TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNGGẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP Bài 2 : Kỹ thuật nhuộm hĩa mơ miễn dịch trong chẩn đốn bệnh ung thư đường tiêu hĩa... TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNGGẮN KẾT –
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Bài 2 : Kỹ thuật nhuộm hĩa mơ miễn dịch
trong chẩn đốn bệnh ung thư đường tiêu hĩa
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Chuẩn đầu ra bài học
Sau khi học xong, sinh viên cĩ khả năng :
1 Trình bày đặc điểm và phân loại ung thư đường tiêu hĩa
2 Phân tích quy trình kỹ thuật nhuộm hĩa mơ miễn dịch trong chẩn đốn bệnh ung thư đường tiêu hĩa
3 Thực hành quy trình kỹ thuật nhuộm hĩa mơ miễn dịch trong chẩn đốn bệnh ung thư đường tiêu hĩa
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Quy trình xét nghiệm mơ bệnh học
Cố định bệnh phẩm
Chuyển mơ
Lấy mẫu
bệnh phẩm,
cắt lọc
Vùi bệnh phẩm
Phân tích/trả kết quả, lưu
trữ
Cắt, dán mảnh Nhuộm
Hĩa mơ miễn dịch
Trang 4TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Kỹ thuật hĩa mơ miễn dịch
Immunohistochemistry: Hĩa mơ miễn dịch
- Hĩa: Hĩa chất nhuộm
- Mơ: Các thành phần trong tế bào và ngoại tế bào
- Miễn dịch: Kháng nguyên , kháng thể
- Hĩa mơ miễn dịch: Phương pháp nhuộm kháng
nguyên cĩ trong mơ bằng các hĩa chất
Trang 5TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Quy trình kỹ thuật hĩa mơ miễn dịch
Trang 6TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Quy trình kỹ thuật hĩa mơ miễn dịch
Trang 7TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Ung thư đường tiêu hĩa
Trang 8TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Ung thư đường tiêu hĩa
Trang 9TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Ung thư đường tiêu hĩa
Trang 10TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư thực quản
WHO (2019)
Trang 11TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư dạ dày
WHO (2019)
Trang 12TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư ruột non
WHO (2019)
Trang 13TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư ruột thừa
WHO (2019)
Trang 14TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư đại-trực tràng
WHO (2019)
Trang 15TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư ống hậu mơn
WHO (2019)
Trang 16TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư gan
và đường mật trong gan
WHO (2019)
Trang 17TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư túi mật
và đường mật ngồi gan
WHO (2019)
Trang 18TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Phân loại ung thư tuyến tụy
WHO (2019)
Trang 19TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Các dấu ấn thường dùng trong
u mơ đệm đường tiêu hĩa
Dấu ấn CD117 và PDGFRA
Dấu ấn DOG-1
Dấu ấn CD34
Dấu ấn SMA, Desmin
Dấu ấn thần kinh và các dấu ấn khác
Trang 20TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Tỉ lệ dương tính của tế bào u với
các dấu ấn miễn dịch
Trang 21TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn miễn dịch trong chẩn đốn
u mơ đệm đường tiêu hĩa
Trang 22TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD117
Đặc hiệu cho u mơ đệm đường tiêu hĩa
Độ nhạy cao, dương tính trên 95%
Quyết định pháp đồ điều trị đích với thuốc Imatinib, cải thiện diễn biến di căn của u
Trang 23TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD117
Sản phẩm của gen KIT
Biểu hiện dương tính ở
bào tương và màng tế bào
Trang 24TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD117
Trang 25TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD117
Trang 26TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD34
U mơ đệm đường tiêu hĩa của dạ dày: 80-85%
U mơ đệm đường tiêu hĩa của ruột non: 50%
Trang 27TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD34
Trang 28TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn CD34
Trang 29TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn SMA
U mơ đệm đường tiêu hĩa: 30%
Tỉ lệ SMA (+) ở u ruột non nhiều hơn u dạ dày
SMA (+) từng ổ hoặc lan tỏa
Yếu tố tiên lượng tốt với u mơ đệm đường tiêu hĩa
Trang 30TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn SMA
Trang 31TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn Desmin
U mơ đệm đường tiêu hĩa: 2%
Tỉ lệ Desmin (+) ở thực quản nhiều hơn các vị trí khác
Desmin (+) ở dạ dày là 3% và khơng cĩ trường hợp nào ở ruột non
Desmin (+) từng ổ nhỏ
Trang 32TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn Desmin
Trang 33TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn thần kinh và các dấu ấn khác
Dấu ấn S100
Dấu ấn NSE
Dấu ấn nestin
Dấu ấn Ki67
Trang 34TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn S100
Hiếm khi biểu hiện ở u mơ đệm tiêu hĩa
S100 (+) ở u ruột non hơn ở dạ dày
U đệm đường tiêu hĩa ở dạ dày: S100(+), tiên lượng xấu
U đệm đường tiêu hĩa ở ruột non: S100(+), khơng cĩ ý nghĩa tiên lượng
Trang 35TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn S100
Trang 36TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn NSE
U mơ đệm đường tiêu hĩa: 60%
NSE(+) biểu hiện khu trú
NSE(+) biểu hiện trong u mơ đệm đường tiêu hĩa biệt hĩa hướng thần kinh với các vị trí phình ra giống synap thần kinh
Trang 37TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn NSE
Trang 38TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Trang 39TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn nestin
Trang 40TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn Ki67
Trang 41TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn Ki67
Trang 42TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Dấu ấn Ki67
Trang 43TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Tĩm lược các ý chính
Trang 44TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Tài liệu tham khảo
1 Hứa Thị Ngọc Hà Hĩa mơ miên dịch trong chẩn đốn tiên lượng
và điều trị bệnh Nhà xuất bản Y học, 2014 (Trang 93-100)
2 Bộ Y tế Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyênh ngành giải phẫu bệnh, tế bào học Nhà xuất bản Y học, 2016 (Trang 345-348)
3 Muin S A Tuffaha, Hans Guski, Glen Kristiansen Immunohistochemistry in Tumor Diagnostics Spinger 2018 (Page 49-58).
Trang 45TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Câu 1: Dấu ấn đặc hiệu với u mơ đệm đường tiêu hĩa là:
Trang 46TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Câu 2: Dấu ấn NSE biểu hiện trong các u cĩ đặc điểm:
A Biệt hĩa xơ
B Biệt hĩa cơ
C Biệt hĩa biểu mơ
D Biệt hĩa thần kinh
Câu hỏi lượng giá
Trang 47TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 48TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
GẮN KẾT – PHÁT TRIỂN – HỘI NHẬP