Thời đại hiện nay là thời đại công nghệ 4.0, thời đại của khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, thời đại của nền kinh tế thị trường, thời đại của sự phát triển mạng xã hội,…bên cạnh những ưu việt vượt trội đó là con người ngày càng có cuộc sống văn minh, hiện đại thì cũng kéo theo nhiều hệ lụy không nhỏ, và một trong những mặt trái đó chính là “hội chứng nghiện mạng xã hội” của một bộ phận thanh thiếu niên .
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN THỦ ĐỨC
TRƯỜNG THCS …
BÁO CÁO ĐỀ TÀI DỰ THI KHOA HỌC KĨ THUẬT DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC 2020-2021
GV hướng dẫn : Trần Thị Minh Ngọc
Học sinh : Hoàng Gia Lạc lớp 9a8 trường THCS ….
Lý Phương Thảo lớp 9a8 trường THCS …
“HỘI CHỨNG NGHIỆN
MẠNG XÃ
HỘI”
Trang 2Năm học 2020-2021
MỤC LỤC
A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3
B ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU, CÂU HỎI NGHIÊN CỨU, MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU, GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 4
I ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 5
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 5
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 5
IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5
V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 5
VI GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 6
C KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6
D QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU 8
1 MẠNG XÃ HỘI 8
2 ĐẶC ĐIỂM CỦA MẠNG XÃ HỘI 9
3 CÁC LOẠI MẠNG XÃ HỘI 9
4 HỘI CHỨNG NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI 9
5 DẤU HIỆU NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI 10
6 NHỮNG ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA VIỆC NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI 10
E TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU 10
I THỰC TRẠNG VỀ VIỆC SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI CỦA HỌC SINH THCS NGÔ CHÍ
Trang 3II ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC HỘI CHỨNG NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI
CHO CÁC BẠN HỌC SINH THCS 17
F KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 19
G KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20
I KẾT LUẬN 20
II KIẾN NGHỊ 20
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài này, chúng em xin cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của nhà trường, các thầy cô giáo và bạn bè trong trường Chúng em xin chân thành cảm ơn sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, sự trợ giúp tận tình của cô giáo Trần Thị Minh Ngọc, giáo viên trực tiếp hướng dẫn em thực hiện đề tài nghiên cứu của mình
Đề tài được hoàn thành bằng tất cả sự nỗ lực và cố gắng của bản thân, song không tránh khỏi những thiếu sót Chúng em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo để đề tài được hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn ạ !
TPHCM, ngày 10 tháng 11 năm 2020
Tác giả
Hoàng Gia Lạc lớp 9a8
Trang 4A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Thời đại hiện nay là thời đại công nghệ 4.0, thời đại của khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, thời đại của nền kinh tế thị trường, thời đại của sự phát triển mạng xã hội,…bên cạnh những ưu việt vượt trội đó là con người ngày càng có cuộc sống văn minh, hiện đại thì cũng kéo theo nhiều hệ lụy không nhỏ, và một
trong những mặt trái đó chính là “hội chứng nghiện mạng xã hội” của một bộ
phận thanh thiếu niên
- Là những học sinh THCS đang học tập tại trường THCS Ngô Chí Quốc, chúng
em nhận thấy ở các trường học trong cả nước hiện nay nói chung, trường em nói riêng “hội chứng nghiện mạng xã hội” là vấn đề cấp thiết, báo động Có thể thấy, với tốc độ phát triển không ngừng, sức mạnh ảo mà thật của cộng đồng mạng xã hội cũng như những tác động của nó tới đời sống thực là không thể phủ nhận Đặc biệt, với một lượng lớn những người trẻ tuổi tham gia tương tác trên mạng xã hội khi tâm sinh lý vẫn chưa ổn định, chưa đủ kiến thức xã hội và bản lĩnh vững vàng thì việc chạy theo những ảo tưởng trên mạng là có thật Sự chuyển dịch vĩ đại của đời sống, từ cuộc đời thực vào không gian ảo, đáng tiếc thay đang lấy đi của chúng ta những hành vi và cảm xúc con người Cuộc sống thật đang cần chúng ta nhận ra điều ấy, để điều chỉnh nhận thức và hành vi
Nhận ra tính cấp thiết đó, chúng em quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài: “hội chứng nghiện mạng xã hội”.
Trang 5B.ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU, CÂU HỎI NGHIÊN CỨU, MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU, GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
I ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
- Khách thể nghiên cứu là các bạn học sinh lớp 8a3, 8a8, 8a11, 9a2, 9a4, 9a5, 9a6, 9a8, trường THCS Ngô Chí Quốc quận Thủ Đức
- Đối tượng nghiên cứu :“Hội chứng nghiện mạng xã hội” của học sinh lớp 8,9 THCS Ngô Chí Quốc, thực trạng và giải pháp.- Người hỗ trợ : giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn khối lớp 8,9
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Xuất phát từ mục tiêu của đề tài, chúng em đặt ra các câu hỏi nghiên cứu :
- Thực trạng việc sử dụng mạng xã hội của học sinh THCS tại trường hiện nay
- Nguyên nhân các bạn học sinh THCS nghiện sử dụng mạng xã hội
- Giải pháp khắc phục hội chứng nghiện mạng xã hội cho học sinh THCS
III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu đề tài này nhằm làm rõ thực trạng việc sử dụng mạng xã hội của các bạn học sinh lớp 8,9 THCS Ngô Chí Quốc Từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm góp phần khắc phục “hội chứng nghiện mạng xã hội” cho học sinh, làm cho môi trường xã hội, đặc biệt môi trường nhà trường thân thiện, trong sáng, lành mạnh hơn
IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Đề tài chỉ nghiên cứu và sử dụng số liệu từ việc khảo sát, phân tích thực trạng về
“hội chứng nghiện mạng xã hội” của học sinh lớp 8,9 THCS Ngô Chí Quốc trên địa bàn quận Thủ Đức Từ đó đề xuất một số giải pháp khắc phục “hội chứng nghiện mạng xã hội” cho học sinh
Trang 6V NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu lý luận của thực trạng việc sử dụng mạng xã hội của học sinh và
giải pháp nhằm khắc phục hội chứng nghiện mạng xã hội cho học sinh THCS
-Nghiên cứu thực tiễn phát hiện, đánh giá thực trạng hội chứng nghiện mạng xã
hội của học sinh THCS
- Đề xuất giải pháp nhằm góp phần khắc phục hội chứng nghiện mạng xã hội cho
học sinh THCS
VI GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
- Hội chứng nghiện mạng xã hội tác động tiêu cực đến thái độ, hành vi ứng xử, kỹ năng sống của học sinh
- Khắc phục được hội chứng nghiện mạng xã hội nó giúp cải thiện mối quan hệ giữa học sinh với giáo viên, giữa học sinh với học sinh, làm cho môi trường xã hội, môi trường giáo dục trở nên trong sáng, tốt đẹp hơn
- Thực hiện nhiều giải pháp để cùng khắc phục hội chứng nghiện mạng xã hội của học sinh THCS
C KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
I KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
Địa điểm nghiên cứu : THCS Ngô Chí Quốc quận Thủ Đức
T
T
Tên công việc Thời gian
thực hiện
Người thực hiện
1
- Nghiên cứu lý luận, tìm
tài liệu trong thư viện,
internert…
- Lập kế hoạch nghiên
Tháng 9 - Hoàng Gia Lạc
- Lý Phương Thảo
- Giáo viên hướng dẫn
Trang 72 Nghiên cứu thực trạng,
giải pháp
Tháng 9, 10
- Hoàng Gia Lạc
- Lý Phương Thảo
- Học sinh lớp 8,9 THCS Ngô Chí Quốc
- Giáo viên hướng dẫn
3 Hoàn thiện đề tài Tháng 11
- Hoàng Gia Lạc
- Lý Phương Thảo Giáo viên hướng dẫn
II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, em đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiễn như sau :
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Thông qua tài liệu, Internet để tìm hiểu thế nào là tìm hiểu các khái niệm có trong đề tài: hội chứng nghiện mạng xã hội, mạng xã hội, thực trạng, giải pháp,
…
+ Phương pháp điều tra xã hội
- Phát phiếu khảo sát ý kiến học sinh để tìm hiểu về thực trạng hội chứng nghiện mạng xã hội và đề xuất giải pháp khắc phục cho các bạn học sinh
Tiến hành phát phiếu khảo sát tại trường THCS Ngô Chí Quốc
Trang 8+ Phương pháp quan sát
- Quan sát thực trạng hội chứng nghiện mạng xã hội của giới trẻ nói chung và các bạn học sinh THCS tại trường nói riêng
+ Phương pháp phỏng vấn
- Phỏng vấn theo mẫu một số bạn học sinh để tìm hiểu về nhu cầu sử dụng mạng
xã hội, thực trạng, giải pháp khắc phục hội chứng này
+ Phương pháp thống kê toán học
- Thống kê toán học để xử lý số liệu thông qua phiếu điều tra và phỏng vấn
+ Phương pháp phân tích số liệu
- Phân tích số liệu để đánh giá thực trạng về việc sử dụng mạng xã hội của các bạn học sinh THCS Ngô Chí Quốc
D QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU
I SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
Việc sử dụng mạng xã hội quá đà gây ảnh hưởng đến việc học tập, sức khỏe của các bạn học sinh Nghiên cứu về vấn đề sử dụng mạng xã hội và những hệ lụy
của nó “hội chứng nghiện mạng xã hội” là vấn đề nóng, cấp thiết.Có nhiều đề
tài nghiên cứu về thực trạng sử dụng mạng xã hội, nguyên nhân và giải pháp Nhưng chưa có nghiên cứu nào tại trường chúng em về hội chứng nghiện mạng
xã hội của học sinh lớp 8,9 tại trường THCS Ngô Chí Quốc và giải pháp khắc phục hội chứng này Với mong muốn có một cái nhìn và cách tiếp cận mới về
đề tài này, em đã đi sâu nghiên cứu về việc sử dụng mạng xã hội của các bạn học sinh THCS lớp 8,9 trên địa bàn quận Thủ Đức
II MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 MẠNG XÃ HỘI
Trang 9- Mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến, là nơi mà mọi người có thể xây dựng các mối quan hệ ảo với những người có chung tính cách, sở thích, nghề nghiệp,
… hoặc với cả những người có mối quan hệ ngoài đời thực
- Mạng xã hội hiện nay có nhiều dạng thức và tính năng khác nhau, và có thể truy cập dễ dàng từ nhiều phương tiện, thiết bị như máy tính bảng , laptop, điện thoại
di động,…
2 ĐẶC ĐIỂM CỦA MẠNG XÃ HỘI
– Mạng xã hội là nền tảng trên Internet
– Người dùng trên mạng xã hội phải có tài khoản và hồ sơ riêng
– Mạng xã hội tạo ra các liên kết thông qua các tài khoản ảo do người dùng tạo ra – Mọi nội dung trên mạng xã hội đều do chính người dùng sáng tạo ra
3 CÁC LOẠI MẠNG XÃ HỘI
- Mạng xã hội sẽ có rất nhiều chủ đề hấp dẫn và được tập chung vào một chủ đề nhất định như tìm kiếm việc làm, tìm kiếm bạn để hẹn hò, chia sẻ các hình ảnh, video…
- Một số ví dụ về mạng xã hội đang sử dụng ở Việt Nam hiện nay : Facebook, youtube Instagram …
4 HỘI CHỨNG NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI
Nghiện mạng xã hội là thuật ngữ được sử dụng để chỉ một người nào đó dành quá nhiều thời gian vào việc sử dụng các mạng xã hội, để các mạng xã hội này can thiệp quá sâu vào các khía cạnh khác của cuộc sống hàng ngày Nghiện mạng xã hội chưa được công nhận là một căn bệnh chính thức nhưng rất nhiều nghiên cứu và điều tra đã được tiến hành với mục đích tìm hiểu thêm về điều này
5 DẤU HIỆU NGHIỆN MẠNG XÃ HỘI
- Check-in ở mọi lúc mọi nơi
Trang 10- Đếm từng lượt “Thích” và “Chia sẻ”
- Tìm kiếm kết nối Internet ở mọi nơi
- Chụp hình tất cả mọi thứ quanh mình
- Kiểm tra thông báo mới thường xuyên
- Xem tin cập nhật ngay khi mới thức dậy
- Lướt trang trong vô thức, không có mục đích gì
- Chỉ muốn trò chuyện với mọi người qua mạng xã hội
6 NHỮNG ẢNH HƯỞNG TIÊU CỰC CỦA VIỆC NGHIỆN MẠNG XÃ
HỘI
- Giảm tương tác giữa người với người,tăng mong muốn gây chú ý, xao lãng mục tiêu cá nhân : việc học tập, việc gia đình…
- Nguy cơ trầm cảm, giết chết sự sáng tạo, bạo lực trên mạng, tình yêu dễ đổ vỡ
- Thường xuyên so sánh bản thân với người khác, mất ngủ, quyền riêng tư…
E TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU
I THỰC TRẠNG VỀ VIỆC SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI CỦA HỌC SINH THCS NGÔ CHÍ QUỐC
- Tiến hành khảo sát 350 học sinh lớp 8 (8a3, 8a8, 8a11), lớp 9 (9a4, 9a5, 9a6, 9a8, 9a2) bằng phiếu khảo sát kết hợp với phương pháp phỏng vấn trực tiếp theo mẫu, chúng em thu được kết quả như sau :
Câu 1: Bạn có sử dụng Mạng xã hội không ?
Trang 1119.00%
28.00%
2.50%
B n có th ạn có thường xuyên sử dụng ường xuyên sử dụng ng xuyên s d ng ử dụng ụng
M ng xã h i không ? ạn có thường xuyên sử dụng ội không ?
Thường xuyên sử dụng Sử dụng khi cần thiết Thỉnh thoảng sử dụng
Không sử dụng
Câu 2 : Bạn thường sử dụng bao nhiêu thời gian/ một ngày ?
1 giờ/ ngày
2 giờ/ ngày
3 giờ/ ngày
4 giờ/ ngày
5 giờ/ ngày
>5 giờ/ngày
THỜI LƯỢNG SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI
Series 1 Column1 Column2
Câu 3 : Bạn thường tham gia mạng xã hội vào các thời gian nào trong ngày?
Lúc rảnh rỗi (82 %) □ Khi chuẩn bị ngủ (11,4 %)
Khi thức dậy (2,9 %) □ Bất kể lúc nào ( 3,8 %)
Khi đang làm việc hoặc học tập (2 %)
Câu 4 : Cảm giác của bạn sau mỗi lần tham gia mạng xã hội ?
Thoải mái, sảng khoái (42 %)
Trang 12□ Bình thường (55 %)
□ Mệt mỏi, căng thẳng ( 3%)
Câu 5 : Khi không được sử dụng mạng xã hội, bạn cảm thấy như thế nào?
Bực tức (1%)
□ Khó chịu (50%)
Bình thường (42,3%)
□ Hơi khó chịu nhưng cảm giác đó qua đi ngay (6,7%)
Câu 6: Khi sử dụng mạng xã hội bạn gặp những khó khăn nào
□ Không có máy tính (6%) □ Không sử dụng thành thạo vi tính (4%)
□ Không lắp mạng (46%) □ Trình độ ngoại ngữ hạn chế (20%)
□ Không có thời gian (20%) □ Không đăng ký được làm thành viên (4%)
- Qua khảo sát từ câu 1 đến câu 6, chúng em thấy đa số các bạn học sinh dành nhiều thời gian việc sử dụng mạng xã hội vào những lúc rảnh rỗi, thời lượng sử dụng mạng xã hội chiếm nhiều thời gian : 1h/ ngày (17%), 2h/ ngày (9,5%), 3h/ ngày (26%), 4h/ ngày (2,3%), 5h/ ngày (12,4%), hơn 5h/ ngày (32,4%) Như vậy, chúng em nhận thấy thời lượng sử dụng mạng xã hội hơn 5 tiếng 1 ngày chiếm khá nhiều, chứng tỏ có các bạn học sinh dành quá nhiều thời gian sử dụng mạng xã hội gây ảnh hưởng đến việc học tập, nghỉ ngơi, giao tiếp xã hội Khi không sử dụng mạng xã hội, các bạn cảm thấy bứt rứt khó chịu, điện thoại kết nối internet dừng như là vật bất ly thân của các bạn học sinh
Câu 7: Mạng xã hội nào bạn đang sử dụng?
Trang 13Facebook Youtube Zalo Instagram Mạng xã hội khác
0
10
20
30
40
50
60
Mạng xã hội phổ biến
Thường xuyên Thỉnh thoảng Không bao giờ
- Qua thống kê phiếu khảo sát, chúng em nhận thấy hiện nay các bạn học sinh sử
dụng đa phần là mạng xã hội facebook thường xuyên chiếm 57 %, thỉnh thoảng
sử dụng là 35%, không sử dụng là 2% Tiếp theo, công cụ youtube với tỉ lệ sử dụng thường xuyên là 53%, thỉnh thoảng là 46%, không sử dụng là 1% Kế đến
là zalo, Instagram cũng được các bạn học sinh sử dụng khá nhiều Mạng xã hội khác các bạn học sinh cũng hay dùng là tikitok, discord, messeger, twitter, wechat, weibo, spoon…
Câu 8 : Mạng xã hội đáp ứng nhu cầu nào của bạn?
Đáp ứng Đáp ứng
1 phần
Không đáp ứng
Giao lưu, kết bạn với nhiều
bạn mới
Trang 14Gửi quà tặng, lời chúc 10% 2% 12%
Bày tỏ cảm xúc, ý kiến cá
nhân
Đăng tải hình ảnh, video,
mp3
Không bị bạn bè chê lạc hậu,
bắt kịp với công nghệ xã
hội
Tự sướng, tự làm nổi bật bản
thân
Thể hiện tính cách của bản
thân
Tham gia fanclub thần tượng
yêu thích
Tham gia các cuộc thi tổ
chức ở trang mạng
- Qua khảo sát, chúng em nhận thấy các bạn học sinh có nhu cầu cao về việc cập nhật các tin tức xã hội (85%), nhu cầu cao tiếp theo là nghe nhạc, xem phim
Trang 15fanclub (54%)…Như vậy, chúng em nhận thấy nhu cầu giải trí của các bạn học sinh sau giờ học khá cao
Câu 9: Có người nói : “Sử dụng mạng xã hội nhiều cũng sẽ bị nghiện” Bạn nghĩ sao về nhận định trên
- Qua thống kê phiếu khảo sát, chúng em nhận thấy 41,4% ý kiến của các bạn học sinh đồng tình với nhận định trên, 10% các bạn học sinh thấy nhận định trên là không hoàn toàn đúng, 10 % các bạn học sinh cho biết không có ý kiến vấn đề trên, 5,7% các bạn học sinh thấy nhận định trên là sai
- Qua phỏng vấn trực tiếp một số bạn học sinh, chúng em thu thập được các ý kiến sau :
+ Ý kiến 1: “Em nghĩ nhận định trên là sai vì mỗi người đều có nhu cầu và mức độ
sử dụng mạng xã hội của riêng mình nên họ sẽ biết điểm dừng cho riêng mình ” + Ý kiến 2 : “Theo em nhận định trên hoàn toàn đúng Trong đời sống hằng ngày của em, ba mẹ em và em gái em đều sử dụng mạng xã hội, mức độ sử dụng của họ ngày càng trở nên thường xuyên Những thứ trên mạng xã hội giúp thỏa mãn tâm lý sống ảo, giải trí của chúng ta nhưng nếu sử dụng nhiều sẽ dẫn đến nghiện, không sống thực, bỏ bê việc học giao tiếp hằng ngày ”
- Nhìn vào kết quả khảo sát trên,
chúng em nhận thấy tỉ lệ các bạn
học sinh nhận thức việc sử dụng
mạng xã hội nhiều có thể gây
nghiện là khá cao Các bạn ý thức
được việc mình nên kiểm soát việc
sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý
Câu 10 : Bạn nghĩ gì về tính bảo mật thông tin cá nhân của bạn trên các trang mạng xã hội ?