong Q3/2018 và được

dự báo giảm tăng trưởng trong các năm sau

Quý II/2018 GDP Mỹ tăng trưởng nóng lên 4,1% cao hơn 1,1% so với mục tiêu đề ra (đạt mức tăng trưởng nhanh nhất trong 4 năm trở lại đây), và đã giảm tốc trong Q3/2018 khi mức tăng trong Q3/2018 đạt 3,5%

Nguồn:statista.com

IMF dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế Mỹ có thể đạt tốc độ tăng trưởng 2,9% trong năm nay, tuy nhiên năm 2019 tốc độ tăng trưởng giảm xuống còn chỉ còn 2,5% (giảm 0.2% so với dự báo trước đó)

Nguồn:IMF

Kinh tế Trung Quốc tăng

trưởng Q3/2018 đạt ở mức

thấp nhất kể từ cuộc

khủng hoảng tài chính

toàn cầu

Nền kinh tế Trung Quốc

có thể bước vào suy thoái

trầm trọng hơn khi IMF

tiếp tục dự báo tăng

trưởng ở mức thấp trong

trung hạn

Mức tăng trưởng kinh tế

khu vực Eurozone trong

Q3/2018 sụt giảm mạnh so

với các quý trước và cũng

đã được dự báo tăng

trưởng sụt giảm trong

những năm tới

Nền kinh tế Trung Quốc giảm tốc mạnh: Trong Q3/2018 kinh tế Trung Quốc- lớn thứ hai thế giới tăng trưởng thấp hơn dự đoán và chỉ tăng 6,5% so với cùng kỳ năm 2017, mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu

Về trung hạn, IMF có quan điểm quan ngại về sự tăng trưởng trung hạn và dài hạn của nền kinh tế Trung Quốc khi dự báo tăng trưởng GDP chỉ ở mức 5,8% vào năm 2022

IMF dự báo nền kinh tế Châu Âu tăng trưởng giảm về còn 1,9% trong năm

2019 Pháp được dự báo tăng trưởng ở mức 1,6% trong năm 2018-2019, thấp hơn so với dự báo trước của IMF Đức được dự báo tăng trưởng 1,9% trong 2018-2019 (giảm nhẹ so với dự báo trước)

Thị trường hàng hóa cũng

diễn biến bất ngờ, đảo

chiều giảm mạnh vào giai

đoạn cuối năm 2018

Trước thực trạng kinh tế thế giới diễn ra, thị trường hàng hóa bước vào

xu hướng giảm mạnh từ giữa năm 2018

Giá dầu có mức sụt giảm mạnh: Giá dầu sau khi tạo đỉnh vào cuối tháng

9/2018 (dầu brent đạt trên 85 USD/thùng) đã có mức sụt giảm mạnh (về vùng

60 USD/thùng) vào thời điểm cuối tháng 11/2018 Mất gần 30% so với đỉnh chỉ trong vòng 2 tháng

Nguồn:tradingview.com

Hầu hết nhóm hàng nhiên liệu đều có chung mức sụt giảm mạnh vào cuối năm điển hình: như than đá mất gần 15% so với đỉnh

Nhóm hàng kim loại (như đồng, chì, kẽm…) cũng diễn biến tương tự sau khi

đạt đỉnh vào giữa năm 2018 đều đã giảm vào giai đoạn cuối năm

Đồng: mất 15.5% so với đỉnh Chì: 26.6% so với đỉnh

Nguồn:tradingview.com

Kẽm: 27.6 % so với đỉnh Bạc: mất 17.7% so với đỉnh

Nguồn:tradingview.com

Nhóm hàng thực phẩm đã có mức sụt giảm khá vào cuối tháng 11/2018

Lúa mỳ: mất 13 % so với đỉnh Gạo: mất 19% so với đỉnh

Chỉ số Dollar index đã tăng từ giữa tháng 4, đến gần cuối tháng 10 Dollar index đã tăng hơn 6,5%

Nguồn:tradingview.com

So với thời điểm đầu năm 2018 đồng nhân dân tệ đã mất 10% so với đỉnh và mất 6% so với đầu năm

INDIA: đồng tiền Ấn độ mức giá giảm mạnh nhất, mất 11% so với đỉnh có những thời điểm mất 14%

JAPAN mất khoảng 8% so với đỉnh nhưng không biến động so với đầu năm

Đồng EURO mất khoảng 9% so với

ở đỉnh và mất khoảng 5% so với đầu năm

THAI Baht:đồng tiền Thái Lan đã

có mức mất giá 6% so với đỉnh.

IDR: đồng tiền Indonexia đã mất gần 10%

Nguồn:tradingview.com

Với chính sách tiền tệ của

Mỹ dòng vốn đầu tư vào

các thị trường mới nổi

đang bị rút khỏi dần về nơi

Dịch chuyển dòng vốn: do biến động về kinh tế và chính sách tiền tệ của FED

trong thời gian qua, dòng vốn đầu tư đã bắt đầu rút vốn mạnh ở khu vực các

nước mới nổi sang nền kinh tế an toàn hơn là Mỹ và Nhật Bản

Theo dữ liệu được Bloomberg tổng hợp, kể từ đầu năm đến giữa tháng 6/2018 các quỹ ngoại đã rút khỏi 6 thị trường mới nổi lớn nhất ở châu Á một lượng vốn lớn chưa từng thấy kể từ khủng hoảng tài chính 2008 TTCK Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Hàn Quốc, Đài Loan và Thái Lan đã bị rút tổng cộng

19 tỷ USD

Nguồn:Bloomberg.com

Dòng vốn vào các quỹ đầu tư cổ phiếu Mỹ

Dòng vốn vào nhóm quỹ khu vực châu Á

Nền kinh tế thế giới đối diện với nhiều nguy cơ tiềm ẩn về suy thoái và khủng hoảng tài chính

Tăng trưởng GDP hấu hết các nước đều giảm tốc và hầu hết các tổ chức đều

hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới xuống mức thấp hơn

Tại Châu Âu, Italia nền kinh tế lớn thứ 3 khu vực đã tăng chỉ tiêu thâm hụt ngân sách lên 2,4% (mặc dù chưa tới ngưỡng mức trần 3%), tuy nhiên điều này sẽ làm gia tăng nợ công của Italia (hiện ở mức khổng lồ 2.300 tỷ USD) tương đương 131% GDP và đứng trước nguy cơ vỡ nợ công giống như Hy Lạp, Tây Ban Nha là hiện hữu

Giá tài sản tài chính thế

giới đã tăng ở mức quá

cao

Dòng vốn có thể bị rút ồ ạt

khỏi thị trường mới nổi

nếu FED vẫn tiếp tục tăng

lãi suất như kế hoạch

Nền kinh tế Mỹ có thể có

cú đáp an toàn sau giai

đoạn tăng trưởng 10 năm

Dòng vốn đầu tư trên thế giới đã bắt đầu rút ra khỏi nền kinh tế các nước mới nổi và đang phát triển Nếu không cải thiện xu hướng này có thể gây ra tình trạng rút vốn ồ ạt và tháo chạy khỏi thị trường này Theo tính toán của IMF, nếu như FED tăng lãi suất lên 3,6%, dòng vốn đầu tư vào các thị trường mới nổi dự báo giảm bình quân 40 tỷ USD/năm trong năm 2018 - 2019 Trong khi

đó đến tháng 9/2018 FED đã tăng lãi suất lên 2,25% và có kế hoạch tăng vốn đến đầu năm 2020 ở mức 3,4%

Báo cáo chính thức của FED về việc kết thúc thời kỳ chính sách tiền tệ nới lỏng và bước sang thời kỳ thắt chặt, có thể khẳng Định: Nền kinh tế Mỹ đã đạt Đỉnh trong năm 2018 và bài toán đặt ra rằng liệu Mỹ có thể có một cú đáp an toàn sau chu kỳ 10 năm tăng trưởng kinh tế hay kết cục là một cuộc suy thoái,

khủng hoảng tài chính

BỨC TRANH KINH TẾ VĨ MÔ VIỆT NAM TRONG NĂM 2018 Kinh tế vĩ mô năm 2018 khá tích cực GDP duy trì được tốc độ tăng trưởng cao, xuất siêu lớn

đồng thời vẫn kiểm soát được tình hình lạm phát, tỷ giá và thâm hụt ngân sách

trong cơ cấu GDP

Khu vực Công nghiệp và

xây dựng với điểm sáng là

Ngành công nghiệp chế

biến, chế tạo đóng góp lớn

nhất vào tăng trưởng GDP

Chín tháng đầu năm 2018, GDP tăng trưởng ở mức cao nhất trong 9 năm trở lại đây Nguồn vốn Tư nhân đã thay thế nguồn vốn Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong hoạt động đầu tư phát triển, tuy nhiên nền kinh tế vẫn phụ thuộc rất lớn vào hoạt động đầu tư của khu vực FDI

GDP 9 tháng đầu năm 2018 tăng 6,98% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng

cao nhất của 9 tháng kể từ năm 2011 trở lại đây Giá trị nền kinh tế của Việt

Nam dự kiến đạt khoảng $240 tỷ vào năm nay, và xếp ở vị trí 49 trên thế giới

Nguồn:gso

Cơ cấu GDP: Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu giá trị GDP 9 tháng đầu năm với 42,54% GDP; tiếp đến là khu vực Công nghiệp và xây dựng chiếm 33,49%; khu vực nông lâm thủy sản chiếm 13,93%, thuế sản phẩm phụ trợ chiếm 10,4%

Cơ cấu tăng trưởng GDP: Khu vực công nghiệp và xây dựng đứng đầu với mức tăng trưởng cao 8,89% (đóng góp 48,7% GDP tăng trưởng) trong 9 tháng đầu năm, tiếp theo là khu vực dịch vụ tăng 6,89 % (đóng góp 42,5%)

và khu vực Nông lâm ngư nghiệp tăng 3,65% (đóng góp 8,8%.) Chín tháng đầu năm từ năm 2013 đến nay, lĩnh vực Công nghiệp và xây dựng luôn duy trì mức tăng trưởng ổn định và duy trì mức cao

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội

tiếp tục tăng trưởng ở mức

cao và chiếm 34% GDP

Vốn đầu tư khu vực kinh tế

tư nhân luôn duy trì mức

tăng trưởng cao qua từng

năm và trở thành khu vực

chiếm tỷ trọng cao nhất

trong tổng số vốn đầu tư

toàn xã hội 9 tháng đầu

năm 2018

Nguồn:gso

Trong đó Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là điểm sáng của khu vực công nghiệp và xây dựng với tốc độ tăng trưởng ở mức cao 12,65% (trong 9 tháng đầu năm), chiếm 50% giá trị khu vực và đóng góp 16% vào tổng giá trị GDP

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội

Để đạt được mức tăng trưởng khá trong thời gian vừa qua, hoạt động đầu tư phát triển tiếp tục có mức tăng trưởng duy trì ở mức cao

Tính chung 9 tháng năm 2018, vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện theo giá hiện hành ước tính đạt 1.253,2 nghìn tỷ đồng, tăng gần 11% so với cùng kỳ năm trước và bằng 34% GDP Mặc dù thấp hơn so với mức tăng trưởng của 9 tháng đầu năm 2017, tuy nhiên vẫn ở trong mức tăng trưởng cao nhất của giai đoạn từ 2012-2016

Nguồn:gso

Từ năm 2012 đến nay, vốn đầu tư khu vực kinh tế Tư nhân có tốc độ tăng trưởng với xu hướng tăng qua từng năm, 9 tháng đầu năm 2018 đạt mức tăng trưởng 17,7% (so với cùng kỳ) là mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2012 Khu vực Nước ngoài (9 tháng đầu năm) sau giai đoạn đầu tư tăng trưởng cao, đạt đỉnh vào năm 2016 (với mức tăng trưởng 14,1%) thì đến năm 2017 bắt đầu có xu hướng giảm khi mức tăng trưởng đạt 13,5%, năm 2018 đạt 8,4% Tốc độ tăng trưởng đầu tư vốn khu vực Nhà nước có xu hưởng giảm Tăng trưởng 9 tháng đầu năm ở mức từ 8-10% giai đoạn 2012-2014, đến 9 tháng đầu năm 2018 mức tăng trưởng vốn đầu tư chỉ đạt 5%

Tỷ trọng đầu tư khu vực

FDI tiếp tục duy trì mức cao

trong suốt 7 năm qua Tỷ

trọng này thuộc một trong

những nước cao nhất thế

giới

Vốn FDI đăng ký cấp mới

và tăng thêm có xu hướng

chững lại Tuy nhiên tỷ lệ

giải ngân vốn vẫn luôn ở

mức cao (trên 60%)

Nguồn:gso

Cơ cấu tổng mức vốn đầu tư toàn xã hội đã có bước chuyển biến tích cực, sau thời gian nền kinh tế Nhà nước chiếm vai trò chủ đạo thì đến năm 2015, khu vực kinh tế Tư nhân đã trở thành khu vực có tỷ trọng đầu tư cao nhất Chín tháng đầu năm 2018, tổng mức đầu tư khu vực Tư nhân chiếm 42,5%, khu vực Nhà nước chỉ chiếm 33,6%, khu vực có vốn đầu tư Nước ngoài chiếm 23,9%

Tỷ trọng khu vực đầu tư Nước ngoài trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội luôn ở mức cao từ 22-24% trong suốt 7 năm qua Tỷ trọng này là mức thuộc một trong những nước cao nhất trên thế giới Việt Nam trở thành một trong 12 quốc gia thành công nhất về thu hút vốn FDI

Nguồn:gso

Trong 9 tháng năm 2018, tổng vốn đăng ký cấp mới, vốn tăng thêm là 19,67

tỷ USD, giảm 7,7% so với cùng kỳ FDI tính cả góp vốn mua cổ phần của nhà ĐTNN là 25,37 tỷ USD, bằng 99,6% so với cùng kỳ năm 2017

Tính đến ngày 20/9/2018, ước tính các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đã giải ngân được 13,25 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2017