SKKN ÂM NHẠC NGOẠI KHOÁ TRONG TRƯỜNG THCS

Xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS Xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS Xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS Xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS Xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS

* Bố cục của SKKN:

A Đặt vấn đề:

B Giải quyết vấn đề:

I Cơ sở lí luận và thực tiễn:

1 Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động âm nhạc ngoại khóa đối với việc giáo dục âm nhạc cho học sinh phổ thông

2 Đặc điểm khả năng âm nhạc của học sinh trường THCS

3 Thực trạng hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS

II Các biện pháp triển khai chương trình xây dựng mô hình hoạt động

âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS

1 Nội dung mô hình hoạt động

2 Các biện pháp triển khai

III Kiểm nghiệm

C Kết luận và đề xuất.

- Bìa chính

- Mục lục

1 Mở đầu

- Lí do chọn đề tài1

- Mục đích nghiên cứu2

- Đối tượng nghiên cứu3

- Phương pháp nghiên cứu4

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

1 Tác giả cần trình bày các ý sau đây:

+ Nêu rõ các hiện tượng và mâu thuẫn đang tồn tại trong thực tiễn giáo dục, gây cản trở hoạt động của bản thân hoặc của nhà trường, ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giáo dục học sinh.

+ Mục tiêu giáo dục xã hội đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết cần phải giải quyết.

+ Hiện tại chưa có các tài liệu nghiên cứu nào bàn sâu vào vấn đề này, đồng nghiệp, nhà trường chưa có kinh nghiệm để giải quyết, khắc phục.

+ Từ đó, tác giả khẳng định các lí do mình lựa chọn vấn đề để viết sáng kiến kinh nghiệm là cấp thiết.

2 Tác giả cần trả lời cầu hỏi: Nghiên cứu đề tài để làm gì?

3 Tác giả cần trả lời câu hỏi: Đề tài này sẽ nghiên cứu, tổng kết về vấn đề gì?

4 Mô tả cụ thể các phương pháp nghiên cứu mà tác giả đã sử dụng trong đề tài: PP nghiên cứu xây dựng cơ sở

lý thuyết; PP điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin; PP thống kê, xử lý số liệu.

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm5.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm6

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn

đề7

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường8

3 Kết luận, kiến nghị

- Kết luận9

- Kiến nghị10

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

5 Trình bày căn cứ lý thuyết mà tác giả đưa ra SKKN, có lập luận chắc chắn và có trích dẫn nguồn tài liệu.

6 Trình bày kết quả khảo sát thực trạng, phân tích các tài liệu, số liệu, những mâu thuẫn, khó khăn mà tác giả gặp phải cần tìm cách giải quyết, khắc phục.

7 Trình bày những biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề, có phân tích, nhận xét về vai trò, tác dụng, hiệu quả của từng biện pháp đó; trình bày các sáng kiến kinh nghiệm cụ thể đã được rút ra.

8 Phân tích theo các ý: Tác dụng của SKKN đến chất lượng giảng dạy và giáo dục của bản thân, của đồng nghiệp, trong đó đặc biệt cần phân tích đến những tiến bộ của học sinh; ảnh hưởng của SKKN đến phong trào giáo dục trong nhà trường và ở địa phương.

9 Trình bày ngắn gọn những bài học kinh nghiệm đã tổng kết được; nhận định khả năng ứng dụng SKKN vào thực tế nhà trường và địa phương; nhận định khả năng phát triển mở rộng phạm vi nghiên cứu của SKKN.

10 Nêu kiến nghị với Sở, phòng GD&ĐT, nhà trường và đồng nghiệp về việc ứng dụng của sáng kiến và hướng tiếp tục nghiên cứu phát triển mở rộng của sáng kiến; kiến nghị với các cơ quan quản lý giáo dục về các điều kiện vật

A ĐẶT VẤN ĐỀ :

Thế kỉ 21 với những bước tiến nhảy vọt của nhân loại về khoa học – kĩ thụât

đã và đang đặt ra những yêu cầu to lớn về chất lượng cuộc sống, nguồn nhân lực và con người Cùng với sự phát triển đó, Việt Nam cũng đang trong thời kì đổi mới, đẩy mạnh phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của yếu tố con người, Đảng ta xác định : “con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển xã hội” và “Phát triển giáo dục và khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu để xây dựng chiến lược con người trong sự nghiệp CNH – HĐH đất nước, xây dựng xã hội công bằng văn minh” Ta thường gặp những câu “ Tiên học lễ, hậu học văn” ở hầu hết các cơ sở giáo dục, điều đó cho thấy mục tiêu giáo dục đào tạo mà Đảng và Nhà nước ta đề ra ngày càng có chiều sâu, có ý nghĩa nhân văn, ý nghĩa xã hội sâu sắc

Khuynh hướng chung của ngành giáo dục đào tạo hiện nay không chỉ dừng lại ở việc giáo dục những kiến thức văn hoá, phát triển trí thức mà còn hướng tới việc giáo dục để phát triển con người toàn diện trong mọi lĩnh vực: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nghệ thuật

Nghệ thuật nói chung và âm nhạc nói riêng có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, đó là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh thần và gắn bó mật thiết với đời sống xã hội của con người Bản chất cơ bản của âm nhạc là thể hiện niềm vui, lạc quan, yêu đời, cả những nỗi buồn cũng như khát vọng và nâng con người đến những tình cảm cao thượng Âm nhạc cũng đã mang lại những hiệu quả nhất định đối với sự phát triển về thể chất, nhân cách của trẻ Giáo dục âm nhạc trong trường phổ thông – nơi được coi là có môi trường giáo dục quan trọng nhất so với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội - đã và đang có tác động tích cực tới sự phát triển toàn diện, “tạo dựng cho học sinh đại trà có một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định phù hợp với lứa tuổi, góp phần xây dựng một học vấn toàn diện theo cấp học để hình thành nhân cách của người lao động mới được giáo dục đầy đủ các

mặt: Đức-Trí-Thể-Mĩ” (Hoàng Long).

Tuy nhiên thực tế cho thấy, vị trí bộ môn âm nhạc tại các trường THCS nói chung còn chưa thực sự được phát huy hết chức năng giáo dục của nó Việc giáo dục âm nhạc mới chỉ tập trung vào việc truyền thụ cho học sinh những kiến thức

âm nhạc nằm trong chương trình sách giáo khoa Âm nhạc do Bộ giáo dục và đào tạo ban hành với thời lượng đã được ấn định sẵn mang tính “bắt buộc” phải thực hiện, và được áp dụng cho mọi đối tượng học sinh ở mọi vùng miền Nên giờ học

âm nhạc chính khóa thường hay “cứng nhắc”, không mang tính đặc thù của bộ môn nghệ thuật Khi đó người dạy chỉ lo đảm bảo về phương pháp dạy học và truyền thụ kiến thức cơ bản cho học sinh Còn khía cạnh “hình thành nhân cách của người lao động mới được giáo dục đầy đủ các mặt: Đức-Trí-Thể-Mĩ” cho học sinh qua các

giờ âm nhạc chính khóa và đặc biệt là qua việc tổ chức hoạt động âm nhạc ngoại khoá thì vẫn chưa được quan tâm và đầu tư đúng mức tại các trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng Trong thực tiễn, hoạt động âm nhạc ngoại khoá

cũng đã được đưa một phần vào bộ môn “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp”,

song chức năng giáo dục thẩm mĩ của môn Âm nhạc còn rất hạn chế Do vậy, việc

tổ chức hoạt động ngoại khoá âm nhạc riêng biệt trong nhà trường là hết sức cần thiết vì:

- Hoạt động âm nhạc ngoại khoá có vai trò quan trọng trong việc giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và năng lực sáng tạo cho học sinh

- Tạo ra một sân chơi, một môi trường để các em học sinh được thể hiện mình, được thể hiện khả năng sáng tạo của bản thân

- Tạo điều kiện để các em học sinh rèn luyện kĩ năng giao tiếp, học hỏi lẫn nhau

- Thông qua hoạt động ngoại khoá âm nhạc, học sinh có thể vận dụng những

lí thuyết, những kiến thức đã học vào trong thực tiễn Từ đó, hình thành nên những

kỹ năng, kỹ xảo về hoạt động âm nhạc

- Việc tham gia hoạt động ngoại khoá của học sinh là hoàn toàn dựa trên tinh thần tự nguyện, do vậy, hoạt động ngoại khoá âm nhạc là môi trường thuận lợi cho học sinh phát huy khả năng âm nhạc Qua đó, giáo viên có điều kiện đánh giá khả năng âm nhạc, phát hiện năng khiếu âm nhạc và có phương pháp bồi dưỡng âm nhạc cho các em

- Bên cạnh đó, trong nhà trường, hoạt động âm nhạc ngoại khoá là cơ sở duy trì phong trào văn nghệ, xây dựng những hình thức sinh hoạt tập thể vui, lành mạnh, tạo không khí vui tươi, phấn khởi Chính ở đó, âm nhạc đã khơi dậy ở học sinh những suy nghĩ, những hành vi tốt đẹp, chân thành, thắt chặt tình đoàn kết, sự cảm thông và giúp đỡ lẫn nhau

Trường THCS – thị xã Bỉm Sơn – tỉnh Thanh Hoá là trường có truyền thống dạy tốt – học tốt Đội ngũ giáo viên trẻ, tâm huyết với nghề (2 giáo viên dạy âm nhạc) Trường đặc biệt nổi bật về các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao Các năm học luôn có học sinh đạt giải trong các kì thi học sinh giỏi các môn văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao cấp thị, cấp tỉnh Hoạt động Đội và văn nghệ sôi nổi luôn thu hút đông đảo học sinh tham gia Do vậy, hoạt động âm nhạc ngoại khoá đã trở thành hoạt động không thể thiếu trong các ngày lễ, chủ điểm trong năm của nhà trường

Mặc dù vậy, việc tổ chức hoạt động âm nhạc ngoại khoá tại trường THCS – Bỉm Sơn vẫn còn những vấn đề cần khắc phục, cụ thể là:

- Nhà trường không có khung chương trình ngoại khóa một cách quy mô, bài bản mà chỉ là sự ngẫu hứng của các giáo viên

- Số lượng các cuộc biểu diễn văn nghệ còn ít, chất lượng chưa cao vì điều kiện kinh phí hạn hẹp

- Hình thức tổ chức âm nhạc ngoại khoá còn đơn điệu, chưa phong phú

- Trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ âm nhạc giờ ngoại khoá còn thiếu Với tư cách là một giáo viên âm nhạc trường THCS , được đào tạo chính quy chuyên ngành Sư phạm âm nhạc, tôi muốn nghiên cứu thực tiễn và vận dụng những kiến thức được học và những kinh nghiệm có được trong 5 năm giảng dạy môn âm nhạc tại trường nhằm tìm một số mô hình tổ chức hoạt động ngoại khoá âm nhạc ở trường tôi

Từ những lí do trên, tôi quyết định chọn đề tài “Xây dựng mô hình hoạt

động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS ”

Trên cơ sở rút ra từ kinh nghiệm của thực tiễn và việc tìm hiểu những thực trạng của hoạt động Âm nhạc ngoại khóa của trường THCS , sáng kiến không ngoài mục đích nhằm xây dựng nên mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS cho phù hợp Việc xây dựng chương trình sao cho phong phú hơn, chặt chẽ hơn để trở thành một chương trình có hệ thống sẽ góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả chương trình giáo dục âm nhạc tại đây, đồng thời góp phần tích cực đổi mới giáo dục âm nhạc, đáp ứng xu thế phát triển giáo dục trong các trường phổ thông hiện nay Ở đây, sáng kiến đề cập đến việc xây dựng mô hình hoạt động

âm nhạc ngoại khóa mang tính chất tổng hợp như: Câu lạc bộ âm nhạc, hội diễn văn nghệ, giao lưu, đi xem biểu diễn…

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :

I Cơ sở lí luận và thực tiễn:

1 Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động âm nhạc ngoại khóa đối với việc giáo dục âm nhạc cho học sinh phổ thông.

Trong hoạt động dạy học, ngoài việc hoạt động trên lớp (trong giờ dạy) còn

có hoạt động ngoài giờ lên lớp, cũng thường gọi là các hoạt động ngoại khóa Vậy hoạt động ngoại khóa có ích lợi gì và cần thiết như thế nào? Như chúng ta đã biết,

âm nhạc có tác động đến việc giáo dục tình cảm, đạo đức, phát triển các phẩm chất trí tuệ và ảnh hưởng đến cả việc phát triển thể lực

Giáo viên âm nhạc không chỉ chú ý giảng dạy nội khóa mà còn phải đặc biệt quan tâm đến các hình thức hoạt động ngoại khóa Sống trong cộng đồng xã hội,

mỗi con người cần được rèn luyện ý thức tập thể, tôn trọng các quy tắc chung Thông qua ca hát tập thể (đồng ca, hợp xướng) giúp các em nâng cao tính tập thể, tính kỉ luật trong đời sống, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, yêu đời, thúc đẩy các nhiệm vụ học tập khác, góp phần giáo dục thẩm mỹ cho học sinh

Hoạt động không chỉ có tác dụng với học sinh trực tiếp tham gia mà còn ảnh hưởng tới các bạn trong lớp, trong trường, tạo nên sự gần gũi chan hòa, góp phần xây dựng tình bạn, tình thầy trò thêm mật thiết, tin yêu

Ngoại khóa giúp cho việc củng cố một số kiến thức, kĩ năng đã học trong nội khóa, đông thời tạo môi trường âm nhạc tốt để các học sinh có khả năng đặc biệt có môi trường để phát huy, khả năng tiềm ẩn có dịp được bộc lộ đầy đủ

Trong thực tế, nhiều trường, nhiều nơi đã chứng minh rằng, trường nào thực hiện tốt hoạt động ngoại khóa, trường nào có phong trào văn nghệ lành mạnh, nơi

đó nảy nở nhiều hạt nhân tốt Với các tiết mục đặc sắc, các em còn được lựa chọn

để biểu diễn ở các hội nghị, các dịp lễ hội của địa phương, càng làm cho các em thêm tự tin và năng động trong quá trình tiếp cận với cộng đồng và xã hội Các học sinh sau này trưởng thành trên lĩnh vực văn hóa – văn nghệ thường nhắc đến nhà trường như một cái nôi giúp cho đôi cánh nghệ thuật của các em bay lên từ thưở đi học phổ thông

Ngoài ra, làm công tác ngoại khóa âm nhạc tốt cũng tạo điều kiện nâng cao

uy tín người giáo viên âm nhạc trong tập thể nhà trường

2 Đặc điểm khả năng âm nhạc của học sinh trường THCS

Trường THCS nằm trên địa bàn dân cư đa dạng Phần lớn là làm ruộng, số khác kinh doanh, buôn bán nhỏ, một bộ phận dân đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài, thành phần gia đình công nhân viên chức chiếm số ít Đời sống còn nhiều khó khăn Điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ tới trình độ dân trí nơi đây Sự quan tâm của phụ huynh dành cho việc học tập của con em mình còn nhiều hạn chế Học sinh của trường đa số là các em ngoan, hiền, trầm vì ít được giao lưu rộng rãi, ngoài giờ đi học còn phải lo giúp đỡ bố mẹ công việc nhà, thậm chí cả lao động kiếm sống cùng gia đình nên thời gian dành cho học tập của các em không được đầu tư như con em những gia đình có điều kiện

Giảng dạy âm nhạc tại trường THCS 6 năm, hiểu được đặc điểm hoàn cảnh của các em học sinh, tôi nhận thấy khả năng tiếp thu của đại đa số các em đối với các môn học nói chung và môn âm nhạc nói riêng còn chậm và máy móc Đối với mục đích yêu cầu cần đạt theo Kiến thức chuẩn của Bộ GD & ĐT cho môn âm nhạc, các em gần như chỉ đạt đối với học sinh vùng khó khăn, mặc dù trường THCS không thuộc địa bàn này

Tuy vậy, trong 7,8 năm trở lại đây, trường cũng đã có học sinh có mặt trong đội tuyển “ Giai điệu tuổi hồng” thi Tỉnh của Phòng GD & ĐT Bỉm Sơn Đây cũng

là những thành tích đáng mừng đối với nhà trường trong công tác bồi dưỡng, phát

triển học sinh có năng khiếu âm nhạc Từ đó, có đội ngũ nòng cốt cho các hoạt động ngoại khóa âm nhạc của nhà trường

Với phân môn học hát, số học sinh đạt yêu cầu chiếm hơn 70% tổng số học sinh Đây là phân môn cũng tương đối dễ thực hiện và thu hút phần lớn sự chú ý của các em Các bài hát trong chương trình cũng đã được chọn lọc phù hợp với tầm

cữ giọng, tình cảm của các em nên đạt yêu cầu trong phân môn này là điều đáng mừng Tuy nhiên, các em chưa mạnh dạn trong việc thực hiện các động tác múa, dàn dựng bài hát thành tiết mục biểu diễn

Với phân môn Nhạc lý, số học sinh đạt yêu cầu chỉ chiểm dưới 50% Kiến thức nhạc lý phần lớn đều khá trừu tượng với các em, chỉ những kiến thức về cao

độ, trường độ, kí hiệu âm nhạc, nhịp, gam đô trưởng thường xuyên gắn liền trong các bài hát, bài luyện thanh hay phần đọc gam trước khi đọc bài TĐN thì học sinh hiểu và nhớ Còn các kiến thức khác, như quãng, giọng trưởng, thứ, cung, nửa cung, dấu hóa …thì chỉ là giới thiệu cho các em biết, ít vận dụng nên số học sinh chú ý để biết kiến thức mới không nhiều Thường thì kiến thức nhạc lý ở khối 7,8,9 không gây hứng thú cho học sinh

Với phân môn Tập đọc nhạc, các em gặp khó khăn trong việc đọc cao độ Không chỉ có học sinh trường THCS , mà phần lớn học sinh THCS đều gặp phải khó khăn này Giáo viên âm nhạc phải đánh giai điệu cho các em đọc theo đàn, đọc nhiều lần, các em “ học thuộc lòng” giai điệu đó và đọc nhạc Hiện nay đây vẫn là phương pháp tối ưu trong phân môn dạy Tập đọc nhạc Học sinh trường THCS còn gặp khó khăn trong việc xác định tên nốt Lí do là hầu hết các em còn lười trong việc ghi nhớ nốt nhạc Chỉ chờ đến lớp các bạn học tốt đọc, rồi ngồi chép lại tên nốt nhạc và đọc theo Mặc dù, giáo viên đã yêu cầu các em về chép trước bài TĐN ở nhà để các em có thời gian ghi nhớ tên nốt hoặc “lần mò” theo gam đô trưởng mà các em thường xuyên được đọc trên lớp để đọc tên nốt Thậm chí, giáo viên đã cho các em học theo “ thơ” trên ngón tay để nhớ nốt, nhưng đại đa số các em vẫn ỉ lại

và lười học nốt Điều này khiến giáo viên âm nhạc buộc phải yêu cầu các em học thuộc lòng giai điệu bài TĐN để đảm bảo hoàn thành chương trình Ngoài ra, đọc nhiều lần như vậy các em buộc phải nhớ vị trí nốt đó

Với phân môn Âm nhạc thường thức, hầu hết các em đều rất hứng thú vì các

em được nghe các bài hát, câu chuyện âm nhạc, biết về nhạc sĩ trong nước và nước ngoài Đây là một gợi ý hay cho một hoạt động ngoại khóa để thu hút các em

3 Thực trạng của hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS

Các hoạt động âm nhạc ngoại khóa của trường THCS trong 6 năm trở lại đây thường gắn liền với các ngày lễ, ngày kỉ niệm hay nội dung sinh hoạt theo chủ điểm của Đội thiếu niên theo kế hoạch của Hội đồng đội thị xã, như lễ khai giảng,

lễ tổng kết, kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày thành lập Đoàn 26/3, ngày thành lập Đội 15/5…

Bên cạnh những hoạt động ngoại khóa của các môn học, các lĩnh vực, thì

có một số hình thức ngoại khóa liên quan đến môn âm nhạc thường được tổ chức

đó là :

- Biểu diễn văn nghệ (hàng năm )

- Cuộc thi trò chơi âm nhạc ( lớp 7C năm học 2008 – 2009)

- Biểu diễn kịch về phòng chống Ma túy của đội kịch Măng non (2009 - 2010)

Mặc dù, kinh phí tổ chức còn hạn chế, nhưng với sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, sự phối hợp chặt chẽ của giáo viên âm nhạc với các tổ bộ môn, tổ chức Đoàn, Đội, Giáo viên chủ nhiệm nên các hoạt động ngoại khóa của nhà trường cũng được Hội đồng đội thị xã, Phòng GD & ĐT thị xã đánh giá cao về chất lượng nội dung

Các hoạt động ngoại khóa âm nhạc được tổ chức kết hợp với hoạt động của Đoàn, Đội, các hoạt động chung của nhà trường, chưa phải là hoạt động ngoại khóa của môn âm nhạc nói riêng Nên chưa có một chương trình cụ thể nào cho hoạt động ngoại khóa âm nhạc tại trường nhằm phát huy tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa âm nhạc đối với việc giáo dục âm nhạc cho học sinh phổ thông Nhà trường không có khung chương trình ngoại khóa một cách quy mô, bài bản mà chỉ là sự ngẫu hứng của các giáo viên Số lượng các cuộc biểu diễn văn nghệ còn ít, chất lượng chưa cao vì điều kiện kinh phí hạn hẹp

II Các biện pháp triển khai chương trình xây dựng mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa tại trường THCS

1 Nội dung mô hình hoạt động

Ở các trường phổ thông, thường có những hoạt động ngoại khóa trên nhiều lĩnh vực của các môn học Ví dụ: đi tham quan, cắm trại, tổ chức nghe nói chuyện, xem biểu diễn, giao lưu văn hóa – văn nghệ, các cuộc thi thanh lịch, ứng xử, tổ chức các ngày kỉ niệm, lễ hội…

Đối với bộ môn âm nhạc, có một số hình thức ngoại khóa phổ biến như sau:

- Hát – múa tập thể

- Các tổ, đội ca múa

- Câu lạc bộ văn hóa – nghệ thuật

- Xem biểu diễn, giao lưu

- Thi giọng hát hay, trò chơi âm nhạc

- Nghe nói chuyện âm nhạc, gặp gỡ nhạc sĩ, ca sĩ nổi tiếng

- Tham quan viện bảo tàng âm nhạc Việt Nam

Với điều kiện và đặc điểm của nhà trường, tôi xây dựng 2 mô hình hoạt động âm nhạc ngoại khóa sau đây để vừa phù hợp với hình thức ngoại khóa phổ biến của môn âm nhạc, vừa phù hợp với đặc điểm học sinh và điều kiện thực tế của trường

THCS Đó là mô hình mô hình hát – múa tập thể và mô hình trò chơi âm nhạc.

2 Các biện pháp triển khai

Trước hết, để xây dựng mô hình hoạt động ngoại khóa âm nhạc nêu trên có kết quả, về mặt tổ chức phải đảm bảo các bước sau:

- Xin ý kiến và quyết định của Ban giám hiệu

- Chọn học sinh ở các khối lớp và từng lớp có năng khiếu âm nhạc

- Tổ chức biên chế một đội hát, một đội múa

- Thời gian hoạt động: hàng tuần chọn một buổi cho các đội tập luyện

- Kinh phí bồi dưỡng giáo viên

- Chọn một số bài hát và điệu múa phù hợp cho học sinh luyện tập

- Phân công trách nhiệm:

+ Giáo viên âm nhạc tham gia tổ chức và huấn luyện

+ Tổng phụ trách Đội tham gia tổ chức, theo dõi hoạt động chung

- Thời gian triển khai và kết thúc:

+ Bắt đầu hoạt động từ tháng 8 và kết thúc vào tháng 4 của năm học

+ Hàng tuần, hàng tháng cần rút kinh nghiệm và báo cáo Ban giám hiệu để được hỗ trợ, giúp đỡ thêm

+ Định kì tổ chức biểu diễn báo cáo

2.1 Mô hình hát – múa tập thể

Tổ chức hát – múa tập thể nhằm phục vụ đại trà trên bình diện rộng, càng đông học sinh tham gia càng tốt (mang tính quần chúng – phong trào)

Trước hết, giáo viên sẽ huấn luyện trước cho đội múa nòng cốt (đã được chọn) để các em có thể giúp cô giáo minh họa động tác khi hướng dẫn cho toàn trường

Thường xuyên mở bài hát hoặc đoạn nhạc để múa – hát tập thể cho học sinh toàn trường nghe trong giờ ra chơi, vì trường có trang bị hệ thống âm thanh, loa đài tương đối hiện đại và đủ âm lượng phát trong toàn trường

Việc tập luyện có thể chia theo từng khối lớp, giáo viên âm nhạc cùng đội múa, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp để triển khai mô hình này theo lớp, khối lớp Giáo viên âm nhạc lên lịch tập cho các khối lớp sao cho đảm bảo chất lượng chuyên môn và thời gian học chính khóa và học thêm

Cụ thể :

Khối 6 tập luyện 2 buổi/ tuần vào chiều thứ 2,3

khối 7 tập luyện 2 buổi/ tuần vào chiều thứ 4,5

Khối 8 tập luyện 1 buổi/ tuần vào thứ 6

Khối 9 tập luyện 1 buổi/ tuần vào thứ 7

Mỗi buổi 1 tiếng Tập liên tục trong 1 tháng Mô hình này có thể thực hiện từ tháng

9 đến hết học kì I

Triển khai thực hiện mô hình này trong toàn trường vào các buổi tập thể dục giữa giờ, có thể 1 đến 2 buổi trong tuần

Tổng phụ trách Đội và đội cờ đỏ sẽ theo dõi ý thức tham gia của các lớp, đánh giá, đưa vào thi đua hàng tuần, hàng tháng

Giáo viên âm nhạc theo dõi chất lượng tập luyện và kết quả thực hiện của các lớp, lựa chọn và trao phần thưởng cho những tập thể lớp hoặc cá nhân nổi bật nhất theo từng tháng nhằm khuyến khích và phát huy phong trào

* Hoạt động này cần lưu ý:

- Luyện tập biểu diễn cho đồng đều

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa các động tác múa đơn giản với nhịp điệu âm nhạc

- Chú trọng cả trang phục, đạo cụ đồng bộ của học sinh với các sắc màu hài hòa, đẹp mắt (nếu biểu diễn chúc mừng)

- Nên sử dụng âm nhạc qua băng đĩa cho học sinh nghe để thể hiện bài hát – múa tốt hơn

2.2 Mô hình trò chơi âm nhạc

Trên các phương tiện thông tin đại chúng thường vẫn diễn ra các hoạt động này, nhưng nếu nhà trường tự đứng ra tổ chức cho chính các em tham gia sẽ sôi nổi

và hào hứng hơn nhiều

Mô hình trò chơi âm nhạc đó có thể là thi đơn ca, thi tốp ca, đồng ca trên nhiều chủ đề khác nhau Qua đó, có các câu hỏi để học sinh tìm hiểu thêm xung quanh bài hát mà mình trình bày

Ví dụ: Thi hát dân ca, hát về Bác Hồ và Đảng, hát về các miền quê hương đất nước, hát về thầy cô giáo v.v…

Mỗi cuộc thi mang chủ đề riêng sẽ khai thác các em tìm kiếm, sưu tầm bài hát và đó là dịp các em tìm hiểu về tác giả, tác phẩm, xuất xứ bài hát và nhiều điều thú vị khác Giáo viên cần phải có kiến thức, có nhiều tư liệu, chuẩn bị nhiều loại câu hỏi khác nhau để có thể vững vàng tư vấn, tham gia tốt trong vai trò Ban giám khảo của các sân chơi âm nhạc Đặc biệt ứng dụng công nghệ thông tin trong các trò chơi âm nhạc sẽ thu hút được nhiều sự chú ý và đem lại hiệu quả cao hơn Sự tham gia sôi nổi, hào hứng của đông đảo học sinh và trình độ nghệ thuật trong các chương trình, tiết mục biểu diễn của học sinh được coi là chất lượng, hiệu quả của hoạt động này

Mỗi học kì có thể tổ chức từ 1 đến 2 cuộc thi trò chơi âm nhạc, có thể gắn liền với các ngày lễ để tổ chức thi theo chủ đề Ví dụ: Hát về mẹ nhân ngày 8/3, hát

về truyền thống Đội TNTP Hồ Chí Minh nhân ngày thành lập Đội 15/5…

* Khi tiến hành tổ chức mô hình này cần chú ý:

- Sắp xếp chương trình biểu diễn cho hợp lý ngay từ lời giới thiệu đến chọn người giới thiệu cũng phải chuẩn bị, tập dượt kĩ càng

- Chuẩn bị địa điểm, âm thanh chu đáo Âm thanh trong biểu diễn là thành phần

“sáng tạo thứ tư của nghệ thuật”

- Nhất thiết phải sơ duyệt hoặc tổng duyệt trước khi biểu diễn chính thức để tránh những sơ xuất có thể diễn ra Ghép nhạc kĩ trước khi biểu diễn để học sinh làm quen với những câu dạo, vào bài và kết thúc ở mỗi bài