Phân tích và chứng minh tính đúng đắn và sáng tạo của Đảng ta trong đường lối kháng chiến chống mĩ cứu nước trong giai đoạn (19541964) 1. Tính đúng đắn sáng tạo của đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 19541964 2. Bài học kinh nghiệm cho ngày nay
Trang 1Trường Đại học Thương Mại
Khoa Marketing
- -BÀI THẢO LUẬN
Đề tài: Phân tích và chứng minh tính đúng đắn và sáng tạo của Đảng
ta trong đường lối kháng chiến chống mĩ cứu nước trong giai đoạn (1954-1964)
Giảng viên: Phạm Bá Sanh
Nhóm: 2 (Nhóm trưởng: Trần Đức Hoàng)
Lớp: 2116HCMI0131
Hà Nội, 4/2021
Trang 2M c l c ục lục ục lục
A Phần I: Tính đúng đắn sáng tạo của đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu
nước giai đoạn 1954-1964 4
1 Hoàn cảnh lịch sử 4
2 Tính đúng đắn, sáng tạo trong hoạch định chính sách kháng chiến chống Mỹ của Đảng ta: 5
2.1 Đảng đã sớm nhận rõ và đánh giá đúng kẻ thù, có chủ trương, đường lối phù hợp 5
2.2 Đảng ta đã giải quyết tốt mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam 7
2.3 Đảng ta có đường lối, phương hướng quân sự xuất sắc, đập tan chiến lược của kẻ thù 9
2.4 Đảng ta luôn giữ vững quan điểm độc lập, tự chủ, thực hiện đường lối đối ngoại mềm dẻo, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của các nước trên thế giới, phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại 11
B Bài học kinh nghiệm cho ngày nay 12
1 Kinh tế 12
2 Quốc phòng, an ninh, đối ngoại 13
3 Dân chủ xã hội chủ nghĩa có tiến bộ, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc được củng cố 16
4 Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng được tăng cường, đạt 1 số kết quả tích cực 17
Những bài học kinh nghiệm được rút ra 18
C Kết luận 18
Trang 3Lời mở đầu
Để có được chiến thắng trong cuộc trường kì kháng chiến chống giặc Mỹ xâm lược và đi lên xây dựng xã hội chủ nghĩa, Đảng và nhân dân ta đã chiến đấu anh dũng Bên cạnh đó chúng ta có những người lãnh đạo tài giỏi, những con người của Đảng đã đoàn kết toàn dân toàn quân đưa chúng ta đến chiến thắng Một trong những yếu tố chính tạo nên thành công của cuộc kháng chiến đó chính là đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Đảng ta Nếu đất nước là một con người, mỗi cá nhân là một
tế bào, thì Đảng chính là bộ não của con người đó Những cán bộ lãnh đạo luôn phải đưa ra các chính sách, chiến lược cho các trường hợp, tình huống khác nhau trong các lĩnh vực khác nhau, nhằm đem đến thành công và ít tổn thất nhất có thể Chính vì vậy, Đảng Cộng Sản Việt Nam luôn đóng vai trò cực kì quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đất nước Cuộc kháng chiến chống Mỹ đi qua, chúng ta đã có được những chiến thắng khiến thế giới phải ngả mũ thán phục Vậy Đảng ta đã có những chiến lược và chính sách mang tính đúng đắn và sáng tạo như thế nào trong đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hãy cùng nhóm chúng tôi đi vào phân tích và tìm hiểu
Trang 4A Phần I: Tính đúng đắn sáng tạo của đường lối kháng chiến chống
Mỹ cứu nước giai đoạn 1954-1964
1 Hoàn cảnh lịch sử
- Tình hình nước ngoài:
+ Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh phát triển mạnh mẽ thêm vào đó phong trào hòa bình, dân chủ đang lên cao ở các nước tư bản chủ nghĩa Đây là một điều kiện thuận lợi để cổ vũ tinh thần đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta
+ Tuy nhiên, trong giai đoạn này cũng có những khó khăn: Thế giới đang bước vào thời kỳ chiến tranh lạnh, chạy đua vũ trang giữa hai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa, sự xuất hiện những mẫu thuẫn, bất đồng trong hệ thống xã hội chủ nghĩa đặc biệt là Liên Xô và Trung Quốc, thêm vào đó là sự xuất hiện đế quốc Mỹ hùng mạnh có âm mưu làm bá chủ thế giới, với các chiến lược toàn cầu phản cách mạng được các đời tổng thống nối tiếp nhau xây dựng
và thực hiện
- Về tình hình trong nước: Đặc điểm lớn nhất của cách mạng Việt Nam sau Hiệp định Giơ-ne-vơ là đất nước tạm thời chia cắt, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến hai miền với hai chế độ chính trị xã hội khác nhau:
+ Miền Bắc hoàn toàn độc lập, quá độ lên chủ nghĩa xã hội, làm căn cứ địa vững chắc cho cả nước tuy nhiên do mới được giải phóng nên kinh tế miền Bắc còn nghèo nàn lạc hậu và xét về tiềm lực quân sự thì nước ta còn yếu hơn Mỹ rất nhiều
Trang 5+ Miền Nam do đế quốc, tay sai kiểm soát, không chịu thực hiện hòa bình thống nhất đất nước, trở thành thuộc địa kiểu mới của đế quốc Mỹ
Từ đây, cách mạng Việt Nam đứng trước hai nhiệm vụ phải tiến hành đồng thời, đó là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và tiếp tục hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, với mục tiêu chung là củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất nước nhà trên nền tảng độc lập và dân chủ
Trong giai đoạn này, có một số những thuận lợi cho cách mạng nước ta đó là: thế và lực của cách mạng đã lớn mạnh hơn sau 9 năm kháng chiến, toàn thể dân tộc Việt Nam một lòng, quyết tâm thống nhất đất nước
- Cùng một lúc phải tiến hành hai chiến lược, hai nhiệm vụ cách mạng là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Việt Nam và thế giới Để giải quyết nhiệm vụ
to lớn và quan trọng đó, Đảng ta cần đề ra đường lối đúng đắn, phù hợp với thực tiễn của đất nước và thế giới, đáp ứng nguyện vọng của Nhân dân Đối với miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Miền Bắc nhất định phải tiến lên chủ nghĩa xã hội Mà đặc điểm to nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa” Đối với nhiệm vụ cách mạng miền Nam
và cả nước, Người chỉ rõ: “Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập và dân chủ, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ trong cả nước; ra sức củng cố và đưa miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội; xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh; tích cực góp phần bảo vệ hòa bình ở Đông Dương, Đông Nam Á và thế giới”
2 Tính đúng đắn, sáng tạo trong hoạch định chính sách kháng chiến chống
Mỹ của Đảng ta:
2.1 Đảng đã sớm nhận rõ và đánh giá đúng kẻ thù, có chủ trương, đường
lối phù hợp
Trang 6Xuất phát từ tương quan lực lượng giữa ta và địch, từ tháng 7-1954, Đảng quyết định thay đổi phương thức đấu tranh quân sự sang đấu tranh chính trị, lãnh đạo quần chúng đấu tranh đòi đối phương phải thi hành Hiệp định, tiếp tục thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, trong tình hình mới
Nắm vững âm mưu, thủ đoạn của đế quốc Mỹ ở Việt Nam và Đông Dương, nên ngay trước ngày ký Hiệp định Giơnevơ, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) từ ngày 15 đến ngày 17-7-1954, đã chỉ rõ: "Hiện nay đế quốc
Mỹ là kẻ thù chính của nhân dân thế giới và nó đang trở thành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Đông Dương, cho nên mọi việc của ta đều nhằm chống đế quốc Mỹ."
Ngày 22-07-1954, Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi đồng baò và cán bộ chiến sĩ cả nước: “Trung Nam Bắc đều là bờ cõi của ta, nước ta nhất định sẽ thống nhất, đồng bào cả nước nhất định được giải phóng.”
Tháng 9-1954, Bộ Chính trị ra Nghị quyết về tình hình mới, nhiệm vụ mới và chính sách mới của Đảng Nghị quyết đã chỉ ra những đặc điểm chủ yếu của tình hình trong lúc cách mạng Việt Nam bước vào một giai đoạn mới là: từ chiến tranh chuyển sang hòa bình; nước nhà tạm chia làm hai miền; từ nông thôn chuyển vào thành thị; từ phân tán chuyển đến tập trung
Tại hội nghị lần thứ bảy tháng 3-1955 và lần thứ tám tháng 8-1955 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) đã nhận định: Mỹ và tay sai đã hất cẳng Pháp ở miền Nam, công khai lập nhà nước riêng chống phá Hiệp định Giơnevơ, đàn áp phong trào cách mạng
Tháng 8-1956, tại Nam Bộ đồng chí Lê Duẩn đã dự thảo Đường lối cách mạng miền Nam, xác định con đường phát triển của cách mạng miền Nam là bạo lực cách mạng, “Ngoài con đường cách mạng không có một con đường khác”
Trang 7Tháng 1-1959, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ mười lăm Trên cơ sở phân tích tình hình thế giới và trong nước, Nghị quyết Hội nghị chỉ rõ: Nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền Nam là giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc và phong kiến, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam; Con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân Đó là con đường lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp đấu tranh chính trị và
vũ trang để đánh đổ chính quyền thống trị độc tài Ngô Đình Diệm, tay sai của đế quốc
Mỹ, thành lập một chính quyền liên hiệp dân tộc, dân chủ ở miền Nam “Tuy vậy, cần thấy rằng cách mạng ở miền Nam vẫn có khả năng hòa bình, phát triển, tức là khả năng dần dần cải biến tình thế, dần dần thay đổi cục diện chính trị ở miền Nam có lợi cho cách mạng: Khả năng đó hiện nay rất ít, song Đảng ta không gạt bỏ khả năng đó,
mà cần ra sức tranh thủ khả năng đó.”
Nghị quyết Hội nghị lần thứ mười lăm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá II) có ý nghĩa lịch sử to lớn, chẳng những đã đáp ứng đúng nhu cầu của lịch sử, mở đường cho cách mạng miền Nam tiến lên, mà còn thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng độc lập tự chủ, sáng tạo của Đảng ta trong những năm tháng khó khăn của cách mạng
2.2 Đảng ta đã giải quyết tốt mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược là
xây dựng miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam
Tại hội nghị lần thứ bảy (3-1955) và lần thứ tám (8-1955) Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) đã chỉ ra rằng: Muốn chống đế quốc Mỹ và tay sai, củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập và dân chủ, điều cốt lõi là phải ra sức củng cố miền Bắc, đồng thời giữ vững và đẩy mạnh cuộc đấu tranh của nhân dân miền Nam
Tháng 12-1957, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 13, đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng, được xác định: “Mục tiêu và nhiệm vụ cách mạng của
Trang 8toàn Đảng, toàn dân ta hiện nay là: Củng cố miền Bắc, đưa miền Bắc tiến dần lên chủ nghĩa xã hội Tiếp tục đấu tranh để thực hiện thống nhất nước nhà trên cơ sở độc lập
và dân chủ bằng phương pháp hòa bình”
Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin và thực tiễn cách mạng Việt Nam, Đảng ta nhận định: Trong thời đại ngày nay, khi độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội không thể tách rời nhau, và ở nước ta, khi giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo cách mạng thì thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng là sự bắt đầu của cách mạng xã hội chủ nghĩa, sự bắt đầu của thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội, sự bắt đầu của thời kỳ thực hiện nhiệm vụ lịch sử của chuyên chính vô sản Từ
đó, Đảng ta đề ra và giải quyết vị trí, vai trò nhiệm vụ của cách mạng từng miền cũng như mối quan hệ giữa hai chiến lược cách mạng ở hai miền
Để củng cố miền Bắc, Ban Chấp hành Trung ương Đảng chỉ rõ, trước hết cần hoàn thành cải cách ruộng đất, chia ruộng đất cho nông dân, xóa bỏ chế độ sở hữu ruộng đất của giai cấp địa chủ; đưa miền Bắc tiến dần từng bước lên chủ nghĩa xã hội; kiện toàn lãnh đạo các cấp và củng cố Mặt trận Dân tộc thống nhất
Nhiệm vụ của Đảng ở miền Nam trong giai đoạn mới là: “Lãnh đạo nhân dân miền Nam đấu tranh thực hiện Hiệp định đình chiến, củng cố hòa bình, thực hiện tự
do dân chủ, cải thiện dân sinh, thực hiện thống nhất và tranh thủ độc lập Đồng thời phải lãnh đạo nhân đấu tranh chống những hành động khủng bố, đàn áp, phá cơ sở của ta, bắt bớ cán bộ ta và quần chúng cách mạng, chống những hành động tiến công của địch, ngụy, giữ lấy quyền lợi quần chúng đã giành được trong thời kỳ kháng chiến, nhất là ở những vùng căn cứ địa và vùng du kích cũ của ta.”
Quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng ở hai miền cũng là quá trình Đảng ta cụ thể hoá đường lối Đại hội III của Đảng Trong khi đề ra nhiệm vụ cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, Đảng không chỉ căn cứ vào tình hình miền Bắc, mà còn căn cứ vào tình hình miền Nam, đề ra những chủ trương không chỉ đáp ứng nguyện
Trang 9vọng của nhân dân miền Bắc, nhân dân miền Nam, mà còn tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của tầng lớp trên ở miền Nam có tinh thần dân tộc, yêu nước, mở rộng mặt trận dân tộc giải phóng và tinh thần quốc tế Bằng công cuộc xây dựng kinh tế -
xã hội ở miền Bắc trên đà “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc” lên CNXH, vừa bảo đảm đời sống cho nhân dân miền Bắc, vừa tăng cường lực lượng làm hậu thuẫn
và chi viện cho cách mạng miền Nam Sự gắn bó chặt chẽ giữa cách mạng XHXN ở miền Bắc và cách mạng giải phóng dân tộc ở miền Nam làm cho thế và lực của cách mạng cả nước cũng như của miền Nam không ngừng tăng lên Nhờ vậy, cách mạng miền Nam đã sử dụng được sức mạnh tổng hợp của cả nước để tiến công địch, đánh bại mọi chiến lược, chiến thuật của đế quốc Mỹ và tay sai
Thực hiện Nghị quyết 15 của Đảng và sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, miền Bắc đã mở đường chi viện cách mạng miền Nam Đường vận tải trên bộ mang tên đường 559, trên biển mang tên đường 759 Đường vận tải Hồ Chí Minh trên bộ hình thành từ ngày 19-5-1959, đường Hồ Chí Minh trên biển từ ngày 23-10-1961 và kéo dài hàng ngàn km từ Đắc vảo Nam cả trên bộ và trên biển Các tỉnh miền Bắc đã chủ động kết nghĩa với các tỉnh miễn Nam để phối hợp đầu tranh cách mạng vì mục tiêu giải phóng miễn Nam, thống nhất Tổ quốc
Đây là sự sáng tạo của Đảng ta trong quá trình nhận thức và giải quyết mối quan
hệ giữa hoà bình và cách mạng khi đã trở thành vấn đề lý luận và thực tiễn nóng hổi Đường lối trên thể hiện tinh thần độc lập tự chủ, sáng tạo của Đảng ta Lý luận đó đã được thực tiễn chứng minh, đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền là đúng đắn, sáng tạo Hai chiến lược cách mạng chẳng những không mâu thuẫn mà còn hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển, đồng thời góp phần làm phong phú lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin về đường lối tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng trên phạm vi một nước bị chia cắt và đường lối này chưa có tiền lệ trong lịch sử, chỉ duy nhất được thực hiện ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 102.3 Đảng ta có đường lối, phương hướng quân sự xuất sắc, đập tan chiến
lược của kẻ thù
Tháng 1-1961 và tháng 2-1962, các cuộc Hội nghị của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã phân tích, đánh giá tình hình giữa ta và địch ở miền Nam
kể từ sau ngày Đồng khởi Từ sự phân tích, đánh giá đúng tình hình, Bộ Chính trị đã
ra chỉ thị về “Phương hướng và nhiệm vụ công tác trước mắt của cách mạng miền Nam” Tinh thần của chỉ thị là giữ vững thế chiến lược tiến công của cách mạng miền Nam đã giành được từ sau phong trào Đồng khởi, đưa đấu tranh vũ trang phát triển lên song song với đấu tranh chính trị, tiến công địch trên cả ba vùng chiến lược: đô thị, nông thôn đồng bằng và nông thôn rừng núi, bằng ba mũi giáp công: quân sự, chính trị và binh vận Trên thực tế, đây là quyết định chuyển cuộc đấu tranh của nhân dân miễn Nam từ khởi nghĩa từng phần sang chiến tranh cách mạng và chỉ rõ những nhiệm vụ cụ thể cho cách mạng miễn Nam là phải tiêu hao, tiêu diệt lực lượng quân đội Sài Gòn và làm phá sản quốc sách “Ấp chiến lược” của địch
Bộ Chính trị nhấn mạnh, do đặc điểm phát triển không đều của cách mạng miền Nam, tương quan lực lượng ở mỗi vùng khác nhau, địa hình hoạt động và tác chiến khác nhau, nên phương châm đấu tranh của ta phải linh hoạt, thích hợp với từng nơi, từng lúc cụ thể:
+ Vùng rừng núi: Lấy đấu tranh vũ trang là chủ yếu
+ Vùng nông thôn đồng bằng: Kết hợp hai hình thức đấu tranh vũ trang và chính trị + Vùng đô thị: Lấy đấu tranh chính trị là chủ yếu
Để tăng cường sự chỉ đạo của Trung ương Đảng đối với cách mạng miền Nam, tháng 10-1961, Trung ương Cục miền Nam được thành lập, do Nguyễn Vặn Linh làm
Bí thư Đảng bộ miền Nam được kiện toàn với hệ thống tổ chức thống nhất, tập trung
từ Trung ương Cục đến các chi bộ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam