Chỉ đạo sử dụng bản đồ tư duy trong việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là giúp giáo viên - học sinh có phương pháp dạy - học tối ưu hơn, hứng khởi hơn, hiệu quả hơn. Tạo môi trường giáo dục gần gũi, thân thiện, tích cực. Xây dựng cho giáo viên thói quen tự nâng cao năng lực giảng dạy, giúp học sinh xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo để lĩnh hội, tiếp thu kiến thức.

lượng và hi u qu  c a giáo d c n u nh ng n i dung giáo d c m i v n ti p t cệ ả ủ ụ ế ữ ộ ụ ớ ẫ ế ụ  

được truy n t i t i h c sinh thông qua các PPDH cũ. Tinh th n c a đ i m iề ả ớ ọ ầ ủ ổ ớ  PPDH là bi n quá trình d y h c thành quá trình t  h c, t  khám phá và xây d ngế ạ ọ ự ọ ự ự  

ki n th c c a ngế ứ ủ ườ ọi h c v i vai trò d n d t khéo léo không th  thi u đớ ẫ ắ ể ế ược c aủ  

tr ng. Nh  v y, h c sinh m i là nhân v t đóng vai trò trung tâm trong m i ho tọ ư ậ ọ ớ ậ ọ ạ  

đ ng giáo d c ch  không ph i là ngộ ụ ứ ả ười giáo viên

2. Lý do v  m t th c ti n:ề ặ ự ễ

Trong nh ng năm qua, trình đ  khoa h c công ngh  trên th  gi i phát tri nữ ộ ọ ệ ế ớ ể  

nh  vũ bão. Cùng v i s  phát tri n đó, đ t nư ớ ự ể ấ ước ta ngày càng đ i m i và giao l uổ ớ ư  

h i nh p v i nhi u qu c gia khác trên th  gi i. Trong đó chúng ta cũng đã chú ýộ ậ ớ ề ố ế ớ  nhi u đ n ho t đ ng giao l u v  văn hóa ­ giáo d c. Tuy nhiên, th c t  cho th yề ế ạ ộ ư ề ụ ự ế ấ  

nh ng thay đ i trong cách d y h c c a ngữ ổ ạ ọ ủ ười giáo viên   nở ước ta v n di n raẫ ễ  

ch m ch p và vô cùng khó khăn. M t trong nh ng lý do đó là ngậ ạ ộ ữ ười giáo viên 

nước ta đã quá quen thu c v i l i d y truy n th ng, h  ng i thay đ i, ng i làmộ ớ ố ạ ề ố ọ ạ ổ ạ  quen v i cái m i. Nh t là giáo viên   vùng nông thôn có nhi u khó khăn v  đi uớ ớ ấ ở ề ề ề  

ki n d y h c nh  chúng ta l i càng ng i thay đ i. Trệ ạ ọ ư ạ ạ ổ ước tình hình th c t  nhự ế ư 

v y, m t v n đ  đậ ộ ấ ề ược đ t ra là: Làm th  nào đ  giúp giáo viên ­ h c sinh có cáchặ ế ể ọ  

d y và h c hi u qu  nh t?  Làm th  nào đ  giáo viên th y đạ ọ ệ ả ấ ế ể ấ ượ ổc đ i m i PPDH làớ  

m t nhu c u t t y u?ộ ầ ấ ế

3. Lý do ch  quan:ủ

V i vai trò là Phó Hi u trớ ệ ưởng­ Phó bí th  chi b ­ Ch  t ch Công đoàn  làư ộ ủ ị  

m t nhà qu n lý giáo d c, xu t phát t  trách nhi m và lộ ả ụ ấ ừ ệ ương tâm ngh  nghi p,ề ệ  

b n thân tôi luôn trăn tr  “Làm th  nào đ  nâng cao ch t lả ở ế ể ấ ượng giáo d c?”. Thi tụ ế  

trong lĩnh v c giáo d c cũng đ u quan tâm. B i Giáo d c & Đào t o là “Qu cự ụ ề ở ụ ạ ố  sách hàng đ u”, là s  nghi p c a toàn Đ ng, toàn dân. Th c t  trong quá trìnhầ ự ệ ủ ả ự ế  

gi ng d y   trả ạ ở ường chúng tôi, các đ ng chí giáo viên cũng đã c  g ng tích c cồ ố ắ ự  

h c h i, tìm tòi, nghiên c u, trau d i ki n th c, k  năng đ  đ i m i PPDH. ọ ỏ ứ ồ ế ứ ỹ ể ổ ớ Ở đây, tôi ch  mu n g i t i các b n m t vài kinh nghi m nh  trong cách ch  đ oỉ ố ử ớ ạ ộ ệ ỏ ỉ ạ  

v n d ng “B n đ  t  duy” (BĐTD) vào vi c đ i m i PPDH   trậ ụ ả ồ ư ệ ổ ớ ở ường ti u h c,ể ọ  giúp ích hi u qu  cho vi c nâng cao ch t lệ ả ệ ấ ượng d y ­ h c. ạ ọ

S  đ  t  duy Mind Map là m t công c  t  ch c t  duy. Đây là phơ ồ ư ộ ụ ổ ứ ư ươ  ngpháp t t nh t đ  truy n t i thông tin vào não b  Nó là m t phố ấ ể ề ả ộ ộ ương ti n ghi chépệ  

đ y sáng t o và hi u qu  Đó là cách s  d ng k  thu t hình h a k t h p t  ng ,ầ ạ ệ ả ử ụ ỹ ậ ọ ế ợ ừ ữ  màu s c, hình  nh, đắ ả ường nét phù h p v i c u trúc ho t đ ng và ch c năng c aợ ớ ấ ạ ộ ứ ủ  

b  não đ  m  r ng, đào sâu các ý tộ ể ở ộ ưởng, giúp con người khai thác ti m năng vôề  

t n c a b  não. V i phậ ủ ộ ớ ương pháp này, giáo viên giúp h c sinh n m n i dung bàiọ ắ ộ  

d  dàng h n, nh  đễ ơ ớ ược lâu h n, hào h ng h n. Đ c bi t là trong vi c khái quát,ơ ứ ơ ặ ệ ệ  

t ng h p ki n th c. Đây qu  là phổ ợ ế ứ ả ương pháp th c s  hi u qu  Chính vì v y, tôiự ự ệ ả ậ  luôn tâm đ c th c hi n đ  tài: ắ ự ệ ề “Ch  đ o s  d ng b n đ  t  duy trong vi cỉ ạ ử ụ ả ồ ư ệ  

đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c nh m nâng cao ch t lạ ọ ằ ấ ượng giáo d cụ ”

II. M C ĐÍCH NGHIÊN C U:Ụ Ứ

V i th c t , m i đi u ki n h  tr  cho vi c  đ i m i PPDH c a Nhàớ ự ế ọ ề ệ ỗ ợ ệ ổ ớ ủ  

trường. C  s  v t ch t nhà trơ ở ậ ấ ường có đ y đ  các phòng  ch c năng, phòng bầ ủ ứ ộ môn và các phương ti n d y h c khác. Chính vì v y, vi c “ Ch  đ o s  d ngệ ạ ọ ậ ệ ỉ ạ ử ụ  BĐTD trong vi c đ i m i PPDH” có vai trò vô cùng quan tr ng, nh m:ệ ổ ớ ọ ằ

­ Giúp giáo viên ­ h c sinh có phọ ương pháp d y ­ h c t i  u h n, h ngạ ọ ố ư ơ ứ  

kh i h n, hi u qu  h n.ở ơ ệ ả ơ

­ T o môi trạ ường giáo d c g n gũi, thân thi n, tích c c.ụ ầ ệ ự

­ Xây d ng cho giáo viên thói quen t  nâng cao năng l c gi ng d y, giúpự ự ự ả ạ  

h c sinh xây d ng thói quen t  h c, t  nghiên c u, tìm tòi, sáng t o đ  lĩnh h i,ọ ự ự ọ ự ứ ạ ể ộ  

ti p thu ki n th c. ế ế ứ

Đích cu i cùng mu n đ t t i c a đ  tài này là giúp cho vi c nâng cao ch tố ố ạ ớ ủ ề ệ ấ  

lượng giáo d c, giúp h c sinh phát tri n nhân cách tr  thành m t con ngụ ọ ể ở ộ ười phát tri n toàn di n, ngể ệ ười công dân có ích, góp ph n xây d ng xã h i t t đ p h n.ầ ự ộ ố ẹ ơ

III. Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C U:Ứ

1. Khách th  nghiên c u:ể ứ

Là toàn b  h c sinh c a nhà trộ ọ ủ ường t  kh i 2 đ n kh i 5ừ ố ế ố

2. Đ i tố ượng nghiên c u:ứ

Ch  đ o, h ng d n cách v n d ng BĐTD, khai thác hi u qu  t i  u c a nóỉ ạ ướ ẫ ậ ụ ệ ả ố ư ủ  trong vi c đ i m i PPDH   tr ng ti u h c nh m t o h ng thú và rèn luy n kệ ổ ớ ở ườ ể ọ ằ ạ ứ ệ ỹ năng h c t p cho h c sinh đ  nâng cao ch t l ng giáo d c.ọ ậ ọ ể ấ ượ ụ

IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U:Ứ

­ Phương pháp nghiên c u lý lu n.ứ ậ

­ Phương pháp nghiên c u th c ti n.ứ ự ễ

­ Phương pháp quan sát s  ph m.ư ạ

­ Phương pháp th c nghi m giáo d c.ự ệ ụ

­ Phương pháp tham kh o tài li u.ả ệ

­ Phương pháp đi u tra nghiên c u.ề ứ

­­Phi u   đi u   tra   đ i   v i   GV   và   HSế ề ố ớ  

trước khi th c hi n PP “ BĐTD”ự ệ 

Hi u phóệ ­Thông   báo 

HĐSP tháng 10/2015 

 ­ N i dung ộsinh ho t ạchuyên môn 

4 l n/thángầ

1+2//2016 T  ch c h i th o t i trổ ứ ộ ả ạ ường:

HP+TTCM 

4+5/2016 + GV d y th c hi n chuyên đ  th cạ ự ệ ề ự  

hi n so n gi ng :ệ ạ ả

* N p bài so n v  PHT ộ ạ ề

* Qui đ nh m i kh i l p ph i ch n vàị ỗ ố ớ ả ọ  

so n t t 1 bàiạ ố+ Xây d ng ti t d y hoàn ch nh có bàiự ế ạ ỉ  

h c theo PP “ S  d ng b n đ  t  duy”ọ ử ụ ả ồ ư+ Nh n xét đánh giá các bài so n.ậ ạ   

GV   các   tổ CM

HP +TCMHP

9+10/2016 ­Các kh i l p th c hi n chuyên đố ớ ự ệ ề

1+2/2017 ­Phi u đi u tra đ i v i GV và HS sauế ề ố ớ  

khi th c hi n PP “ b n đò t  duy”ự ệ ả ư

Hi u phóệ

3/2017 So sánh đ i ch ng k t qu  th c hi nố ứ ế ả ự ệ  

PP “ S  d ng b n đ  t  duy”ử ụ ả ồ ư4+5/2017 Ti n hành vi t SKKNế ế Hi u phóệ

PH N II. NH NG BI N PHÁP Đ I M IẦ Ữ Ệ Ổ Ớ

I. C  S  LÝ LU N:Ơ Ở Ậ

Trước nay, v i cách th c ghi chép theo ki u truy n th ng, chúng ta ghiớ ứ ể ề ố  chép thông tin theo ki u ký t , để ự ường th ng, con s ,…V i cách ghi chép này,ẳ ố ớ  chúng ta m i ch  s  d ng m t n a ch c năng c a b  não ­ não trái, mà ch a hớ ỉ ử ụ ộ ử ứ ủ ộ ư ề 

s  d ng k  năng nào bên não ph i. Hay nói cách khác, chúng ta v n thử ụ ỹ ả ẫ ường đang 

s  d ng 50% kh  năng c a b  não chúng ta khi ghi nh n thông tin. V i m c tiêuử ụ ả ủ ộ ậ ớ ụ  giúp chúng ta ph n đ u s  d ng t i đa kh  năng c a não b , Tony Buzan đã sángấ ấ ử ụ ố ả ủ ộ  

t o ra BĐTD đ  giúp chúng ta th c hi n đạ ể ự ệ ược m c tiêu này.ụ

C  ch  ho t đ ng c a BĐTD chú tr ng t i hình  nh, màu s c, v i cácơ ế ạ ộ ủ ọ ớ ả ắ ớ  

m ng lạ ưới liên tưởng (các nhánh c a s  đ ). BĐTD là công c  đ  h a n i cácủ ơ ồ ụ ồ ọ ố  hình  nh có liên h  v i nhau. Vì v y có th  v n d ng BĐTD vào vi c h  trả ệ ớ ậ ể ậ ụ ệ ỗ ợ 

d y ki n th c m i, c ng c  ki n th c sau m i ti t h c, ôn t p h  th ng hóaạ ế ứ ớ ủ ố ế ứ ỗ ế ọ ậ ệ ố  

ki n th c sau m i chế ứ ỗ ương, m i k , và m i năm h c. Đ ng th i, BĐTD còn cóỗ ỳ ỗ ọ ồ ờ  

th  giúp cán b  qu n lý xây d ng k  ho ch, l p chể ộ ả ự ế ạ ậ ương trình công tác, giúp vi cệ  tri n khai th c hi n k  ho ch để ự ệ ế ạ ược hi u qu  và khoa h c h n.ệ ả ọ ơ

BĐTD có tác d ng nh  th  nào? ụ ư ế

V i cách th  hi n g n nh  c  ch  ho t đ ng c a b  não, BĐTD có tácớ ể ệ ầ ư ơ ế ạ ộ ủ ộ  

d ng vô cùng l n lao, nó là cách th c h c t p vô cùng h u ích.ụ ớ ứ ọ ậ ữ

BĐTD giúp h c sinh h c đ ọ ọ ượ c ph ươ ng pháp h c t p khoa h c:  ọ ậ ọ Vi c rènệ  luy n phệ ương pháp h c t p cho h c sinh không ch  là bi n pháp nâng cao hi uọ ậ ọ ỉ ệ ệ  

qu  d y h c mà còn là m c tiêu d y h c. Qua quá trình th c t  gi ng d y chúngả ạ ọ ụ ạ ọ ự ế ả ạ  

ta có th  th y m t s  h c sinh h c t p r t chăm ch  nh ng s  ti p thu ki n th cể ấ ộ ố ọ ọ ậ ấ ỉ ư ự ế ế ứ  

v n r t h n ch  Các em này thẫ ấ ạ ế ường h c bài nào bi t bài đ y, h c bài sau đãọ ế ấ ọ  

quên bài trước, không bi t liên k t các ki n th c v i nhau, không bi t v n d ngế ế ế ứ ớ ế ậ ụ  

ki n th c bài trế ứ ước đ  gi i quy t v n đ  ki n th c bài sau, không bi t cáchể ả ế ấ ề ế ứ ế  

t ng h p ki n th c. H u h t nh ng h c sinh này khi nghe gi ng trên l p ho cổ ợ ế ứ ầ ế ữ ọ ả ớ ặ  khi t  h c không bi t cách ghi chép đ  l u thông tin, l u ki n th c tr ng tâmự ọ ế ể ư ư ế ứ ọ  vào trí nh  c a mình. S  d ng BĐTD trong quá trình d y h c s  giúp h c sinhớ ủ ử ụ ạ ọ ẽ ọ  

h c đọ ược phương pháp h c, tăng tính đ c l p, ch  đ ng, sáng t o và phát tri nọ ộ ậ ủ ộ ạ ể  

t  duy.ư

BĐTD giúp h c sinh h c t p tích c c h n, hào h ng h n: ọ ọ ậ ự ơ ứ ơ  Qua quá trình 

nghiên c u cho th y b  não c a con ngứ ấ ộ ủ ườ ẽ ểi s  hi u sâu, nh  lâu và in đ m cái màớ ậ  

do chính mình t  suy nghĩ, t  vi t, v  ra theo ngôn ng  c a mình. Vì v y, vi cự ự ế ẽ ữ ủ ậ ệ  

s  d ng BĐTD giúp h c sinh h c t p m t cách tích c c, huy đ ng t i đa ti mử ụ ọ ọ ậ ộ ự ộ ố ề  năng c a não b ủ ộ

Khi h c sinh v  BĐTD s  phát huy t i đa tính sáng t o c a các em giúpọ ẽ ẽ ố ạ ủ  các em phát tri n năng khi u h i h a, s  thích c a b n thân, các em t  do ch nể ế ộ ọ ở ủ ả ự ọ  

l a màu s c (xanh, đ , tím vàng, l c, lam,…), t  do l a ch n đự ắ ỏ ụ ự ự ọ ường nét (đ m,ậ  

nh t, th ng, cong, xiên, chéo,…), vì các em t  sáng tác nên m i BĐTD s  thạ ẳ ự ỗ ẽ ể 

hi n cách nghĩ, cách hi u, cách trình bày ki n th c c a t ng em. Và cũng chínhệ ể ế ứ ủ ừ  

là BĐTD do các em t  sáng t o, t  thi t k  nên các em s  y u quý, trân tr ng tácự ạ ự ế ế ẽ ế ọ  

ph m c a mình và ghi nh  nó r t lâu.ẩ ủ ớ ấ

BĐTD giúp h c sinh ghi chép có hi u qu : ọ ệ ả  Do đ c đi m c a BĐTD nênặ ể ủ  

người thi t k  BĐTD ph i ch n l c thông tin, t  ng , s p x p, b  c c đ  “ghi”ế ế ả ọ ọ ừ ữ ắ ế ố ụ ể  thông tin c n thi t nh t và logic nh t. Vì v y, s  d ng BĐTD s  giúp h c sinhầ ế ấ ấ ậ ử ụ ẽ ọ  

­ Nên dùng nét đ t, mũi tên, s , màu s c đ  liên k t các ý.ứ ố ắ ể ế

­ Ghi chép ngu n g c thông tin đ  có th  tra c u l i d  dàng.ồ ố ể ể ứ ạ ễ

­ S  d ng màu s c đ  ghi.ử ụ ắ ể

Tóm l i, s  d ng BĐTD s  giúp chúng ta h c t p sáng t o h n, ti t ki mạ ử ụ ẽ ọ ậ ạ ơ ế ệ  

th i gian h n vì nó ch  t n d ng các t  khóa, giúp chúng ta s  d ng đờ ơ ỉ ậ ụ ừ ử ụ ược c  haiả  bán c u não cùng m t lúc và ghi nh  t t h n. Đây chính là công c  h c t p v nầ ộ ớ ố ơ ụ ọ ậ ậ  

d ng đụ ược s c m nh c a c  b  não. M t công c  h c t p t i  u nh t, hi uứ ạ ủ ả ộ ộ ụ ọ ậ ố ư ấ ệ  

qu , khoa h c và sáng t o nh t.ả ọ ạ ấ

II. C  S  TH C TI N:Ơ Ở Ự Ễ

1. Thu n l i:ậ ợ

Th c hi n ngh  quy t 29/ T  v  “Đ i m i căn b n toàn di n giáo d c”.ự ệ ị ế Ư ề ổ ớ ả ệ ụ

Đ u năm h c 2015­2016 Phòng Giáo d c ­ Đào t o huy n Ba Vì l i tầ ọ ụ ạ ệ ạ ổ 

ch c chuyên đ  chuyên môn c p ti u h c v i phứ ề ấ ể ọ ớ ương pháp d y h c b ng BĐTDạ ọ ằ  

đ  các Nhà trể ường tri n khai th c hi n. H u h t giáo viên để ự ệ ầ ế ược đào t o, đạ ượ  c

t p hu n v  đ i m i phậ ấ ề ổ ớ ương pháp d y h c, s  d ng BĐTD trong gi ng d y.ạ ọ ử ụ ả ạ  

Đ ng th i th c hi n k  ho ch s  722/KH­GD&ĐT ngày 12 tháng 10 năm 2016ồ ờ ự ệ ế ạ ố  

c a Phòng Giáo d c Đào t o Ba Vì v  vi c tri n khai thi đua năm h c 2016­2017ủ ụ ạ ề ệ ể ọ  

v i ch  đ  “ Đ i m i, sáng t o trong d y và h c”. Đ c bi t, quê hớ ủ ề ổ ớ ạ ạ ọ ặ ệ ương tôi l i làạ  

đ t h a nên vi c s  d ng phấ ọ ệ ử ụ ương pháp này đã phát huy được th  m nh, sế ạ ở 

trường c a th y ­ trò Nhà trủ ầ ường nên càng thu n l i h n. Ph i nói r ng, đây làậ ợ ơ ả ằ  

phương pháp d y h c tho i mái, vui v , sáng t o và đ y h ng kh i, đem l iạ ọ ả ẻ ạ ầ ứ ở ạ  

hi u qu  thi t th c.ệ ả ế ự

H n n a, d y h c b ng BĐTD là phơ ữ ạ ọ ằ ương pháp m i, xu th  chung đã đớ ế ượ  c

kh ng đ nh trong n n giáo d c c a nhi u qu c gia trên th  gi i và c    Vi tẳ ị ề ụ ủ ề ố ế ớ ả ở ệ  Nam nên đã được s  ti p nh n t  nhi u phía, t  các c p, t  xã h i, giáo viên,ự ế ậ ừ ề ừ ấ ừ ộ  

ph  huynh và h c sinh.ụ ọ

Trong xã h i hi n đ i, trình đ  khoa h c công ngh  phát tri n nh  vũ bãoộ ệ ạ ộ ọ ệ ể ư  

t o đi u ki n thu n l i cho giáo viên ­ h c sinh ti p c n nhi u ngu n thông tinạ ề ệ ậ ợ ọ ế ậ ề ồ  

h u ích t  các phữ ừ ương ti n thông tin khác nhau đ  v n d ng vào ho t đ ng d yệ ể ậ ụ ạ ộ ạ  

­ h c c a mình.ọ ủ

C  s  v t ch t c a Nhà trơ ở ậ ấ ủ ường đ y đ  các phòng ch c năng, phòng h cầ ủ ứ ọ  

b  môn,… Nhà trộ ường đã được c p ba máy chi u đa năng t  chấ ế ừ ương trình m cụ  tiêu Qu c gia, đã có phòng tin h c v i 20 máy tính, b ng ph  và m t s  phố ọ ớ ả ụ ộ ố ươ  ng

ti n d y h c hi n đ i khác.ệ ạ ọ ệ ạ

Đây là phương pháp phù h p v i tâm sinh lý l a tu i h c sinh, kh c ph cợ ớ ứ ổ ọ ắ ụ  

được s  nh i nhét nhàm chán, áp đ t c a phự ồ ặ ủ ương pháp d y h c truy n th ng.ạ ọ ề ố  

Nó là phương pháp kích thích h c sinh t  duy logic, tích c c, gây h ng thú sayọ ư ự ứ  

mê cho ngườ ọi h c nên đã được h c sinh đón nh n m t cách hào h ng.ọ ậ ộ ứ

V i hàng lo t lý do trên, đây là nh ng đi u ki n thu n l i đ  chúng tôi chớ ạ ữ ề ệ ậ ợ ể ỉ 

đ o v n d ng phạ ậ ụ ương pháp BĐTD trong ho t đ ng d y h c c a Nhà trạ ộ ạ ọ ủ ường

2. Khó khăn:

Đây là PPDH m i nên c  giáo viên và h c sinh đ u còn lúng túng trong quáớ ả ọ ề  trình v n d ng: S  d ng lúc nào? S  d ng nh  th  nào? Thu th p, s u t m,ậ ụ ử ụ ử ụ ư ế ậ ư ầ  

ch t l c và x  lý thông tin ra sao? Trình bày ý tắ ọ ử ưởng, s p x p các ý và v  nhắ ế ẽ ư 

th  nào? ế

V  h c sinh:  ề ọ

Đa s  h c sinh ch a có phố ọ ư ương pháp h c t p khoa h c, hi u qu  nên cònọ ậ ọ ệ ả  

ng i v n d ng.ạ ậ ụ

Nhi u h c sinh có hoàn c nh gia đình khó khăn nên ít có đi u ki n v  kinhề ọ ả ề ệ ề  

t  đ  mua thêm các lo i sách tham kh o h  tr  cho vi c h c.ế ể ạ ả ỗ ợ ệ ọ

Có em hoàn c nh gia đình neo đ n, ph i ph  giúp b  m  nh ng vi c v tả ơ ả ụ ố ẹ ữ ệ ặ  trong gia đình, nhi u khi ph i đi làm thêm, ít có th i gian dành cho vi c h c t p.ề ả ờ ệ ọ ậ

V  giáo viên: ề  Khó khăn trong vi c đánh giá hi u qu  làm vi c th c s , cệ ệ ả ệ ự ự ụ 

th  c a t ng h c sinh.ể ủ ừ ọ

V i ph  huynh h c sinh ớ ụ ọ : Khó khăn trong vi c hệ ướng d n, ki m tra conẫ ể  

h c vì đây là phọ ương pháp m i nên không ph i ph  huynh nào cũng n m b t,ớ ả ụ ắ ắ  lĩnh h i độ ược

III. TH C TR NG V N Đ  NGHIÊN C U:Ự Ạ Ấ Ề Ứ

1 Th c tr ng v  phía giáo viên:ự ạ ề

M t s  giáo viên ch a dành nhi u th i gian cho vi c nghiên c u, tìm tòi tàiộ ố ư ề ờ ệ ứ  

li u tham kh o đ  nâng cao k  năng, nghi p v , trau d i phệ ả ể ỹ ệ ụ ồ ương pháp gi ngả  

d y.ạ

Còn có nh ng đ ng chí ch a thoát ly đữ ồ ư ược PPDH truy n th ng, v n n ngề ố ẫ ặ  

v  truy n th  ki n th c lý thuy t, ch a coi tr ng th c hành, rèn luy n k  năng.ề ề ụ ế ứ ế ư ọ ự ệ ỹ  

Ng i thay đ i, ng i tìm tòi sáng t o trong gi ng d y. Ch a bi t cách d n d tạ ổ ạ ạ ả ạ ư ế ẫ ắ  

h c sinh ti p thu tri th c, vi c họ ế ứ ệ ướng d n h c sinh cách h c, cách t ng h pẫ ọ ọ ổ ợ  

kh c sâu, ghi nh  ki n th c đ  liên h , v n d ng vào th c t  hi u qu  ch aắ ớ ế ứ ể ệ ậ ụ ự ế ệ ả ư  cao. Cách th c t  ch c gi  d y ch a linh ho t, ch a phát huy đứ ổ ứ ờ ạ ư ạ ư ược tính tích c c,ự  

ch  đ ng, sáng t o c a h c sinh trong vi c ti p thu ki n th c nên gi  h c ítủ ộ ạ ủ ọ ệ ế ế ứ ờ ọ  

h ng thú, k t qu  gi  d y ch a cao.ứ ế ả ờ ạ ư

1. Th c tr ng v  phía h c sinh:ự ạ ề ọ

V i tình hình th c tr ng giáo viên nh  trên  nh hớ ự ạ ư ả ưởng không nh  đ nỏ ế  

th c tr ng h c sinh:ự ạ ọ

­ H c sinh ch a có phọ ư ương pháp h c t p hi u qu ọ ậ ệ ả

­ Ch a ch  đ ng, sáng t o trong vi c lĩnh h i, ti p thu ki n th c.ư ủ ộ ạ ệ ộ ế ế ứ

­ Ch a say mê, h ng thú trong vi c tìm tòi phư ứ ệ ương pháp h c t p m i.ọ ậ ớ

­ M t b  ph n h c sinh ch a bi t t ng h p ghi nh  ki n th c, ch a bi tộ ộ ậ ọ ư ế ổ ợ ớ ế ứ ư ế  liên h , v n d ng ki n th c lý thuy t đã h c vào th c t  cu c s ng.ệ ậ ụ ế ứ ế ọ ự ế ộ ố

KHỐ

I

Thu cộ  máy móc

Không 

h ngứ  thú

hi u qu  ch a cao. Nh ng v i phệ ả ư ư ớ ương pháp này, n u chúng ta bi t s  d ng linhế ế ử ụ  

ho t, phù h p vào gi ng d y   trong trạ ợ ả ạ ường Ti u h c s  mang l i hi u quể ọ ẽ ạ ệ ả không nh  Đ c bi t là s  t o nên m t th  h  h c sinh năng đ ng, sáng t o, tỏ ặ ệ ẽ ạ ộ ế ệ ọ ộ ạ ự tin trong h c t p. Đó là đi u chúng ta h ng mong mu n và đó cũng chính là lý doọ ậ ề ằ ố  thúc gi c b n thân tôi quy t tâm th c hi n đ  tài nàyụ ả ế ự ệ ề

IV. CÁC GI I PHÁP TH C HI N:Ả Ự Ệ

Là m t phó bí th  Chi b  ­ Phó Hi u trộ ư ộ ệ ưởng nhà trường – Ch  t ch Côngủ ị  đoàn tôi đã tham m u v i đ ng chí bí th  chi b ­ Hi u trư ớ ồ ư ộ ệ ưởng nhà trường trong 

m i phong trào thi đua, nh t là vi c nâng cao ch t lọ ấ ệ ấ ượng giáo d c toàn di n. Tôiụ ệ  

th c s  băn khoăn, trăn tr  và quy t tâm tìm ra gi i pháp, hự ự ở ế ả ướng đi trong vi cệ  

ti p t c đ i m i PPDH. Đó là v n d ng BĐTD vào ho t đ ng gi ng d y   trongế ụ ổ ớ ậ ụ ạ ộ ả ạ ở  Nhà trường nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng giáo d c.ụ

1. Bi n pháp 1: Xây d ng k  ho ch ch  đ o:ệ ự ế ạ ỉ ạ

1.1 Th  hi n trong ngh  quy t chi b : ể ệ ị ế ộ

Trước th c t  k t qu  giáo d c năm h c 2014 ­ 2015, nh n đự ế ế ả ụ ọ ậ ược kế 

ho ch ch  đ o c a Phòng Giáo d c, tôi đã tham m u th ng nh t trong c p  y vạ ỉ ạ ủ ụ ư ố ấ ấ ủ ề công tác tr ng tâm c a năm h c. Trong đó công tác tr ng tâm nh t là nâng caoọ ủ ọ ọ ấ  

ch t lấ ượng giáo d c b ng cách s  d ng BĐTD trong ho t đ ng gi ng d y ụ ằ ử ụ ạ ộ ả ạ ở Nhà trường. V i hớ ướng đi này các đ ng chí trong chi  y nh t trí cao và các đ ngồ ủ ấ ồ  chí trong chi b  nhi t tình hộ ệ ưởng  ng.ứ

1.2 Th  hi n trong k  ho ch chuyên môn: ể ệ ế ạ

T  ngh  quy t chi b  ­ v i vai trò là Phó Hi u trừ ị ế ộ ớ ệ ưởng – ch  t ch Công đoànủ ị  tôi đã đ a vi c đ i m i PPDH b ng cách s  d ng BĐTD vào gi ng d y là m tư ệ ổ ớ ằ ử ụ ả ạ ộ  trong nh ng công tác tr ng tâm hàng đ u c a k  ho ch chuyên môn. Trong H iữ ọ ầ ủ ế ạ ộ  ngh  cán b  ­ viên ch c đ u năm hị ộ ứ ầ ướng đi này được đ a ra bàn b c c  th ư ạ ụ ể

Trước h t, ph i làm t t công tác giáo d c t  tế ả ố ụ ư ưởng, giáo d c ý th c nghụ ứ ề nghi p cho giáo viên, nâng cao nh n th c v  vai trò, t m quan tr ng, hi u quệ ậ ứ ề ầ ọ ệ ả thi t th c c a vi c v n d ng BĐTD vào ho t đ ng gi ng d y   nhà trế ự ủ ệ ậ ụ ạ ộ ả ạ ở ường góp 

ph n nâng cao ch t lầ ấ ượng giáo d c toàn di n. Th c ra chúng ta đã đ i m i, đangụ ệ ự ổ ớ  

đ i m i và s  ti p t c đ i m i PPDH. Nh ng đ i m i nh  th  nào, b ngổ ớ ẽ ế ụ ổ ớ ư ổ ớ ư ế ằ  

phương pháp nào, v i hớ ướng đi nào là phù h p, là b t nh p v i xu th  phát tri nợ ắ ị ớ ế ể  

c a th i đ i đó m i là v n đ  thi t th c. V y thì v i phủ ờ ạ ớ ấ ề ế ự ậ ớ ương pháp h u hi u làữ ệ  

s  d ng BĐTD t i sao chúng ta l i không v n d ng đ  khai thác t i đa tác d ngử ụ ạ ạ ậ ụ ể ố ụ  

c a nó?”.ủ

Hướng đi đ a ra đư ược giáo viên tích c c hự ưởng  ng, đ ng tình  ng h  vàứ ồ ủ ộ  

th  hi n quy t tâm th c hi n cao.ể ệ ế ự ệ

2. Bi n pháp 2: T p hu n cho cán b , giáo viên trong trệ ậ ấ ộ ường:

       2.1 u đi m c a S  đ  t  duy Ư ể ủ ơ ồ ư : 

So v i các cách th c ghi chép truy n th ng thì phớ ứ ề ố ương pháp gi n đ  ý có nh ngả ồ ữ  

đi m vể ượ ột tr i nh  sau:ư

­ Các ý m i có th  đớ ể ược đ t vào đúng v  trí trên hình m t cách d  dàng,ặ ị ộ ễ  

b t ch p th  t  c a s  trình bày, t o đi u ki n cho vi c thay đ i m t cáchấ ấ ứ ự ủ ự ạ ề ệ ệ ổ ộ  nhanh chóng và linh ho t cho vi c ghi nh ạ ệ ớ

       ­ Hướng d n h c sinh nh  th  nào đ  các em d  dàng ti p thu và th cẫ ọ ư ế ể ễ ế ự  

hi n đ t hi u qu  cao nh t?ệ ạ ệ ả ấ

2.2. H ướ ng d n giáo viên cách h ẫ ướ ng d n  h c sinh th c hi n v n ẫ ọ ự ệ ậ  

d ng BĐTD trong d y h c: ụ ạ ọ

Đây là trách nhi m c a t ng giáo viên khi d y h c b ng phệ ủ ừ ạ ọ ằ ương pháp này. 

2.2.1 H ướ ng d n h c sinh hi u BĐTD là gì? ẫ ọ ể

 V i n i dung này giáo viên giúp h c sinh hi u ngu n g c, đ c đi m,ớ ộ ọ ể ồ ố ặ ể  

c u trúc c a BĐTD.ấ ủ

2.2.2 Cho h c sinh th y BĐTD có tác d ng nh  th  nào?  ọ ấ ụ ư ế

V i n i dung này giáo viên cho h c sinh th y các tác d ng to l n, vai tròớ ộ ọ ấ ụ ớ  

h u hi u c a vi c s  d ng BĐTD, t  đó h c sinh s  có h ng thú ti p c nữ ệ ủ ệ ử ụ ừ ọ ẽ ứ ế ậ  

phương pháp này

2.2.3 H ướ ng d n h c sinh cách v  BĐTD: ẫ ọ ẽ

Bây gi  chúng ta đã hi u đờ ể ượ ức s c m nh c a BĐTD. V y làm sao có thạ ủ ậ ể 

v  đẽ ược BĐTD m t cách t i  u nh t?   ph n này, chúng ta s  độ ố ư ấ Ở ầ ẽ ược hướ  ng

d n phẫ ương pháp v  BĐTD theo t ng bẽ ừ ước và theo các quy t c trong cách v ắ ẽ

­ Chúng ta có th  b  sung t  ng  vào hình v  ch  đ  n u ch  đ  khôngể ổ ừ ữ ẽ ủ ề ế ủ ề  

­ Tiêu đ  ph  nên đề ụ ược v  g n li n v i trung tâm.ẽ ắ ề ớ

­ Tiêu đ  ph  nên đề ụ ược v  theo hẽ ướng chéo góc (ch  không n m ngang)ứ ằ  

đ  nhi u nhánh ph  khác có th  để ề ụ ể ược v  t a ra m t cách d  dàng.ẽ ỏ ộ ễ

* B ướ c 3 : Trong t ng tiêu đ  ph , v  thêm các ý chính và các chi ti t h ừ ề ụ ẽ ế ỗ 

tr ợ

Quy t c v  ý chính và các chi ti t h  tr  nh  sau:ắ ẽ ế ỗ ợ ư

­ Ch  nên t n d ng các t  khóa và hình  nh.ỉ ậ ụ ừ ả

­ B t c  lúc nào có th  chúng ta hãy dùng nh ng bi u tấ ứ ể ữ ể ượng, cách vi t t tế ắ  

đ  ti t ki m không gian v  và th i gian. M i ngể ế ệ ẽ ờ ọ ười ai cũng có cách vi t t t riêngế ắ  cho nh ng t  thông d ng. Chúng ta hãy phát huy và sáng t o thêm nhi u cáchữ ừ ụ ạ ề  

vi t t t cho riêng mình.ế ắ

­ M i t  khóa/hình  nh nên đỗ ừ ả ược v  trên m t đo n g p khúc riêng trênẽ ộ ạ ấ  nhánh. Trên m i khúc nên ch  có t i đa m t t  khóa. Vi c này giúp cho nhi u tỗ ỉ ố ộ ừ ệ ề ừ khóa m i và nh ng ý khác đớ ữ ược n i thêm vào các t  khóa s n có m t cách dố ừ ẵ ộ ễ dàng (B ng cách v  n i ra t  m t khúc).ằ ẽ ố ừ ộ

­ T t c  các nhánh c a m t ý nên t a ra t  m t đi m.ấ ả ủ ộ ỏ ừ ộ ể

­ T t c  các nhánh t a ra t  m t đi m (thu c cùng m t ý) nên có cùng m tấ ả ỏ ừ ộ ể ộ ộ ộ  màu

­ Chúng ta thay đ i màu s c khi đi t  m t ý chính ra đ n các ý ph  c  thổ ắ ừ ộ ế ụ ụ ể 

*Nh ng đi u c n tránh khi ghi chép trên BĐTD: ữ ề ầ

­ Không ghi l i nguyên c  đo n văn dài dòng.ạ ả ạ

­ Không ghi chép quá nhi u ý v n v t không c n thi t.ề ụ ặ ầ ế

­ Không dành quá nhi u th i gian đ  ghi chép.ề ờ ể

2.1.4 H ướ ng d n h c sinh cách s  d ng BĐTD: ẫ ọ ử ụ

M i đ ng chí giáo viên c n có cách hỗ ồ ầ ướng d n phù h p, linh ho t v iẫ ợ ạ ớ  

đ c tr ng môn mình ph  trách. V i vai trò, tác d ng c a BĐTD là giúp chúng taặ ư ụ ớ ụ ủ  liên k t, t ng h p và ghi nh  ki n th c, cho nên BĐTD s  d ng phù h p nh t làế ổ ợ ớ ế ứ ử ụ ợ ấ  

đ  giáo viên giúp h c sinh:ể ọ

­ T ng h p ki n th c bài sau m i ti t d y.ổ ợ ế ứ ỗ ế ạ

­ T ng h p ki n th c trong gi  ôn t p.ổ ợ ế ứ ờ ậ

­ Liên k t, t ng h p ki n th c m t ch  đ ế ổ ợ ế ứ ộ ủ ề

­ Liên k t, t ng h p ki n th c m t h c k ế ổ ợ ế ứ ộ ọ ỳ

BĐTD cũng có th  giúp giáo viên s  d ng đ  ki m tra bài cũ, giúp choể ử ụ ể ể  

ho t đ ng ki m tra đạ ộ ể ược phong phú, sinh đ ng h n.ộ ơ

V i phớ ương pháp s  d ng BĐTD, giáo viên cũng có th  hử ụ ể ướng d n h cẫ ọ  sinh s  d ng nó trong quá trình t  tìm hi u trử ụ ự ể ước bài   nhà. T c là khâu tìm hi u,ở ứ ể  chu n b  bài m i. V n d ng   ho t đ ng này có tác d ng tích c c giúp h c sinhẩ ị ớ ậ ụ ở ạ ộ ụ ự ọ  

t  h c, t  nghiên c u đ  ch  đ ng ti p thu ki n th c.ự ọ ự ứ ể ủ ộ ế ế ứ

Nh  v y, BĐTD có th  v n d ng linh ho t, hi u qu    các khâu, cácư ậ ể ậ ụ ạ ệ ả ở  

bước, các th i đi m và các ho t đ ng khác nhau c a vi c ti p thu, lĩnh h i ki nờ ể ạ ộ ủ ệ ế ộ ế  

th c. Dù dùng   bứ ở ước nào, vào lúc nào, n u v n d ng linh ho t, phù h p đ uế ậ ụ ạ ợ ề  đem đ n hi u qu  tích c c, to l n.ế ệ ả ự ớ

2 Bi n pháp 3: T  ch c h i th o chuyên môn c p trệ ổ ứ ộ ả ấ ường:

Nh  chúng ta đã bi t, không có phư ế ương pháp d y h c nào là v n năng.ạ ọ ạ  

B n thân m i phả ỗ ương pháp đ u th  hi n nh ng  u, nhề ể ệ ữ ư ược đi m riêng c a nó.ể ủ  Tuy nhiên, m t phộ ương pháp có nhi u  u đi m, đáp  ng đề ư ể ứ ược yêu c u đ i m iầ ổ ớ  

và có th  v n d ng t t vào quá trình d y h c hi n nay đó chính là phể ậ ụ ố ạ ọ ệ ương pháp 

B n đ  t  duy .ả ồ ư          BĐTD không nh ng giúp các nhà qu n lý, giúp ngữ ả ười th yầ  

đ i m i công tác qu n lý, đ i m i phổ ớ ả ổ ớ ương pháp đ t hi u qu  mà còn giúp ngạ ệ ả ườ  i

th y có m t cái nhìn t ng th  n m ch c m c tiêu, không b  sót vi c. S  d ngầ ộ ổ ể ắ ắ ụ ỏ ệ ử ụ  BĐTD người th y s  hình dung ra toàn b  các ho t đ ng c a quá trình lên l p vàầ ẽ ộ ạ ộ ủ ớ  

có th  d  ki n t t để ự ế ố ược tình hu ng S  ph m có th  x y ra. T  đó ngố ư ạ ể ả ừ ười th y cóầ  

th  t  tin h n trong quá trình gi ng d y làm cho ti t h c tr  lên nh  nhàng, sinhể ự ơ ả ạ ế ọ ở ẹ  

đ ng, hi u qu  ộ ệ ả  không đ n đi u, nhàm chán.ơ ệ

 Còn đ i v i h c sinh, s  d ng BĐTD trong h c t p, các em s  bi t cáchố ớ ọ ử ụ ọ ậ ẽ ế  

h c và t  h c m t cách có ch  đích, không thu c lòng, thu c v t m t cách máyọ ự ọ ộ ủ ộ ộ ẹ ộ  móc. Các em s  nh  nhanh, nh  lâu, hi u sâu các ki n th c tr ng tâm c  b n,ẽ ớ ớ ể ế ứ ọ ơ ả  

bi t liên tế ưởng, liên k t thành m t h  th ng các ki n th c có liên quan v i nhauế ộ ệ ố ế ứ ớ  

và đ c bi t các em có th  thu c bài ngay t i l p, t p trung đặ ệ ể ộ ạ ớ ậ ượ ức s c m nh t pạ ậ  

th , t  tin và sáng t o h n.ể ự ạ ơ