CẬP NHẬP TÌNH HÌNH KHÁNG KHÁNG SINH TẠI VIỆT NAM

CẬP NHẬP TÌNH HÌNH KHÁNG KHÁNG SINH TẠI VIỆT NAMTRẦN HOÀNG THỊ ÁI CHÂU... Ngày 28-9-1928, Alexander Fleming phát hiện ra kháng sinh Penicilin mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử y học

CẬP NHẬP TÌNH HÌNH KHÁNG KHÁNG SINH TẠI VIỆT NAM

TRẦN HOÀNG THỊ ÁI CHÂU

Ngày 28-9-1928, Alexander Fleming phát hiện ra kháng sinh Penicilin

mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử y học nhân loại giúp chữa lành

và cứu sống hàng triệu người mắc các bệnh nhiễm khuẩn

Kháng kháng sinh - Vấn đề của Thế giới

Các yếu tố chủ yếu gây ra kháng thuốc ở Châu Á

Đói nghèo và điều kiện thiếu

Sử dụng kháng sinh trong nông

nghiệp Thuốc giả

Yếu tố vi sinh vật

Epidemic clonesKiểu huyết thanh cụ thểGene kháng thuốc cụ thể

Chính sách và Quy định

Cơ sở hạ tầng y tế nghèo nàn

Thiếu sự hợp tác quốc tế

Thách thức kháng kháng sinh tại bệnh viện

Vi khuẩn Gram âm:

1 Kháng β-lactam: Sinh β-lactamase ESBL/KPC/NDM-1/AmpC

❖ Extended-spectrum Enterobacteriaceae (ESBL)

❖ Carbapenem-resistant Enterobacteriaceae (CRE)

❖ NDM : New Dehli metallo-beta-lactamase

❖ KPC - Klebsiella pneumoniae carbapenemase

2 Đa kháng, kháng mở rộng, toàn kháng (MDR, XDR, PDR)

❖ Multi-drug resistant Acinetobacter

❖ Multi-drug resistant Pseudomonas aeruginosa

Vi khuẩn Gram dương:

Định nghĩa đa kháng kháng sinh

❖ MDR(Multi-drug resistant)- Đa kháng : Không nhạy cảm

với ít nhất một KS trong ít nhất là 3 nhóm KS ví dụ các chủng vi khuẩn sinh beta-lactamase phổ rộng – ESBL.

❖ XDR(Extensively Drug Resistant)- Kháng mở rộng : Chỉ

còn nhạy cảm với một hoặc hai nhóm KS ví dụ A

baumannii chỉ còn nhạy cảm với colistin

❖ PDR(Pan-Drug Resistant )-Toàn kháng : Không nhạy

cảm với tất cả các nhóm KS

Cơ chế kháng kháng sinh

đường tiết niệu

Tình trạng kháng thuốc của các tác nhân gây bệnh trong bệnh viện

Kháng kháng sinh của Enterobacteriaceae

Kháng kháng sinh nhanh chóng và lan rộng

Enterobacteriaceae kháng Cepha3 và sinh ESBL

25.2 25.7 29.3

35.3

57.8 51.5

60 50 40 30 20 10 0

70

Miền Bắc Miền Trung Miền Nam

Cepha3 ESBL

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

E coli

K pneumoniae

ESBL (Extended spectrum β-lactamase)

ESBL

Đặc điểm

SHV-2 - Enterobacteriaceae Giống TEM > 60% Phổ biến ở K pneumoniae

CTX-M 1, 2

-và Toho-type

Enterobacteriaceae Salmonella sp., E coli, K pneumoniae, C

freundii, P mirabilis, S marcescens

• Tại Mỹ hàng năm có khoảng 140,000 NK do Enterobacteriaceae, trong

đó NK liên quan đến chăm sóc y tế do Enterobacteriaceae sinh ESBL

Gen Tỷlệ

Phân bố E coli và K pneumoniae

mang gen mã hóa ESBL

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

Enterobacteriaceae khángcarbapenem

2.2

7.3 5.1 5.4 6.2

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

Gen VK

• KPC (Klebsiella pneumoniae carbapenemase) là một loại beta-lactamases thuộc

lớp A có khả năng ly giải penicillins, cephalosporins, monobactams,carbapenems

• Thường gặp ở Enterobacteriaceae, hầu hết ở Klebsiella pneumoniae, có thể ở K

oxytoca, Citrobacter freundii,Enterobacter spp., Escherichia coli, Salmonella spp., Serratia spp., đã có báo cáo gặp ở Pseudomonas aeruginosa (Columbia)

• blaKPC thường nằm trên plasmids hoặctransposon;

• blaKPC nằm trên plasmid thường kháng beta-lactamases; khángbeta-lactamaseshọat phổ mở rộng và khángaminoglycoside

https:/ /www cdc.gov/drugresistance/biggest_threats.html

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

Đa kháng KS của A baumannii (n=320)

Phân bố P aeruginosa

mang gen kháng carbapenem và quinolone

Pae

Mang gen kháng carbapenem Mang gen kháng quinolone

Kháng sinh điều trị trực khuẩn Gram âm đa kháng

P aeruginosa COL + Carbapenems

Trực khuẩn Gram [-] sinh

carbapenemase COL + Carbapenems

E coli, K pneumoniae hoặc

Enterobacteriaceae khác sinh

ESBL

IMP/ MER/ DORI

FDA duyệt cho viêm phổi)

The Sanford Guide To AntimicrobialTherapy

Kháng kháng sinh của S aureus

25.5 22.5

6.6

68.1

64.5

77.7 73.4

84.3 80.9

58.8

56.5

1.1 0.6 1.71.1 0 0 0

Miền Bắc Miền Trung Miền Nam

Đề tài cấp Nhà nước về kháng kháng sinh KC.10.18/11-15

Cơ chế kháng kháng sinh của S

aureus

Phân bố MIC vancomycin của S aureus

Các số liệu kháng KS là cơ sở hạn chế gia tăng kháng thuốc

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Cập nhật kháng kháng sinh- TS Đoàn Mai Phương

2 Hướng dẫn sử dụng kháng sinh- Bộ Y tế

Trân trọng cám ơn