"Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam"TT LUẬN VĂN CAO HỌC

Từ quy định của pháp luật đến thực tiễn xét xử, việc tìm hiểu trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây r

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Tóm tắt vii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 3

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 6

6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 6

7 KẾT CẤU LUẬN VĂN 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 8

1.1 KHÁI QUÁT VỀ NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN 8

1.1.1 Khái niệm người chưa thành niên 8

1.1.2 Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người chưa thành niên 10

1.1.2.1 Người chưa thành niên chưa đủ mười lăm (15) tuổi gây thiệt hại 11

1.1.2.2 Người từ đủ mười lăm (15) tuổi đến chưa đủ mười tám (18) tuổi gây thiệt hại 11

1.1.2.3 Người chưa thành niên có người giám hộ gây thiệt hại 11

1.1.2.4 Bồi thường thiệt hại do người chưa đủ mười lăm tuổi gây ra trong thời gian trường học, bệnh viện, pháp nhân khác trực tiếp quản lý 12

1.2 KHÁI QUÁT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 12

1.2.1 Khái niệm về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra 12

1.2.2 Đặc điểm về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra16 1.2.3 Quan hệ pháp luật phát sinh từ trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra 17 1.2.3.1 Chủ thể của quan hệ pháp luật phát sinh từ trách nhiệm bồi thường thiệt hại do

1.2.3.2 Khách thể của quan hệ pháp luật phát sinh từ trách nhiệm bồi thường thiệt hại

do người chưa thành niên gây ra 18

1.2.3.3 Nội dung của quan hệ pháp luật phát sinh từ trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra 18

1.3 Ý NGHĨA CỦA CHẾ ĐỊNH TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 19

1.4 MỤC TIÊU ĐIỀU CHỈNH PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 20

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 23

2.1 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 23

2.1.1 Quy định về chủ thể bồi thường thiệt hại 23

2.1.1.1 Người chưa thành niên 23

2.1.1.2 Chủ thể khác 26

2.1.2 Quy định về điều kiện bồi thường thiệt hại 33

2.1.2.1 Có thiệt hại xảy ra 33

2.1.2.2 Có hành vi trái pháp luật gây thiệt hại 36

2.1.2.3 Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra 37

2.1.2.4 Có lỗi 39

2.1.3 Quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại 42

2.1.3.1 Nguyên tắc thỏa thuận 42

2.1.3.2 Nguyên tắc bồi thường toàn bộ 43

2.1.3.3 Nguyên tắc bồi thường kịp thời 44

2.1.3.4 Nguyên tắc giảm trách nhiệm bồi thường 44

2.1.3.5 Nguyên tắc thay đổi mức bồi thường 45

2.1.3.6 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại 46

2.1.3.7 Nguyên tắc bồi thường thiệt hại trong trường hợp không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại 47

2.1.4 Quy định về những trường hợp được miễn hoặc giảm trách nhiệm bồi thường thiệt hại 47

2.1.4.1 Trường hợp được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại 47

2.1.4.2 Trường hợp được giảm trách nhiệm bồi thường thiệt hại 49

2.1.5 Quy định thời điểm xác định độ tuổi và tình trạng tài sản của người gây thiệt hại 50

2.2 KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN GÂY RA 51

2.2.1 Quy định về chủ thể bồi thường thiệt hại 51

2.2.2 Quy định về điều kiện bồi thường thiệt hại 56

2.2.3 Quy định về nguyên tắc bồi thường thiệt hại 57

2.2.4 Quy định về những trường hợp được miễn hoặc giảm trách nhiệm bồi thường thiệt hại 58

2.2.5 Quy định thời điểm xác định độ tuổi và tình trạng tài sản của người gây thiệt hại 59

KẾT LUẬN CHUNG 61

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 62

PHỤ LỤC 1

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BLDS: Bộ luật dân sự

NXB: Nhà xuất bản

TÓM TẮT

Sự phát triển của nền kinh tế thị trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế của Việt Nam đã góp nhiều thành tích đáng kể vào sự tăng trưởng của đất nước Nền kinh tế thị trường bên cạnh những thành tựu vượt bậc, cũng xuất hiện những mặt trái đó là các tranh chấp phát sinh vì lợi ích hoặc lợi ích bị người khác xâm phạm nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự Do đó, chế định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong pháp luật dân sự được ban hành để bảo vệ quyền và lợi ích cho các đương sự khi

bị thiệt hại Trên thực tế việc gây thiệt hại cho người khác và phải bồi thường thiệt hại

là điều mang tính tất yếu trong xã hội ngày nay, trong số đó có cả người chưa thành niên gây ra thiệt hại cho người khác và phải chịu trách nhiệm bồi thường

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra là một nội dung trong chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Việc xác định trách nhiệm bồi thường của người chưa thành niên hiện nay là vấn đề hết sức phức tạp bởi họ được coi là những chủ thể chưa có đủ năng lực hành vi dân sự và chưa phát triển hoàn thiện về tâm và sinh lí, thiếu bản lĩnh, kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động, dụ dỗ vào nhiều hoạt động sai trái Vì vậy bắt họ phải chịu một mức bồi thường thiệt hại cụ thể là điều rất khăn, khi mà truyền thống và thói quen ở Việt Nam những người chưa thành niên hầu hết là không có tài sản riêng để tự chịu trách nhiệm do hành vi của mình gây ra

Từ quy định của pháp luật đến thực tiễn xét xử, việc tìm hiểu trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng về lý luận và thực tiễn, đặc biệt là trong bối cảnh tồn tại những bất cập, vướng mắc xoay quanh vấn đề xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra Do đó, người viết chọn đề tài : “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam” nhằm giúp các nhà nghiên cứu áp dụng pháp luật có một cách nhìn toàn diện về vấn đề này khi giải quyết các vụ án cụ thể góp phần mang đến sự công bằng, khách quan cho các đương sự trong các vụ án

Nội dung luận văn tập trung tìm hiểu khái niệm có liên quan đến đề tài như khái niệm người chưa thành niên, khái niệm trách nhiệm dân sự, khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng từ đó tác giả đi đến xây dựng khái niệm chủ đạo của đề

tài là “Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra” Từ việc luận giải khái niệm tác giả phân tích năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại

do người chưa thành niên gây ra đồng thời đưa ra được đặc điểm, ý nghĩa của chế định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra

Khi phân tích những nội dung trên, tác giả nhận thấy rằng, người chưa thành niên

do chưa phát triển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần nên họ tham gia vào các quan hệ

xã hội ở mức độ còn hạn chế, khả năng tạo ra của cải vật chất phần lớn không đáng kể Chính vì vậy, nhằm tăng khả năng thực hiện việc bồi thường cho người bị thiệt hại trên thực tế, pháp luật đã buộc trách nhiệm bồi thường cho một số chủ thể khác là cha, mẹ, người giám hộ của người chưa thành niên, hay trường học quản lý người chưa thành niên tùy từng trường hợp cụ thể Tuy nhiên, việc quy định trách nhiệm bồi thường của những chủ thể này còn một số trường hợp chưa rõ ràng, còn hạn chế Do đó, bằng các phương pháp như tổng hợp, phân tích, so sánh, đối chiếu,…để tìm hiểu rõ hơn về các quy định của pháp luật liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra, tác giả đi sâu vào phân tích những quy định cụ thể về chủ thể bồi thường, điều kiên bồi thường, nguyên tắc bồi thường và những trường hợp được miễn hoặc giảm trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra, đồng thời tìm ra được những điểm còn vướng mắc, bất cập chưa được giải quyết trong quá trình

áp dụng pháp luật

Từ những phân tích, đánh giá trên cơ sở những quy định của pháp luật và thực trạng áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra

Mục đích của hoạt nghiên cứu này hướng tới việc đề xuất các giải pháp để tháo

gỡ những vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra để đảm bảo quyền và lợi ích cho người bị thiệt hại Đồng thời, việc quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây

ra còn góp phần giáo dục người chưa thành niên, phòng ngừa những hành vi có thể gây

ra thiệt hại cho người khác đối với người chưa thành niên

PHẦN MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật dân sự Việt Nam, chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một trong những chế định xuất hiện sớm Có thể thấy chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng ra đời nhằm xác định rõ trách nhiệm dân sự do các bên gây ra thiệt hại mà trước đó giữa bên bị thiệt hại và bên gây thiệt hại không có sự thỏa thuận hoặc có sự thỏa thuận nhưng sự thỏa thuận đó không liên quan đến hậu quả thiệt hại Trên thực tế việc gây thiệt hại cho người khác và phải bồi thường thiệt hại là điều mang tính tất yếu trong xã hội ngày nay, trong số đó có cả người chưa thành niên gây ra thiệt hại cho người khác và phải chịu trách nhiệm bồi thường

Đối với người chưa thành niên, với quan điểm nhất quán trong việc bảo vệ đối tượng này, Đảng và Nhà nước đã thức đẩy việc hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ quyền của người chưa thành niên, bên cạnh đó Nhà nước cũng xác định rõ ràng trách nhiệm của họ khi tham gia vào các quan hệ pháp luật cụ thể, trong đó đã dành sự quan tâm đặc biệt cho đối tượng là những trường hợp người chưa thành niên gây ra thiệt hại cho người khác Điều này càng thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với người chưa thành niên Chính vì thế trong các quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại của Nhà nước đối với người chưa thành niên là nhằm giúp đỡ, giáo dục để người chưa thành niên nhận ra sai lầm từ đó sửa chữa những sai lầm của mình tạo điều kiện để các em có khả năng tái hòa nhập cuộc sống Đồng thời cũng nhằm xác định trách nhiệm của cha mẹ, người quản lý trong việc giáo dục, chăm sóc con em mình

Xác định người chưa thành niên là người chưa phát triển hoàn thiện về tâm và sinh lí, thiếu bản lĩnh, kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động, dụ dỗ vào nhiều hoạt động sai trái, chưa tự chủ được bản thân trong nhiều tình huống Cũng chính vì thế pháp luật dân sự Việt Nam đã có những quy định riêng để nhằm xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra một cách khách quan, công bằng, phù hợp nhất

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra là một nội dung trong chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Việc xác định trách nhiệm bồi thường của người chưa thành niên hiện nay là vấn đề hết sức phức tạp bởi họ được coi

là những chủ thể chưa có đủ năng lực hành vi dân sự và vì vậy bắt họ phải chịu một mức

bồi thường thiệt hại cụ thể là điều rất khó khăn, khi mà truyền thống và thói quen ở Việt Nam những người chưa thành niên hầu hết là không có tài sản riêng để tự chịu trách nhiệm do hành vi của mình gây ra

Đối với vấn đề xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra, trong quá trình nghiên cứu, tổ chức thực hiện các cơ quan thực thi pháp luật còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc vì quy định của luật còn có nhiều cách hiểu khác nhau nên việc áp dụng chưa thống nhất, chưa mang lại hiệu quả cao điều đó gây bức xúc cho đương sự Trên thực tế, đây là vấn đề khá khó khăn do chưa có hướng dẫn cụ thể nên các cơ quan bảo vệ pháp luật còn gặp nhiều vướng mắc khi giải quyết các trường hợp liên quan đến vấn đề này

Về tổng quan, các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát triển cách đây từ nhiều năm, cho đến hiện nay là Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các văn bản pháp luật có liên quan Ứng với từng giai đoạn lịch sử luôn

có một hệ thống các văn bản pháp luật tố tụng dân sự được ban hành và luôn thể hiện được vai trò của mình trong thời gian hiệu lực; nhưng đồng thời, bên cạnh đó, chúng cũng phát sinh nhiều bất cập, vướng mắc vì nhiều nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan khác nhau và đòi hỏi cần thiết phải có sự điều chỉnh, bổ sung, thay thế thì mới phát huy hiệu quả cao nhất

Cho đến nay mặc dù đã có những công trình nghiên cứu, đánh giá thực tiễn áp dụng và đưa ra phương hướng hoàn thiện pháp luật liên quan đến vấn đề bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra tuy nhiên những công trình nghiên cứu này chưa đi sâu vào thực tiễn, chưa giải quyết được những bất cập vướng mắt phát sinh trong thời kỳ hội nhập hiện nay

Vì vậy, tác giả chọn đề tài "Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam" làm đề tài nghiên cứu luận văn cao học,

với mong muốn nghiên cứu, tìm hiểu một cách khoa học, có hệ thống giúp các nhà nghiên cứu áp dụng pháp luật có một cách nhìn toàn diện về vấn đề này khi giải quyết các vụ án cụ thể góp phần mang đến sự công bằng, khách quan cho các đương sự trong các vụ án

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Mục tiêu chung: Tác giả nghiên cứu đề tài này với mục đích nhằm làm sáng tỏ

các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên

gây ra; thực tiễn giải quyết các vụ việc tại Tòa án Từ đó tổng hợp, đánh giá những

vướng mắc, bất cập của quy định pháp luật để đưa ra kiến nghị góp phần hoàn thiện quy

định pháp luật hiện hành

- Mục tiêu cụ thể: Nhằm đạt được các mục tiêu đề ra nêu trên, tác giả tiến hành nghiên cứu, phân tích làm rõ các nội dụng trọng tâm sau đây:

Thứ nhất, nghiên cứu làm sáng tỏ khái niệm, đặc điểm chung về người chưa

thành niên Đồng thời phân tích bản chất pháp lý và những căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường

Thứ hai, nghiên cứu, xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa

thành niên gây ra dưới một số khía cạnh cụ thể

Thứ ba, đánh giá thực trạng xét xử của cơ quan có thẩm quyền trong việc áp

dụng pháp luật khi giải quyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra Thông qua đó tìm ra những điểm vướng mắc, tồn tại và đề xuất các giải pháp khắc phục

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Vấn đề trách nhiệm bồi thường thiệt hại nói chung và trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra luôn được quan tâm nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị xâm hại Nhưng điều khó khăn là việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra như thế nào khi mà đối tượng này

bị coi là có năng lực hành vi dân sự không đầy đủ

Trên thực tế, pháp luật nói chung và pháp luật dân sự Việt Nam nói riêng đã có những quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra nhưng vẫn còn một số vướng mắc, bất cập

Mặt khác, xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra tuy không phải là vấn đề quá mới mẻ nhưng là vấn đề tương đối khó khăn, phức tạp nên những bày viết xuất hiện trên các tạp chí chỉ dừng lại ở một mức độ nhất định

và có thể nói là khá khiêm tốn chưa giải quyết được gốc của vấn đề Chưa có công trình nào mang tính khái quát

Dưới góc độ khoa học pháp lý, chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đã được nhiều nhà khoa học pháp lý trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu ở các cấp

độ khác nhau Nhìn chung từ trước đến nay, ngoài những văn bản hướng dẫn áp dụng

Bộ luật Luật Dân sự Việt Nam, giáo trình luật dân sự Việt Nam, thì còn có một số bài

viết, công trình nghiên cứu đề tài khoa học có liên quan đến vấn đề tài trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra, có thể nêu sơ lược như sau:

- Luận văn thạc sĩ Luật học của tác giả Phạm Kim Anh về đề tài "Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng" bảo vệ tại Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội, năm

2009, ở Luận văn này tác giả chỉ nêu ra được những vấn đề chung về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, chưa đi sâu vào nghiên cứu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra

- Luật văn Thạc sĩ luật học của Nguyễn Quỳnh Anh về đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do hành vi trái pháp luật gây ra theo Bộ luật Dân sự 2005” bảo vệ tại Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2011 Đề tài này chỉ làm rõ được hành vi trái pháp luật do một cá nhân, tổ chức gây ra trong đó có người chưa thành niên chứ chưa phân tích được thế nào là hành vi trái pháp luật của người chưa thành niên và trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người chưa thành niên gây ra

- Luật văn Thạc sĩ luật học của Vũ Ngọc Chuẩn về đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam” bảo vệ tại Khoa luật Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2014 Ở đề tài này tác giả đưa ra được những quy định, những khái niệm có liên quan trực tiếp đến người chưa thành niên và trách nhiệm bồi thường của họ trong những trường hợp cụ thể tuy nhiên do luận văn được viết trên

cơ sở Bộ luật Dân sự 2005 nên cho đến thời điểm hiện tại còn nhìu vấn đề vướng mắc phát sinh luận văn chưa giải quyết được, luận văn chỉ dừng lại ở nền tảng của những quy định cũ

- Luận văn Thạc sĩ luật học của Johnny Ly về “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại

do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam – một số bày học kinh nghiệm cho nước công hòa dân chủ nhân dân Lào” bảo vệ tại trường Đại học Luật Hà Nội, năm

2017 Luận văn này nêu khá đầy đủ những vấn đề về trách nhiệm bồi thường thiệt hại

do người chưa thành niên gây ra theo pháp luật Việt Nam trên nền tảng của Bộ luật Dân

sự năm 2015 tuy nhiên chỉ mới dừng lại ở phần thực trạng chưa đưa ra được những giải pháp cụ thể giúp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người chưa thành niên gây ra

- Gần đây hơn có các tạp chí liên quan đến đề tài như “Bàn về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật Dân sự năm 2015” của Trịnh Tuấn Anh đăng trên tạp chí Kiểm sát, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Số 19/2016,