ài giảng điện tử lý luận nhận thức của chủ nghĩa duy vật biện chứng phục vụ việc giảng dạy môn TRiết học cho sinh viên đại học hệ chính quy. Nội dung bài giảng được thiết kế theo chương trình chung của giáo dục các môn khoa học Mác - Leenin của Bộ giáo dục và đào tạo.
Trang 1Chương 2 CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG (Tiếp)
Trang 2III LÝ LUẬN NHẬN THỨC
Trang 3Lý luận nhận thức của chủ nghĩa duy vật biện chứng
3
Các nguyên tắc của lý luận nhận thức duy vật biện chứng
Nguồn gốc, bản chất của nhận thức
Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Các giai đoạn cơ bản của quá trình nhận thức
Trang 41 Các nguyên tắc của lý luận nhận thức duy vật biện chứng
Trang 52 Nguồn gốc, bản chất của nhận thức
Trang 63 Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận
Những đặc trưng của hoạt động thực tiễn ???
Trang 7Là những hoạt động vật chất - cảm tính
Là những hoạt động có thể cảm giác đư ợc, quan sát trực quan được
Là hoạt động mà con ng ười phải sử dụng lực lư ợng vật chất, công cụ vật chất tác động vào các đối t ượng vật chất để làm biến đổi thế giới khách quan phục vụ cho mình.
1
Trang 8Là những hoạt động mang tính lịch sử - xã hội của con ng ười
Trang 9nhằm cải tạo tự nhiên và xã
hội phục vụ con ng ười
Là hoạt động có tính mục đích
nhằm cải tạo tự nhiên và xã
hội phục vụ con ng ười
Thực tiễn là hoạt động thể hiện tính mục đích, tính tự giác cao của con ng ười - chủ động tác động làm biến đổi tự nhiên, xã hội, phục vụ con ng ười
Thực tiễn là hoạt động thể hiện tính mục đích, tính tự giác cao của con ng ười - chủ động tác động làm biến đổi tự nhiên, xã hội, phục vụ con ng ười
Trang 10Các dạng hoạt động thực tiễn cơ bản
10
Hoạt động sản xuất vật chất
Hoạt động sản xuất vật chất
Hoạt động chính trị
xã hội
Hoạt động chính trị
xã hội
Hoạt động thực nghiệm
khoa học
Hoạt động thực nghiệm
khoa học
Là hoạt động đầu tiên và căn bản nhất
giúp con người hoàn thiện cả bản tính
sinh học và xã hội
Là hoạt động đầu tiên và căn bản nhất
giúp con người hoàn thiện cả bản tính
sinh học và xã hội
Là hoạt động nhằm biến đổi các quan
hệ xã hội mà đỉnh cao nhất là biến đổi
các hình thái kinh tế - xã hội
Là quá trình mô phỏng hiện thực
khách quan trong phòng thí nghiệm để
hình thành chân lý
Là quá trình mô phỏng hiện thực
khách quan trong phòng thí nghiệm để
hình thành chân lý
Mỗi hoạt động có vai trò khác nhau nhưng SXVC
là quan trọng nhất
Trang 11* Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Thứ nhất, thực tiễn là cơ sở, động lực của nhận thức
Trang 12của con người
Thực tiễn luôn đề ra nhu cầu, nhiệm vụ và phương hướng phát triển của nhận thức; rèn luyện các giác quan của con người ngày
càng tinh tế hơn, hòan thiện hơn
Thực tiễn luôn đề ra nhu cầu, nhiệm vụ và phương hướng phát triển của nhận thức; rèn luyện các giác quan của con người ngày
càng tinh tế hơn, hòan thiện hơn
Trang 13Thứ hai, thực tiễn là mục đích của nhận thức
8
Tri thức chỉ có ý nghĩa khi
nó được áp dụng vào đời sống thực tiễn một cách trực tiếp hay gián tiếp để phục vụ con người
Tri thức chỉ có ý nghĩa khi
nó được áp dụng vào đời sống thực tiễn một cách trực tiếp hay gián tiếp để phục vụ con người
Nhận thức của con người
Trang 14Galilê ： Vật thể khác nhau về trọng lượng nhưng cùng tốc độ khi rơi xuống.
Thứ ba, thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra chân lý
THỰC NGHIỆM TRÊN THÁP NGHIÊNG
Trang 15CHỦ THỂ
TRONG THỰC TIỄN
ỨNG DỤNG NHU CẦU
Trang 164 Các giai đoạn cơ bản của quá trình nhận thức
"Từ trực quan sinh
động đến tư duy trừu
tượng, và từ tư duy
động đến tư duy trừu
tượng, và từ tư duy
Trang 17Quá trình nhận thức gồm 2 giai đoạn Nhận thức
cảm tính
Nhận thức cảm tính
Trang 18Phản ánh thuộc tính riêng lẻ
Tổng hợp các cảm giác Khi tiếp xúc trực tiếp
Tổng hợp các cảm giác Khi tiếp xúc trực tiếp
Phản ánh toàn bộ cái bề ngoài
Phản ánh toàn bộ cái bề ngoài
Tái hiện lại
Khi không có tiếp xúc trực tiếp
Khi không có tiếp xúc trực tiếp
Trang 19• là hình thức cơ bản của tư duy trừu tượng, phản ánh khái quát, gián tiếp một, hoặc một số thuộc tính chung có tính bản chất nào đó của một nhóm sự vật, hiện tượng được biểu thị bằng một từ hay một cụm từ
Khái niệm
• là hình thức liên hệ các khái niệm, phản ánh mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng của thế giới trong ý thức con người (phán đoán đơn nhất, phán đoán đặc thù và phán đoán phổ biến)
Phán đoán
• (suy luận và chứng minh) là những hình thức của tư duy trừu tượng, trong đó các phán đoán đã liên kết với nhau theo quy tắc: phán đoán cuối cùng (kết luận) được suy ra từ những phán đoán đã biết làm tiền đề (quy nạp và diễn dịch)
Suy lý
Nhận thức lý tính
Trang 20sự vật, hiện tượng
Nhận thức lý tính
đi sâu nhận thức được bản chất của
sự vật, hiện tượng
Mối quan hệ giữa nhận thức lý tính và nhận thức cảm tính
Hai giai đoạn khác nhau về chất nhưng lại thống nhất với nhau, liên
hệ, bổ sung cho nhau trong quá trình nhận thức của con người.
Trang 21Nghiên cứu nội dung “5 Chân lý”
Nhiệm vụ về nhà